کاربر:Safa/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Safa (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Safa (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''انقلاب شوروی،''' یا انقلاب ۱۹۱۷ روسیه یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخی قرن بیستم بود که به فروپاشی حکومت تزاری و تأسیس اتحاد جماهیر شوروی انجامید. این انقلاب شامل دو مرحله اصلی بود: انقلاب فوریه و انقلاب اکتبر.   


یکم - انقلاب فوریه که مطابق با مارس ۱۹۱۷ به تقویم میلادی است.   


در این ماه مردم پتروگراد به همراه سربازان و کارگران بر علیه شرایط سخت زندگی و فساد خاندان حکومتی و شکست‌های نظامی در جنگ جهانی اول قیام کردند. این قیام همراه با اعتصابات گسترده و تظاهرات خیابانی منجر به استعفای نیکلای دوم و برجیده شدن سلطنت رومانوف‌ها گردید.   
یادکردها شهریور


پس از استعفای تزار، دولت موقت به رهبری الکساندر کرنسکی تشکیل شد. اما این دولت نتوانست مشکلات اقتصادی و سیاسی کشور را حل کند و تصمیم به ادامه مشارکت در جنگ جهانی اول نیز موجب نارضایتی بیشتر مردم و نظامیان شد.
* ۱شهریور    ۱۳۵۰- ضربه‌ی    نظامی '''[[ساواک]]''' شاه    به [[سازمان مجاهدین خلق ایران|'''سازمان    مجاهدین خلق ایران''']]


دوم - انقلاب اکتبر مطابق با ماه نوامبر میلادی در سال ۱۹۱۷
* ۱شهریور    ۱۳۷۷ - مجازات [[اسدالله لاجوردی|'''اسدالله    لاجوردی''']] به    دست [[علی‌اکبر اکبری|'''علی‌اکبر    اکبری''']]


حزب بلشویک به رهبری ولادیمیر لنین و با حمایت مردم و طبقه کارگر و سربازان، علیه دولت موقت قیام کرد. با تصرف مراکز کلیدی در پتروگراد، از جمله کاخ زمستانی، دولت موقت سرنگون شد. این انقلاب به استقرار دولت بلشویکی منجر شد که مبتنی بر اصول مارکسیسم-لنینیسم بود.
* ۲شهریور    ۱۳۰۰ - آِغاز    انتشار روزنامه طوفان به مدیریت [[محمد فرخی یزدی|'''محمد فرخی    یزدی''']] با     کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان


بلشویک‌ها برنامه اصلاحات گسترده‌ای از جمله:
* ۳شهریور    ۱۳۲۰ ‐ ورود    نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت [[رضاشاه پهلوی|'''رضاخان''']]


خروج روسیه از جنگ جهانی اول (عهدنامه برست-لیتوفسک)
* ۳شهریور    ۱۳۷۷- جان‌باختن [[علی‌اکبر اکبری|'''علی‌اکبر    اکبری''']] پس    از مجازات لاجوردی جلاد اوین


ملی‌سازی زمین‌ها
* ۴شهریور[[کورش بزرگ|'''کوروش کبیر''']]


ایجاد یک دولت سوسیالیستی
* ۴شهریور    ۱۳۶۹ - [[مهدی اخوان ثالث|'''مهدی    اخوان ثالث''']]، شاعر و    موسیقی‌پژوه ایرانی


را به اجرا گذاشتند.
* ۵شهریور۱۳۰۹ - زادروز    غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران


نتیجه‌ی این قیام منجر به حوادث و رویدادهای بی‌شمار و تاثیرات عمیق در تاریخ معاصر شد:
* ۵شهریور    ۱۳۵۹ - تیرباران [[شهلا و نسرین کعبی|'''شهلا و     نسرین (فرشته) کعبی''']] دو    خواهر پرستار کرد.


۱. آغاز جنگ داخلی روسیه (۱۹۱۷–۱۹۲۳) میان بلشویک‌ها (ارتش سرخ) و مخالفان (ارتش سفید).
* ۶شهریور    ۱۳۷۲ - انتخاب    خانم [[مریم رجوی|'''مریم رجوی''']] به‌عنوان    رییس جمهور دوران انتقال از طرف [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی    مقاومت ایران''']]


۲. تأسیس اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۲۲)، اولین دولت سوسیالیستی جهان.  
* ۶شهریور    ۱۳۹۸- اعدام [[حمیدرضا درخشنده|'''حمیدرضا    درخشنده''']] که    امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک    قهرمان نام برده می‌شود.


۳. تأثیرات عمیق بر تاریخ جهان، از جمله گسترش جنبش‌های سوسیالیستی و ایجاد یک نظام دو قطبی در قرن بیستم.
* ۷شهریور    ۱۳۷۲- تصويب    آرم شير و خورشيد بعنوان آرم رسمی [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی    مقاومت ایران''']]


انقلاب روسیه نقطه عطفی در تاریخ معاصر بود که نه تنها سرنوشت روسیه، بلکه مسیر سیاسی و اجتماعی جهان را تغییر داد.
* ۹شهریور    ۱۳۴۷ - درگذشت[[صمد بهرنگی|'''صمد بهرنگی''']]،    معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی


== زمینه‌های انقلاب شوروی ==
* ۹شهریور    ۱۳۸۱ - درگذشت [[فرهاد مهراد|'''فرهاد    مهراد''']]، خوانندهٔ ایرانی،    آهنگساز  و نوازنده
انقلاب ۱۹۱۷ روسیه (که منجر به تشکیل شوروی شد) در نتیجه یک سلسله عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و ایدئولوژیک به وقوع پیوست. این عوامل زمینه‌های انقلاب را تشکیل می‌دهند و به مرور زمان شرایط را برای سقوط نظام تزاری و روی کار آمدن بلشویک‌ها فراهم کردند. در زیر به مهم‌ترین زمینه‌های انقلاب اشاره می‌شود:


* ۹شهریور    ۱۴۰۲ - در    این روز [[جواد روحی|'''جواد روحی''']]، ۳۵ ساله،    از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور    سال (۱۴۰۲) به    طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.


* ۱۰ شهریور    ۱۳۴۷- درگذشت ملا آواره
* ۱۰شهریور    ۱۳۷۹ - روز    دستگیری [[سعید سنگر|'''سعید سنگر''']] از    زندانیان سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق با ۱۳ بار    اعدام ساختگی
* ۱۰شهریور    ۱۳۹۲- سالروز [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف|'''قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲''']] '''در [[قرارگاه    اشرف]]'''


۱. مشکلات سیاسی
* ۱۰شهریور    ۱۳۹۲- آغاز    اعتصاب غذای ۱۰۸    روزه در [[کمپ لیبرتی|'''لیبرتی''']] و    كشورها


حکومت استبدادی تزاری: روسیه تحت سلطنت تزارها یک حکومت استبدادی بود. تصمیمات سیاسی بدون مشورت با مردم یا نهادهای منتخب اتخاذ می‌شد. این موضوع نارضایتی عمومی را برانگیخت.
* ۱۵ شهریور    ۱۳۴۴ - تأسیس [[سازمان    مجاهدین خلق ایران|'''سازمان    مجاهدین خلق ایران''']]


ضعف نیکلای دوم: نیکلای دوم، آخرین تزار روسیه، فردی ضعیف و بی‌تصمیم بود. او نتوانست بحران‌های کشور را مدیریت کند و اقتدار سلطنت را حفظ کند.
* ۱۸ شهریور    ۱۳۶۸ - زادروز '''[[محمد مختاری]]،'''    یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران    کشته شد.


سرکوب مخالفان: جنبش‌های اصلاح‌طلب و انقلابی، مانند سوسیال‌دموکرات‌ها و سوسیالیست‌های انقلابی، به شدت سرکوب می‌شدند، اما این سرکوب‌ها نارضایتی بیشتری ایجاد کرد.
* ۱۹ شهریور    ۱۳۴۴ - زادروز [[مونا    محمودنژاد|'''مونا    محمودنژاد''']]، شهروند بهایی اعدام شده پس    از [[انقلاب ضد سلطنتی|'''انقلاب    ضدسلطنتی''']] ۱۳۵۷ توسط    نظام جمهوری اسلامی ایران


ناکارآمدی دولت: فساد، بوروکراسی ناکارآمد، و عدم توانایی دولت در پاسخ به خواسته‌های مردم، اعتماد عمومی را از بین برد.
* ۱۹ شهریور    ۱۳۵۸ - درگذشت    آیت‌الله [[سید محمود طالقانی|''''سید    محمود طالقانی''']]


== رهبران شوروی ==
* ۹ سپتامبر    ۱۹۷۶ - درگذشت [[مائو تسه‌ تونگ|'''مائو تسه‌تونگ''']]،    سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر


* ولادیمیر لنین (۱۹۲۲-۱۹۲۴)
* ۲۲ شهریور    ۱۳۹۹- سالروز    اعدام [[نوید افکاری|'''نوید افکاری''']] از    معترضین قیام آبان ۱۳۹۸
* ژوزف استالین (۱۹۲۴-۱۹۵۳)
* گئورگی مالنکوف (۱۹۵۳-۱۹۵۳)
* نیکیتا خروشچف (۱۹۵۳-۱۹۶۴)
* لئونید برژنف (۱۹۶۴-۱۹۸۲)
* یوری آندروپوف (۱۹۸۲-۱۹۸۴)
* کنستانتین چرننکو (۱۹۸۴-۱۹۸۵)
* میخائیل گورباچف ​​(۱۹۸۵-۱۹۹۱)


== گاهشمار انقلاب شوروی ==
* ۲۲ شهریور    ۱۲۹۹ - شهادت [[شیخ محمد    خیابانی|'''شیخ محمد    خیابانی''']]، روحانی مبارز در دوره انقلاب     مشروطه.
جدول زمانی تحولات انقلاب شوروی از سال ۱۹۱۷ تا زمان سقوط اتحاد جماهیر شوروی به شرح زیر است:


دوران انقلاب از سال ۱۹۱۷ تا تشکیل شوروی
* ۲۴ شهریور    ۱۳۶۱ - اعدام [[صادق قطب‌زاده|'''صادق قطب‌زاده''']] وزیر    امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران


۱۹۱۷ - انقلاب فوریه، تزار نیکلای دوم استعفا داد و دولت موقت به رهبری الکساندر کرنسکی تشکیل شد.
* ۲۵شهریور    ۱۴۰۱ - قتل [[مهسا امینی|'''مهسا امینی''']]،    (ژینا) توسط مأموران حکومتی و آغاز '''[[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|اعتراضات    سراسری]] در    ایران'''


۱۹۱۷ - نوامبر یا به تاریخ روسی انقلاب اکتبر، بلشویک‌ها به رهبری لنین دولت موقت را سرنگون کردند.
* ۲۵ شهریور    ۱۳۲۰ - برکناری [[رضا شاه|'''رضا شاه''']] به     فرمان انگلیس و آغاز سلطنت '''[[محمدرضا پهلوی]].'''


۱۹۱۸ - با امضای معاهده برست - لیتوفسک روسیه از جنگ جهانی اول خارج می‌شود.
* ۲۵ شهریور    ۱۳۹۳ - مختومه    شدن پرونده [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳|واقعه ۱۷ ژوئن]]،    حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران    صورت گرفت.


بلافاصله جنگ داخلی میان ارتش سرخ از طرف انقلابیون و ارتش سفید آغاز شد.
* ۲۶ شهریور    ۱۳۵۶- درگذشت [[واروژان]]'''[[واروژان]]''' آهنگساز    و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران


۱۹۲۱ - پایان جنگ داخلی با پیروزی بلشویک‌ها
* ۲۶ شهریور    ۱۳۶۰ - اعدام [[فاطمه مصباح|'''فاطمه مصباح''']] ۱۳ ساله،    از هواداران سازمان مجاهدین خلق


معرفی سیاست اقتصادی جدید (NEP) برای بازسازی اقتصادی
* ۲۸ شهریور    ۱۳۶۰ - اعدام [[حبیب‌الله آشوری|'''آيت‌الله حبیب‌الله آشوری''']] و    گیتی‌السادات جوزی و ده‌ها مجاهد دیگر در زندان اوین.


۱۹۲۲: تأسیس اتحاد جماهیر شوروی (شامل روسیه، اوکراین، بلاروس، و قفقاز).
* ۲۹ شهریور    ۱۳۵۹ - آغاز    رسمی '''[[جنگ ایران    و عراق]].'''


۱۹۲۴: مرگ لنین و آغاز رقابت قدرت میان استالین و تروتسکی.
* ۳۰ شهریور    ۱۳۰۵ - [[فریدون    مشیری|'''فریدون    مشیری''']]، شاعر    ایرانی.


دوران استالین (۱۹۲۴–۱۹۵۳)
* ۳۱ شهریور    ۱۳۱۴ - زادروز [[پرویز یاحقی|'''پرویز یاحقی''']]،    نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.


۱۹۲۸: آغاز برنامه‌های پنج‌ساله برای صنعتی‌سازی و جمع‌گرایی اجباری زمین‌های کشاورزی.
۱۹۳۲–۱۹۳۳: قحطی بزرگ (هولودومور) در اوکراین و سایر مناطق، ناشی از سیاست‌های جمع‌گرایی.
۱۹۳۶–۱۹۳۸: پاک‌سازی بزرگ؛ استالین مخالفان سیاسی واقعی و خیالی را سرکوب می‌کند.
۱۹۴۱–۱۹۴۵: جنگ جهانی دوم؛ شوروی با موفقیت در برابر آلمان نازی مقاومت کرده و به پیروزی متفقین کمک می‌کند.
۱۹۴۹: شوروی اولین بمب اتمی خود را آزمایش می‌کند؛ آغاز جنگ سرد.
دوران جنگ سرد و پس از استالین (۱۹۵۳–۱۹۸۵)
۱۹۵۳: مرگ استالین؛ نیکیتا خروشچف به قدرت می‌رسد.
۱۹۵۶: افشای جنایات استالین توسط خروشچف در کنگره بیستم حزب کمونیست؛ آغاز روند رفع استالینیسم.
۱۹۵۷: پرتاب اسپوتنیک-۱؛ شوروی اولین ماهواره جهان را به فضا می‌فرستد.
۱۹۶۲: بحران موشکی کوبا؛ رویارویی خطرناک میان شوروی و ایالات متحده.
۱۹۶۴: برکناری خروشچف و جایگزینی او با لئونید برژنف.
۱۹۷۹: تهاجم شوروی به افغانستان؛ آغاز جنگ طولانی و پرهزینه.
دوران اصلاحات گورباچف و فروپاشی (۱۹۸۵–۱۹۹۱)
۱۹۸۵: میخائیل گورباچف به دبیرکلی حزب کمونیست می‌رسد؛ اصلاحات پرسترویکا (بازسازی اقتصادی) و گلاسنوست (شفافیت سیاسی) آغاز می‌شود.
۱۹۸۹:
سقوط دیوار برلین؛ کشور‌های بلوک شرق از کنترل شوروی خارج می‌شوند.
اعتراضات داخلی در شوروی شدت می‌گیرد.
۱۹۹۰:
جمهوری‌های شوروی اعلام استقلال می‌کنند.
گورباچف ریاست جمهوری شوروی را بر عهده می‌گیرد.
۱۹۹۱:
کودتای ناموفق علیه گورباچف توسط جناح‌های محافظه‌کار.
بوریس یلتسین قدرت را در روسیه در دست می‌گیرد.
۲۶ دسامبر: اتحاد جماهیر شوروی به طور رسمی منحل می‌شود.
جمع‌بندی تاریخی
اتحاد جماهیر شوروی طی ۷۴ سال از یک انقلاب مردمی آغاز شد، به یک قدرت جهانی تبدیل شد، و سپس به دلیل بحران‌های داخلی و فشارهای خارجی فروپاشید. این دوره تأثیرات عظیمی بر تاریخ جهان، از جمله گسترش ایدئولوژی سوسیالیسم و تغییرات ژئوپلیتیکی، داشت.
*
*
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹


یادکردها شهریور

  • ۲شهریور ۱۳۰۰ - آِغاز انتشار روزنامه طوفان به مدیریت محمد فرخی یزدی با کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان
  • ۳شهریور ۱۳۲۰ ‐ ورود نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت رضاخان
  • ۵شهریور۱۳۰۹ - زادروز غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران
  • ۶شهریور ۱۳۹۸- اعدام حمیدرضا درخشنده که امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک قهرمان نام برده می‌شود.
  • ۹شهریور ۱۳۴۷ - درگذشتصمد بهرنگی، معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی
  • ۹شهریور ۱۳۸۱ - درگذشت فرهاد مهراد، خوانندهٔ ایرانی، آهنگساز  و نوازنده
  • ۹شهریور ۱۴۰۲ - در این روز جواد روحی، ۳۵ ساله، از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور سال (۱۴۰۲) به طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.
  • ۱۰شهریور ۱۳۹۲- آغاز اعتصاب غذای ۱۰۸ روزه در لیبرتی و كشورها
  • ۱۸ شهریور ۱۳۶۸ - زادروز محمد مختاری، یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران کشته شد.
  • ۹ سپتامبر ۱۹۷۶ - درگذشت مائو تسه‌تونگ، سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر
  • ۲۲ شهریور ۱۳۹۹- سالروز اعدام نوید افکاری از معترضین قیام آبان ۱۳۹۸
  • ۲۴ شهریور ۱۳۶۱ - اعدام صادق قطب‌زاده وزیر امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
  • ۲۵ شهریور ۱۳۹۳ - مختومه شدن پرونده واقعه ۱۷ ژوئن، حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران صورت گرفت.
  • ۲۶ شهریور ۱۳۵۶- درگذشت واروژانواروژان آهنگساز و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران
  • ۲۶ شهریور ۱۳۶۰ - اعدام فاطمه مصباح ۱۳ ساله، از هواداران سازمان مجاهدین خلق
  • ۳۱ شهریور ۱۳۱۴ - زادروز پرویز یاحقی، نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.