صفحهٔ اصلی

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
به ایران‌پدیاویکی خوش‌آمدید
ایران‌پدیا: دانشنامه‌ی اپوزیسیون ایران با ۲٬۷۲۹ مقاله
ایران‌‌پدیا دانشنامه‌ی اپوزیسیون ایران است؛ دانشنامه‌ای مستند برای ایرانیانی که می‌خواهند روایت بدون سانسور و دقیق تاریخ صدساله‌ی ایران -به‌ویژه چهل سال اخیر- را بدانند.

ایران‌پدیا در ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ فعالیت خود را آغاز کرد و هم‌اکنون (۲۵ شهریور ۱۴۰۵ خورشیدی) ۲٬۷۲۹ نوشتار دارد. مقاله‌های این دانشنامه باید بی‌طرفانه و با استناد به منابع معتبر و بدون لحن تبلیغی و بدون پایمال کردن حق نشر دیگران باشند. مطالب ایران‌پدیا همواره در حال تکمیل و بازتکمیل، ویرایش و بازویرایش است.

ایران‌پدیا در شبکه‌های اجتماعی:

    
از میان خبرها

پیام مسعود رجوی (۱۷شهریور۱۴۰۵) ...بیشتر بخوانید

انتخاب مهناز میمنت به‌عنوان مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران در اجتماع بزرگ مجاهدین در آغاز شصت و دومین سال تأسیس سازمان با آرای مجاهدین در ۷ کشور در سه شور پیاپی - پیام تبریک کمیته آلمانی همبستگی برای ایران آزاد به مسئول اول سازمان مجاهدین خلق ایران (۲۳شهریور۱۴۰۵)

پیام مریم رجوی به‌مناسبت ۶۱مین سالگرد تأسیس سازمان مجاهدین خلق ایران و انتخاب مسئول اول جدید (۱۶شهریور۱۴۰۵)

تظاهرات ایرانیان آزاده در گرامیداشت قیام ۱۴۰۱ در پاریس -استکهلم با شعار نه‌به‌اعدام(۲۲شهریور۱۴۰۵) پیام زندانیان سیاسی ارغوان فلاحی و فروغ تقی‌پور - پریسا کمالی - سیدمهدی وفایی ثانی - محمدجواد وفایی ثانی - میثم دهبان‌زاده و محمد حسنی - علی معزی - خسرو رهنما - سپهر امام‌جمعه - اکبر باقری و اسدالله هادی به‌مناسبت نیمه شهریور سالروز تأسیس سازمان مجاهدین خلق ایران

خودداری اتریش از صدور ویزا برای محمد اسلامی رئیس سازمان انرژی هسته‌ای و هیئت همراه - شورای امنیت با وجود مخالفت روسیه و چین، به اجرای تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی رای داد-کشف سکوهای پرتاب پهپاد در نزدیکی مرز عراق و ایران در پی هدف قرار دادن عربستان- وزیر انرژی آمریکا، گفت توافق با ایران بر سر عبور از تنگه هرمز گزینه قابل اتکایی نیست و بازار نفت باید همچنان به مسیرهای جایگزین انتقال انرژی متکی باشد.(۲۲شهریور۱۴۰۵)

موضوعات اصلی
  • ۱ اانقلاب‌ها، اعتراضات و جنبش‌های اعتراضی

۱.۱ اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ مقاله‌های اصلی و رویدادها

 · اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ · کشتار در ملکشاهی ۱۴۰۴ · حمله به بیمارستان خمینی ایلام · ادامه...

۱.۲ فهرست و و مشخصات جانباختگان

اعتراضات سراسری ۱۴۰۴؛ جان‌باختگان ·

۱.۳ مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

 · داریوش انصاری بختیاروند · امیرحسام خدایاری‌فرد · شایان اسدالهی · رضا عظیم‌زاده · خداداد شیروانی · وهاب موسوی · مصطفی فلاحی · سجاد والامنش · احمد جلیل · منصور مختاری · امیرحسین بیاتی · سروش سلیمانی · ادامه...

۱.۱ اعتراضات سراسری ۱۴۰۱؛ مقاله‌های اصلی و رویدادها

 · اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران · جمعه خونین زاهدان · خیزش ایذه · ادامه...

۱.۲ جستارهای وابسته

 · کوکتل مولوتف · ادامه...

۱.۳ فهرست و مشخصات جانباختگان

اعتراضات سراسری ۱۴۰۱؛ جان‌باختگان ·

۱.۴ مشخصات جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱

 · مهسا امینی · نیکا شاکرمی · سیاوش محمودی · مونا نقیب · غزاله چلاوی · کومار درافتاده · عرفان زمانی · کیان پیرفلک · آرنیکا قائم‌مقامی · علی عراقی · حنانه کیاکجوری · سارینا اسماعیل‌زاده · ادامه...

۱.۵ اعدام‌شدگان

 · قاسم آبسته · ایوب کریمی · محمد قبادلو · محمدمهدی کرمی · محسن شکاری · مجیدرضا رهنورد · مجاهد کورکور · ادامه...

  • ۲ افراد

۲.۱ زنان

 · زنان پیشگام در قیام‌های ایران · زنان در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران · ادامه...

۲.۲ قربانیان آپارتایدٰ

 · فاطمه سلطانی ·

۲.۳ هنرمندان

 · مرضیه · مرتضی حنانه · حبیب‌الله بدیعی · آندرانیک آساطوریان · مرجان · محمد شمس · حمیدرضا طاهرزاده · ناهید همت‌آبادی · منصور قدرخواه · عماد رام · فریدون ژورک · پرویز یاحقی · امیر آرام · منوچهر طاهرزاده · فرهاد مهراد · محمدرضا شجریان · غلامحسین بنان · بیژن مفید · ادامه...

۲.۴ ورزشکاران

 · پوریای ولی · غلامرضا تختی · حبیب خبیری · هوشنگ منتظرالظهور · محمدقربانی · مسلم اسکندر فیلابی · حسن نایب‌آقا · فروزان عبدی · سید محمد خادم حقیقت · ناصر حجازی · ادامه...

۲.۵ نویسندگان و شاعران

۲.۵.۱ نویسندگان و شاعران ایرانی

 · منوچهر هزارخانی · سیمین بهبهانی · محمد فرخی یزدی · میرزاده عشقی · رحمان کریمی · غزاله علیزاده · فریدون مشیری · نیما یوشیج · صادق چوبک · صادق هدایت · حافظ · مولوی · غلامحسین ساعدی · جلال آل‌احمد · شیرکو بیکس · احمد شاملو · فروغ فرخزاد · سهراب سپهری · حمید اسدیان · ادامه...

۲.۵.۲ نویسندگان و شاعران جهان

 · برتولت برشت · پابلو نرودا · فدریکو گارسیا لورکا · رابیندرانات تاگور · ادامه...

۲.۶ کنشگران، زندانیان سیاسی و چهره‌های اجتماعی

 · فروغ تقی‌پور · گلرخ ایرایی · آرش صادقی · هاشم خواستار · ادامه...

۲.۷ سیاست‌مداران

۲.۸ مقام‌ها و مسئولان جمهوری اسلامی

 · روح‌الله خمینی · محسن رضایی · علی صیاد شیرازی · علی رازینی · مجتبی خامنه‌ای · محمدتقی مصباح یزدی · سید محمد خاتمی · محمود احمدی‌نژاد · حسینعلی نیری · ابراهیم رئیسی · حسن روحانی · اسدالله لاجوردی · مصطفی پورمحمدی · مرتضی اشراقی · علی لاریجانی · اکبر هاشمی رفسنجانی · صادق خلخالی · حسین موسوی تبریزی · سعید امامی · حسین طائب · سعید جلیلی · ادامه...

۲.۹ انقلابیون و اعضای مقاومت ایران

 · محمدعلی جابرزاده · رضا رضایی · فاطمه امینی · مسعود رجوی · مریم رجوی · آذر رضایی · اشرف ربیعی · موسی خیابانی · مجید شریف واقفی · امیرپرویز پویان · خسرو گلسرخی · عزیز رضایی · علی‌اکبر صفایی فراهانی · شکرالله پاکنژاد · محمد حنیف‌نژاد · سعید محسن · علی اصغر بدیع زادگان · زهرا مریخی · حمید اشرف · کرامت‌الله دانشیان · ادامه...

۲.۱۰ فیلسوفان و دانشمندان

 · علی شریعتی · احمد تفضلی · هانا آرنت · آنتونیو گرامشی · ادامه...

۲.۱۱ روحانیون

 · سید محمود طالقانی · حبیب‌الله آشوری · عبدالغفار نقشبندی · حسن لاهوتی اشکوری · ادامه...

۲.۱۲ رهبران و سیاست‌مداران جهان

 · اریک داوید · آبه پیر · آلخو ویدال کوادراس · هانری لکلرک · ناپلئون بناپارت · سون یات سن · مارتین لوتر کینگ جونیور · جاوید رحمان · سید احمد غزالی · یاسر عرفات · ژاندارک · پاتریس لومومبا · نلسون ماندلا · آبراهام لینکلن · ادامه...

۲.۱۳ شناخته شدگان

 · دلارا دارابی · حمیدالله اربابی · حمیدرضا درخشنده · مسیح علی‌نژاد · روح‌الله زم · عبدالمالک ریگی · یاسر شه‌بخش · محمدجواد وفایی ثانی · ادامه...

۲.۱۴ تاریخی

 · یپرم خان · کیخسرو · امیرکبیر · محمدتقی‌ پسیان · یعقوب لیث · رئیس‌علی دلواری · هوارد باسکرویل · قاضی محمد · ادامه...

۲.۱۵ جان باختگان تظاهرات

 · نیکتا اسفندانی · سارو قهرمانی · فرشته علیزاده · فرزاد انصاری‌فر · پویا بختیاری · پژمان قلی‌پور · رضا معظمی گودرزی · مینا شیخی · علیرضا انجوی · صانع ژاله · سجاد رضایی · ادامه...

  • ۳ تاریخ

۳.۱ انقلاب‌های جهان

 · انقلاب ضد سلطنتی ایران · انقلاب ویتنام · انقلاب کوبا · انقلاب شوروی · انقلاب کبیر فرانسه · ادامه...

۳.۲ دوران پهلوی و اواخر قاجاریه

 · اشغال ایران در جنگ جهانی اول · قرارداد ۱۹۱۹ · کودتای ۳ اسفند ۱۲۹۹ · نهضت جنگل · جمهوری گیلان · تظاهرات ۱۷ شهریور · ادامه...

۳.۳ دوران جمهوری اسلامی

 · رژیم ولایت فقیه · سرکوب کردستان · گروگان گیری در سفارت آمریکا · انقلاب فرهنگی · جنگ ایران و عراق · مرکز اسلامی هامبورگ · ادامه...

۳.۴ پرسنل ارتش هوادار مجاهدین

 · پرسنل ارتش هوادار مجاهدین · سرهنگ خلبان بهزاد معزی · ادامه...

۳.۵ اپوزیسیون ایران

 · شورای ملی مقاومت ایران · پیام‌های مسعود رجوی · طرح شورای ملی مقاومت درباره آزادی‌ها و حقوق زنان · طرح صلح شورای ملی مقاومت · میلیشیا · سازمان مجاهدین خلق ایران · طرح ده ماده‌ای مریم رجوی · عملیات جاری · کانون‌های شورشی · هژمونی زنان در سازمان مجاهدین خلق ایران · ادامه...

۳.۶ احزاب و سازمان‌های اپوزیسیون ایران

 · سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران · جبهه ملی ایران · حزب دموکرات کردستان (لاده‌ران) · پژاک · سازمان پیکار در راه آزادی طبقه کارگر · حزب کومله · ادامه...

  • ۴ فرهنگ و هنر

۴.۱ فرهنگ، هنر، ادبیات و میراث ایران

 · نوروز · چهارشنبه‌سوری · حاجی فیروز · شب یلدا · شیر و خورشید · سرود ملی ایران · ادامه...

  • ۵ جغرافیا، محیط زیست و منابع ایران

 · آلودگی هوا در ایران · جنگل‌های ایران · سیل در ایران · ادامه...

۵.۱ سدها

۵.۲ آب‌ها

 · بحران آب در ایران · زاینده‌رود · خلیج فارس · ادامه...

۵.۳ کوهستان‌ها، درّه‌ها و بیابان‌ها

۵.۴ انرژی در ایران

برنامه هسته‌ای ایران

۵.۵ خاک

 · آلودگی هوا در ایران · ادامه...

  • ۶ اادبیات و گونه‌های ادبی

شاهنامه

۶.۱ اساطیر

 · رستم · سیاوش · ادامه...

۶.۲ سرگرمی و تفریحات

 · ورزش در ایران · فوتبال در ایران · ادامه...

  • ۷ معرفی کتاب

۷.۱ کتاب‌های مقاومت ایران

 · بنیانگذاران · زنان نیروی تغییر · قهرمانان در زنجیر · استراتژی قیام و سرنگونی · قتل‌عام و بازشناسی الیگارشی قدرت · ایران، بازی اتمی رژیم · ادامه...

  • ۸ فلسفه

۸.۱ فلسفه و جامعه‌شناسی

 · اپورتونیسم · پراگماتیسم · توتالیتاریسم دینی · سکولاریسم · بنیادگرایی اسلامی · جمهوری دموکراتیک · ادامه...

  • ۹ جامعه و علوم اجتماعی

۹.۱ موضوعات اجتماعی

 · بحران انرژی در ایران · فساد سیستماتیک در جمهوری اسلامی · انفجار مهیب بندرعباس · سرکوب در ایران · نقض حقوق بشر در ایران · بحران مشروعیت جمهوری اسلامی ایران · بحران برق در ایران · بحران مسکن در ایران · بحران سلامت و روان در ایران · ادامه...

۹.۲ سیاست و حکومت

 · سپاه پاسداران انقلاب اسلامی · قانون اساسی جمهوری اسلامی · ارتش سایبری جمهوری اسلامی · عمق استراتژیک · دارایی‌های خامنه‌ای · برجام · قصاص در ایران · وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی · گشت ارشاد · دفاع مشروع · نوشیدن جام زهر · نیروی قدس سپاه پاسداران · ادامه...

۹.۳ حقوق

 · حق تعیین سرنوشت · حقوق بین‌المللی بشردوستانه · اعلامیه جهانی حقوق بشر · آزادی بیان · سازمان ملل متحد · فصل هفتم منشور سازمان ملل متحد · تمامیت ارضی · ادامه...

۹.۴ زندان‌ها

 · زندان اوین · زندان قصر · زندان قزلحصار · زندان گوهردشت · زندان کهریزک · زندان دیزل‌آباد · زندان یونسکو · زندان قزل‌قلعه · زندان فشافویه · ادامه...



مطلب برگزیده
مهسا امینی
مهسا امینی

مهسا امینی، یا ژینا (متولد ۱۳۷۹ - درگذشته در ۲۵ شهریور ۱۴۰۱) دختر ایرانی اهل سقز است که برای دیدار با اقوام خود به همراه خانواده به تهران آمده بود. مهسا امینی در روز ۲۲ شهریور در نزدیک ایستگاه مترو حقانی تهران به اتهام بدحجابی دستگیر شد. او دو ساعت پس از دستگیری به بازداشتگاه وزراء تهران منتقل شد.

در بازداشتگاه به دلیل ضرب و شتم توسط مأموران نیروی انتظامی به کما رفت و در روز ۲۵ شهریور جان خود را از دست داد. مرگ مهسا امینی خشم ایرانیان را برانگیخت و نام او در فضای مجازی یک نام پرتکرار شد و در ایران و جهان تبدیل به ترند اول توییتر گردید.

در پی قتل مهسا امینی در بازداشتگاه خیابان وزرای تهران شهرهای ایران و مخصوصا کردستان ایران به اعتراض برخاستند و خواهان برچیده شدن دستگاه سرکوب و جنایت شدند. نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی به روی تظاهر کنندگان آتش گشوده و تعدادی را شهید و مجروح کردند.

شاعر برجسته '''محمدرضا شفیعی کدکنی''' در شعری که در اینستا منتشر کرد چنین سرود:

تبارنامه‌ی خونین این قبیله کجاست

که بر کرانه شهیدی دگر بیفزایند؟

کسی به کاهن این معبد شگفت نگفت:

بخور آتش و قربانیان پی در پی

هنوز خشم خدا را فرو نیاورده‌ست؟

بیشتر بخوانید...

یادکردها
یادکردها شهریور
<<  شهریور  >>
ش ی د س چ پ ج
۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶
۷ ۸ ۹ ۱۰ ۱۱ ۱۲ ۱۳
۱۴ ۱۵ ۱۶ ۱۷ ۱۸ ۱۹ ۲۰
۲۱ ۲۲ ۲۳ ۲۴ ۲۵ ۲۶ ۲۷
۲۸ ۲۹ ۳۰ ۳۱
۱۴۰۵ خورشیدی



  • ۲ شهریور ۱۳۰۰ - آغاز انتشار روزنامه طوفان به مدیریت محمد فرخی یزدی با کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان
  • ۳ شهریور ۱۳۲۰ ‐ ورود نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت رضاخان
  • ۵ شهریور۱۳۰۹ - زادروز غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران
  • ۶ شهریور ۱۳۹۸ - اعدام حمیدرضا درخشنده که امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک قهرمان نام برده می‌شود.
  • ۹ شهریور ۱۳۴۷ - درگذشت صمد بهرنگی، معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی
  • ۹ شهریور ۱۳۸۱ - درگذشت فرهاد مهراد، خوانندهٔ ایرانی، آهنگساز  و نوازنده
  • ۹ شهریور ۱۴۰۲ - در این روز جواد روحی، ۳۵ ساله، از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور سال (۱۴۰۲) به طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.
  • ۱۸ شهریور ۱۳۶۸ - زادروز محمد مختاری، یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران کشته شد.
  • ۹ سپتامبر ۱۹۷۶ - درگذشت مائو تسه‌تونگ، سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر
  • ۲۲ شهریور ۱۳۹۹ - سالروز اعدام نوید افکاری از معترضین قیام آبان ۱۳۹۸
  • ۲۴ شهریور ۱۳۶۱ - اعدام صادق قطب‌زاده وزیر امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
  • ۲۵ شهریور ۱۳۹۳ - مختومه شدن پرونده واقعه ۱۷ ژوئن، حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران صورت گرفت.
  • ۲۶ شهریور ۱۳۵۶ - درگذشت واروژان آهنگساز و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران
  • ۲۶ شهریور ۱۳۶۰ - اعدام فاطمه مصباح ۱۳ ساله، از هواداران سازمان مجاهدین خلق
  • ۳۱ شهریور ۱۳۱۴ - زادروز پرویز یاحقی، نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.
نوشتارهای جدید هفته
فاطمه مصباح
فاطمه مصباح

فاطمه مصباح، (زاده ۱۳۴۷- جان‌باخته در ۱۳۶۰) در تهران به دنیا آمد. پدرش از زندانیان سیاسی زمان شاه بود که در سال ۱۳۵۶ از زندان آزاد شد، فاطمه مصباح از ۹ سالگی با پخش اعلامیه و شرکت در راهپیمایی به همراه دوستانش در فعالیت‌های سیاسی شرکت می‌کرد.

فاطمه مصباح پس از پیروزی انقلاب ضدسلطنتی و سرنگونی محمدرضا شاه در مدرسه به عضویت انجمن دانش آموزی هواداران سازمان مجاهدین خلق درآمد. او در ۲۵ شهریور سال ۱۳۶۰ در حالی که به همراه دوستان خود در یک راهپیمایی شرکت کرده‌بود توسط مأموران جمهوری اسلامی دستگیر شد.

فاطمه مصباح در هنگام دستگیری کمتر از ۱۴ سال سن داشت. او تنها یک روز پس از دستگیری در روز ۲۶ شهریور در '''زندان اوین''' اعدام شد. ۹ تن دیگر از اعضاء خانواده مصباح در سال‌های بعد توسط رژیم ایران اعدام شده یا به قتل رسیدند.

او همچنین ارتباطات ویژه‌ای با '''مسعود رجوی''' و '''موسی‌ خیابانی''' و '''سازمان مجاهدین خلق ایران''' داشت و از آن‌ها حمایت می‌کرد. مجاهدین خلق او را پدرطالقانی می‌نامیدند.

همواره در مورد اوگفته می‌شود که در صورت زنده ماندن می‌توانست سرنوشت بسیاری از امور را تغییر دهد. مرگ او برای خمینی و همراهانش حذف بسیاری از جریانات سیاسی را ساده‌تر کرد. پسر ‌'''آیت‌الله طالقانی''' مرگ پدر خود را مشکوک می‌داند.

بیشتر بخوانید...



حبیب‌الله آشوری
حبیب‌الله آشوری

حبیب‌الله آشوری، (زاده ۱۳۱۵، گناباد مشهد - اعدام ۲۷ شهریور ۱۳۶۰، تهران) روحانی بسیار ساده‌زیست، و خطیبی روشنفکر و مترقی بود. او برداشتی متفاوت از دین داشت و با نگاه سنتی به اسلام مخالف بود. او در زمان شاه از منتقدان صریح‌اللهجه‌ی شاه و روحانیان وابسته به حکومت، به شمار می‌رفت. حبیب‌الله آشوری بارها توسط '''ساواک''' تهدید شد و مورد پیگرد قرار گرفت.

مدت کوتاهی پس از انقلاب با شروع سرکوب جریانات سیاسی و ممانعت از '''آزادی بیان''' حبیب‌الله آشوری مجددا به مخالفت با اختناق و سرکوب برخاست. حبیب‌الله آشوری از هواداران '''سازمان مجاهدین خلق ایران''' بود و به همین دلیل دستگیر شد. حبیب‌الله آشوری پس از سی خرداد ۱۳۶۰ به همراه ۸۰ تن دیگر در جریان کشتارها دهه‌ی شصت در '''زندان اوین''' اعدام شد.

بیشتر بخوانید...



فریدون مشیری
فریدون مشیری

فریدون مشیری، (زاده ۳۰ شهریور ۱۳۰۵ - درگذشته ۳ آبان ۱۳۷۹) شاعر معاصر ایرانی بود. فریدون مشیری ۳۳ سال در پست و مطبوعات به کار خبرنگاری و روزنامه‌نگاری پرداخت.

قالب شعری که فریدون مشیری استفاده می‌کرد قالب نیمایی و همچنین برخی از قوالب شعر کهن بود. شعر او به لحاظ زبان، نوگرا است و مضامین شعری او اغلب اجتماعی، عاشقانه و گاه سیاسی است.

معروف‌ترین اثر فریدون مشیری شعر «کوچه» است. از کتاب‌های معروف او می‌توان به مجموعه‌ی دیار آشتی، آه باران، تشنه توفان و گناه دریا اشاره کرد. فریدون مشیری در ۷۴ سالگی و به دلیل سرطان درگذشت.

بیشتر بخوانید...







نگاره برگزیده روز
   
نگاره‌ای از موزه‌ی شهیدان مقاومت در اشرف۳- غرفه‌ی مربوط به قتل عام تابستان ۱۳۶۷
کتاب برکزیده
دو رساله در رابطه با حکومت
دو رساله در رابطه با حکومت


دو رساله درباره حکومت (به انگلیسی: Two Treatises of Government) کتابی بنیادین در فلسفه سیاسی نوشته جان لاک، فیلسوف انگلیسی، است که در سال ۱۶۸۹ منتشر شد. این اثر یکی از مهم‌ترین متون تاریخ اندیشه لیبرال و پایه‌های نظریه قرارداد اجتماعی مدرن به شمار می‌رود. لاک در رساله اول به شدت به نظریه «حق الهی پادشاهان» رابرت فیلمر حمله می‌کند و در رساله دوم، اصول حکومت مشروع، حقوق طبیعی انسان (زندگی، آزادی و مالکیت)، قرارداد اجتماعی، جدایی قوا و حق مقاومت در برابر حکومت ظالم را تبیین می‌نماید. این کتاب مستقیماً بر اعلامیه استقلال آمریکا (۱۷۷۶)، قانون اساسی ایالات متحده و بسیاری از اسناد دموکراتیک مدرن تأثیر گذاشت. لاک استدلال می‌کند که حکومت تنها با رضایت مردم مشروع است و اگر حکومتی حقوق طبیعی شهروندان را نقض کند، مردم حق دارند آن را تغییر دهند یا سرنگون کنند. این ایده بعدها به عنوان یکی از مبانی انقلاب‌های لیبرال شناخته شد. ترجمه فارسی معروف کتاب توسط حسین بشیریه از نشر نی منتشر شده و در دانشگاه‌های ایران به عنوان متن کلاسیک فلسفه سیاسی و علوم سیاسی تدریس می‌شود. بیشتر بخوانید...