ژیلا طلوع: تفاوت میان نسخه‌ها
Alireza k h (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Alireza k h (بحث | مشارکتها) نوشتن یک مقاله جدید |
||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
'''ژیلا طلوع''' (فروردین ۱۳۳۹، تبریز ـ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲، اشرف)، فعال سیاسی ایرانی، عضو شورای رهبری [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، عضو [[شورای ملی مقاومت ایران]] و از فرماندهان [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]] بود. او هنگام انقلاب ۱۳۵۷ دانشجوی رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان دانشگاه اصفهان بود و فعالیت سیاسی خود را در ارتباط با مجاهدین آغاز کرد.<ref name="زندگی‌نامه‌زنان">کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران، [https://wncri.org/fa/ژیلا-طلوع/ ژیلا طلوع]، زیرعنوان «متعهد و ازخودگذشته»، ۹ شهریور ۱۴۰۳.</ref><ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد">سازمان مجاهدین خلق ایران، [https://martyrs.mojahedin.org/i/martyrs/24164 مجاهد شهید قهرمان خلق، ژیلا طلوع ـ نشانه‌ای از توانستن]، ۱ مهر ۱۳۹۲.</ref> | '''ژیلا طلوع''' (فروردین ۱۳۳۹، تبریز ـ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲، اشرف)، فعال سیاسی ایرانی، عضو شورای رهبری [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، عضو [[شورای ملی مقاومت ایران]] و از فرماندهان [[ارتش آزادی‌بخش ملی ایران]] بود. او هنگام انقلاب ۱۳۵۷ دانشجوی رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان دانشگاه اصفهان بود و فعالیت سیاسی خود را در ارتباط با مجاهدین آغاز کرد.<ref name="زندگی‌نامه‌زنان">کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران، [https://wncri.org/fa/ژیلا-طلوع/ ژیلا طلوع]، زیرعنوان «متعهد و ازخودگذشته»، ۹ شهریور ۱۴۰۳.</ref><ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد">سازمان مجاهدین خلق ایران، [https://martyrs.mojahedin.org/i/martyrs/24164 مجاهد شهید قهرمان خلق، ژیلا طلوع ـ نشانه‌ای از توانستن]، ۱ مهر ۱۳۹۲.</ref> | ||
این زن مجاهد خلق در سال‌های نخست پس از انقلاب در فعالیت‌های اجتماعی و تبلیغاتی مجاهدین در تبریز شرکت داشت و مدتی نیز زندانی شد. پس از خروج از ایران در سال ۱۳۶۲، فعالیت خود را در تشکیلات مجاهدین ادامه داد و بعدها مسئولیت‌های نظامی بر عهده گرفت.<ref name="زندگی‌نامه‌انگلیسی">کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران، [https://wncri.org/2024/08/30/jila-tolou/ Jila Tolou (1960–2013): Dedicated and Selfless]، ۳۰ اوت ۲۰۲۴.</ref> | |||
او در حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲، برابر با ۱ سپتامبر ۲۰۱۳، به [[قرارگاه اشرف]] در عراق کشته شد. شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد تأسیس خود، نام او را در میان اعضای جان‌باختهٔ شورا در این حمله ثبت کرده است. در روایت‌های مقاومت ایران، تلاش او برای حفاظت از زهره قائمی در هنگام حمله، از صحنه‌های برجستهٔ این واقعه معرفی شده است.<ref name="بیانیه‌شورا">شورای ملی مقاومت ایران، [https://www.iranncr.org/2014/09/07/1107/ بیانیـة سی و سومین سالگرد تأسیس شـورای ملی مقاومت ایـران]، مرداد ۱۳۹۳؛ انتشار در وبگاه: ۷ سپتامبر ۲۰۱۴.</ref><ref name="موزه‌مقاومت">مریم رجوی، [https://www.maryam-rajavi.com/maryam-rajavi-february-8-1982-pmoi-martyrs-ashraf-3/ سخنرانی در گرامیداشت شهیدان ۱۹بهمن۶۰ در موزه مقاومت ـ اشرف۳]، ۱۸ بهمن ۱۳۹۸.</ref> | او در حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲، برابر با ۱ سپتامبر ۲۰۱۳، به [[قرارگاه اشرف]] در عراق کشته شد. شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد تأسیس خود، نام او را در میان اعضای جان‌باختهٔ شورا در این حمله ثبت کرده است. در روایت‌های مقاومت ایران، تلاش او برای حفاظت از [[زهره قائمی]] در هنگام حمله، از صحنه‌های برجستهٔ این واقعه معرفی شده است.<ref name="بیانیه‌شورا">شورای ملی مقاومت ایران، [https://www.iranncr.org/2014/09/07/1107/ بیانیـة سی و سومین سالگرد تأسیس شـورای ملی مقاومت ایـران]، مرداد ۱۳۹۳؛ انتشار در وبگاه: ۷ سپتامبر ۲۰۱۴.</ref><ref name="موزه‌مقاومت">مریم رجوی، [https://www.maryam-rajavi.com/maryam-rajavi-february-8-1982-pmoi-martyrs-ashraf-3/ سخنرانی در گرامیداشت شهیدان ۱۹بهمن۶۰ در موزه مقاومت ـ اشرف۳]، ۱۸ بهمن ۱۳۹۸.</ref> | ||
== زندگی و تحصیلات == | == زندگی و تحصیلات == | ||
| خط ۸۰: | خط ۸۰: | ||
== آشنایی با سازمان مجاهدین == | == آشنایی با سازمان مجاهدین == | ||
وی هم‌زمان با انقلاب ۱۳۵۷ با آرمان‌های مجاهدین آشنا شد. در تظاهرات و راهپیمایی‌ها شرکت می‌کرد و در فعالیت‌های دانشجویان هوادار سازمان، از جمله تشکیل تیم‌های فروش نشریه و توزیع تراکت، حضور داشت.<ref name="زندگی‌نامه‌زنان" /> | |||
فعالیت او در این دوره | فعالیت او در این دوره اغلب در محیط دانشگاه و سپس در تبریز جریان داشت. انتشار و توزیع مطالب سازمان، نصب پوستر و ارتباط با هواداران از زمینه‌های فعالیت سیاسی او بود.<ref name="زندگی‌نامه‌زنان" /> | ||
== بازداشت و دوران زندان == | == بازداشت و دوران زندان == | ||
| خط ۹۲: | خط ۹۲: | ||
== فعالیت پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ == | == فعالیت پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ == | ||
به روایت کمیسیون زنان، پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و گسترش بازداشت‌ها، ارتباط طلوع با همرزمانش برای مدتی قطع شد. او در این فاصله فعالیت‌های خود را به‌صورت مستقل ادامه داد و برای برقراری مجدد ارتباط با سازمان تلاش کرد.<ref name="زندگی‌نامه‌انگلیسی" /> | به روایت کمیسیون زنان، پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و گسترش بازداشت‌ها، ارتباط ژیلا طلوع با همرزمانش برای مدتی قطع شد. او در این فاصله فعالیت‌های خود را به‌صورت مستقل ادامه داد و برای برقراری مجدد ارتباط با سازمان تلاش کرد.<ref name="زندگی‌نامه‌انگلیسی" /> | ||
در سال ۱۳۶۲ از ایران خارج شد و دوباره به تشکیلات مجاهدین پیوست. این خروج، آغاز مرحلهٔ فعالیت او در خارج از کشور و سپس حضور در ارتش آزادی‌بخش بود.<ref name="زندگی‌نامه‌انگلیسی" /> | در سال ۱۳۶۲ از ایران خارج شد و دوباره به تشکیلات مجاهدین پیوست. این خروج، آغاز مرحلهٔ فعالیت او در خارج از کشور و سپس حضور در ارتش آزادی‌بخش بود.<ref name="زندگی‌نامه‌انگلیسی" /> | ||
== مسئولیت در ارتش آزادی‌بخش == | == مسئولیت در ارتش آزادی‌بخش == | ||
طلوع با تشکیل ارتش آزادی‌بخش ملی ایران، از نخستین زنانی بود که به یگان‌های رزمی زنان پیوست. کمیسیون زنان در زندگی‌نامهٔ او، از برعهده‌گرفتن مسئولیت‌های مختلف در سال‌های حضورش در اشرف یاد کرده است.<ref name="زندگی‌نامه‌زنان" /> | ژیلا طلوع با تشکیل ارتش آزادی‌بخش ملی ایران، از نخستین زنانی بود که به یگان‌های رزمی زنان پیوست. کمیسیون زنان در زندگی‌نامهٔ او، از برعهده‌گرفتن مسئولیت‌های مختلف در سال‌های حضورش در اشرف یاد کرده است.<ref name="زندگی‌نامه‌زنان" /> | ||
در مصاحبه‌ای با «صدای مجاهد» در خرداد ۱۳۶۸، که بخش‌هایی از آن در زندگی‌نامه‌اش بازنشر شده، او مسئولیت خود را فرماندهی یک واحد آتشباری توپخانه معرفی کرده است. در همین مصاحبه، دربارهٔ مشارکت زنان در [[عملیات چلچراغ]] و عملیات فروغ جاویدان توضیح داده است.<ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد" /> | در مصاحبه‌ای با «صدای مجاهد» در خرداد ۱۳۶۸، که بخش‌هایی از آن در زندگی‌نامه‌اش بازنشر شده، او مسئولیت خود را فرماندهی یک واحد آتشباری توپخانه معرفی کرده است. در همین مصاحبه، دربارهٔ مشارکت زنان در [[عملیات چلچراغ]] و عملیات فروغ جاویدان توضیح داده است.<ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد" /> | ||
| خط ۱۱۱: | خط ۱۱۱: | ||
سازمان مجاهدین در زندگی‌نامهٔ طلوع، او را عضو شورای رهبری سازمان معرفی کرده است. این مسئولیت در معرفی‌های رسمی مقاومت از زنان جان‌باختهٔ اشرف نیز ذکر شده است.<ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد" /><ref name="بزرگداشت۱۳۹۲">شورای ملی مقاومت ایران، [https://fr.ncr-iran.org/communiques-cnri/cette-generation-renforcera-sa-defense-de-la-cause-de-la-liberte-en-iran-maryam-radjavi/ Cette génération renforcera sa défense de la cause de la liberté en Iran – Maryam Radjavi]، بازبینی: ۹ اکتبر ۲۰۲۶.</ref> | سازمان مجاهدین در زندگی‌نامهٔ طلوع، او را عضو شورای رهبری سازمان معرفی کرده است. این مسئولیت در معرفی‌های رسمی مقاومت از زنان جان‌باختهٔ اشرف نیز ذکر شده است.<ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد" /><ref name="بزرگداشت۱۳۹۲">شورای ملی مقاومت ایران، [https://fr.ncr-iran.org/communiques-cnri/cette-generation-renforcera-sa-defense-de-la-cause-de-la-liberte-en-iran-maryam-radjavi/ Cette génération renforcera sa défense de la cause de la liberté en Iran – Maryam Radjavi]، بازبینی: ۹ اکتبر ۲۰۲۶.</ref> | ||
عضویت او در شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سی‌وسومین سالگرد تأسیس شورا تصریح شده است. در این بیانیه، طلوع همراه با میترا باقرزاده، زهره | عضویت او در شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سی‌وسومین سالگرد تأسیس شورا تصریح شده است. در این بیانیه، طلوع همراه با میترا باقرزاده، [[زهره قائمی]]، [[گیتی گیوه‌چینیان زاده|گیتی گیوه‌چینیان]] و دیگر اعضای جان‌باختهٔ شورا در حمله به اشرف نام برده شده است.<ref name="بیانیه‌شورا" /> | ||
== حضور در اشرف == | == حضور در اشرف == | ||
بخشی از فعالیت طلوع در عراق و قرارگاه اشرف سپری شد. در منابع مجاهدین، از حضور او در سال‌های محاصره و فشار بر ساکنان اشرف و ادامهٔ مسئولیت‌هایش در این دوره یاد شده است.<ref name="زندگی‌نامه‌زنان" /> | بخشی از فعالیت طلوع در عراق و [[قرارگاه اشرف]] سپری شد. در منابع مجاهدین، از حضور او در سال‌های محاصره و فشار بر ساکنان اشرف و ادامهٔ مسئولیت‌هایش در این دوره یاد شده است.<ref name="زندگی‌نامه‌زنان" /> | ||
در نوشته‌ای با عنوان «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱، او از محاصرهٔ اشرف و تعهد خود به ادامهٔ فعالیت سخن گفته است. این نوشته در زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی مجاهدین بازنشر شده است.<ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد" /> | در نوشته‌ای با عنوان «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱، او از محاصرهٔ اشرف و تعهد خود به ادامهٔ فعالیت سخن گفته است. این نوشته در زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی مجاهدین بازنشر شده است.<ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد" /> | ||
== حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف == | == حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف == | ||
در ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف حمله شد. شورای ملی مقاومت در اطلاعیهٔ همان روز، نام طلوع را در فهرست اولیهٔ افراد کشته‌شده و شناسایی‌شده درج کرد.<ref name="اطلاعیه‌نخست">شورای ملی مقاومت ایران، [https://fr.ncr-iran.org/actualites/jusqua-10h-heure-locale-23-martyrs-du-5e-massacre-dachraf-ont-ete-identifies/ Jusqu’à 10h, heure locale, 23 martyrs du 5e massacre d’Achraf ont été identifiés]، ۱ سپتامبر ۲۰۱۳.</ref> | در ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف حمله شد. [[شورای ملی مقاومت ایران|شورای ملی مقاومت]] در اطلاعیهٔ همان روز، نام طلوع را در فهرست اولیهٔ افراد کشته‌شده و شناسایی‌شده درج کرد.<ref name="اطلاعیه‌نخست">شورای ملی مقاومت ایران، [https://fr.ncr-iran.org/actualites/jusqua-10h-heure-locale-23-martyrs-du-5e-massacre-dachraf-ont-ete-identifies/ Jusqu’à 10h, heure locale, 23 martyrs du 5e massacre d’Achraf ont été identifiés]، ۱ سپتامبر ۲۰۱۳.</ref> | ||
شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد خود، شمار جان‌باختگان را ۵۲ نفر اعلام کرد و نوشت که ۱۷ نفر از آنان عضو شورا بودند. این بیانیه، حمله را به نیروهای وابسته به نوری مالکی و حکومت ایران نسبت داد.<ref name="بیانیه‌شورا" /> | شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد خود، شمار جان‌باختگان را ۵۲ نفر اعلام کرد و نوشت که ۱۷ نفر از آنان عضو شورا بودند. این بیانیه، حمله را به نیروهای وابسته به نوری مالکی و حکومت ایران نسبت داد.<ref name="بیانیه‌شورا" /> | ||
| خط ۱۲۷: | خط ۱۲۷: | ||
هیئت با بازماندگان و فرماندهٔ پلیس دیاله جداگانه دیدار کرد. نمایندهٔ سازمان ملل خواستار تحقیق جامع، بی‌طرفانه و شفاف و انتشار نتایج آن شد. این گزارش، مشاهدات عمومی هیئت از محل حمله را ثبت می‌کند و شرح جداگانه‌ای از چگونگی کشته‌شدن طلوع ارائه نمی‌دهد.<ref name="گزارش‌یونامی" /> | هیئت با بازماندگان و فرماندهٔ پلیس دیاله جداگانه دیدار کرد. نمایندهٔ سازمان ملل خواستار تحقیق جامع، بی‌طرفانه و شفاف و انتشار نتایج آن شد. این گزارش، مشاهدات عمومی هیئت از محل حمله را ثبت می‌کند و شرح جداگانه‌ای از چگونگی کشته‌شدن طلوع ارائه نمی‌دهد.<ref name="گزارش‌یونامی" /> | ||
[[پرونده:پیکرهای گلوله‌خورده‌ی ژیلا طلوع و زهره قائمی در حمله به قرارگاه اشرف- ۱۰ شهریور ۱۳۸۲ .png|جایگزین=پیکرهای گلوله‌خورده‌ی ژیلا طلوع و زهره قائمی در حمله به قرارگاه اشرف- ۱۰ شهریور ۱۳۹۲|بندانگشتی|'''پیکرهای گلوله‌خورده‌ی ژیلا طلوع و زهره قائمی در حمله به قرارگاه اشرف- ۱۰ شهریور ۱۳۹۲''']] | |||
=== روایت آخرین لحظات ژیلا طلوع === | === روایت آخرین لحظات ژیلا طلوع === | ||
| خط ۱۳۴: | خط ۱۳۵: | ||
== نوشته‌ها، مصاحبه‌ها و دیدگاه‌ها == | == نوشته‌ها، مصاحبه‌ها و دیدگاه‌ها == | ||
از طلوع، بخش‌هایی از یک مصاحبه با صدای مجاهد در خرداد ۱۳۶۸، وصیت‌نامه‌ای به تاریخ ۳ آبان ۱۳۶۸ و نوشتهٔ «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱ منتشر شده است.<ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد" /> | از ژیلا طلوع، بخش‌هایی از یک مصاحبه با صدای مجاهد در خرداد ۱۳۶۸، وصیت‌نامه‌ای به تاریخ ۳ آبان ۱۳۶۸ و نوشتهٔ «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱ منتشر شده است.<ref name="زندگی‌نامه‌مجاهد" /> | ||
رادیو مجاهد در یادوارهٔ جان‌باختگان ۱۰ شهریور، گزیده‌ای از نوشتهٔ او را بازنشر کرده است. طلوع در این متن، عقیده و مبارزه در راه آن را مبنای زندگی خود معرفی می‌کند و از امید به آزادی ایران سخن می‌گوید. عبارت کوتاه «به راستی زندگی جز عقیده و جهاد در راه آن نیست» در این مجموعه به او نسبت داده شده است.<ref name="یادواره‌رادیو">رادیو مجاهد، [https://radio.mojahedin.org/i/یادواره-شهدای-۱۰شهریور یادواره شهدای ۱۰شهریور]، بازبینی: ۹ اکتبر ۲۰۲۶.</ref> | رادیو مجاهد در یادوارهٔ جان‌باختگان ۱۰ شهریور، گزیده‌ای از نوشتهٔ او را بازنشر کرده است. ژیلا طلوع در این متن، عقیده و مبارزه در راه آن را مبنای زندگی خود معرفی می‌کند و از امید به آزادی ایران سخن می‌گوید. عبارت کوتاه «به راستی زندگی جز عقیده و جهاد در راه آن نیست» در این مجموعه به او نسبت داده شده است.<ref name="یادواره‌رادیو">رادیو مجاهد، [https://radio.mojahedin.org/i/یادواره-شهدای-۱۰شهریور یادواره شهدای ۱۰شهریور]، بازبینی: ۹ اکتبر ۲۰۲۶.</ref> | ||
این نوشته، پیوند انتخاب سیاسی او با باورهای اعتقادی و امید به تغییر وضعیت ایران را نشان می‌دهد. مضمون پایبندی به مبارزه و ادامهٔ راه، در متن بازنشرشده برجسته است.<ref name="یادواره‌رادیو" /> | این نوشته، پیوند انتخاب سیاسی او با باورهای اعتقادی و امید به تغییر وضعیت ایران را نشان می‌دهد. مضمون پایبندی به مبارزه و ادامهٔ راه، در متن بازنشرشده برجسته است.<ref name="یادواره‌رادیو" /> | ||
== یادمان و جایگاه در روایت مقاومت == | == یادمان و جایگاه در روایت مقاومت == | ||
نام طلوع در بیانیه‌ها، زندگی‌نامه‌ها و یادواره‌های مقاومت ایران، در کنار دیگر جان‌باختگان اشرف ثبت شده است. شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد تأسیس خود، یاد او را به‌عنوان یکی از اعضای جان‌باختهٔ شورا گرامی داشت.<ref name="بیانیه‌شورا" /> | نام ژیلا طلوع در بیانیه‌ها، زندگی‌نامه‌ها و یادواره‌های مقاومت ایران، در کنار دیگر جان‌باختگان اشرف ثبت شده است. شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد تأسیس خود، یاد او را به‌عنوان یکی از اعضای جان‌باختهٔ شورا گرامی داشت.<ref name="بیانیه‌شورا" /> | ||
در سخنان مریم | در سخنان [[مریم رجوی]]، روایت حفاظت طلوع از قائمی با موضوع همبستگی و نقش زنان در مقاومت پیوند داده شده است. رجوی این صحنه را در معرفی تجربهٔ زنان مجاهد و ایستادگی آنان برجسته کرده است.<ref name="ویژه‌اشرف" /> | ||
در موزهٔ مقاومت اشرف ۳ نیز تصاویر و روایت‌های مربوط به جان‌باختگان اشرف مورد اشاره قرار گرفته‌اند. سخنرانی رجوی در این موزه، آخرین لحظات طلوع و قائمی را در میان صحنه‌های یادبود مقاومت بازگو می‌کند.<ref name="موزه‌مقاومت" /> | در موزهٔ مقاومت اشرف ۳ نیز تصاویر و روایت‌های مربوط به جان‌باختگان اشرف مورد اشاره قرار گرفته‌اند. سخنرانی رجوی در این موزه، آخرین لحظات طلوع و قائمی را در میان صحنه‌های یادبود مقاومت بازگو می‌کند.<ref name="موزه‌مقاومت" /> | ||
نسخهٔ ۹ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۲۳
| ژیلا طلوع | |
|---|---|
 | |
| زادروز | فروردین ۱۳۳۹ تبریز، ایران |
| درگذشت | ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ قرارگاه اشرف، عراق |
| علت مرگ | اصابت گلوله در حملهٔ مسلحانه به اشرف |
| محل زندگی | ایران و عراق |
| ملیت | ایرانی |
| تحصیلات | دانشجوی مهندسی راه و ساختمان؛ تحصیلات ناتمام |
| از دانشگاه | دانشگاه اصفهان |
| پیشه | فعال سیاسی و فرماندهٔ نظامی |
| سال‌های فعالیت | ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۲ |
| نهاد | سازمان مجاهدین خلق ایران؛ شورای ملی مقاومت ایران؛ ارتش آزادی‌بخش ملی ایران |
| شناخته‌شده برای | عضویت در شورای رهبری مجاهدین؛ فرماندهی یگان‌های رزمی؛ جان‌باختن در حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف |
| نقش‌های برجسته | عضو شورای رهبری سازمان مجاهدین؛ عضو شورای ملی مقاومت؛ فرماندهٔ یگان زنان در عملیات فروغ جاویدان |
| شهر خانگی | تبریز |
| حزب سیاسی | سازمان مجاهدین خلق ایران |
| جنبش | مقاومت ایران |
| مخالفان | حکومت جمهوری اسلامی ایران |
| منصب | عضو شورای رهبری مجاهدین؛ عضو شورای ملی مقاومت ایران |
| آثار | وصیت‌نامهٔ ۳ آبان ۱۳۶۸؛ مصاحبه با صدای مجاهد در خرداد ۱۳۶۸؛ نوشتهٔ «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱ |
ژیلا طلوع (فروردین ۱۳۳۹، تبریز ـ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲، اشرف)، فعال سیاسی ایرانی، عضو شورای رهبری سازمان مجاهدین خلق ایران، عضو شورای ملی مقاومت ایران و از فرماندهان ارتش آزادی‌بخش ملی ایران بود. او هنگام انقلاب ۱۳۵۷ دانشجوی رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان دانشگاه اصفهان بود و فعالیت سیاسی خود را در ارتباط با مجاهدین آغاز کرد.[۱][۲]
این زن مجاهد خلق در سال‌های نخست پس از انقلاب در فعالیت‌های اجتماعی و تبلیغاتی مجاهدین در تبریز شرکت داشت و مدتی نیز زندانی شد. پس از خروج از ایران در سال ۱۳۶۲، فعالیت خود را در تشکیلات مجاهدین ادامه داد و بعدها مسئولیت‌های نظامی بر عهده گرفت.[۳]
او در حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲، برابر با ۱ سپتامبر ۲۰۱۳، به قرارگاه اشرف در عراق کشته شد. شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد تأسیس خود، نام او را در میان اعضای جان‌باختهٔ شورا در این حمله ثبت کرده است. در روایت‌های مقاومت ایران، تلاش او برای حفاظت از زهره قائمی در هنگام حمله، از صحنه‌های برجستهٔ این واقعه معرفی شده است.[۴][۵]
زندگی و تحصیلات
ژیلا طلوع در فروردین ۱۳۳۹ در تبریز به دنیا آمد. در دوران انقلاب ۱۳۵۷، دانشجوی رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان دانشگاه اصفهان بود. زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی مجاهدین تصریح می‌کند که او تحصیلات خود را رها کرد و فعالیت سیاسی را ادامه داد.[۱][۲]
نسخهٔ انگلیسی زندگی‌نامهٔ کمیسیون زنان، بازگشت او به تبریز را به تعطیلی دانشگاه‌ها در جریان انقلاب فرهنگی مرتبط می‌داند. پس از بازگشت، فعالیت او در میان هواداران مجاهدین در این شهر ادامه یافت.[۳]
آشنایی با سازمان مجاهدین
وی هم‌زمان با انقلاب ۱۳۵۷ با آرمان‌های مجاهدین آشنا شد. در تظاهرات و راهپیمایی‌ها شرکت می‌کرد و در فعالیت‌های دانشجویان هوادار سازمان، از جمله تشکیل تیم‌های فروش نشریه و توزیع تراکت، حضور داشت.[۱]
فعالیت او در این دوره اغلب در محیط دانشگاه و سپس در تبریز جریان داشت. انتشار و توزیع مطالب سازمان، نصب پوستر و ارتباط با هواداران از زمینه‌های فعالیت سیاسی او بود.[۱]
بازداشت و دوران زندان
کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت، زمان بازداشت طلوع را خرداد ۱۳۵۹ و محل آن را خیابان‌های تبریز، هنگام نصب پوستر، ذکر کرده است.[۱]
در روایت شخصی بازنشرشده در سایت مجاهد، او بازداشت خود را با فعالیت‌های توزیع نشریه و نصب پوستر هم‌زمان با جریان محاکمهٔ محمدرضا سعادتی مرتبط دانسته است. طلوع در این روایت از یک هفته نگهداری در زندان کمیته و سپس انتقال به زندان تبریز سخن گفته و مدت زندانی‌بودن خود را حدود یک ماه و نیم بیان کرده است.[۲]
پس از آزادی، او فعالیت خود را در «بخش مادران» مجاهدین در تبریز ادامه داد و تا ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ در این بخش مسئولیت داشت.[۲]
فعالیت پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
به روایت کمیسیون زنان، پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و گسترش بازداشت‌ها، ارتباط ژیلا طلوع با همرزمانش برای مدتی قطع شد. او در این فاصله فعالیت‌های خود را به‌صورت مستقل ادامه داد و برای برقراری مجدد ارتباط با سازمان تلاش کرد.[۳]
در سال ۱۳۶۲ از ایران خارج شد و دوباره به تشکیلات مجاهدین پیوست. این خروج، آغاز مرحلهٔ فعالیت او در خارج از کشور و سپس حضور در ارتش آزادی‌بخش بود.[۳]
مسئولیت در ارتش آزادی‌بخش
ژیلا طلوع با تشکیل ارتش آزادی‌بخش ملی ایران، از نخستین زنانی بود که به یگان‌های رزمی زنان پیوست. کمیسیون زنان در زندگی‌نامهٔ او، از برعهده‌گرفتن مسئولیت‌های مختلف در سال‌های حضورش در اشرف یاد کرده است.[۱]
در مصاحبه‌ای با «صدای مجاهد» در خرداد ۱۳۶۸، که بخش‌هایی از آن در زندگی‌نامه‌اش بازنشر شده، او مسئولیت خود را فرماندهی یک واحد آتشباری توپخانه معرفی کرده است. در همین مصاحبه، دربارهٔ مشارکت زنان در عملیات چلچراغ و عملیات فروغ جاویدان توضیح داده است.[۲]
فرماندهی در عملیات فروغ جاویدان
نقش طلوع در عملیات فروغ جاویدان در روایت محمدجواد برومند، از فرماندهان شرکت‌کننده در عملیات، شرح داده شده است. این گفت‌وگو در ۶ مرداد ۱۳۹۷ در سایت مجاهد منتشر شد.[۶]
به گفتهٔ برومند، پس از تصرف پادگان الله‌اکبر، یک یگان زنان به فرماندهی طلوع در ارتفاعات مشرف بر پادگان مستقر شد. مأموریت این یگان، حفظ مواضع و جلوگیری از پیشروی نیروهای مقابل از سمت ایلام بود؛ زیرا تصرف دوبارهٔ پادگان می‌توانست مسیر پشتیبانی نیروهای مجاهدین را قطع کند.[۶]
برومند در شرح عملکرد این یگان گفته است که نیروهای آن، با وجود شمار محدود، مواضع دفاعی خود را در ارتفاعات برقرار کردند و تا زمان عبور آخرین نیروهای در حال بازگشت، آن مواضع را حفظ کردند. این گزارش، روایت یک فرماندهٔ مجاهدین از مسئولیت و عملکرد طلوع در صحنهٔ عملیات است.[۶]
عضویت در شورای رهبری و شورای ملی مقاومت
سازمان مجاهدین در زندگی‌نامهٔ طلوع، او را عضو شورای رهبری سازمان معرفی کرده است. این مسئولیت در معرفی‌های رسمی مقاومت از زنان جان‌باختهٔ اشرف نیز ذکر شده است.[۲][۷]
عضویت او در شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سی‌وسومین سالگرد تأسیس شورا تصریح شده است. در این بیانیه، طلوع همراه با میترا باقرزاده، زهره قائمی، گیتی گیوه‌چینیان و دیگر اعضای جان‌باختهٔ شورا در حمله به اشرف نام برده شده است.[۴]
حضور در اشرف
بخشی از فعالیت طلوع در عراق و قرارگاه اشرف سپری شد. در منابع مجاهدین، از حضور او در سال‌های محاصره و فشار بر ساکنان اشرف و ادامهٔ مسئولیت‌هایش در این دوره یاد شده است.[۱]
در نوشته‌ای با عنوان «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱، او از محاصرهٔ اشرف و تعهد خود به ادامهٔ فعالیت سخن گفته است. این نوشته در زندگی‌نامهٔ منتشرشده از سوی مجاهدین بازنشر شده است.[۲]
حملهٔ ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف
در ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ به اشرف حمله شد. شورای ملی مقاومت در اطلاعیهٔ همان روز، نام طلوع را در فهرست اولیهٔ افراد کشته‌شده و شناسایی‌شده درج کرد.[۸]
شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد خود، شمار جان‌باختگان را ۵۲ نفر اعلام کرد و نوشت که ۱۷ نفر از آنان عضو شورا بودند. این بیانیه، حمله را به نیروهای وابسته به نوری مالکی و حکومت ایران نسبت داد.[۴]
گزارش هیئت سازمان ملل
گزارش هیئت کمک‌رسانی سازمان ملل متحد در عراق، موسوم به یونامی، که در وبگاه شورای ملی مقاومت بازنشر شده، از مشاهدهٔ ۵۲ پیکر در سردخانهٔ موقت اشرف خبر می‌دهد. بنا بر این گزارش، همهٔ جان‌باختگان ظاهراً بر اثر جراحات گلوله کشته شده بودند؛ بیشتر جراحات در سر و بخش بالایی بدن بود و دست‌های چند نفر نیز بسته بود.[۹]
هیئت با بازماندگان و فرماندهٔ پلیس دیاله جداگانه دیدار کرد. نمایندهٔ سازمان ملل خواستار تحقیق جامع، بی‌طرفانه و شفاف و انتشار نتایج آن شد. این گزارش، مشاهدات عمومی هیئت از محل حمله را ثبت می‌کند و شرح جداگانه‌ای از چگونگی کشته‌شدن طلوع ارائه نمی‌دهد.[۹]
روایت آخرین لحظات ژیلا طلوع
در روایت منتشرشده از سوی مقاومت، طلوع هنگام حمله، زهره قائمی را در آغوش گرفت و برای حفاظت از او، بدن خود را در برابر گلوله قرار داد. مریم رجوی در سخنان مربوط به روز جهانی زن، این صحنه را نمونه‌ای از همبستگی زنان مجاهد توصیف کرده است.[۱۰]
رجوی در سخنرانی ۱۸ بهمن ۱۳۹۸ در موزهٔ مقاومت اشرف ۳ نیز، با اشاره به تصاویر طلوع و قائمی، همین روایت را بازگو کرد و گفت که هر دو هدف گلوله قرار گرفتند.[۵]
نوشته‌ها، مصاحبه‌ها و دیدگاه‌ها
از ژیلا طلوع، بخش‌هایی از یک مصاحبه با صدای مجاهد در خرداد ۱۳۶۸، وصیت‌نامه‌ای به تاریخ ۳ آبان ۱۳۶۸ و نوشتهٔ «نقشهٔ مسیر» در مرداد ۱۳۹۱ منتشر شده است.[۲]
رادیو مجاهد در یادوارهٔ جان‌باختگان ۱۰ شهریور، گزیده‌ای از نوشتهٔ او را بازنشر کرده است. ژیلا طلوع در این متن، عقیده و مبارزه در راه آن را مبنای زندگی خود معرفی می‌کند و از امید به آزادی ایران سخن می‌گوید. عبارت کوتاه «به راستی زندگی جز عقیده و جهاد در راه آن نیست» در این مجموعه به او نسبت داده شده است.[۱۱]
این نوشته، پیوند انتخاب سیاسی او با باورهای اعتقادی و امید به تغییر وضعیت ایران را نشان می‌دهد. مضمون پایبندی به مبارزه و ادامهٔ راه، در متن بازنشرشده برجسته است.[۱۱]
یادمان و جایگاه در روایت مقاومت
نام ژیلا طلوع در بیانیه‌ها، زندگی‌نامه‌ها و یادواره‌های مقاومت ایران، در کنار دیگر جان‌باختگان اشرف ثبت شده است. شورای ملی مقاومت در بیانیهٔ سالگرد تأسیس خود، یاد او را به‌عنوان یکی از اعضای جان‌باختهٔ شورا گرامی داشت.[۴]
در سخنان مریم رجوی، روایت حفاظت طلوع از قائمی با موضوع همبستگی و نقش زنان در مقاومت پیوند داده شده است. رجوی این صحنه را در معرفی تجربهٔ زنان مجاهد و ایستادگی آنان برجسته کرده است.[۱۰]
در موزهٔ مقاومت اشرف ۳ نیز تصاویر و روایت‌های مربوط به جان‌باختگان اشرف مورد اشاره قرار گرفته‌اند. سخنرانی رجوی در این موزه، آخرین لحظات طلوع و قائمی را در میان صحنه‌های یادبود مقاومت بازگو می‌کند.[۵]
گاه‌شمار زندگی
| سال یا تاریخ | رویداد |
|---|---|
| فروردین ۱۳۳۹ | تولد در تبریز.[۱] |
| ۱۳۵۷ | تحصیل در رشتهٔ مهندسی راه و ساختمان دانشگاه اصفهان و آغاز فعالیت در ارتباط با مجاهدین.[۱] |
| ۱۳۵۹ | بازداشت در تبریز؛ ادامهٔ فعالیت پس از آزادی.[۱] |
| ۱۳۶۲ | خروج از ایران و برقراری مجدد ارتباط تشکیلاتی با مجاهدین.[۳] |
| ۱۳۶۷ | فرماندهی یگان زنان در عملیات فروغ جاویدان.[۶] |
| ۳ آبان ۱۳۶۸ | نگارش وصیت‌نامه‌ای که بعدها بخش‌هایی از آن منتشر شد.[۲] |
| ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ | کشته‌شدن در حملهٔ مسلحانه به اشرف.[۸] |
جستارهای وابسته
- سازمان مجاهدین خلق ایران
- شورای ملی مقاومت ایران
- ارتش آزادی‌بخش ملی ایران
- ۳۰ خرداد ۱۳۶۰
- عملیات چلچراغ
- عملیات فروغ جاویدان
- قرارگاه اشرف
- زهره قائمی
- مریم رجوی
منابع
- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران، ژیلا طلوع، زیرعنوان «متعهد و ازخودگذشته»، ۹ شهریور ۱۴۰۳.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ سازمان مجاهدین خلق ایران، مجاهد شهید قهرمان خلق، ژیلا طلوع ـ نشانه‌ای از توانستن، ۱ مهر ۱۳۹۲.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ کمیسیون زنان شورای ملی مقاومت ایران، Jila Tolou (1960–2013): Dedicated and Selfless، ۳۰ اوت ۲۰۲۴.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ شورای ملی مقاومت ایران، بیانیـة سی و سومین سالگرد تأسیس شـورای ملی مقاومت ایـران، مرداد ۱۳۹۳؛ انتشار در وبگاه: ۷ سپتامبر ۲۰۱۴.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ مریم رجوی، سخنرانی در گرامیداشت شهیدان ۱۹بهمن۶۰ در موزه مقاومت ـ اشرف۳، ۱۸ بهمن ۱۳۹۸.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ سایت مجاهد، نگاهی به عملیات فروغ جاویدان در گفتگو با فرماندهان صحنه (۲)، ۶ مرداد ۱۳۹۷.
- ↑ شورای ملی مقاومت ایران، Cette génération renforcera sa défense de la cause de la liberté en Iran – Maryam Radjavi، بازبینی: ۹ اکتبر ۲۰۲۶.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ شورای ملی مقاومت ایران، Jusqu’à 10h, heure locale, 23 martyrs du 5e massacre d’Achraf ont été identifiés، ۱ سپتامبر ۲۰۱۳.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ هیئت کمک‌رسانی سازمان ملل متحد در عراق، UNAMI delegation witnesses 52 bodies in Camp Ashraf, majority shot in head، ۳ سپتامبر ۲۰۱۳؛ بازنشر در وبگاه شورای ملی مقاومت ایران.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ سازمان مجاهدین خلق ایران، اشرف، اسطورهٔ فناناپذیر، بخش گزیدهٔ سخنان مریم رجوی دربارهٔ ژیلا طلوع، بازبینی: ۹ اکتبر ۲۰۲۶.
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ رادیو مجاهد، یادواره شهدای ۱۰شهریور، بازبینی: ۹ اکتبر ۲۰۲۶.