حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴
| حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴ | |
|---|---|
 | |
| عملیات پیشگیرانه اسرائیل و آمریکا علیه تأسیسات نظامی، هستهای و موشکی ایران | |
| عاملان | نیروهای دفاعی اسرائیل، ارتش ایالات متحده (با هماهنگی مستقیم)، رژیم ایران (پاسخ با موشکهای بالستیک) |
| مکان | تهران، اصفهان، قم، کرج، تبریز، دزفول، جزیره خارک، کنارک و سایر نقاط ایران؛ پایگاههای آمریکایی در قطر، بحرین، امارات، کویت، عربستان و اردن؛ اسرائیل (تلآویو، حیفا) |
| زمان | ۹اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۲۸فوریه ۲۰۲۶ (۹ صبح به وقت محلی تهران) – ادامهدار |
| نتیجه | انفجارهای متعدد در تهران و شهرهای دیگر ایران، آسیب به تأسیسات نظامی و هستهای، اختلال گسترده ارتباطات و اینترنت، بسته شدن حریم هوایی ایران، حملات موشکی ایران به پایگاههای آمریکایی در خلیج فارس، اظهارات ترامپ مبنی بر آغاز «عملیات رزمی عمده»، و آغاز مرحلهای جدید از درگیری مستقیم در خاورمیانه |
حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴، عملیات نظامی گستردهای است که در ساعات اولیه بامداد ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴)، آغاز شد. انفجارهای مهیب در مرکز، شمال و شرق تهران شنیده شد و دود غلیظ بر فراز پایتخت مشاهده گردید. اسرائیل عملیات را «پیشگیرانه» اعلام کرد و ایالات متحده نیز تأیید کرد که حملات هوایی و دریایی هماهنگ انجام شده است. اهداف اصلی شامل تأسیسات موشکی، انباشت موشک، سایتهای هستهای و مراکز فرماندهی سپاه پاسداران بود. رسانههای وابسته به سپاه از اصابت موشک به خیابان دانشگاه و محدوده جمهوری خبر دادند و منابع نزدیک به نهادهای نظامی از تلفات در میان پرسنل سپاه سخن گفتند. همزمان، ایران با شلیک موشکهای بالستیک به پایگاههای آمریکایی در قطر (العدید)، بحرین، امارات (الظفره)، کویت (السالم)، عربستان و اردن پاسخ داد و انفجارهایی در این کشورها گزارش شد. اینترنت در اکثر نقاط ایران تقریباً قطع شد، حریم هوایی بسته گردید و مدارس و دانشگاهها تعطیل شدند. دونالد ترامپ در پیام تلویزیونی اعلام کرد: «اندکی پیش، نیروهای نظامی آمریکا عملیاتهای رزمی گستردهای را در ایران آغاز کردند. هدف ما دفاع از مردم آمریکا از طریق از میان بردن تهدیدهای فوری و جدی ناشی از رژیم ایران است.» این حمله مرحله جدیدی از درگیری مستقیم در خاورمیانه را آغاز کرد و بازتاب گستردهای در رسانههای جهانی داشت.[۱][۲][۳]
جزئیات حملات در ایران
در ساعات اولیه بامداد، گزارشهای متعدد از وقوع انفجارها و حملات موشکی در نقاط مختلف ایران منتشر شد. صدای چند انفجار در مرکز تهران شنیده شد و دود غلیظ در بخشهایی از پایتخت مشاهده گردید. خبرگزاریهای وابسته به سپاه پاسداران از اصابت موشکها به محدودههایی در مرکز تهران خبر دادند و برخی رسانهها از شنیدهشدن انفجارهایی دیگر در شمال و شرق پایتخت گزارش کردند. منابع تلگرامی نزدیک به نهادهای نظامی مدعی تلفات در میان پرسنل سپاه شدند.
انفجارها در اصفهان، قم، لرستان، کرمانشاه، کرج، تبریز، دزفول، جزیره خارک و شهرستان کنارک نیز گزارش شد. فرودگاه مهرآباد تهران هدف قرار گرفت و گزارشهایی از هدف قرار گرفتن وزارت اطلاعات در تهران منتشر شد. حریم هوایی ایران بسته شد و اختلال گسترده در ارتباطات (قطع خطوط زمینی و اینترنت) رخ داد. صفهای طولانی برای سوخت در تهران تشکیل شد و بسیاری از شهروندان تهران را ترک کردند.[۱][۲][۳]
واکنش و پاسخ رژیم ایران
رژیم ایران با شلیک موشکهای بالستیک به پایگاههای آمریکایی در منطقه پاسخ داد. پایگاههای العدید در قطر، السالم در کویت، الظفره در امارات، پایگاه پنجم آمریکا در بحرین و پایگاههایی در عربستان و اردن هدف قرار گرفتند. انفجارهایی در بحرین، کویت و اردن گزارش شد. خبرگزاری نیروی قدس اعلام کرد موج بعدی موشکهای ایرانی به سمت اسرائیل شلیک شده است. تلآویو و حیفا نیز انفجارهایی را تجربه کردند و آژیرهای هشدار به صدا درآمد.[۲][۳]
اظهارات دونالد ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پیام تلویزیونی اعلام کرد: «اندکی پیش، نیروهای نظامی آمریکا عملیاتهای رزمی گستردهای را در ایران آغاز کردند. هدف ما دفاع از مردم آمریکا از طریق از میان بردن تهدیدهای فوری و جدی ناشی از رژیم ایران است.» او رژیم ایران را «یک گروه شرور از افراد سختسر و وحشتناک» خواند و گفت فعالیتهای تهدیدآمیز ایران مستقیماً آمریکا، نیروهای آمریکایی و متحدان را در معرض خطر قرار میدهد.[۲][۳]
وضعیت علی خامنهای
گزارشهای متعدد از منابع اسرائیلی و آمریکایی حاکی از کشته شدن آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در جریان این حملات است. نتانیاهو در سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد «نشانههای فزایندهای» وجود دارد که خامنهای «دیگر نیست». ترامپ نیز مرگ او را تأیید کرد و آن را «عدالت برای مردم ایران و آمریکاییها» خواند. منابع اسرائیلی به رسانههایی مانند رویترز، آسوشیتدپرس و سیانان گفتند که بیت رهبری در تهران تخریب شده و جسد خامنهای پیدا شده است. با این حال، مقامات ایرانی (از جمله سخنگوی وزارت خارجه و برخی رسانههای حکومتی) این ادعاها را رد کرده و مدعیاند خامنهای «استوار در حال فرماندهی» است یا به مکان امن منتقل شده. وضعیت نهایی او تا زمان نگارش این مدخل قطعی و تأییدشده از سوی منابع بیطرف نیست و اختلافنظر شدید میان طرفین وجود دارد.[۱]
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، در پستی در شبکه اجتماعی Truth Social و بیانیههای مرتبط، مرگ آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، را تأیید کرد و او را «یکی از شرورترین چهرههای تاریخ» توصیف نمود.[۴][۵]
محتوای بیانیه ترامپ
ترامپ در این بیانیه نوشت:
«خامنهای، یکی از شرورترین چهرههای تاریخ، مرده است. این نه تنها برقراری عدالت برای مردم ایران، بلکه برای تمامی آمریکاییهای بزرگ و مردمی از کشورهای متعدد در سراسر جهان است که توسط خامنهای و باند اراذل و اوباش خونخوار او کشته یا مثله شدهاند.
او نتوانست از چنگ اطلاعات و سیستمهای ردیابی بسیار پیشرفته ما بگریزد و با همکاری نزدیک با اسرائیل، هیچ کاری از دست او یا سایر رهبرانی که همراه با او کشته شدند، ساخته نبود.
این بزرگترین فرصتِ یگانه برای مردم ایران است تا کشورشان را بازپس بگیرند. شنیدههای ما حاکی از آن است که بسیاری از نیروهای سپاه پاسداران (IRGC)، ارتش و سایر نیروهای امنیتی و پلیس، دیگر تمایلی به جنگیدن ندارند و به دنبال دریافت مصونیت از جانب ما هستند.
همانطور که دیشب گفتم: “آنها اکنون میتوانند مصونیت داشته باشند، اما بعداً فقط مرگ نصیبشان خواهد شد!”
امیدواریم که سپاه پاسداران و پلیس به شکلی مسالمتآمیز با میهنپرستان ایرانی ادغام شوند و به عنوان یک واحد متحد با یکدیگر همکاری کنند تا کشور را به عظمتی که شایسته آن است بازگردانند. این فرآیند باید به زودی آغاز شود، چرا که نه تنها با مرگ خامنهای، بلکه کل کشور تنها در عرض یک روز، به شدت ویران و حتی محو شده است. با این حال، بمبارانهای سنگین و نقطهزن، بدون وقفه در طول هفته یا تا هر زمان که برای دستیابی به هدفمان یعنی صلح در سراسر خاورمیانه و در واقع، کل جهان لازم باشد، ادامه خواهد یافت!»[۴]
زمینه صدور بیانیه
این اظهارات در ادامه عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران بیان شد که از ساعات اولیه همان روز آغاز گردید. ترامپ پیشتر در پیام تلویزیونی و پستهای دیگر، عملیات را «عملیات رزمی بزرگ» نامیده و هدف آن را حذف تهدیدهای رژیم ایران و جلوگیری از دستیابی به سلاح هستهای اعلام کرده بود. ادعای مرگ خامنهای توسط ترامپ، با گزارشهای منابع اسرائیلی (از جمله تأیید مقامات نظامی اسرائیل به خبرگزاریهایی مانند آسوشیتدپرس و رویترز) همخوانی دارد که بیت خامنهای در تهران تخریب گردیده و او کشته شده است. این در حالی است که مقامات ایرانی (از جمله سخنگوی وزارت خارجه و برخی رسانههای حکومتی) ادعای مرگ خامنهای را رد کرده و او را «ایمن و سالم» یا «در حال فرماندهی میدان» توصیف نموده بودند.
ترامپ در بیانیه خود بر ادامه حملات تا دستیابی به اهداف (از جمله صلح منطقهای) تأکید کرد و به نیروهای امنیتی ایران پیشنهاد مصونیت مشروط داد تا از درگیری بیشتر جلوگیری شود و امکان ادغام مسالمتآمیز آنها در ساختار جدید فراهم آید.[۴]
تلفات و خسارات انسانی در روز اول
هلال احمر ایران: تا ساعت ۲۰:۴۵، ۲۰۱ کشته و ۷۴۷ مجروح در ۲۴ استان گزارش شد.
حمله به مدرسه دخترانه در میناب: شمار جانباختگان به ۸۵ نفر رسید (شامل دهها دانشآموز).
حمله به سالن ورزشی در لامرد: ۱۵ کشته.
گزارشهای پراکنده از کشته شدن فرماندهان ارشد سپاه (از جمله محمد پاکپور و عزیز نصیرزاده)، برخی مقامات سیاسی و اعضای خانواده خامنهای (داماد و عروس او).
منابع غربی: چندین چهره ارشد نظامی و اطلاعاتی کشته شدند.[۱]
واکنش رژیم ایران
رژیم ایران تنگه هرمز را بست و نیروی دریایی سپاه به کشتیها اخطار خروج فوری داد. موجهای متعدد موشکی و پهپادی به سمت اسرائیل، پایگاههای آمریکا در قطر، بحرین، امارات، کویت، عربستان و اردن شلیک شد. رسانههای حکومتی از اصابت به برخی پایگاهها خبر دادند. اینترنت در ایران تقریباً کاملاً قطع یا شدیداً مختل شد. شورای عالی امنیت ملی هشدار داد با هرگونه همکاری با دشمن برخورد شدید میشود و دادستانی عناصر شایعهپراکن را تهدید به مجازات کرد. واکنشهای بینالمللی
حامیان عملیات: نخستوزیران کانادا، سوئد، استرالیا و برخی دیگر از رژیم ایران انتقاد کرده و از مردم ایران حمایت کردند. وزیر خارجه عربستان حملات ایران به کشورهای خلیج را محکوم کرد. منتقدان: روسیه و چین خواستار نشست فوری شورای امنیت شدند. دبیرکل سازمان ملل خواستار توقف فوری خصومتها شد. رهبران فرانسه، آلمان، بریتانیا و اسپانیا اعلام کردند در حملات شرکت نداشتند اما حملات ایران را محکوم کردند و بر خویشتنداری تأکید نمودند. اتحادیه اروپا تحریمهای شدید علیه ایران اعلام کرد. کشورهای عربی خلیج (امارات، قطر، بحرین، کویت) موشکهای ایرانی را رهگیری کردند و حق دفاع از خود را محفوظ دانستند.[۱]
وضعیت کنونی
درگیری همچنان ادامه دارد و منابع اسرائیلی و آمریکایی پیشبینی کردهاند مرحله نخست حملات چندین روز طول بکشد. ایران با حملات تلافیجویانه پاسخ داده و تنش به سطح درگیری مستقیم منطقهای رسیده است. وضعیت سیاسی داخلی ایران نامشخص است و گمانهزنیهایی درباره فروپاشی ساختار فرماندهی رژیم مطرح شده. اطلاعات جدید ممکن است به سرعت تغییر کند.[۱]