محمود مرشد

محمود مرشد
محمود مرشد
	محمود مرشد
زادروز	۱۳۳۸; کرج، ایران
درگذشت	۷ آبان ۱۴۰۵; آلبانی
علت مرگ	آنوریسم یا سکتهٔ مغزی
محل زندگی	ایران، هند، عراق و آلبانی
ملیت	ایرانی
تحصیلات	زمین‌شناسی و معدن
از دانشگاه	هند
پیشه	فعال سیاسی
سال‌های فعالیت	۱۳۵۷–۱۴۰۵
نهاد	سازمان مجاهدین خلق ایران؛ ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
شناخته‌شده برای	عضویت در سازمان مجاهدین و حضور در عملیات‌های ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
نقش‌های برجسته	عضویت در واحدهای رزمی ارتش آزادی‌بخش
حزب سیاسی	سازمان مجاهدین خلق ایران
جنبش	مقاومت ایران
مخالفان	حکومت پهلوی؛ جمهوری اسلامی ایران
دین	اسلام
مذهب	شیعه

محمود مرشد (زادهٔ ۱۳۳۸ در کرج – درگذشتهٔ ۷ آبان ۱۴۰۵ در آلبانی) فعال سیاسی و از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران و ارتش آزادی‌بخش ملی ایران بود. او فعالیت سیاسی خود را در جریان انقلاب ضدسلطنتی سال ۱۳۵۷ آغاز کرد و در سال ۱۳۵۸، هنگام تحصیل در هند، به انجمن دانشجویان مسلمان هوادار سازمان مجاهدین در حیدرآباد پیوست.^[۱]

او در سال ۱۳۶۴ به واحدهای رزمی سازمان مجاهدین در منطقهٔ مرزی ایران و عراق پیوست. پس از تأسیس ارتش آزادی‌بخش ملی ایران در سال ۱۳۶۶، به عضویت آن درآمد و در عملیات‌های آفتاب، چلچراغ و فروغ جاویدان شرکت کرد. او در جریان عملیات فروغ جاویدان از ناحیهٔ پای راست به‌شدت مجروح شد.^[۱]

محمود مرشد در سال‌های بعد در قرارگاه اشرف و کمپ لیبرتی اقامت داشت و حملات سال‌های ۱۳۸۸ و ۱۳۹۰ به قرارگاه اشرف و حملات موشکی به لیبرتی را پشت سر گذاشت. سازمان مجاهدین مدت فعالیت او در صفوف این سازمان و ارتش آزادی‌بخش را ۴۷ سال اعلام کرده است. وی پس از انتقال اعضای مجاهدین از عراق، در آلبانی اقامت داشت و در ۷ آبان ۱۴۰۵ درگذشت.^[۱]^[۲]

زندگی و آغاز فعالیت سیاسی

محمود مرشد در سال ۱۳۳۸ در کرج به دنیا آمد. در سال ۱۳۵۷ در شهر گرگان سکونت داشت و در اعتراض‌ها و قیام‌هایی که به سقوط حکومت پهلوی انجامید، شرکت کرد. بنا بر گزارش سازمان مجاهدین، آشنایی او با این سازمان نیز در همین دوره شکل گرفت.^[۱]

پس از انقلاب ۱۳۵۷، برای تحصیل به هند رفت. رشتهٔ تحصیلی او زمین‌شناسی و معدن عنوان شده است.

فعالیت دانشجویی در هند

مرشد در سال ۱۳۵۸، هنگام تحصیل در هند، به «انجمن دانشجویان مسلمان هوادار سازمان مجاهدین خلق ایران» در شهر حیدرآباد پیوست. این انجمن یکی از تشکل‌های دانشجویی هوادار مجاهدین در خارج از ایران بود.

او فعالیت‌های سیاسی خود را در شهرهای حیدرآباد، بنگلور و دهلی‌نو ادامه داد.^[۱]

پیوستن به واحدهای رزمی

محمود مرشد در سال ۱۳۶۴ به منطقهٔ مرزی ایران و عراق منتقل شد و به واحدهای رزمی سازمان مجاهدین پیوست. این انتقال در دوره‌ای صورت گرفت که سازمان مجاهدین بخشی از نیروهای خود را در مناطق مرزی سازمان‌دهی کرده بود.

با تشکیل ارتش آزادی‌بخش ملی ایران در سال ۱۳۶۶، مرشد به این نیروی نظامی پیوست.^[۱] اطلاعاتی دربارهٔ درجه، یگان یا مسئولیت مشخص او در ارتش آزادی‌بخش منتشر نشده است.

حضور در عملیات‌های ارتش آزادی‌بخش

بر اساس زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی سازمان مجاهدین، محمود مرشد در شماری از عملیات‌های ارتش آزادی‌بخش ملی ایران، از جمله عملیات آفتاب، چلچراغ و فروغ جاویدان شرکت داشت.^[۱]

عملیات آفتاب

عملیات آفتاب در ۷ فروردین ۱۳۶۷ در منطقهٔ غرب شوش انجام شد. بنا بر روایت سازمان مجاهدین، ۱۵ تیپ رزمی و پشتیبانی ارتش آزادی‌بخش در این عملیات حضور داشتند.^[۳]

عملیات چلچراغ

عملیات چلچراغ در ۲۸ خرداد ۱۳۶۷ در منطقهٔ مهران و ارتفاعات پیرامون آن آغاز شد. نیروهای ارتش آزادی‌بخش در جریان این عملیات وارد شهر مهران شدند.^[۴] محمود مرشد در شمار نیروهای شرکت‌کننده در این عملیات معرفی شده است.^[۱]

عملیات فروغ جاویدان

مرشد در مرداد ۱۳۶۷ در عملیات فروغ جاویدان حضور داشت. این عملیات در ۳ مرداد ۱۳۶۷ از مناطق مرزی استان کرمانشاه آغاز شد و نیروهای ارتش آزادی‌بخش پس از عبور از مرز به‌سوی کرمانشاه حرکت کردند.^[۵]

بر اساس اطلاعیهٔ سازمان مجاهدین، محمود مرشد در جریان این عملیات در نبردهای مستقیم حضور داشت و پای راست او هدف رگبار گلوله قرار گرفت. این جراحت شدید بود، اما به مرگ او منجر نشد و وی پس از طی دورهٔ درمان به فعالیت خود در سازمان ادامه داد.^[۱]

اقامت در قرارگاه اشرف

محمود مرشد در سال‌های بعد از اعضای مستقر در قرارگاه اشرف در استان دیالی عراق بود. اطلاعیهٔ درگذشت او می‌گوید که وی دورهٔ موسوم به «پایداری ۱۴ساله» اعضای مجاهدین در اشرف و لیبرتی را پشت سر گذاشت.^[۱]

او هنگام حملهٔ نیروهای عراقی به قرارگاه اشرف در روزهای ۶ و ۷ مرداد ۱۳۸۸ در این قرارگاه حضور داشت. وی همچنین حملهٔ ۱۹ فروردین ۱۳۹۰ را پشت سر گذاشت. در این حمله نیروهای نظامی عراق با خودروهای زرهی و سلاح‌های سنگین وارد قرارگاه شدند؛ سازمان مجاهدین شمار کشته‌شدگان حمله را ۳۶ تن اعلام کرده است.^[۶]

اطلاعیهٔ سازمان مجاهدین جزئیات مشخصی از محل استقرار یا مسئولیت محمود مرشد در جریان این حملات ارائه نمی‌کند و تنها از حضور و ایستادگی او در این دوره سخن می‌گوید.^[۱]

اقامت در کمپ لیبرتی

پس از انتقال تدریجی ساکنان اشرف، محمود مرشد در کمپ لیبرتی در نزدیکی فرودگاه بغداد مستقر شد. این اردوگاه طی سال‌های اقامت اعضای مجاهدین چند بار هدف حملات موشکی قرار گرفت.

محمود مرشد از این حملات جان به در برد و تا انتقال اعضای سازمان از عراق در صفوف مجاهدین به فعالیت خود ادامه داد.

انتقال به آلبانی

پس از خروج اعضای سازمان مجاهدین از عراق، محمود مرشد به همراه دیگر اعضای این سازمان به آلبانی منتقل شد. او تا پایان زندگی در این کشور اقامت داشت.

به نوشتهٔ سازمان مجاهدین، مرشد در سال‌های پایانی زندگی با بیماری سخت روبه‌رو بود و چند بار دچار سکتهٔ مغزی شد، اما فعالیت‌های سازمانی خود را ادامه داد.^[۱]

درگذشت

محمود مرشد در ۷ آبان ۱۴۰۵ در آلبانی درگذشت. سازمان مجاهدین علت مرگ او را «آنوریسم مغزی» اعلام کرد،^[۱]

او هنگام مرگ حدود ۶۶ یا ۶۷ سال داشت. سازمان مجاهدین مدت حضور وی در صفوف مجاهدین و ارتش آزادی‌بخش ملی را ۴۷ سال عنوان کرد.

واکنش مریم رجوی

مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیدهٔ شورای ملی مقاومت ایران، در پیامی درگذشت محمود مرشد را به اعضای سازمان، همرزمان و بستگان او تسلیت گفت و را از اعضای باسابقه و «آبدیده» سازمان مجاهدین توصیف کرد و فعالیت‌های وی را بخشی از مبارزهٔ این سازمان با دو حکومت پهلوی و جمهوری اسلامی دانست. او همچنین زندگی این مجاهد خلق را الگویی برای جوانان و هواداران مقاومت، به‌ویژه در گرگان و کرج، معرفی کرد.^[۱]