کاربر:Safa/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Safa (بحث | مشارکت‌ها)
Safa (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''انقلاب شوروی،''' یا انقلاب ۱۹۱۷ روسیه یکی از مهم‌ترین رویدادهای تاریخی قرن بیستم بود که به فروپاشی حکومت تزاری و تأسیس اتحاد جماهیر شوروی انجامید. این انقلاب شامل دو مرحله اصلی بود: انقلاب فوریه و انقلاب اکتبر.   


۱. انقلاب فوریه (مارس ۱۹۱۷ به تقویم میلادی)


در فوریه ۱۹۱۷ (مطابق با مارس میلادی)، مردم روسیه، به‌ویژه کارگران و سربازان، در شهر پتروگراد (سن‌پترزبورگ کنونی) علیه شرایط سخت زندگی، فساد حکومت، و ناکامی‌های جنگ جهانی اول قیام کردند. اعتصابات گسترده و اعتراضات خیابانی به استعفای تزار نیکلای دوم و پایان سلطنت رومانوف‌ها منجر شد.
یادکردها شهریور


پس از استعفای تزار، دولت موقت به رهبری الکساندر کرنسکی تشکیل شد. اما این دولت نتوانست مشکلات اقتصادی و سیاسی کشور را حل کند و تصمیم به ادامه مشارکت در جنگ جهانی اول نیز موجب نارضایتی بیشتر مردم و نظامیان شد.
* ۱شهریور    ۱۳۵۰- ضربه‌ی    نظامی '''[[ساواک]]''' شاه    به [[سازمان مجاهدین خلق ایران|'''سازمان    مجاهدین خلق ایران''']]


۲. انقلاب اکتبر (نوامبر ۱۹۱۷ به تقویم میلادی)
* ۱شهریور    ۱۳۷۷ - مجازات [[اسدالله لاجوردی|'''اسدالله    لاجوردی''']] به     دست [[علی‌اکبر اکبری|'''علی‌اکبر    اکبری''']]


در اکتبر ۱۹۱۷ (مطابق با نوامبر میلادی)، حزب بلشویک به رهبری ولادیمیر لنین و با حمایت مردمی از طبقه کارگر و سربازان، علیه دولت موقت قیام کرد. با تصرف مراکز کلیدی در پتروگراد، از جمله کاخ زمستانی، دولت موقت سرنگون شد.
* ۲شهریور    ۱۳۰۰ - آِغاز    انتشار روزنامه طوفان به مدیریت [[محمد فرخی یزدی|'''محمد فرخی    یزدی''']] با     کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان


* ۳شهریور    ۱۳۲۰ ‐ ورود    نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت [[رضاشاه پهلوی|'''رضاخان''']]


این انقلاب به استقرار دولت بلشویکی منجر شد که مبتنی بر اصول مارکسیسم-لنینیسم بود. بلشویک‌ها برنامه اصلاحات گسترده‌ای از جمله:
* ۳شهریور    ۱۳۷۷- جان‌باختن [[علی‌اکبر اکبری|'''علی‌اکبر    اکبری''']] پس    از مجازات لاجوردی جلاد اوین


* ۴شهریور[[کورش بزرگ|'''کوروش کبیر''']]


خروج روسیه از جنگ جهانی اول (عهدنامه برست-لیتوفسک)
* ۴شهریور    ۱۳۶۹ - [[مهدی اخوان ثالث|'''مهدی    اخوان ثالث''']]، شاعر و    موسیقی‌پژوه ایرانی


ملی‌سازی زمین‌ها
* ۵شهریور۱۳۰۹ - زادروز    غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران


ایجاد یک دولت سوسیالیستی
* ۵شهریور    ۱۳۵۹ - تیرباران [[شهلا و نسرین کعبی|'''شهلا و    نسرین (فرشته) کعبی''']] دو    خواهر پرستار کرد.


را به اجرا گذاشتند.
* ۶شهریور    ۱۳۷۲ - انتخاب    خانم [[مریم رجوی|'''مریم رجوی''']] به‌عنوان    رییس جمهور دوران انتقال از طرف [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی    مقاومت ایران''']]


* ۶شهریور    ۱۳۹۸- اعدام [[حمیدرضا درخشنده|'''حمیدرضا    درخشنده''']] که    امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک    قهرمان نام برده می‌شود.


پیامدها
* ۷شهریور    ۱۳۷۲- تصويب    آرم شير و خورشيد بعنوان آرم رسمی [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی    مقاومت ایران''']]


۱. آغاز جنگ داخلی روسیه (۱۹۱۷–۱۹۲۳) میان بلشویک‌ها (ارتش سرخ) و مخالفان (ارتش سفید). ۲. تأسیس اتحاد جماهیر شوروی (۱۹۲۲)، اولین دولت سوسیالیستی جهان. ۳. تأثیرات عمیق بر تاریخ جهان، از جمله گسترش جنبش‌های سوسیالیستی و ایجاد یک نظام دو قطبی در قرن بیستم.
* ۹شهریور    ۱۳۴۷ - درگذشت[[صمد بهرنگی|'''صمد بهرنگی''']]،     معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی


* ۹شهریور    ۱۳۸۱ - درگذشت [[فرهاد مهراد|'''فرهاد    مهراد''']]، خوانندهٔ ایرانی،    آهنگساز  و نوازنده


انقلاب روسیه نقطه عطفی در تاریخ معاصر بود که نه تنها سرنوشت روسیه، بلکه مسیر سیاسی و اجتماعی جهان را تغییر داد.
* ۹شهریور    ۱۴۰۲ - در     این روز [[جواد روحی|'''جواد روحی''']]، ۳۵ ساله،    از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور    سال (۱۴۰۲) به    طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.


* ۱۰ شهریور    ۱۳۴۷- درگذشت ملا آواره
* ۱۰شهریور    ۱۳۷۹ - روز    دستگیری [[سعید سنگر|'''سعید سنگر''']] از    زندانیان سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق با ۱۳ بار    اعدام ساختگی
* ۱۰شهریور    ۱۳۹۲- سالروز [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف|'''قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲''']] '''در [[قرارگاه    اشرف]]'''


* ۱۰شهریور    ۱۳۹۲- آغاز    اعتصاب غذای ۱۰۸    روزه در [[کمپ لیبرتی|'''لیبرتی''']] و    كشورها


زمینه‌های انقلاب شوروی
* ۱۵ شهریور    ۱۳۴۴ - تأسیس [[سازمان    مجاهدین خلق ایران|'''سازمان    مجاهدین خلق ایران''']]


انقلاب ۱۹۱۷ روسیه (که منجر به تشکیل شوروی شد) در نتیجه یک سلسله عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و ایدئولوژیک به وقوع پیوست. این عوامل زمینه‌های انقلاب را تشکیل می‌دهند و به مرور زمان شرایط را برای سقوط نظام تزاری و روی کار آمدن بلشویک‌ها فراهم کردند. در زیر به مهم‌ترین زمینه‌های انقلاب اشاره می‌شود:
* ۱۸ شهریور    ۱۳۶۸ - زادروز '''[[محمد مختاری]]،'''    یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران    کشته شد.


* ۱۹ شهریور    ۱۳۴۴ - زادروز [[مونا    محمودنژاد|'''مونا    محمودنژاد''']]، شهروند بهایی اعدام شده پس    از [[انقلاب ضد سلطنتی|'''انقلاب    ضدسلطنتی''']] ۱۳۵۷ توسط    نظام جمهوری اسلامی ایران


۱. مشکلات سیاسی
* ۱۹ شهریور    ۱۳۵۸ - درگذشت    آیت‌الله [[سید محمود طالقانی|''''سید    محمود طالقانی''']]


حکومت استبدادی تزاری: روسیه تحت سلطنت تزارها یک حکومت استبدادی بود. تصمیمات سیاسی بدون مشورت با مردم یا نهادهای منتخب اتخاذ می‌شد. این موضوع نارضایتی عمومی را برانگیخت.
* ۹ سپتامبر    ۱۹۷۶ - درگذشت [[مائو تسه‌ تونگ|'''مائو تسه‌تونگ''']]،    سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر


ضعف نیکلای دوم: نیکلای دوم، آخرین تزار روسیه، فردی ضعیف و بی‌تصمیم بود. او نتوانست بحران‌های کشور را مدیریت کند و اقتدار سلطنت را حفظ کند.
* ۲۲ شهریور    ۱۳۹۹- سالروز    اعدام [[نوید افکاری|'''نوید افکاری''']] از    معترضین قیام آبان ۱۳۹۸


سرکوب مخالفان: جنبش‌های اصلاح‌طلب و انقلابی، مانند سوسیال‌دموکرات‌ها و سوسیالیست‌های انقلابی، به شدت سرکوب می‌شدند، اما این سرکوب‌ها نارضایتی بیشتری ایجاد کرد.
* ۲۲ شهریور    ۱۲۹۹ - شهادت [[شیخ محمد    خیابانی|'''شیخ محمد    خیابانی''']]، روحانی مبارز در دوره انقلاب    مشروطه.


ناکارآمدی دولت: فساد، بوروکراسی ناکارآمد، و عدم توانایی دولت در پاسخ به خواسته‌های مردم، اعتماد عمومی را از بین برد.
* ۲۴ شهریور    ۱۳۶۱ - اعدام [[صادق قطب‌زاده|'''صادق قطب‌زاده''']] وزیر    امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران


== رهبران شوروی ==
* ۲۵شهریور    ۱۴۰۱ - قتل [[مهسا امینی|'''مهسا امینی''']]،    (ژینا) توسط مأموران حکومتی و آغاز '''[[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|اعتراضات    سراسری]] در    ایران'''


* ولادیمیر لنین (1922-1924)
* ۲۵ شهریور    ۱۳۲۰ - برکناری [[رضا شاه|'''رضا شاه''']] به    فرمان انگلیس و آغاز سلطنت '''[[محمدرضا پهلوی]].'''
* ژوزف استالین (1924-1953)
* گئورگی مالنکوف (1953-1953)
* نیکیتا خروشچف (1953-1964)
* لئونید برژنف (1964-1982)
* یوری آندروپوف (1982-1984)
* کنستانتین چرننکو (1984-1985)
* میخائیل گورباچف ​​(1985-1991)


== گاهشمار انقلاب شوروی ==
* ۲۵ شهریور    ۱۳۹۳ - مختومه    شدن پرونده [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳|واقعه ۱۷ ژوئن]]،    حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران    صورت گرفت.
جدول زمانی تحولات انقلاب شوروی از سال ۱۹۱۷ تا زمان سقوط اتحاد جماهیر شوروی به شرح زیر است:


دوران انقلاب از سال ۱۹۱۷ تا تشکیل شوروی
* ۲۶ شهریور    ۱۳۵۶- درگذشت [[واروژان]]'''[[واروژان]]''' آهنگساز    و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران


۱۹۱۷ - انقلاب فوریه، تزار نیکلای دوم استعفا داد و دولت موقت به رهبری الکساندر کرنسکی تشکیل شد.
* ۲۶ شهریور    ۱۳۶۰ - اعدام [[فاطمه مصباح|'''فاطمه مصباح''']] ۱۳ ساله،    از هواداران سازمان مجاهدین خلق


۱۹۱۷ - نوامبر یا به تاریخ روسی انقلاب اکتبر، بلشویک‌ها به رهبری لنین دولت موقت را سرنگون کردند.
* ۲۸ شهریور    ۱۳۶۰ - اعدام [[حبیب‌الله آشوری|'''آيت‌الله حبیب‌الله آشوری''']] و    گیتی‌السادات جوزی و ده‌ها مجاهد دیگر در زندان اوین.


۱۹۱۸ - با امضای معاهده برست - لیتوفسک روسیه از جنگ جهانی اول خارج می‌شود.
* ۲۹ شهریور    ۱۳۵۹ - آغاز    رسمی '''[[جنگ ایران    و عراق]].'''


بلافاصله جنگ داخلی میان ارتش سرخ از طرف انقلابیون و ارتش سفید آغاز شد.
* ۳۰ شهریور    ۱۳۰۵ - [[فریدون    مشیری|'''فریدون    مشیری''']]، شاعر    ایرانی.


۱۹۲۱ - پایان جنگ داخلی با پیروزی بلشویک‌ها
* ۳۱ شهریور    ۱۳۱۴ - زادروز [[پرویز یاحقی|'''پرویز یاحقی''']]،    نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.


معرفی سیاست اقتصادی جدید (NEP) برای بازسازی اقتصادی
۱۹۲۲: تأسیس اتحاد جماهیر شوروی (شامل روسیه، اوکراین، بلاروس، و قفقاز).
۱۹۲۴: مرگ لنین و آغاز رقابت قدرت میان استالین و تروتسکی.
دوران استالین (۱۹۲۴–۱۹۵۳)
۱۹۲۸: آغاز برنامه‌های پنج‌ساله برای صنعتی‌سازی و جمع‌گرایی اجباری زمین‌های کشاورزی.
۱۹۳۲–۱۹۳۳: قحطی بزرگ (هولودومور) در اوکراین و سایر مناطق، ناشی از سیاست‌های جمع‌گرایی.
۱۹۳۶–۱۹۳۸: پاک‌سازی بزرگ؛ استالین مخالفان سیاسی واقعی و خیالی را سرکوب می‌کند.
۱۹۴۱–۱۹۴۵: جنگ جهانی دوم؛ شوروی با موفقیت در برابر آلمان نازی مقاومت کرده و به پیروزی متفقین کمک می‌کند.
۱۹۴۹: شوروی اولین بمب اتمی خود را آزمایش می‌کند؛ آغاز جنگ سرد.
دوران جنگ سرد و پس از استالین (۱۹۵۳–۱۹۸۵)
۱۹۵۳: مرگ استالین؛ نیکیتا خروشچف به قدرت می‌رسد.
۱۹۵۶: افشای جنایات استالین توسط خروشچف در کنگره بیستم حزب کمونیست؛ آغاز روند رفع استالینیسم.
۱۹۵۷: پرتاب اسپوتنیک-۱؛ شوروی اولین ماهواره جهان را به فضا می‌فرستد.
۱۹۶۲: بحران موشکی کوبا؛ رویارویی خطرناک میان شوروی و ایالات متحده.
۱۹۶۴: برکناری خروشچف و جایگزینی او با لئونید برژنف.
۱۹۷۹: تهاجم شوروی به افغانستان؛ آغاز جنگ طولانی و پرهزینه.
دوران اصلاحات گورباچف و فروپاشی (۱۹۸۵–۱۹۹۱)
۱۹۸۵: میخائیل گورباچف به دبیرکلی حزب کمونیست می‌رسد؛ اصلاحات پرسترویکا (بازسازی اقتصادی) و گلاسنوست (شفافیت سیاسی) آغاز می‌شود.
۱۹۸۹:
سقوط دیوار برلین؛ کشور‌های بلوک شرق از کنترل شوروی خارج می‌شوند.
اعتراضات داخلی در شوروی شدت می‌گیرد.
۱۹۹۰:
جمهوری‌های شوروی اعلام استقلال می‌کنند.
گورباچف ریاست جمهوری شوروی را بر عهده می‌گیرد.
۱۹۹۱:
کودتای ناموفق علیه گورباچف توسط جناح‌های محافظه‌کار.
بوریس یلتسین قدرت را در روسیه در دست می‌گیرد.
۲۶ دسامبر: اتحاد جماهیر شوروی به طور رسمی منحل می‌شود.
جمع‌بندی تاریخی
اتحاد جماهیر شوروی طی ۷۴ سال از یک انقلاب مردمی آغاز شد، به یک قدرت جهانی تبدیل شد، و سپس به دلیل بحران‌های داخلی و فشارهای خارجی فروپاشید. این دوره تأثیرات عظیمی بر تاریخ جهان، از جمله گسترش ایدئولوژی سوسیالیسم و تغییرات ژئوپلیتیکی، داشت.
*
*
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹


یادکردها شهریور

  • ۲شهریور ۱۳۰۰ - آِغاز انتشار روزنامه طوفان به مدیریت محمد فرخی یزدی با کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان
  • ۳شهریور ۱۳۲۰ ‐ ورود نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت رضاخان
  • ۵شهریور۱۳۰۹ - زادروز غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران
  • ۶شهریور ۱۳۹۸- اعدام حمیدرضا درخشنده که امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک قهرمان نام برده می‌شود.
  • ۹شهریور ۱۳۴۷ - درگذشتصمد بهرنگی، معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی
  • ۹شهریور ۱۳۸۱ - درگذشت فرهاد مهراد، خوانندهٔ ایرانی، آهنگساز  و نوازنده
  • ۹شهریور ۱۴۰۲ - در این روز جواد روحی، ۳۵ ساله، از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور سال (۱۴۰۲) به طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.
  • ۱۰شهریور ۱۳۹۲- آغاز اعتصاب غذای ۱۰۸ روزه در لیبرتی و كشورها
  • ۱۸ شهریور ۱۳۶۸ - زادروز محمد مختاری، یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران کشته شد.
  • ۹ سپتامبر ۱۹۷۶ - درگذشت مائو تسه‌تونگ، سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر
  • ۲۲ شهریور ۱۳۹۹- سالروز اعدام نوید افکاری از معترضین قیام آبان ۱۳۹۸
  • ۲۴ شهریور ۱۳۶۱ - اعدام صادق قطب‌زاده وزیر امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
  • ۲۵ شهریور ۱۳۹۳ - مختومه شدن پرونده واقعه ۱۷ ژوئن، حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران صورت گرفت.
  • ۲۶ شهریور ۱۳۵۶- درگذشت واروژانواروژان آهنگساز و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران
  • ۲۶ شهریور ۱۳۶۰ - اعدام فاطمه مصباح ۱۳ ساله، از هواداران سازمان مجاهدین خلق
  • ۳۱ شهریور ۱۳۱۴ - زادروز پرویز یاحقی، نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.