کاربر:Safa/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Safa (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Safa (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵۰۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۹ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''نلسون ماندلا،''' با نام اصلی رولیهلاهلا ماندلا (زاده ۱۸ ژوئیه ۱۹۱۸ (۲۷ تیرماه ۱۲۹۷) – درگذشت ۵ دسامبر ۲۰۱۳) از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ رئیس‌جمهور آفریقای جنوبی پس از اولین انتخابات دموکراتیک بود. وی از مبارزان ضد آپارتاید در آفریقای جنوبی و رهبر کنگره ملی آفریقا بود. که به خاطر شرکت در فعالیت‌های مسلحانه مخفی، محاکمه و زندانی شد.


ماندلا مشهورترین چهره مبارزه ضد آپارتاید است که بیشتر ۲۷ سال زندان خود را، در جزیره روبن سپری کرد، رژیم آپارتاید و استعمارگران حامی این رژیم وی و کنگره ملی آفریقا را کمونیست و تروریست می‌دانستند، مبارزه مسلحانه بخشی جدایی‌ناپذیر از مبارزه ضد آپارتاید بود. ماندلا پس از آزادی از زندان در سال ۱۹۹۰، سیاست صلح‌طلبی را در پیش گرفت، و با این کار موجب تسهیل انتقال آفریقای جنوبی به سوی دموکراسی‌ شد، ماندلا در طی ۴ دهه اخیر عمر خود جوایز متعددی را دریافت کرد، وی تا اواخر عمر در مورد مسائل مهم، عقاید خود را مطرح می‌کرد. بیشتر مردم آفریقای جنوبی به نشانه احترام وی را مخولو (پدربزرگ) صدا می‌زنند. ماندلا را در آفریقای جنوبی اغلب تحت عنوان '''مادیبا''' می‌شناسند، این عنوان افتخاری را بزرگان خاندان ماندلا به وی داده‌اند.  وی بنیان‌گذار بنیاد ریش‌سفیدان می‌باشد.<ref>[https://www.dw.com/fa-ir/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D9%86%D9%84%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%84%D8%A7-%D9%BE%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%84%D8%AA/a-16903067 سایت دویچه وله زندگی و مرگ نلسون ماندلا «پدر ملت»]</ref>


== پیشینه نلسون ماندلا ==
یادکردها شهریور
نلسون ماندلا در ژوییه ۱۹۱۸ در روستای کوچک و دورافتاده‌ای در ناحیه متاتا از استان کیپ در اتحادیه آفریقای جنوبی به دنیا آمد. پدرش عضو شورای سلطنتی مردم تمبو بود، که نقشی کلیدی در به سلطنت رسیدن جونگینتابا دالیندیبو در تمبو داشت، پدر ماندلا چهار همسر داشت، و در مجموع سیزده فرزند (چهار پسر و نه دختر) داشت.نخستین آموزگارش نام نلسون را به تقلید از هوراشیو نلسون، دریادار انگلیسی بر او نهاد.


ماندلا در سال ۱۹۳۷در نوزده سالگی، به دانشکده وسلی در فورت بیوفورت که بیشتر خانواده سلطنتی در آن مشغول به تحصیل بودند رفت، او به ورزش‌های بوکس و دو و میدانی علاقه‌مند شد. پس از شرکت در کنکور، شروع به تحصیل در مقطع کارشناسی علوم انسانی در دانشگاه فورت هار کرد، او در این دانشگاه با اولیور تامبو، آشنا شد و آنها تبدیل به دوست و همکار همیشگی شدند.
* ۱شهریور    ۱۳۵۰- ضربه‌ی    نظامی '''[[ساواک]]''' شاه    به [[سازمان مجاهدین خلق ایران|'''سازمان    مجاهدین خلق ایران''']]


=== مبارزات سیاسی ماندلا ===
* ۱شهریور    ۱۳۷۷ - مجازات [[اسدالله لاجوردی|'''اسدالله    لاجوردی''']] به     دست [[علی‌اکبر اکبری|'''علی‌اکبر    اکبری''']]
ماندلا پس از ورود به دانشگاه فورت هار، از رهبران دانشجویان معترض شد و در همان سال اول از دانشگاه اخراج شد و از ادامه تحصیل باز ماند. او در واکنش به حکم ازدواجی اجباری از سوی حاکم تمبو، به ژوهانسبورگ گریخت و به تدریج وارد مبارزات سیاسی شد. ماندلا در سال ۱۹۴۴ عضو «کنگره ملی آفریقا» شد. در سال ۱۹۴۸ بود که جریانی راستگرا به نام «حزب ملی» به قدرت رسید و تبعیض نژادی را در افریقای جنوبی نهادینه کرد.


ماندلا که مدتی به عنوان دستیار یک دفتر وکالت کار کرده بود، در سال ۱۹۵۲ نخستین دفتر حقوقی مخصوص رنگین‌پوستان را در ژوهانسبورگ دایر کرد. این شرکت که توسط ماندلا و دوست دیرینه‌اش، اولیور تامبو اداره می‌شد، خدمات حقوقی رایگان یا ارزان در اختیار سیاهپوستان قرار می‌داد.
* ۲شهریور    ۱۳۰۰ - آِغاز    انتشار روزنامه طوفان به مدیریت [[محمد فرخی یزدی|'''محمد فرخی    یزدی''']] با    کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان


نخستین دستگیری ماندلا در ۵ دسامبر ۱۹۵۶ بود که همراه با ۱۵۰ نفر دیگر به اتهام «خیانت به کشور» بازداشت شد. محاکمه این عده تا سال ۱۹۶۱ ادامه یافت، اما همه متهمان در پایان تبرئه شدند.
* ۳شهریور    ۱۳۲۰ ‐ ورود    نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت [[رضاشاه پهلوی|'''رضاخان''']]


=== مبارزه مسلحانه علیه آپارتاید ===
* ۳شهریور    ۱۳۷۷- جان‌باختن [[علی‌اکبر اکبری|'''علی‌اکبر    اکبری''']] پس     از مجازات لاجوردی جلاد اوین
«کنگره ملی آفریقا» در این زمان بر اعتراضات عمومی و کارزارهای مدنی علیه سیستم نژادپرستی افزوده بود و ماندلا نقشی محوری در این مبارزات داشت. پس از ممنوعیت این حزب در سال ۱۹۶۱، ماندلا اقدام به تشکیل شاخه نظامی آن کرد. و رهبری اومخونتو وسیزوه (به معنای «نیزه ملت»، با علامت اختصاری «MK») شاخه نظامی کنگره ملی آفریقا (ANC) را که خود یکی از بنیانگذاران آن بود بر عهده گرفت. او بارها گفته بود که با وجود اعتقاد به مبارزه مسالمت‌آمیز، زیر فشار رژیم آپارتاید به انتخاب مشی چریکی مجبور شده است.چند دهه بعد، خصوصاً در دهه ۱۹۸۰، اومخونتو وسیزوه تبدیل به جنگ چریکی علیه رژیم حاکم شد. ماندلا همچنین در خارج از کشور مبادرت به جمع‌آوری کمک‌های مالی برای MK کرد، و در دیدار با برخی از دولت‌های آفریقا ترتیباتی برای آموزش شبه نظامی داد. اما در بازگشت و پس از هفده ماه تعقیب و گریز، بازداشت و محاکمه شد.


ویلیام بلوم، یکی از کارکنان سابق وزارت امور خارجه آمریکا، گفته‌ است سازمان سیا محل اختفای ماندلا را به پلیس اعلام کرده بود. سه روز بعد، در حضور ماندلا در دادگاه، وی متهم به رهبری اعتصاب کارگران در سال ۱۹۶۱ و ترک غیرقانونی کشور شد. در ۲۵ اکتبر ۱۹۶۲، ماندلا به پنج سال زندان محکوم شد. دو سال بعد در ۱۱ ژوئن ۱۹۶۴، به اتهام شرکت ماندلا در کنگره ملی آفریقا (ANC) برای وی حکم دیگری صادر شد.
* ۴شهریور[[کورش بزرگ|'''کوروش کبیر''']]


=== دوران زندان ماندلا ===
* ۴شهریور    ۱۳۶۹ - [[مهدی اخوان ثالث|'''مهدی    اخوان ثالث''']]، شاعر و    موسیقی‌پژوه ایرانی
۱۷ سال از محکومیت ماندلا در زندان مخوفی در جزیره «روبن» در نزدیکی کیپ تاون سپری شد که به «آلکاتراز آفریقای جنوبی» شهرت داشت. محکومان سیاسی این زندان مجبور به بیگاری شبانه‌روزی بودند. ماندلا زندگینامه خود را، تحت عنوان راه طولانی به سوی آزادی را در همین زندان نوشت.


ماندلا در سال ۱۹۶۴ در دادگاه به اتهام ۱۵۰ مورد اقدامات خرابکارانه و توطئه علیه رژیم آپارتاید به حبس ابد محکوم شد. دفاعیات ماندلا در دادگاه، شهرت جهانی یافت. او اتهام توطئه را نپذیرفت و از جمله گفت که، در راه آرمان خود آماده مردن است.
* ۵شهریور۱۳۰۹ - زادروز    غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران


شعر «شکست ناپذیر» که شاعر تهیدست و مسلول انگلیسی ویلیام ارنست هنلی در مبارزه با سختی‌های زندگی و بیماری سل سرود، همواره همدم نلسون ماندلا در ایام زندان بود که گاه‌وبیگاه زمزمه می‌کرد.
* ۵شهریور    ۱۳۵۹ - تیرباران [[شهلا و نسرین کعبی|'''شهلا و     نسرین (فرشته) کعبی''']] دو    خواهر پرستار کرد.


ماندلا در زندان جزیره روبن در ادامه مبارزه ضد نژاد پرستانه خود به زندانیان خواندن و نوشتن می‌آموخت. او نام زندان روبن را «دانشگاه جزیره روبن» گذاشت.
* ۶شهریور    ۱۳۷۲ - انتخاب    خانم [[مریم رجوی|'''مریم رجوی''']] به‌عنوان    رییس جمهور دوران انتقال از طرف [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی    مقاومت ایران''']]


در سال ۱۹۸۵ ماندلا پیشنهاد خود در قبال فراخوان به کناره‌گیری «کنگره ملی آفریقا» از مبارزه مسلحانه، را نپذیرفت. اما احتمال آزادی او بر اثر فشارهای بین‌المللی و مردم آفریقا در سال ۱۹۸۸ اوج گرفت.
* ۶شهریور    ۱۳۹۸- اعدام [[حمیدرضا درخشنده|'''حمیدرضا    درخشنده''']] که    امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک    قهرمان نام برده می‌شود.


در ۱۱ فوریه سال ۱۹۹۰ بود که ماندلا پس از ۲۷ سال زندان، آزاد شد. او در سخنرانی آزادی خود در برابر مردم کیپ تاون گفت: «من در کمال افتخار و شادی، در برابر شما ایستاده‌ام و به شما اعلام می‌کنم که ما سرانجام آزاد شدیم.»
* ۷شهریور    ۱۳۷۲- تصويب    آرم شير و خورشيد بعنوان آرم رسمی [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی    مقاومت ایران''']]


ماندلا پس از آزادی تمام سعی خود را برای لغو آپارتاید به کار برد. او در سال ۱۹۹۳ و سه سال پس از آزادی، جایزه نوبل صلح را دریافت کرد و پس از آن در ۱۰ مه مه سال ۱۹۹۴ و طی انتخاباتی که همه فارغ از امتیازات نژادی در آن حق شرکت داشتند، به عنوان نخستین رییس جمهور رنگین پوست آفریقای جنوبی برگزیده شد.
* ۹شهریور    ۱۳۴۷ - درگذشت[[صمد بهرنگی|'''صمد بهرنگی''']]،    معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی


ماندلا پس از پیروزی در این انتخابات تمام کوشش خود را برای آشتی نژادی در آفریقای جنوبی بکار برد. وی در تلاش برای تحقق این امر، ازهمکاری اسقف دزموند توتو و کمیسیون آشتی برخوردار بود.
* ۹شهریور    ۱۳۸۱ - درگذشت [[فرهاد مهراد|'''فرهاد    مهراد''']]، خوانندهٔ ایرانی،    آهنگساز  و نوازنده


ماندلا در سال ۱۹۹۹ از صحنه سیاست کناره گرفت و به فعالیت‌های اجتماعی روی آورد. کودکان و مبتلایان به ایدز، کانون فعالیت‌های نوین ماندلا بودند.
* ۹شهریور    ۱۴۰۲ - در     این روز [[جواد روحی|'''جواد روحی''']]، ۳۵ ساله،    از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور    سال (۱۴۰۲) به     طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.


پسر دوم ماندلا در سال ۲۰۰۵ و در ۵۴ سالگی بر اثر ابتلا به ایدز درگذشت. ماندلا اذعان کرد که در زمان ریاست جمهوری‌اش، به اندازه کافی علیه این بیماری تلاش نشد و گفت: «ما مبارزه‌ای جانانه را علیه آپارتاید پشت سر گذاشتیم اما از تهدید ایدز غافل ماندیم.»
* ۱۰ شهریور    ۱۳۴۷- درگذشت ملا آواره
* ۱۰شهریور    ۱۳۷۹ - روز    دستگیری [[سعید سنگر|'''سعید سنگر''']] از    زندانیان سیاسی هوادار سازمان مجاهدین خلق با ۱۳ بار    اعدام ساختگی
* ۱۰شهریور    ۱۳۹۲- سالروز [[قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ اشرف|'''قتل عام ۱۰ شهریور ۱۳۹۲''']] '''در [[قرارگاه    اشرف]]'''


کنگره ملی آفریقا، در مبارزه با فقر در کشورش چندان کامیاب نبود و شعار «زندگی بهتر برای همه» تنها برای بخش کوچک و ممتازی از رنگین‌پوستان محقق شد. جامعه آفریقای جنوبی از فقر، فساد، گسترش جرایم و بیکاری رنج می‌برد.
* ۱۰شهریور    ۱۳۹۲- آغاز    اعتصاب غذای ۱۰۸    روزه در [[کمپ لیبرتی|'''لیبرتی''']] و     كشورها


=== ازدواج ===
* ۱۵ شهریور    ۱۳۴۴ - تأسیس [[سازمان    مجاهدین خلق ایران|'''سازمان    مجاهدین خلق ایران''']]
ماندلا سه بار ازدواج کرد.  این زوج دو پسر به نام‌های مادیبا (تمبی) و ماکگاتو، و دو دختر داشتند که هر دو ماکازیوه نام داشتند. دختر اول آنان در نه ماهگی درگذشت، و آنان دومین دختر خود را نیز ماکازیوه نامیدند. همه فرزندان آنان در واترفورد کامهلابا تحصیلات خود را انجام دادند. این زوج پس از ۱۳ سال در سال ۱۹۵۷ بدلیل فعالیتهای انقلابی ماندلا از یکدیگر جدا شدند،


همسر دوم ماندلا، وینی مادیکیزلا-ماندلا، نیز اهل منطقه ترانسکی بود. بعدها، وینی قربانی اختلاف خانوادگی ناشی از نزاع سیاسی، (وینی ماندلا در دادگاهی متهم به دادن فرمان قتل یک خبرچین پلیس بود) شد؛ او در حالی که شوهرش به اتهام تروریسم و خیانت در زندان جزیره روبن مشغول گذراندن حبس ابد بود، پدرش به سمت وزارت کشاورزی ترانسکی برگزیده شد. اختلافات سیاسی منجر به جدایی (آوریل ۱۹۹۲) و طلاق (مارس ۱۹۹۶) شد.
* ۱۸ شهریور    ۱۳۶۸ - زادروز '''[[محمد مختاری]]،'''    یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران    کشته شد.


ماندلا در هشتادمین سالگرد تولد خود با گراکا ماشل، بیوه سامورا ماشل، رئیس‌جمهور سابق موزامبیک و متحد کنگره ملی آفریقا که دوازده سال پیش در سانحه هوایی کشته شده بود ازدواج کرد.
* ۱۹ شهریور    ۱۳۴۴ - زادروز [[مونا    محمودنژاد|'''مونا    محمودنژاد''']]، شهروند بهایی اعدام شده پس    از [[انقلاب ضد سلطنتی|'''انقلاب    ضدسلطنتی''']] ۱۳۵۷ توسط    نظام جمهوری اسلامی ایران


=== مرگ ===
* ۱۹ شهریور    ۱۳۵۸ - درگذشت     آیت‌الله [[سید محمود طالقانی|''''سید    محمود طالقانی''']]
وی روز پنجشنبه ۵ دسامبر ۲۰۱۳ (۱۴ آذر ۱۳۹۲) در شهر ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی در سن ۹۵ سالگی درگذشت.


=== خاکسپاری ===
* ۹ سپتامبر    ۱۹۷۶ - درگذشت [[مائو تسه‌ تونگ|'''مائو تسه‌تونگ''']]،    سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر
پیکر وی ده روز پس از مرگ در جمع خانواده و هزاران تن از دوستدارانش در روستای زادگاهش '''قونو''' و در گورستانی خانوادگی به خاک سپرده شد. در آیین خاکسپاری او حدود ۴۵۰ نفر از اعضای خانواده‌اش حضور داشتند که او را طبق آداب سنتی قبیله‌ای که در آن زاده شده، به دور از لنز دوربین‌ها به خاک سپردند.


حدود ۴۵۰۰ نفر از سیاستمداران بین‌المللی و هیئت‌های نمایندگی نهادهای اجتماعی مختلف به مراسم خاکسپاری نلسون ماندلا دعوت شده بودند.
* ۲۲ شهریور    ۱۳۹۹- سالروز    اعدام [[نوید افکاری|'''نوید افکاری''']] از     معترضین قیام آبان ۱۳۹۸


== روز بین‌المللی نلسون ماندلا ==
* ۲۲ شهریور    ۱۲۹۹ - شهادت [[شیخ محمد    خیابانی|'''شیخ محمد    خیابانی''']]، روحانی مبارز در دوره انقلاب    مشروطه.
روز بین‌المللی نلسون ماندلا یا روز ماندلا، آیینی است که هر ساله در ۱۸ ژوئیه به افتخار ماندلا جشن گرفته می‌شود این روز در نوامبر ۲۰۰۹ رسماً توسط سازمان ملل متحد نامگذاری شد ۱۸ ژوئیه زادروز ماندلا است.


== آثار ==
* ۲۴ شهریور    ۱۳۶۱ - اعدام [[صادق قطب‌زاده|'''صادق قطب‌زاده''']] وزیر    امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
ماندلا کتاب‌ها و مقالات متعددی منتشر کرده‌است. خاطرات وی با نام ''راه دشوار آزادی'' با ترجمه مهوش غلامی به فارسی منتشر شده‌است. آخرین کتاب در مورد وی با نام انگلیسی ''Conversation with Myself'' – “خودگویی‌های من”- که در سال ۲۰۱۱ از سوی بنیاد ماندلا مشتمل بر ناگفته‌های زندگی وی انتشار یافته در سال ۱۳۹۰ در زبان فارسی با عنوان پندارها و گفتارها با ترجمه علی‌اکبر عبدالرشیدی انتشار یافته‌است.


== حواشی زندگی ماندلا ==
* ۲۵شهریور    ۱۴۰۱ - قتل [[مهسا امینی|'''مهسا امینی''']]،    (ژینا) توسط مأموران حکومتی و آغاز '''[[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|اعتراضات    سراسری]] در     ایران'''
« ماندلا در سفر باشگاه منچستر یونایتد به آفریقای جنوبی در تابستان ۲۰۰۶ عضو افتخاری این باشگاه شد.
* به گفته تایم ۱۰۰، ماندلا یکی از چهار نفری است که در طول تاریخ در شکل‌گیری قرن بیستم و اوایل قرن بیست و یکم نقش داشته‌است. سه تن دیگر عبارت‌اند از بیل گیتس، پاپ ژان پل دوم، و اوپرا وینفری.
* وی در سال ۱۹۹۲ جایزه منسوب به آتاتورک که از سوی ترکیه به وی اهدا شده بود را نپذیرفت.
فیلم سینمایی سال ۲۰۱۳


این فیلم ۱۴۶ دقیقه‌ای با عنوان '''ماندلا، راه طولانی تا آزادی''' با شرکت ادریس البا بازیگر بریتانیایی بر اساس زندگینامه‌ای با همین عنوان از ماندلا تهیه شد. فیلم رکورد فروش فیلم‌هایی که در روزهای تعطیلات اکران نمی‌شوند را شکست و از همان روزهای نخست به پرفروش‌ترین فیلم در بازار سینمایی آفریقای جنوبی بدل شد.
* ۲۵ شهریور    ۱۳۲۰ - برکناری [[رضا شاه|'''رضا شاه''']] به    فرمان انگلیس و آغاز سلطنت '''[[محمدرضا پهلوی]].'''


== جوایز نلسون ماندلا: ==
* ۲۵ شهریور    ۱۳۹۳ - مختومه    شدن پرونده [[کودتای ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳|واقعه ۱۷ ژوئن]]،    حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران    صورت گرفت.
* عفو بین‌الملل سفیر جایزه وجدان (۲۰۰۶)
* جایزه صلح نوبل(۱۹۹۳)
* عضو افتخاری حکم افتخاری کانادا
* حکم افتخاری سنت جورج
* مدال آزادی ریاست‌جمهوری
* جایزه صلح لنین (۱۹۹۰)
* بهارات رانتا (۱۹۹۰)
* حکم لیاقت (۱۹۹۵)
* آزادی شهر از ژوهانسوبرگ (۲۰۰۴)


== منابع ==
* ۲۶ شهریور    ۱۳۵۶- درگذشت [[واروژان]]'''[[واروژان]]''' آهنگساز    و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران
<references />
 
* ۲۶ شهریور    ۱۳۶۰ - اعدام [[فاطمه مصباح|'''فاطمه مصباح''']] ۱۳ ساله،    از هواداران سازمان مجاهدین خلق
 
* ۲۸ شهریور    ۱۳۶۰ - اعدام [[حبیب‌الله آشوری|'''آيت‌الله حبیب‌الله آشوری''']] و    گیتی‌السادات جوزی و ده‌ها مجاهد دیگر در زندان اوین.
 
* ۲۹ شهریور    ۱۳۵۹ - آغاز    رسمی '''[[جنگ ایران    و عراق]].'''
 
* ۳۰ شهریور    ۱۳۰۵ - [[فریدون    مشیری|'''فریدون    مشیری''']]، شاعر    ایرانی.
 
* ۳۱ شهریور    ۱۳۱۴ - زادروز [[پرویز یاحقی|'''پرویز یاحقی''']]،    نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.
 
*

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۲ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۹


یادکردها شهریور

  • ۲شهریور ۱۳۰۰ - آِغاز انتشار روزنامه طوفان به مدیریت محمد فرخی یزدی با کلیشه سرخ و سبک طرفداری از طبقه رنجبر و دهقان
  • ۳شهریور ۱۳۲۰ ‐ ورود نيروهای متفقين به ايران و پايان حكومت رضاخان
  • ۵شهریور۱۳۰۹ - زادروز غلامرضا تختی، کشتی‌گیر نامی ایران
  • ۶شهریور ۱۳۹۸- اعدام حمیدرضا درخشنده که امام جمعه سرکوبگر و ثروتمند شهر را با ضربات چاقو کشت. از او به عنوان یک قهرمان نام برده می‌شود.
  • ۹شهریور ۱۳۴۷ - درگذشتصمد بهرنگی، معلم و نویسنده روشنفکر ایرانی
  • ۹شهریور ۱۳۸۱ - درگذشت فرهاد مهراد، خوانندهٔ ایرانی، آهنگساز  و نوازنده
  • ۹شهریور ۱۴۰۲ - در این روز جواد روحی، ۳۵ ساله، از بازداشت‌شدگان خیزش انقلابی سال ۱۴۰۱ بود، در ۹ شهریور سال (۱۴۰۲) به طرز مشکوکی در زندان نوشهر جان سپرد.
  • ۱۰شهریور ۱۳۹۲- آغاز اعتصاب غذای ۱۰۸ روزه در لیبرتی و كشورها
  • ۱۸ شهریور ۱۳۶۸ - زادروز محمد مختاری، یکی از دو نفری است که در جریان اعتراضات خیابانی بیست و پنجم بهمن ماه سال ۱۳۸۹ در تهران کشته شد.
  • ۹ سپتامبر ۱۹۷۶ - درگذشت مائو تسه‌تونگ، سیاستمدار چینی، بنیانگذار و رهبر جمهوری خلق چین ۹ سپتامبر
  • ۲۲ شهریور ۱۳۹۹- سالروز اعدام نوید افکاری از معترضین قیام آبان ۱۳۹۸
  • ۲۴ شهریور ۱۳۶۱ - اعدام صادق قطب‌زاده وزیر امور خارجه و مدیر عامل سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران
  • ۲۵ شهریور ۱۳۹۳ - مختومه شدن پرونده واقعه ۱۷ ژوئن، حمله‌ای که از سوی پلیس فرانسه علیه پناهندگان ایرانی و اعضای مقاومت ایران صورت گرفت.
  • ۲۶ شهریور ۱۳۵۶- درگذشت واروژانواروژان آهنگساز و تنظیم‌کننده برجسته‌ی ایران
  • ۲۶ شهریور ۱۳۶۰ - اعدام فاطمه مصباح ۱۳ ساله، از هواداران سازمان مجاهدین خلق
  • ۳۱ شهریور ۱۳۱۴ - زادروز پرویز یاحقی، نوازندهٔ چیره دست ویلون؛ موسیقیدان و آهنگساز ایرانی.