ایران‌پدیا:نوشتار پیشنهادی هفته/۲۰۲۵/۱

مطلب برگزیده

اعتراضات دی ۱۴۰۴، که از روز یکشنبه ۷ دی (۲۸ دسامبر ۲۰۲۵) در بازار تهران آغاز شد، در واکنش به افزایش شدید قیمت دلار به بیش از ۱۴۴ هزار تومان، تورم فزاینده، رکود اقتصادی، بی‌ثباتی بازار ارز و فشارهای معیشتی شکل گرفت. بازاریان و کسبه با تعطیلی مغازه‌ها و تجمعات در نقاطی مانند پاساژ علاءالدین، مجتمع چارسو، خیابان جمهوری و بازار بزرگ تهران اعتراض کردند و شعارهایی مانند «نترسید، نترسید، ما همه با هم هستیم» و «بازاری با غیرت حمایت، حمایت» سر دادند. این رویدادها به سرعت به روز دوم (۸ دی) کشیده شد و با گسترش به خیابان‌های سعدی، لاله‌زار، امیرکبیر، مولوی و شوش، همراه با درگیری‌های پراکنده گردید. نیروهای امنیتی با شلیک گاز اشک‌آور و ضرب و شتم معترضان پاسخ دادند، اما اعتراضات ادامه یافت و به شهرهایی مانند کرج، اصفهان، شیراز، مشهد، همدان، کرمانشاه، قشم، زنجان و کرمان رسید.

در روز سوم (۹ دی)، اعتصابات در بخش‌های مختلف بازار تهران تداوم یافت و دانشجویان دانشگاه‌های تهران، بهشتی، علامه طباطبایی، علم و صنعت، شریف، یزد و صنعتی اصفهان با تجمعات و شعارهایی مانند «دانشجو می‌میرد، ذلت نمی‌پذیرد» و «مرگ بر دیکتاتور» به اعتراضات پیوستند. کامیون‌داران نیز با صدور بیانیه حمایت خود را اعلام کردند و بر اتحاد با بازاریان تأکید ورزیدند. تظاهرات شبانه در برخی از محله‌های تهران با شعارهای ضد حکومتی همراه بود. نیروهای سرکوبگر در همدان با شلیک مستقیم و در ملارد با گاز اشک‌آور اقدام کردند، که منجر به عقب‌نشینی آنان در برخی موارد گردید.

پاسخ حکومت ترکیبی از تهدید و وعده بود؛ سپاه پاسداران نسبت به فتنه هشدار داد، سازمان اطلاعات سپاه پیامک‌های تهدیدآمیز فرستاد. واکنش‌های جهانی شامل حمایت نفتالی بنت از مردم ایران، انتقاد دونالد ترامپ از سرکوب، و گزارش‌های نیویورک تایمز و آسوشیتدپرس از بحران اقتصادی بود. تحلیل‌ها نشان‌دهنده پتانسیل تبدیل اعتراضات اقتصادی به سیاسی و حتی انقلاب، با اشاره به سابقه تاریخی بازار در تحولات ایران، بود. بیشتر بخوانید

یادکردها