ژیلا طلوع

ژیلا طلوع
زادروز	فروردین ۱۳۳۹ تبریز، ایران
درگذشت	۱۰ شهریور ۱۳۹۲ قرارگاه اشرف، عراق
علت مرگ	اصابت گلوله در حملهٔ مسلحانه به اشرف
محل زندگی	ایران و عراق
ملیت	ایرانی
تحصیلات	دانشجوی مهندسی راه و ساختمان؛ تحصیلات ناتمام
از دانشگاه	دانشگاه اصفهان
پیشه	فعال سیاسی و فرماندهٔ نظامی
سال‌های فعالیت	۱۳۵۷ تا ۱۳۹۲
نهاد	سازمان مجاهدین خلق ایران؛ شورای ملی مقاومت ایران؛ ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
شناخته‌شده برای	عضویت در شورای رهبری مجاهدین؛ فرماندهی یگان‌های رزمی؛ جان‌باختن در حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف
نقش‌های برجسته	عضو شورای رهبری سازمان مجاهدین؛ عضو شورای ملی مقاومت؛ فرماندهٔ یگان زنان در عملیات فروغ جاویدان
شهر خانگی	تبریز
حزب سیاسی	سازمان مجاهدین خلق ایران
جنبش	مقاومت ایران
مخالفان	حکومت جمهوری اسلامی ایران
منصب	عضو شورای رهبری مجاهدین؛ عضو شورای ملی مقاومت ایران
آثار	وصیت‌نامهٔ ۳ آبان ۱۳۶۸؛ مصاحبه با صدای مجاهد در خرداد ۱۳۶۸؛ نوشتهٔ «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱

ژیلا طلوع (فروردین ۱۳۳۹، تبریز ـ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲، اشرف)، فعال سیاسی ایرانی، عضو شورای مرکزی سازمان مجاهدین خلق ایران، عضو شورای ملی مقاومت ایران و از فرماندهان ارتش آزادی‌بخش ملی ایران بود. او هنگام انقلاب ۱۳۵۷ دانشجوی رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان دانشگاه اصفهان بود و فعالیت سیاسی خود را در ارتباط با مجاهدین آغاز کرد.

این زن مجاهد خلق در سال‌های نخست پس از انقلاب در فعالیت‌های اجتماعی و تبلیغاتی مجاهدین در تبریز شرکت داشت و مدتی نیز زندانی شد. پس از خروج از ایران در سال ۱۳۶۲، فعالیت خود را در تشکیلات مجاهدین ادامه داد و بعدها مسئولیت‌های نظامی بر عهده گرفت.

او در حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲، برابر با ۱ سپتامبر ۲۰۱۳، به قرارگاه اشرف در عراق جان خود را از دست داد. شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد تأسیس خود، نام او را در میان اعضای جان‌باختهٔ شورا در این حمله ثبت کرده است. در روایت‌های مقاومت ایران، تلاش او برای حفاظت از زهره قائمی در هنگام حمله، از صحنه‌های برجستهٔ این واقعه معرفی شده است.

زندگی و تحصیلات

ژیلا طلوع در فروردین ۱۳۳۹ در تبریز به دنیا آمد. در دوران انقلاب ۱۳۵۷، دانشجوی رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان دانشگاه اصفهان بود. زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی مجاهدین تصریح می‌کند که او تحصیلات خود را رها کرد و فعالیت سیاسی را ادامه داد.

نسخهٔ انگلیسی زندگی‌نامهٔ کمیسیون زنان، بازگشت او به تبریز را به تعطیلی دانشگاه‌ها در جریان انقلاب فرهنگی مرتبط می‌داند. پس از بازگشت، فعالیت او در میان هواداران مجاهدین در این شهر ادامه یافت.

آشنایی با سازمان مجاهدین

وی هم‌زمان با انقلاب ۱۳۵۷ با آرمان‌های مجاهدین آشنا شد. در تظاهرات و راهپیمایی‌ها شرکت می‌کرد و در فعالیت‌های دانشجویان هوادار سازمان، از جمله تشکیل تیم‌های فروش نشریه و توزیع تراکت، حضور داشت.

فعالیت او در این دوره اغلب در محیط دانشگاه و سپس در تبریز جریان داشت. انتشار و توزیع مطالب سازمان، نصب پوستر و ارتباط با هواداران از زمینه‌های فعالیت سیاسی او بود.

بازداشت و دوران زندان

کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت، زمان بازداشت طلوع را خرداد ۱۳۵۹ و محل آن را خیابان‌های تبریز، هنگام نصب پوستر، ذکر کرده است.

در روایت شخصی بازنشرشده در سایت مجاهد، او بازداشت خود را با فعالیت‌های توزیع نشریه و نصب پوستر هم‌زمان با جریان محاکمهٔ محمدرضا سعادتی مرتبط دانسته است. طلوع در این روایت از یک هفته نگهداری در زندان کمیته و سپس انتقال به زندان تبریز سخن گفته و مدت زندانی‌بودن خود را حدود یک ماه و نیم بیان کرده است.

پس از آزادی، او فعالیت خود را در «بخش مادران» مجاهدین در تبریز ادامه داد و تا ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ در این بخش مسئولیت داشت.

فعالیت پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰

به روایت کمیسیون زنان، پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و گسترش بازداشت‌ها، ارتباط ژیلا طلوع با همرزمانش برای مدتی قطع شد. او در این فاصله فعالیت‌های خود را به‌صورت مستقل ادامه داد و برای برقراری مجدد ارتباط با سازمان تلاش کرد.

در سال ۱۳۶۲ از ایران خارج شد و دوباره به تشکیلات مجاهدین پیوست. این خروج، آغاز مرحلهٔ فعالیت او در خارج از کشور و سپس حضور در ارتش آزادی‌بخش بود.

مسئولیت در ارتش آزادی‌بخش

ژیلا طلوع با تشکیل ارتش آزادی‌بخش ملی ایران، از نخستین زنانی بود که به یگان‌های رزمی زنان پیوست. کمیسیون زنان در زندگی‌نامهٔ او، از برعهده‌گرفتن مسئولیت‌های مختلف در سال‌های حضورش در اشرف یاد کرده است.

در مصاحبه‌ای با «صدای مجاهد» در خرداد ۱۳۶۸، که بخش‌هایی از آن در زندگی‌نامه‌اش بازنشر شده، او مسئولیت خود را فرماندهی یک واحد آتشباری توپخانه معرفی کرده است. در همین مصاحبه، دربارهٔ مشارکت زنان در عملیات چلچراغ و عملیات فروغ جاویدان توضیح داده است.

فرماندهی در عملیات فروغ جاویدان

نقش طلوع در عملیات فروغ جاویدان در روایت محمدجواد برومند، از فرماندهان شرکت‌کننده در عملیات، شرح داده شده است. این گفت‌وگو در ۶ مرداد ۱۳۹۷ در سایت مجاهد منتشر شد.

به گفتهٔ برومند، پس از تصرف پادگان الله‌اکبر، یک یگان زنان به فرماندهی طلوع در ارتفاعات مشرف بر پادگان مستقر شد. مأموریت این یگان، حفظ مواضع و جلوگیری از پیشروی نیروهای مقابل از سمت ایلام بود؛ زیرا تصرف دوبارهٔ پادگان می‌توانست مسیر پشتیبانی نیروهای مجاهدین را قطع کند.

برومند در شرح عملکرد این یگان گفته است که نیروهای آن، با وجود شمار محدود، مواضع دفاعی خود را در ارتفاعات برقرار کردند و تا زمان عبور آخرین نیروهای در حال بازگشت، آن مواضع را حفظ کردند. این گزارش، روایت یک فرماندهٔ مجاهدین از مسئولیت و عملکرد طلوع در صحنهٔ عملیات است.

عضویت در شورای رهبری و شورای ملی مقاومت

سازمان مجاهدین در زندگی‌نامهٔ طلوع، او را عضو شورای رهبری سازمان معرفی کرده است. این مسئولیت در معرفی‌های رسمی مقاومت از زنان جان‌باختهٔ اشرف نیز ذکر شده است.

عضویت او در شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سی‌وسومین سالگرد تأسیس شورا تصریح شده است. در این بیانیه، طلوع همراه با میترا باقرزاده، زهره قائمی، گیتی گیوه‌چینیان‌ و دیگر اعضای جان‌باختهٔ شورا در حمله به اشرف نام برده شده است.

حضور در اشرف

بخشی از فعالیت طلوع در عراق و قرارگاه اشرف سپری شد. در منابع مجاهدین، از حضور او در سال‌های محاصره و فشار بر ساکنان اشرف و ادامهٔ مسئولیت‌هایش در این دوره یاد شده است.

در نوشته‌ای با عنوان «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱، او از محاصرهٔ اشرف و تعهد خود به ادامهٔ فعالیت سخن گفته است. این نوشته در زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی مجاهدین بازنشر شده است.

حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف

در ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف حمله شد. شورای ملی مقاومت در اطلاعیهٔ همان روز، نام طلوع را در فهرست اولیهٔ افراد کشته‌شده و شناسایی‌شده درج کرد.

شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد خود، شمار جان‌باختگان را ۵۲ نفر اعلام کرد و نوشت که ۱۷ نفر از آنان عضو شورا بودند. این بیانیه، حمله را به نیروهای وابسته به نوری مالکی و حکومت ایران نسبت داد.

گزارش هیئت سازمان ملل

گزارش هیئت کمک‌رسانی سازمان ملل متحد در عراق، موسوم به یونامی، که در وبگاه شورای ملی مقاومت بازنشر شده، از مشاهدهٔ ۵۲ پیکر در سردخانهٔ موقت اشرف خبر می‌دهد. بنا بر این گزارش، همهٔ جان‌باختگان ظاهراً بر اثر جراحات گلوله کشته شده بودند؛ بیشتر جراحات در سر و بخش بالایی بدن بود و دست‌های چند نفر نیز بسته بود.

هیئت با بازماندگان و فرماندهٔ پلیس دیاله جداگانه دیدار کرد. نمایندهٔ سازمان ملل خواستار تحقیق جامع، بی‌طرفانه و شفاف و انتشار نتایج آن شد. این گزارش، مشاهدات عمومی هیئت از محل حمله را ثبت می‌کند و شرح جداگانه‌ای از چگونگی کشته‌شدن طلوع ارائه نمی‌دهد.

پیکرهای گلوله‌خورده‌ی ژیلا طلوع و زهره قائمی در حمله به قرارگاه اشرف- ۱۰ شهریور ۱۳۹۲

روایت آخرین لحظات ژیلا طلوع

در روایت منتشرشده از سوی مقاومت، طلوع هنگام حمله، زهره قائمی را در آغوش گرفت و برای حفاظت از او، بدن خود را در برابر گلوله قرار داد. مریم رجوی در سخنان مربوط به روز جهانی زن، این صحنه را نمونه‌ای از همبستگی زنان مجاهد توصیف کرده است.

رجوی در سخنرانی ۱۸ بهمن ۱۳۹۸ در موزهٔ مقاومت اشرف ۳ نیز، با اشاره به تصاویر طلوع و قائمی، همین روایت را بازگو کرد و گفت که هر دو هدف گلوله قرار گرفتند.

نوشته‌ها، مصاحبه‌ها و دیدگاه‌ها

از ژیلا طلوع، بخش‌هایی از یک مصاحبه با صدای مجاهد در خرداد ۱۳۶۸، وصیت‌نامه‌ای به تاریخ ۳ آبان ۱۳۶۸ و نوشتهٔ «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱ منتشر شده است.

رادیو مجاهد در یادوارهٔ جان‌باختگان ۱۰ شهریور، گزیده‌ای از نوشتهٔ او را بازنشر کرده است. ژیلا طلوع در این متن، عقیده و مبارزه در راه آن را مبنای زندگی خود معرفی می‌کند و از امید به آزادی ایران سخن می‌گوید. عبارت کوتاه «به راستی زندگی جز عقیده و جهاد در راه آن نیست» در این مجموعه به او نسبت داده شده است.

این نوشته، پیوند انتخاب سیاسی او با باورهای اعتقادی و امید به تغییر وضعیت ایران را نشان می‌دهد. مضمون پایبندی به مبارزه و ادامهٔ راه، در متن بازنشرشده برجسته است.

یادمان و جایگاه در روایت مقاومت

نام ژیلا طلوع در بیانیه‌ها، زندگی‌نامه‌ها و یادواره‌های مقاومت ایران، در کنار دیگر جان‌باختگان اشرف ثبت شده است. شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد تأسیس خود، یاد او را به‌عنوان یکی از اعضای جان‌باختهٔ شورا گرامی داشت.

در سخنان مریم رجوی، روایت حفاظت طلوع از قائمی با موضوع همبستگی و نقش زنان در مقاومت پیوند داده شده است. رجوی این صحنه را در معرفی تجربهٔ زنان مجاهد و ایستادگی آنان برجسته کرده است.

در موزهٔ مقاومت اشرف ۳ نیز تصاویر و روایت‌های مربوط به جان‌باختگان اشرف مورد اشاره قرار گرفته‌اند. سخنرانی رجوی در این موزه، آخرین لحظات طلوع و قائمی را در میان صحنه‌های یادبود مقاومت بازگو می‌کند.

گاه‌شمار زندگی

گاه‌شمار زندگی و فعالیت ژیلا طلوع

سال یا تاریخ	رویداد
فروردین ۱۳۳۹	تولد در تبریز.
۱۳۵۷	تحصیل در رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان دانشگاه اصفهان و آغاز فعالیت در ارتباط با مجاهدین.
۱۳۵۹	بازداشت در تبریز؛ ادامهٔ فعالیت پس از آزادی.
۱۳۶۲	خروج از ایران و برقراری مجدد ارتباط تشکیلاتی با مجاهدین.
۱۳۶۷	فرماندهی یگان زنان در عملیات فروغ جاویدان.
۳ آبان ۱۳۶۸	نگارش وصیت‌نامه‌ای که بعدها بخش‌هایی از آن منتشر شد.
۱۰ شهریور ۱۳۹۲	کشته‌شدن در حملهٔ مسلحانه به اشرف.

جستارهای وابسته

• سازمان مجاهدین خلق ایران
• شورای ملی مقاومت ایران
• ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
• ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
• عملیات چلچراغ
• عملیات فروغ جاویدان
• قرارگاه اشرف
• زهره قائمی
• مریم رجوی