ایرانپدیا دانشنامهی اپوزیسیون ایران است؛ دانشنامهای مستند برای ایرانیانی که میخواهند روایت بدون سانسور و دقیق تاریخ صدسالهی ایران -بهویژه چهل سال اخیر- را بدانند.
ایرانپدیا در ۱۵ شهریور ۱۳۹۶ فعالیت خود را آغاز کرد و هماکنون (۱۶ دی ۱۴۰۴ خورشیدی) ۲٬۳۱۵ نوشتار دارد.
مقالههای این دانشنامه باید بیطرفانه و با استناد به منابع معتبر و بدون لحن تبلیغی و بدون پایمال کردن حق نشر دیگران باشند. مطالب ایرانپدیا همواره در حال تکمیل و بازتکمیل، ویرایش و بازویرایش است.
اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، که از روز یکشنبه ۷ دی (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵) در بازار تهران آغاز شد، در واکنش به افزایش شدید قیمت دلار به بیش از ۱۴۴ هزار تومان، تورم فزاینده، رکود اقتصادی، بیثباتی بازار ارز و فشارهای معیشتی شکل گرفت. بازاریان و کسبه با تعطیلی مغازهها و تجمعات در نقاطی مانند پاساژ علاءالدین، مجتمع چارسو، خیابان جمهوری و بازار بزرگ تهران اعتراض کردند و شعارهایی مانند «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم» و «بازاری با غیرت حمایت، حمایت» سر دادند. این رویدادها به سرعت به روز دوم (۸ دی) کشیده شد و با گسترش به خیابانهای سعدی، لالهزار، امیرکبیر، مولوی و شوش، همراه با درگیریهای پراکنده گردید. نیروهای امنیتی با شلیک گاز اشکآور و ضرب و شتم معترضان پاسخ دادند، اما اعتراضات ادامه یافت و به شهرهایی مانند کرج، اصفهان، شیراز، مشهد، همدان، کرمانشاه، قشم، زنجان و کرمان رسید.
در روز سوم (۹ دی)، اعتصابات در بخشهای مختلف بازار تهران مانند بازار موبایل، صرافان و پوشاک تداوم یافت و دانشجویان دانشگاههای تهران، بهشتی، علامه طباطبایی، علم و صنعت، شریف، یزد و صنعتی اصفهان با تجمعات و شعارهایی مانند «دانشجو میمیرد، ذلت نمیپذیرد» و «مرگ بر دیکتاتور» به اعتراضات پیوستند. کامیونداران نیز با صدور بیانیه حمایت خود را اعلام کردند و بر اتحاد با بازاریان تأکید ورزیدند. تظاهرات شبانه در محلاتی مانند چیتگر تهران، ملارد، پردیس و سرآسیاب ملارد با شعارهای ضد حکومتی همراه بود. نیروهای سرکوبگر در همدان با شلیک مستقیم و در ملارد با گاز اشکآور اقدام کردند، که منجر به عقبنشینی آنان در برخی موارد گردید.
پاسخ حکومت ترکیبی از تهدید و وعده بود؛ سپاه پاسداران نسبت به فتنه هشدار داد، سازمان اطلاعات سپاه پیامکهای تهدیدآمیز فرستاد و مسعود پزشکیان دستور گفتوگو با معترضان را صادر کرد. استعفای رئیس بانک مرکزی و وعده تزریق ارز نیز مطرح شد. واکنشهای جهانی شامل حمایت نفتالی بنت از مردم ایران، انتقاد دونالد ترامپ از سرکوب، و گزارشهای نیویورک تایمز و آسوشیتدپرس از بحران اقتصادی بود. تحلیلها نشاندهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب، با اشاره به سابقه تاریخی بازار در تحولات ایران، بود. این اعتراضات تا ۹ دی ادامه داشته و فراخوانهایی برای تداوم صادر گردید. اعتراضات در روز چهارم نیز ادامه پیدا کرد و به شهرهای بیشتری کشیده شد.
بیشتر بخوانید...
رضا عظیمزاده، شهروند ۳۱ ساله اهل شهرستان ملکشاهی استان ایلام، در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ بر اثر تیراندازی مستقیم نیروهای سپاه پاسداران جان باخت. این رویداد در روز شنبه ۱۳ دی ۱۴۰۴ رخ داد، زمانی که معترضان در خیابانهای ملکشاهی تجمع کرده بودند و نیروهای امنیتی با سلاح جنگی به سوی آنان شلیک کردند.
رضا عظیمزاده مجرد بود و از ناحیه سر هدف گلوله قرار گرفت. همزمان، مهدی امامیپور ۳۴ ساله نیز به همین شیوه کشته شد و دو شهروند دیگر نیز جان باختند. اعتراضات در ملکشاهی بخشی از موج سراسری بود که از ۷ دی با اعتصاب بازاریان تهران آغاز شد و به سرعت به شهرهای دیگر گسترش یافت. نیروهای سپاه با تیراندازی مستقیم به سر و سینه معترضان پاسخ دادند، که منجر به حداقل چهار کشته و چندین زخمی گردید.
پس از این واقعه، شهر به حالت نظامی درآمد، اینترنت قطع شد و نیروهای امنیتی گسترده مستقر گردیدند. گزارشها از تیراندازی مستقیم از فاصله نزدیک حکایت دارد و وضعیت شهر ملتهب توصیف شده است. این کشتهشدگان بخشی از تلفات اعتراضات سراسری هستند که تا این لحظه آمار دقیقی از آن منتشر نشده است.
مصطفی فلاحی، (متولد ۱۳۸۹، ازنا، لرستان – درگذشته ۱۱ دی ۱۴۰۴، ازنا) نوجوان ۱۵ سالهای بود که در پنجشنبهشب ۱۱ دی در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴، با شلیک مستقیم نیروهای حکومتی جان خود را از دست داد.
رسانههای حکومتی از جمله خبرگزاری فارس، مدعی شد که معترضان قصد خلعسلاح نیروهای حکومتی را داشتهاند و این اقدام باعث درگیری شده و چند خودروی حکومتی نیز به آتش کشیده شده است. در جریان این اعتراضات دو تن دیگر جان خود را از دست دادند و ۱۷ معترض دیگر مجروح شدند. طبق گزارشات رسمی، در جریان سرکوب مردم معترض در ازنای لرستان، دستکم ۲۰ تن از معترضان دستگیر شدهاند. تا شامگاه پنجشنبه ۱۱ دیماه، شمار کشتهشدگان در شهرهای مختلف به ۸ تن رسیده است.
امیرحسین بیاتی، (متولد ۱۳۶۹، همدان – جانباخته ۱۲ دی ۱۴۰۴، همدان) جوان ۳۵ ساله، متأهل و شهروند همدانی بود که در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، در شامگاه جمعه ۱۲ دیماه هدف مستقیم شلیک نیروهای حکومتی قرار گرفت و جان خود را از دست داد.
نهادهای حکومتی از تحویل داده پیکر او به خانوادهاش خودداری کردند و تحویل پیکر فرزندشان را مشروط به این کردند که اعلام کنند امرحسین بسیجی بوده است. همچنین تلفن همراه شماری از اعضای خانوادهی او توسط نهادهای حکومتی توقیف و ضبط شده است.
امرحسین بیاتی کمتر از یک سال پیش ازدواج کرده بود و یک مغازه قهوه فروشی را اداره میکرد. او پیش از رفتن به اعتراضات، به دوستانش گفته بود که «برای پس گرفتن ایران» به خیابان میرود.
