عملیات Epic Fury (آمریکا) و Roaring Lion (اسرائیل)؛ جنگ ایران-اسرائیل-آمریکا (۲۰۲۶)
عاملان
ارتش ایالات متحده و نیروهای دفاعی اسرائیل (حملات هوایی، موشکی، دریایی و سایبری هماهنگ)؛ جمهوری اسلامی ایران (پاسخ با موشکهای بالستیک، پهپاد، حملات نیابتی حوثیها و حزبالله)
مکان
تهران، اصفهان، قم، کرج، تبریز، اهواز، عسلویه، بندرعباس، خرمشهر، مشهد، یزد، همدان، پارچین، نطنز، فردو و بیش از ۲۰ استان ایران؛ پایگاههای آمریکایی در قطر (العدید)، بحرین، امارات، کویت، عربستان و اردن؛ اسرائیل (تلآویو، حیفا، اورشلیم و مناطق مرکزی)؛ جنوب لبنان، یمن، اقلیم کردستان عراق و خلیج فارس (تنگه هرمز)
زمان
۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) – ادامهدار تا آتشبس دو هفتهای (۱۹ فروردین ۱۴۰۵)
نتیجه
کشته شدن علی خامنهای در ساعات اولیه حمله (۹ اسفند ۱۴۰۴)؛ انتخاب مجتبی خامنهای به عنوان ولی فقیه جدید ایران؛ کشته شدن دهها فرمانده ارشد سپاه پاسداران، نیروی زمینی ارتش و مقامات سیاسی و نظامی؛ نابودی یا تضعیف شدید بخش عمده توان موشکی و پهپادی ایران (برآورد ۹۰–۹۵ درصد کاهش)؛ حمله آمریکا و اسرائیل به تأسیسات هستهای، پتروشیمی عسلویه، دانشگاه صنعتی شریف، فرودگاه اهواز، پلها و خطوط راهآهن؛ سرنگونی یک فروند جنگنده F-15E آمریکایی و عملیات موفق نجات خلبانان؛ حملات پهپادی و موشکی ایران به تأسیسات انرژی امارات، کویت، بحرین و عربستان؛ مسدودسازی موقت تنگه هرمز و جهش شدید قیمت نفت (بالای ۱۱۰ دلار)؛ قطعی سراسری اینترنت در ایران (رکورد جهانی با بیش از ۸۶۴ ساعت)؛ تلفات: هزاران کشته و زخمی در ایران (غیرنظامی و نظامی)؛ صدها کشته و زخمی در پایگاههای آمریکایی و اسرائیل؛ اعلام آتشبس دو هفتهای مشروط در روز ۴۰ جنگ (۱۹ فروردین ۱۴۰۵) با میانجیگری پاکستان، مشروط به بازگشایی کامل تنگه هرمز؛ آغاز مذاکرات برای پایان دائمی جنگ از ۲۱ فروردین در اسلامآباد
حمله مشترک اسرائیل و ایالات متحده به ایران - ۹اسفند ۱۴۰۴، عملیات نظامی گستردهای است که در ساعات اولیه بامداد ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ (۹ اسفند ۱۴۰۴)، آغاز شد. این عملیات با نام آمریکایی «Epic Fury» و اسرائیلی «Roaring Lion» (خشم حماسی)، با حملات گسترده هوایی و موشکی به تأسیسات هستهای، موشکی، نظامی و مراکز فرماندهی ایران شروع گردید. اهداف اصلی، نابودی برنامه هستهای و موشکی ایران، تضعیف سپاه پاسداران و ایجاد شرایط برای تغییر رژیم اعلام شد.
در ساعات اولیه، انفجارهای مهیب و پیدرپی در تهران (ولنجک، آجوادانیه، اکباتان، تهرانپارس)، اصفهان، قم، بندرعباس، همدان، پارچین و بیش از ۲۰ شهر دیگر گزارش شد و ستونهای عظیم دود غلیظ بر فراز پایتخت مشاهده گردید. اسرائیل عملیات را «پیشگیرانه و دفاعی» و ایالات متحده آن را «دفاع از منافع ملی و امنیت منطقهای» توصیف کرد. در موج اول حملات، علی خامنهای، در حمله مستقیم به دفترش در تهران کشته شد. دهها مقام ارشد سیاسی، نظامی و فرماندهان سپاه پاسداران نیز در همان ساعات اولیه جان باختند. ایران بلافاصله با شلیک صدها موشک بالستیک (از جمله موشکهای عماد و قدر) و هزاران پهپاد به پایگاههای آمریکایی در قطر (العدید)، بحرین، امارات، کویت، عربستان سعودی و اردن، همچنین به اسرائیل (تلآویو، حیفا و مناطق مرکزی) پاسخ داد. انفجارهایی در این کشورها رخ داد، آژیرهای هشدار در اسرائیل فعال شد و گزارشهایی از زخمی شدن نظامیان آمریکایی منتشر گردید. حریم هوایی ایران بسته، اینترنت به صورت سراسری قطع شد، مدارس تعطیل اعلام گردید و بسیاری از فعالیتهای اقتصادی متوقف شد.
در هفته اول، حملات مشترک آمریکا و اسرائیل با شدت ادامه یافت و ایران با حملات موشکی و پهپادی گسترده به پایگاههای آمریکایی و اسرائیلی در منطقه و همچنین به خاک اسرائیل پاسخ داد. شورای امنیت سازمان ملل قطعنامهای برای محکومیت حملات ایران به کشورهای خلیج فارس تصویب کرد. مجتبی خامنهای، پسر علی خامنهای، در اوایل مارس به عنوان ولی فقیه جدید انتخاب شد و در پیام اول خود بر ادامه مقاومت، مسدودسازی تنگه هرمز و مقابله با «دشمن متجاوز» تأکید کرد. توان موشکی و پهپادی ایران به شدت کاهش یافت (برآورد پنتاگون: حدود ۹۰–۹۵ درصد) و ایران برای جبران از حملات نیابتی حوثیها در یمن و حزبالله در لبنان استفاده کرد. تلفات غیرنظامی در هر دو طرف افزایش یافت و گزارشهایی از آسیب به مناطق مسکونی و مدارس منتشر شد.
هفتههای میانی و تمرکز بر زیرساختها (تا اواسط مارس ۲۰۲۶)
تا روز چهاردهم جنگ (حدود ۱۴ مارس)، ایالات متحده به جزیره خارک (مرکز اصلی صادرات نفت ایران) حمله کرد و تأسیسات نظامی مرتبط را نابود نمود، اما زیرساختهای اصلی نفتی را عمدتاً حفظ کرد تا از بحران جهانی انرژی جلوگیری شود. دونالد ترامپ هشدار داد که در صورت ادامه اختلال در تنگه هرمز، زیرساختهای انرژی هدف بعدی خواهند بود. اسرائیل حملات گستردهای به تهران (همزمان با راهپیمایی روز قدس) و سایر شهرها انجام داد که منجر به تلفات غیرنظامی قابل توجه شد. ایران نیز با حملات پهپادی به فرودگاه کویت، تأسیسات پتروشیمی ابوظبی و انبارهای سوخت بحرین پاسخ داد و آتشسوزیهای گستردهای ایجاد کرد. قیمت نفت به دلیل اختلال در تنگه هرمز به سطوح بیسابقه جهش کرد و نگرانی جهانی از بحران انرژی افزایش یافت. قطعی اینترنت در ایران وارد هفته سوم شد و رکورد جهانی اختلال سراسری را ثبت کرد.
فاز نهایی و آتشبس (تا روز ۴۰ جنگ – ۸ آوریل ۲۰۲۶)
در هفتههای پایانی، حملات متقابل شدت گرفت. آمریکا و اسرائیل به تأسیسات پتروشیمی عسلویه (پارس جنوبی)، دانشگاه صنعتی شریف (مرکز داده هوش مصنوعی)، فرودگاه اهواز، پلها و خطوط راهآهن در چندین استان حمله کردند. ایران با موشکهای بالستیک حامل مهمات خوشهای به تلآویو پاسخ داد و یک فروند جنگنده F-15E آمریکایی را سرنگون کرد که عملیات نجات خلبانان آن با موفقیت انجام شد. سپاه پاسداران از اجرای موجهای متعدد حملات (تا موج ۹۸) به مراکز آمریکا و اسرائیل خبر داد. سنتکام اعلام کرد بیش از ۱۳ هزار هدف در ایران مورد حمله قرار گرفته است. تلفات کلی شامل هزاران کشته و زخمی در ایران (نظامی و غیرنظامی) و صدها کشته و زخمی در پایگاههای آمریکایی و اسرائیل بود.
در روز ۳۹–۴۰ جنگ (۷–۸ آوریل)، پس از تهدیدات ترامپ برای نابودی زیرساختهای انرژی و اولتیماتوم ۴۸ ساعته برای بازگشایی تنگه هرمز، آتشبس دو هفتهای مشروط اعلام شد. این توافق با میانجیگری فشرده پاکستان حاصل گردید. ترامپ تعلیق حملات را برای دو هفته پذیرفت، مشروط به بازگشایی کامل و امن تنگه هرمز. ایران نیز آتشبس را پذیرفت و مذاکرات برای پایان دائمی جنگ (بر اساس پیشنهاد ۱۰ بندی خود برای ایجاد نظم امنیتی جدید) از روز جمعه ۲۱ فروردین در اسلامآباد آغاز میشود. هر دو طرف این توافق را نوعی دستاورد توصیف کردند، اما آتشبس موقتی و مشروط است و جنگ به طور رسمی پایان نیافته است.
تاکنون هزاران نفر (نظامی و غیرنظامی) در هر دو طرف کشته یا زخمی شدهاند، زیرساختهای صنعتی و علمی ایران آسیب جدی دیده، اقتصاد منطقه مختل شده و نگرانی از بحران انسانی، زیستمحیطی و انرژی افزایش یافته است. آتشبس دو هفتهای فرصتی برای مذاکرات فراهم کرده، اما با توجه به بیاعتمادی عمیق طرفین، آینده آن همچنان نامشخص باقی مانده است.
کرنولوژی جنگ چهل روزه آمریکا و اسرائیل با رژیم حاکم بر ایران
جنگ بین آمریکا و اسرائیل از یک طرف و رژیم ایران از طرف دیگر تا برقراری آتشبس دو هفتهای در تاریخ ۱۹فروردین ۱۴۰۵/ ۸ آوریل ۲۰۲۶)، به مدت چهل روز ادامه یافت. کلیدیترین وقایع این جنگ از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (روز اول جنگ) تا ۱۹ فروردین ۱۴۰۵ (روز چهلم جنگ) در زیر آمده است:
وضعیت جنگ در ۹ اسفند (روز آغاز جنگ)
در ساعات اولیه بامداد نخستین روز جنگ، گزارشهای متعدد از وقوع انفجارها و حملات موشکی در نقاط مختلف ایران منتشر شد. صدای چند انفجار در مرکز تهران شنیده شد و دود غلیظ در بخشهایی از پایتخت مشاهده گردید. خبرگزاریهای وابسته به سپاه پاسداران از اصابت موشکها به محدودههایی در مرکز تهران خبر دادند و برخی رسانهها از شنیدهشدن انفجارهایی دیگر در شمال و شرق پایتخت گزارش کردند. منابع تلگرامی نزدیک به نهادهای نظامی مدعی تلفات در میان پرسنل سپاه شدند.
انفجارها در اصفهان، قم، لرستان، کرمانشاه، کرج، تبریز، دزفول، جزیره خارک و شهرستان کنارک نیز گزارش شد. فرودگاه مهرآباد تهران هدف قرار گرفت و گزارشهایی از هدف قرار گرفتن وزارت اطلاعات در تهران منتشر شد. حریم هوایی ایران بسته شد و اختلال گسترده در ارتباطات (قطع خطوط زمینی و اینترنت) رخ داد. صفهای طولانی برای سوخت در تهران تشکیل شد و بسیاری از شهروندان تهران را ترک کردند.[۱][۲][۳]
واکنش و پاسخ رژیم ایران
رژیم ایران با شلیک موشکهای بالستیک به پایگاههای آمریکایی در منطقه پاسخ داد. پایگاههای العدید در قطر، السالم در کویت، الظفره در امارات، پایگاه پنجم آمریکا در بحرین و پایگاههایی در عربستان و اردن هدف قرار گرفتند. انفجارهایی در بحرین، کویت و اردن گزارش شد. خبرگزاری نیروی قدس اعلام کرد موج بعدی موشکهای ایرانی به سمت اسرائیل شلیک شده است. تلآویو و حیفا نیز انفجارهایی را تجربه کردند و آژیرهای هشدار به صدا درآمد.[۲][۳]
اظهارات دونالد ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پیام تلویزیونی اعلام کرد: «اندکی پیش، نیروهای نظامی آمریکا عملیاتهای رزمی گستردهای را در ایران آغاز کردند. هدف ما دفاع از مردم آمریکا از طریق از میان بردن تهدیدهای فوری و جدی ناشی از رژیم ایران است.» او رژیم ایران را «یک گروه شرور از افراد سختسر و وحشتناک» خواند و گفت فعالیتهای تهدیدآمیز ایران مستقیماً آمریکا، نیروهای آمریکایی و متحدان را در معرض خطر قرار میدهد.[۲][۳]
وضعیت علی خامنهای
عکس از رویترز در خبر اعلام مرگ خامنهای
گزارشهای متعدد از منابع اسرائیلی و آمریکایی حاکی از کشته شدن آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در جریان این حملات است. نتانیاهو در سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد «نشانههای فزایندهای» وجود دارد که خامنهای «دیگر نیست». ترامپ نیز مرگ او را تأیید کرد و آن را «عدالت برای مردم ایران و آمریکاییها» خواند. منابع اسرائیلی به رسانههایی مانند رویترز، آسوشیتدپرس و سیانان گفتند که بیت رهبری در تهران تخریب شده و جسد خامنهای پیدا شده است. با این حال، مقامات ایرانی (از جمله سخنگوی وزارت خارجه و برخی رسانههای حکومتی) این ادعاها را رد کرده و مدعیاند خامنهای «استوار در حال فرماندهی» است یا به مکان امن منتقل شده. وضعیت نهایی او تا زمان نگارش این مدخل قطعی و تأییدشده از سوی منابع بیطرف نیست و اختلافنظر شدید میان طرفین وجود دارد.[۱]
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، در پستی در شبکه اجتماعی Truth Social و بیانیههای مرتبط، مرگ علی خامنهای را تأیید کرد و او را «یکی از شرورترین چهرههای تاریخ» توصیف نمود.[۴][۵]
محتوای بیانیه ترامپ
ترامپ در این بیانیه نوشت:
«خامنهای، یکی از شرورترین چهرههای تاریخ، مرده است. این نه تنها برقراری عدالت برای مردم ایران، بلکه برای تمامی آمریکاییهای بزرگ و مردمی از کشورهای متعدد در سراسر جهان است که توسط خامنهای و باند اراذل و اوباش خونخوار او کشته یا مثله شدهاند.
او نتوانست از چنگ اطلاعات و سیستمهای ردیابی بسیار پیشرفته ما بگریزد و با همکاری نزدیک با اسرائیل، هیچ کاری از دست او یا سایر رهبرانی که همراه با او کشته شدند، ساخته نبود.
این بزرگترین فرصتِ یگانه برای مردم ایران است تا کشورشان را بازپس بگیرند. شنیدههای ما حاکی از آن است که بسیاری از نیروهای سپاه پاسداران (IRGC)، ارتش و سایر نیروهای امنیتی و پلیس، دیگر تمایلی به جنگیدن ندارند و به دنبال دریافت مصونیت از جانب ما هستند.
همانطور که دیشب گفتم: “آنها اکنون میتوانند مصونیت داشته باشند، اما بعداً فقط مرگ نصیبشان خواهد شد!”
امیدواریم که سپاه پاسداران و پلیس به شکلی مسالمتآمیز با میهنپرستان ایرانی ادغام شوند و به عنوان یک واحد متحد با یکدیگر همکاری کنند تا کشور را به عظمتی که شایسته آن است بازگردانند. این فرآیند باید به زودی آغاز شود، چرا که نه تنها با مرگ خامنهای، بلکه کل کشور تنها در عرض یک روز، به شدت ویران و حتی محو شده است. با این حال، بمبارانهای سنگین و نقطهزن، بدون وقفه در طول هفته یا تا هر زمان که برای دستیابی به هدفمان یعنی صلح در سراسر خاورمیانه و در واقع، کل جهان لازم باشد، ادامه خواهد یافت!»[۴]
زمینه صدور بیانیه
این اظهارات در ادامه عملیات نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران بیان شد که از ساعات اولیه همان روز آغاز گردید. ترامپ پیشتر در پیام تلویزیونی و پستهای دیگر، عملیات را «عملیات رزمی بزرگ» نامیده و هدف آن را حذف تهدیدهای رژیم ایران و جلوگیری از دستیابی به سلاح هستهای اعلام کرده بود. ادعای مرگ خامنهای توسط ترامپ، با گزارشهای منابع اسرائیلی (از جمله تأیید مقامات نظامی اسرائیل به خبرگزاریهایی مانند آسوشیتدپرس و رویترز) همخوانی دارد که بیت خامنهای در تهران تخریب گردیده و او کشته شده است. این در حالی است که مقامات ایرانی (از جمله سخنگوی وزارت خارجه و برخی رسانههای حکومتی) ادعای مرگ خامنهای را رد کرده و او را «ایمن و سالم» یا «در حال فرماندهی میدان» توصیف نموده بودند.
ترامپ در بیانیه خود بر ادامه حملات تا دستیابی به اهداف (از جمله صلح منطقهای) تأکید کرد و به نیروهای امنیتی ایران پیشنهاد مصونیت مشروط داد تا از درگیری بیشتر جلوگیری شود و امکان ادغام مسالمتآمیز آنها در ساختار جدید فراهم آید.[۴]
تلفات و خسارات انسانی
هلال احمر ایران: تا ساعت ۲۰:۴۵، ۲۰۱ کشته و ۷۴۷ مجروح در ۲۴ استان گزارش شد.
حمله به مدرسه دخترانه در میناب: شمار جانباختگان به ۸۵ نفر رسید (شامل دهها دانشآموز).
حمله به سالن ورزشی در لامرد: ۱۵ کشته.
گزارشهای پراکنده از کشته شدن فرماندهان ارشد سپاه (از جمله محمد پاکپور و عزیز نصیرزاده)، برخی مقامات سیاسی و اعضای خانواده خامنهای (داماد و عروس او).
منابع غربی: چندین چهره ارشد نظامی و اطلاعاتی کشته شدند.[۱]
واکنش رژیم ایران
رژیم ایران تنگه هرمز را بست و نیروی دریایی سپاه به کشتیها اخطار خروج فوری داد. موجهای متعدد موشکی و پهپادی به سمت اسرائیل، پایگاههای آمریکا در قطر، بحرین، امارات، کویت، عربستان و اردن شلیک شد. رسانههای حکومتی از اصابت به برخی پایگاهها خبر دادند. اینترنت در ایران تقریباً کاملاً قطع یا شدیداً مختل شد. شورای عالی امنیت ملی هشدار داد با هرگونه همکاری با دشمن برخورد شدید میشود و دادستانی عناصر شایعهپراکن را تهدید به مجازات کرد.
عکس هوایی از بیت علی خامنهای پس از بمباران
واکنشهای بینالمللی
حامیان عملیات: نخستوزیران کانادا، سوئد، استرالیا و برخی دیگر از رژیم ایران انتقاد کرده و از مردم ایران حمایت کردند. وزیر خارجه عربستان حملات ایران به کشورهای خلیج را محکوم کرد.
منتقدان: روسیه و چین خواستار نشست فوری شورای امنیت شدند. دبیرکل سازمان ملل خواستار توقف فوری خصومتها شد. رهبران فرانسه، آلمان، بریتانیا و اسپانیا اعلام کردند در حملات شرکت نداشتند اما حملات ایران را محکوم کردند و بر خویشتنداری تأکید نمودند.
اتحادیه اروپا تحریمهای شدید علیه ایران اعلام کرد. کشورهای عربی خلیج (امارات، قطر، بحرین، کویت) موشکهای ایرانی را رهگیری کردند و حق دفاع از خود را محفوظ دانستند.[۱]
وضعیت جنگ در ۱۰ اسفند
درگیری همچنان ادامه دارد و منابع اسرائیلی و آمریکایی پیشبینی کردهاند مرحله نخست حملات چندین روز طول بکشد. ایران با حملات تلافیجویانه پاسخ داده و تنش به سطح درگیری مستقیم منطقهای رسیده است. وضعیت سیاسی داخلی ایران نامشخص است و گمانهزنیهایی درباره فروپاشی ساختار فرماندهی رژیم مطرح شده. اطلاعات جدید ممکن است به سرعت تغییر کند.[۱]
تأیید رسمی مرگ خامنهای در بامداد ۱۰اسفند
مرگ علی خامنهای، توسط رسانههای دولتی ایران تأیید شد و این رویداد به بحران جانشینی و تشدید درگیریها منجر گردید.
در ساعات اولیه بامداد ۱ مارس ۲۰۲۶ (۱۰ اسفند ۱۴۰۴)، تلویزیون دولتی شبکه خبر (IRINN) و دیگر رسانههای رسمی ایران مرگ خامنهای را اعلام و تأیید کردند. مجری برنامه با صدای لرزان، بیانیه شورای عالی امنیت ملی را خواند و مرگ خامنهای را اعلام کرد. این تأیید پس از انکار اولیه برخی رسانههای حکومتی (مانند تسنیم و مهر که ادعا میکردند او «استوار در حال فرماندهی» است) صورت گرفت و با تصاویر سیاهپوش صفحه تلویزیون همراه بود.
نظام ولایت فقیه ۴۰ روز عزای عمومی و ۷ روز تعطیلی عمومی اعلام کرد. همچنین گزارش شد که دختر، نوه، عروس و داماد خامنهای نیز در حملات کشته شدهاند.[۶][۷][۸]
تشکیل شورای موقت رهبری
ترکیب شورای موقت رهبری پس از مرگ علی خامنهای
در پی مرگ خامنهای، طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی، تا انتخاب رهبر جدید توسط مجلس خبرگان رهبری، شورای موقت رهبری (متشکل از رئیسجمهور، رئیس قوه قضاییه و یکی از فقهای شورای نگهبان) وظایف رهبری را بر عهده میگیرد.
محسن رضایی (پاسدار سابق و عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام) اعلام کرد: «همین امروز شورای رهبری تشکیل خواهد شد» و مجمع تشخیص مصلحت نظام عضو فقهای شورای نگهبان را تعیین میکند تا با پزشکیان (رئیسجمهور) و اژهای (رئیس قوه قضاییه) کشور را اداره کنند.
سخنگوی شورای نگهبان و رسانههای حکومتی (مانند چند ثانیه) تأیید کردند که این شورا موقتاً عهدهدار امور است.
علی لاریجانی نیز از تشکیل «شورای موقت رهبری» بهزودی خبر داد و هشدار داد که «امروز روز تسویهحساب اختلافات نیست».[۹]
واکنشهای داخلی و نظامی
سپاه پاسداران: بیانیههایی صادر کرد مبنی بر ادامه راه خامنهای، مقابله با توطئههای داخلی و خارجی، و اجرای موج ششم عملیات «وعده صادق ۴» با حملات موشکی و پهپادی گسترده به ۲۷ نقطه از پایگاههای آمریکا در منطقه و اهداف اسرائیلی (مانند پایگاه تل نوف، ستاد فرماندهی در هاکاریا و مجتمع صنایع دفاعی تلآویو). احمد وحیدی به عنوان فرمانده جدید سپاه معرفی شد.
قالیباف: ساختار نظامی کشور را از فردمحوری خارجشده توصیف کرد و گفت برای همه سناریوها برنامهریزی شدهاند.
پزشکیان: این جنایت را بیجواب نخواهند گذاشت.
روزنامه شرق: کشته شدن موسوی (رئیس ستاد کل نیروهای مسلح)، پاکپور (فرمانده سپاه)، شمخانی، نصیرزاده (وزیر دفاع) و محمد باصری (وزارت اطلاعات) را تأیید کرد.
لاریجانی: دشمن را پشیمان خواهیم کرد و هشدار داد که ترور فرماندهان رژیم را متزلزل نمیکند.
ادامه حملات و واکنشهای بینالمللی
رویترز: ارتش اسرائیل موج گستردهای از حملات در قلب تهران را آغاز کرد و موج دیگری علیه موشکهای بالستیک و سیستمهای دفاع هوایی ایران.
ترامپ: در Truth Social هشدار داد اگر ایران حمله سختی انجام دهد، ضربهای بیسابقه خواهد خورد. بمبارانها بدون وقفه ادامه خواهد یافت تا صلح در خاورمیانه محقق شود.[۱۰]
شورای امنیت سازمان ملل: نشست اضطراری برگزار شد. گوترز تشدید تنش را محکوم کرد و خواستار بازگشت به مذاکره شد. نماینده آمریکا عملیات را برای نابودی قابلیتهای موشکی و هستهای ایران توجیه کرد؛ نماینده فرانسه و انگلیس حملات ایران را محکوم کردند؛ نماینده چین عمیقاً نگران بود.
پمپئو: نخستین گام به سوی آیندهای بدون دیکتاتوری شرور برداشته شد.
وضعیت جنگ در ۱۱ اسفند ۱۴۰۴
در ادامه عملیات نظامی مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران (از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ / ۹ اسفند ۱۴۰۴)، حملات هوایی و موشکی در روز دوم (۱ مارس / ۱۰ اسفند) شدت گرفت و به شهرهای بیشتری گسترش یافت. تلفات آمریکایی گزارش شد و واکنشهای منطقهای و بینالمللی افزایش یافت.[۱۱]
گسترش حملات در ایران
مناطق مختلف تهران، کرج، یزد، اصفهان، تبریز، مهاباد، اردبیل، زنجان، بوشهر، اهواز، شهریار و مشکیندشت کرج هدف حملات هوایی جدید قرار گرفتند. صدای انفجارهای شدید در اطراف کرج و شمال تهران گزارش شد. بخشهایی از صدا و سیمای ایران (از جمله دکل شبکه دو) و کلانتری ۱۳۷ تهران (پلیس امنیت اخلاقی گیشا) نیز مورد اصابت قرار گرفتند. سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) اعلام کرد بیش از هزار مرکز در دو روز عملیات هدف قرار گرفته است.
ترامپ: در مصاحبه با فاکس نیوز گفت ۴۸ رهبر رژیم کشته شدهاند؛ در گفتوگو با دیلی میل پیشبینی کرد درگیری ممکن است ۴ هفته ادامه یابد؛ در واشنگتن پست و سیانبیسی عملیات را «جلوتر از برنامه» توصیف کرد و گفت تأسیسات سپاه، سامانههای پدافند هوایی، ۹ کشتی جنگی و ساختمانهای نیروی دریایی هدف بودند. او تأکید کرد رژیم ایران تهدید هستهای و موشکی جدی است و نمیتوان اجازه داد چنین کشوری به سلاح هستهای دست یابد. لینک رویترز (ترامپ: ۴۸ رهبر کشته)
تلفات و خسارات آمریکایی
سنتکام اعلام کرد سه نظامی آمریکایی کشته و پنج نفر مجروح جدی شدهاند (اولین تلفات آمریکایی در عملیات). ترامپ در سیانبیسی و تروث سوشال این تلفات را تأیید کرد و گفت احتمالاً قبل از پایان جنگ، تلفات بیشتری خواهد بود.[۱۲][۱۳][۱۴]
کشته شدن فرماندهان ارشد ایرانی
علاوه بر خامنهای، جمعی از فرماندهان نیروهای مسلح کشته شدند: سرلشکر محمد شیرازی (رئیس دفتر فرمانده کل قوا)، صالح اسدی (معاون اطلاعات ستاد کل)، محسن دره باغی (معاون آماد و پشتیبانی)، اکبر ابراهیمزاده (جانشین رئیس دفتر فرمانده کل)، غلامرضا رضائیان (رئیس سازمان اطلاعات فراجا)، بهرام حسینی مطلق (رئیس اداره طرح و عملیات ستاد کل) و حسنعلی تاجیک (رئیس اداره آماد ستاد کل).
ترامپ در سیانبیسی: «کل فرماندهی نظامی رژیم ایران نیز از بین رفته است».[۱]
واکنشهای نظامی و منطقهای
حزبالله لبنان مسئولیت شلیک موشک به شمال اسرائیل را بر عهده گرفت؛ ارتش اسرائیل حملات به حزبالله در سراسر لبنان را آغاز کرد و آژیر خطر در شمال اسرائیل به صدا درآمد.
سپاه پاسداران: به سه نفتکش آمریکا و انگلیس حمله موشکی کرد.
وزیر دفاع انگلیس: پهپاد ایرانی به سمت قطر را هدف قرار داد.
امارات: سفارت خود در ایران را بست و سفیر را خارج کرد.
نشست اضطراری وزرای خارجه کشورهای خلیج فارس برگزار شد؛ اتحادیه عرب حملات ایران را محکوم کرد؛ شورای همکاری خلیج فارس خواستار توقف حملات ایران برای امنیت انرژی جهانی شد.
اردن: کاردار سفارت ایران را احضار کرد.
رهبران فرانسه، انگلیس و آلمان: حملات موشکی ایران را محکوم و گامهایی برای دفاع از منافع خود برمیدارند.[۱]
تحولات سیاسی داخلی ایران
دومین جلسه شورای موقت رهبری (پزشکیان، اژهای و اعرافی) برگزار شد.
ناطق نوری: مردم به وفاق ملی و همبستگی در برابر دشمنان اهتمام ورزند.
وزیر خارجه عمان با عراقچی تلفنی تسلیت گفت.
مذاکرات احتمالی
ترامپ در مصاحبه با مجله آتلانتیک گفت رهبران جدید ایران خواهان صحبت هستند و او موافقت کرده است: «آنها میخواهند صحبت کنند و من موافقت کردم». این در حالی است که ایران حملات تلافیجویانه را ادامه میدهد.[۱۵]
وضعیت جنگ در ۱۲ اسفند
در ادامه عملیات نظامی مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران، در روز سوم درگیری (۱۲ اسفند)، حملات گسترده ادامه یافت، تلفات آمریکایی افزایش یافت و تنش به لبنان و کشورهای خلیج فارس کشیده شد. ایران با حملات موشکی و پهپادی تلافیجویانه پاسخ داد و ترامپ هشدارهای شدیدی صادر کرد.
تلفات آمریکایی و واکنش ترامپ
رویترز گزارش داد تاکنون ۶ پرسنل نظامی آمریکایی در حملات تلافیجویانه ایران کشته شدهاند (سنتکام تأیید کرد مرگ دو نفر دیگر از مجروحان قبلی، مجموع را به ۶ رساند). ترامپ در مصاحبه با نیوزنیشن و دیگر رسانهها گفت: «بهزودی خواهید دید که واکنش آمریکا به حمله به سفارت آمریکا در ریاض و کشته شدن آمریکاییها چه خواهد بود». او افزود: «ما حتی هنوز محکم به آنها ضربه نزدهایم. موج اصلی بهزودی در راه است» و تأکید کرد آمریکا در حال نابودی توانمندیهای موشکی ایران است و این اتفاق «بهصورت ساعتی» رخ میدهد.[۱۶][۱۷]
حمله به سفارت آمریکا در ریاض
سایت نیوز نیشن و رویترز گزارش دادند سفارت آمریکا در ریاض (عربستان سعودی) هدف ۲ پهپاد (منسوب به ایران) قرار گرفت؛ آتشسوزی محدود ایجاد شد و خسارت جزئی به ساختمان وارد گردید (بدون تلفات انسانی). ترامپ واکنش قریبالوقوع آمریکا را وعده داد.[۱۸]
گسترش حملات در ایران
بمباران محوطهی صدا و سیما
حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به نقاط متعددی ادامه یافت: کاخ گلستان (خسارت وارد شد)، اطراف صدا و سیما و منطقه اوین، ساختمان قدیم مجلس، خیابان ولیعصر (حوالی جامی)، شرق و غرب تهران، کرج (انفجارهای شدید و لرزه زمین – احتمال استفاده از موشکهای سنگرشکن)، بیدگنه، شهریار، قم، ری، یزد (اردکان و دیگر نقاط)، اصفهان، تبریز، مهاباد، اردبیل، زنجان، بوشهر، اهواز، مشکیندشت، سنندج (مراکز نظامی و ستاد مرزبانی نزدیک سنندج)، بندر جاسک (پایگاه دریابانی – چند کشته)، قرارگاه محمد رسولالله تهران، ساختمان دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام (میرداماد)، کلانتری ۱۳۷ تهران (پلیس امنیت اخلاقی گیشا)، صدا و سیمای خراسان رضوی، اسکله بهشتی چابهار. ارتش آمریکا اعلام کرد تاکنون ۱۲۵۰ مرکز هدف قرار گرفته است (شامل بمبافکنهای B-1 برای سایتهای موشکی و فرماندهی).
ترامپ: دستور حملات برای خنثی کردن برنامه هستهای و موشکی تهران صادر شده.
پیت هگست (وزیر دفاع آمریکا): عملیات به «جنگ بیپایان» منجر نمیشود؛ هدف نابودی موشکها، نیروی دریایی و زیرساختهای امنیتی است.
رافائل گروسی (آژانس بینالمللی انرژی اتمی): هیچ نشانهای از اصابت به تأسیسات هستهای ایران وجود ندارد.[۱۹]
تحولات منطقهای و لبنان
حزبالله لبنان مسئولیت شلیک بیش از ۱۰ موشک به شمال اسرائیل را بر عهده گرفت؛ ارتش اسرائیل حملات به حزبالله در سراسر لبنان (از جمله بیروت) را آغاز کرد؛ آژیر خطر در شمال اسرائیل به صدا درآمد. در حملات اسرائیل به لبنان ۳۱ کشته و ۱۴۹ مجروح گزارش شد. دولت لبنان فعالیتهای نظامی حزبالله را ممنوع اعلام کرد و دستور بازداشت صادرکنندگان دستور شلیک را داد.
نیابتیهای ایران در عراق: حمله پهپادی به هتل محل اقامت نیروهای آمریکایی در اربیل (روز سهشنبه).
سپاه پاسداران: موج یازدهم عملیات به سمت اهداف در بئرالسیع؛ نیروی قدس: دشمنان خامنهای حتی در خانه در امان نخواهند بود.
العربیه: آخرین موج موشکها از خاک ایران به اسرائیل شلیک شد.[۱۹]
واکنشهای بینالمللی و داخلی
آمریکا: شهروندان خود را از بیش از ۱۲ کشور خاورمیانه خارج کند؛ مارکو روبیو (وزیر خارجه): در نقطه اعزام نیروی زمینی به ایران نیستیم.
آلمان: وزیر خارجه – مردم ایران باید سرنوشت خود را تعیین کنند؛ رفتار رژیم در حمایت از تروریسم باید متوقف شود.
کییر استارمر (نخستوزیر بریتانیا): مرگ خامنهای مانع حملات نمیشود؛ رژیم ایران منزجرکننده است و هزاران نفر را در ژانویه کشت.
چین: بیش از ۳۰۰۰ شهروند را از ایران خارج کرد (یک شهروند چینی در تهران کشته شد).
اسپانیا: اجازه استفاده از پایگاههایش توسط آمریکا برای حمله به ایران را نمیدهد.
علی لاریجانی (تلویزیون شبکه خبر): ما جنگطلب نیستیم، اما اگر جنگ تحمیل شود رها نمیکنیم.
ناطق نوری: مردم به وفاق ملی و همبستگی اهتمام ورزند.
وزیر خارجه عمان: تسلیت تلفنی به عراقچی.
شورای موقت رهبری: دومین جلسه با پزشکیان، اژهای و اعرافی برگزار شد.[۱۹]
سایر رویدادها
مقامات آمریکایی: تیراندازی در تگزاس را بررسی میکنند (مظنون با پیراهن پرچم ایران).
واشنگتن پست: آمریکا متعهد به اعزام نیروهای بیشتر شد و انتظار تلفات بیشتری دارد.
فرماندهی مرکزی آمریکا: پدافند هوایی کویت به اشتباه سه جت F-15 آمریکایی را سرنگون کرد.
پیشرفت عملیات نظامی
ارتش آمریکا اعلام کرد ۱۷ کشتی رژیم ایران نابود شده و تقریباً ۲۰۰۰ هدف (در برخی گزارشها بیش از ۱۷۰۰ هدف) در سراسر ایران اصابت شده است. سنتکام تأیید کرد فرماندهی سپاه پاسداران، سایتهای پرتاب موشک و پهپاد، فرودگاههای نظامی و تأسیسات کنترلی منهدم گردیدند.
حملات به تأسیسات هستهای: آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) و مؤسسه علوم و امنیت بینالمللی (ISSI) بر اساس تصاویر ماهوارهای تأیید کردند صدماتی به مجتمع زیرزمینی غنیسازی نطنز وارد شده است (دو حمله به نقاط دسترسی زیرزمینی). رافائل گروسی گفت هیچ نشانهای از اصابت مستقیم به تأسیسات هستهای وجود ندارد، اما تصاویر Vantor آسیب به ساختمانهای ورودی را نشان میدهد.
گسترش حملات در ایران
حمله به ستاد فرماندهی مرزبانی نزدیک به سنندج
انفجارهای قوی در غرب تهران، خرمدره، شهر قدس، وردآور، قم، فرودگاه مهرآباد (آسیب دیده)، فرودگاه پیام کرج، حوالی فرودگاه کیش، زندان اوین (بمب انفجاری)، ساختمان مجلس خبرگان قم و تهران، دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام (میرداماد)، پایگاه هوانیروز کرمان (۱۳ پاسدار کشته: غلامعلی طهماسبی و دیگران)، پایگاه دریایی بوشهر، صنایع دفاع (اپتیک) اصفهان، مراکز نظامی سنندج و مهاباد (تخریب گسترده ساختمان اطلاعات مرکزی)، مقرهای حزب دموکرات کردستان ایران، و دیگر نقاط گزارش شد.
کشته شدن فرماندهان: داوود علیزاده (فرمانده نیروی قدس در لبنان)، عبدالحمید رهبر (فرمانده گروه ۱۵ خرداد اصفهان) و چهار پاسدار همراهش کشته شدند.[۲۰]
تلفات و واکنشهای آمریکایی
۶ پرسنل نظامی آمریکایی کشته شدند (سنتکام تأیید کرد). ترامپ گفت: «بهزودی واکنش آمریکا به حمله به سفارت در ریاض و کشته شدن آمریکاییها مشخص میشود»؛ عملیات برای نابودی برنامه هستهای و موشکی است و «موج اصلی بهزودی» آغاز میشود. مارکو روبیو: اهداف نابودی موشکهای بالستیک، پهپادها و نیروی دریایی؛ سختترین ضربات در راه است و امیدواریم مردم ایران حکومت را سرنگون کنند
حمله به سفارت آمریکا در ریاض: دو پهپاد (منسوب به ایران) باعث آتشسوزی محدود و خسارت جزئی شد (بدون تلفات).[۲۱]
تحولات منطقهای و لبنان
حزبالله موشک شلیک کرد؛ اسرائیل حملات به لبنان را گسترش داد (۴۰ کشته و ۲۴۶ زخمی در دو روز). ارتش اسرائیل رئیس ستاد اطلاعاتی حزبالله را کشت و به نمایندگان ایران در لبنان اخطار خروج داد.
یونان: ۴ جنگنده F-16 و دو ناوچه به قبرس اعزام کرد؛ وزیر دفاع: هر کمکی برای دفاع از قبرس لازم باشد ارائه میشود.
ایتالیا: سفیر ایران احضار شد (حمله به پایگاه نظامی در قبرس).
بریتانیا: استارمر متعهد به امنیت قبرس؛ ناوشکن «دراگون» با بالگردهای ضدپهپاد اعزام میشود.[۲۰]
واکنشهای بینالمللی
ماکرون (فرانسه): عملیات خارج از حقوق بینالملل است اما «تاریخ برای جلادان گریه نمیکند»؛ حملات باید ادامه یابد تا رژیم تضعیف شود. ناو هواپیمابر «شارل دوگل» و تجهیزات به مدیترانه اعزام شد.[۲۲]
آلمان: صدراعظم: استراتژی برای سرنگونی رژیم ایران؛ با ترامپ همنظر است. وزیر خارجه: مردم ایران سرنوشت خود را تعیین کنند؛ رژیم باید حمایت از تروریسم را متوقف کند.
سازمان ملل: خواستار تحقیق در حمله مرگبار به مدرسه دخترانه در ایران.
آمریکا: سه سفارت در خاورمیانه تعطیل شد؛ شهروندان از بیش از ۱۲ کشور خارج شوند.
شورای همکاری خلیج فارس: حملات ایران را محکوم و خواستار توقف شد.[۲۰]
تحولات داخلی ایران
پزشکیان: انسجام ملی سرمایه اصلی است.
حسن خمینی: هر کس برای خامنهای دل میسوزاند خیابان را ترک نکند.
اطلاعیه سپاه: هر تحرک مخل امنیت همکاری با دشمن است؛ نیروی قدس: روزهای خوش دشمنان تمام شده.
سپاه: پایگاه هوایی آمریکا در شیخ عیسی بحرین و محل تجمع در دبی (بیش از ۴۰ کشته در پهپادی) هدف قرار گرفت.[۲۰]
وضعیت جنگ در ۱۳ اسفند
در پنجمین روز جنگ مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران (۱۳ اسفند ۱۴۰۴ / ۴ مارس ۲۰۲۶)، حملات هوایی و دریایی ادامه یافت، اینترنت سراسری قطع ماند و تنشهای منطقهای تشدید گردید. این روز با تمرکز بر اهداف امنیتی و نظامی در تهران، قم و دیگر نقاط همراه بود و تلفات غیرنظامی و نظامی گزارش شد.
وضعیت اینترنت و ارتباطات
نتبلاکس گزارش داد قطع سراسری اینترنت در ایران وارد ششمین روز شده و سطح اتصال ملی همچنان حدود ۱ درصد از سطوح عادی است (بیش از ۱۰۰ ساعت قطع کامل). این اقدام برای جلوگیری از هماهنگی داخلی و انتشار اطلاعات در بحبوحه جنگ و مرگ خامنهای توصیف شد.[۲۳][۲۴]
حملات به اهداف کلیدی در ایران
هدف قرارگرفتن مجلس خبرگان رهبری در قممجلس خبرگان رهبری در قم: ساختمان مجلس خبرگان شهر قم هدف حمله هوایی قرار گرفت؛ سه کارمند کشته شدند (فیلم و عکس منتشر شد). این حمله به یکی از نهادهای کلیدی انتخاب ولی فقیه بعدی ضربه زد.[۲۵]
تهران و دیگر شهرها: انفجارهای متعدد (بیش از ۷–۸ انفجار) در شمال، شمالغرب، شرق و شمالشرق تهران (شهرک قصر فیروزه، اطراف آن) رخ داد؛ دود غلیظ آسمان را پوشاند. حملات سنگین به مجتمع فرماندهی نهادهای امنیتی (ستادهای سپاه، بسیج، اطلاعات و جنگ سایبری در شرق تهران). انفجارها در شیراز، اصفهان، تبریز (ناحیه صنعتی غرب و مجاورت فرودگاه)، آذربایجان شرقی، پاوه (مراکز سپاه)، بانه (پایگاههای نظامی)، قزوین (شهر صنعتی البرز)، مارالان (نیروی انتظامی) و دیگر نقاط گزارش شد.
ارتش اسرائیل: مجتمع فرماندهی کل نهادهای امنیتی هدف قرار گرفت.
ناوچه دنا: زیردریایی آمریکایی ناوچه IRIS Dena را در سواحل سریلانکا غرق کرد. این ناوچه ۱۸۰ سرنشین داشت که ۸۰ نفر کشته شدند (۳۲ نجاتیافته). وزیر خارجه سریلانکا تأیید کرد؛ هگست: کشتی در آبهای بینالمللی غرق شد.[۲۶][۲۷]
عملیات دریایی: سنتکام بیش از ۲۰ کشتی جنگی ایران را غرق یا نابود کرد (مجموع حدود ۲۰۰۰ هدف اصابتشده). تنگه هرمز وخیمتر شد؛ نفتکشها معطل ماندند؛ یک کشتی در تنگه هدف قرار گرفت و سوخت.
تحولات نظامی و منطقهای
اقلیم کردستان عراق: قرارگاه خاتم با ۳ موشک مقرهای گروههای کرد را هدف قرار داد؛ سپاه با ۳۰ پهپاد و ۲۳۰ پهپاد دیگر به مواضع در کردستان عراق و کویت حمله کرد. شورای ملی اهل سنت ایران حمله به کمپ آزادی حزب دموکرات کردستان را محکوم کرد.
لاریجانی: هیچ مماشاتی با گروههای جداییطلب نمیشود.
ناتو و ترکیه: سامانههای پدافند ناتو یک موشک بالستیک ایرانی را بر فراز ترکیه منهدم کرد؛ سخنگوی ناتو محکوم کرد. ترکیه سفیر ایران را احضار کرد.
اروپا و خلیج فارس: بریتانیا ناوشکن «دراگون» با بالگردهای ضدپهپاد اعزام کرد؛ یونان ۴ F-16 و دو ناوچه به قبرس فرستاد؛ ایتالیا سفیر ایران را احضار کرد (حمله به پایگاه در قبرس). هلند، آلمان و لهستان سفیران ایران را احضار کردند. کویت کاردار عراق را احضار کرد (حملات گروههای عراقی). شیخ الازهر حملات ایران به امارات و کشورهای برادر را محکوم کرد.
اتحادیه اروپا: کایا کالاس: رژیم ایران با حمله به همسایگان سند مرگ خود را امضا کرد.
آژانس اتمی: هیچ آسیبی به تأسیسات حاوی مواد هستهای مشاهده نشده است.[۲۸]
واکنشهای داخلی و سیاسی
هلال احمر: ۱۷۴ شهرستان درگیر جنگ.
آمار جانباختگان: تا این لحظه ۱۰۴۵ نفر.
مخبر: هیچ مذاکرهای با آمریکا نداریم.
اژهای: در کنار نیروهای مسلح با جدیت بیشتر کار میکنیم.
لاریجانی: همه پشت بسیج و نظامی باشیم؛ آتش به اختیار مزدوران را خاموش کنید.
سخنگوی وزارت دفاع: برای هر فرمانده تا سه رده جانشین تعیین شده؛ خلأ نخواهیم داشت.
ترامپ: کسی از داخل ایران ممکن است مناسب رهبری باشد؛ اول کار نظامی تمام شود؛ شق سیاه تکرار رژیم بدتر است.
ماکرون: عملیات خارج از حقوق بینالملل اما تاریخ برای جلادان گریه نمیکند؛ حملات ادامه یابد؛ ناو شارل دوگل به مدیترانه اعزام شد.[۲۸]
وضعیت جنگ در ۱۴ اسفند
در ششمین روز جنگ مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران (۱۴ اسفند ۱۴۰۴ / ۵ مارس ۲۰۲۶)، حملات هوایی و موشکی ادامه یافت، اما شدت حملات موشکی و پهپادی ایران بهطور چشمگیری کاهش یافت. ترامپ و مقامات آمریکایی بر ادامه عملیات تا نابودی کامل تهدیدها تأکید کردند و فراخوانهایی برای تسلیم نیروهای امنیتی ایران صادر شد. تنشها در خلیج فارس و منطقه گسترش یافت و اختلال اینترنت وارد روز ششم شد.
کاهش شدید حملات ایران
هدف قرار گرفتن کشتی پهپادبر جمهوری اسلامی به نام «باقری»
فرمانده سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) اعلام کرد حملات موشکی بالستیک ایران از روز اول ۹۰ درصد و حملات پهپادی ۸۳ درصد کاهش یافته است. آمریکا بیش از ۳۰ کشتی جنگی ایران را غرق کرده؛ در ۷۲ ساعت گذشته بمبافکنها به ۲۰۰ هدف در عمق خاک ایران حمله کردهاند؛ بمبافکنهای B-2 دهها بمب نفوذکننده بر پرتابگرهای موشک بالستیک زیرزمینی ریختهاند. مرحله بعدی عملیات نابودی توانایی تولید موشک ایران است.[۲۹]
حملات و انفجارها در ایران
انفجارهای ممتد در تهران (مرکز، غرب، شرق، پیروزی)، اصفهان، رشت، قم، پاوه؛ پرواز جنگندهها در ارتفاع پایین تهران؛ حمله به اطراف اصفهان و رشت؛ انفجار شدید در پاوه.
موج بیستویکم عملیات ایران با موشکهای خیبر به تلآویو؛ نیابتیهای ایران در عراق ۲۷ عملیات در ۲۴ ساعت گذشته علیه پایگاهها انجام دادند.
ساختمان صدا و سیمای سنندج و شبکه دو مورد حمله و تخریب؛ شهرداری منطقه ۱۸ تهران هدف قرار گرفت؛ کلانتری ۱۲۱ (سلیمانی) در خیابان نبرد ویران شد؛ سپاه رباط کریم هدف حمله.
تحولات دریایی و اقتصادی
تشدید حملات به نفتکشها در خلیج فارس: یک نفتکش با پرچم باهاما توسط قایق انتحاری ایرانی هدف قرار گرفت؛ از آغاز درگیریها ۹ کشتی مورد حمله؛ اختلال عمده در بازار نفت و گاز؛ ۱۰۰۰ کشتی نفت و گاز در خلیج فارس در تردد هستند.[۳۰]
واکنشهای آمریکا و متحدان
ترامپ: ترامپ: هر کسی در ایران بخواهد رهبر شود، کشته خواهد شد.
ترامپ: اعضای سپاه، ارتش و پلیس سلاحها را زمین بگذارند و در سمت درست تاریخ قرارگیرند. دیپلماتهای ایرانی درخواست پناهندگی کنند.[۳۱]
هگست (وزیر دفاع): رژیم اشتباه محاسبه کرده اگر فکر کند ما نمیتوانیم ادامه دهیم؛ اهداف نظامی گسترش مییابد.
سنای آمریکا طرح محدود کردن اختیارات جنگی ترامپ را با ۵۳-۴۷ رد کرد.
تحولات منطقهای و بینالمللی
قطر: حمله پهپادی به پایگاه العدید خنثی شد.
فرانسه (ماکرون): از مقامات ایران بخواهید لبنان را درگیر نکنند؛ همکاری با ارتش لبنان تقویت میشود.
اتحادیه اروپا (کایا کالاس): رژیم ایران صادرکننده جنگ است؛ با حمله به همسایگان سند مرگ خود را امضا کرد؛ رژیمها از درون میلرزند.
آذربایجان: ایران را به حمله پهپادی به نخجوان متهم کرد؛ ارتش آماده تلافی؛ سفیر ایران احضار شد.
لبنان: فعالیت سپاه پاسداران ممنوع؛ الزام ویزا برای ایرانیها؛ دستور دستگیری و اخراج اعضای سپاه.
نشست فوقالعاده وزرای خارجه شورای خلیج و اتحادیه اروپا: حملات ایران را محکوم کردند.
انگلیس: ۴ جت تایفون دیگر به قطر اعزام شد.
ایتالیا: کمک پدافند هوایی به کشورهای خلیج فارس.
هلند و انگلیس: سفیر ایران احضار شد.
سنتکام: ادعاهای ایران مبنی بر غرق کردن ناوشکن آمریکایی، سرنگون جنگندهها و کشتن ۱۰۰ تفنگدار) دروغ است؛ حملات عمیقتر میشود.
وضعیت داخلی ایران
احمد خاتمی: رهبری در اولین فرصت تعیین میشود؛ نزدیک شدهایم.
هلال احمر: ۱۷۴ شهرستان درگیر؛ مصدومان بیش از ۶۰۰۰ نفر (۲۵۰۰ بستری).
نتبلاکس: اینترنت قطع سراسری وارد روز ششم؛ اتصال ۱ درصد.[۳۲]
وضعیت جنگ در ۱۵ اسفند
در هفتمین روز جنگ مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران (۱۵ اسفند ۱۴۰۴ / ۶ مارس ۲۰۲۶)، بمباران شدید تهران و دیگر شهرها ادامه یافت و ترامپ بر «تسلیم بیقیدوشرط» تأکید کرد. اسرائیل پناهگاه زیرزمینی سابق خامنهای را هدف قرار داد و نیروی هوایی ایران با هواپیماهای قدیمی وارد عمل شد. تنشها در خلیج فارس و با کشورهای همسایه افزایش یافت.
تشدید حملات بر تهران و پناهگاه خامنهای
تهران یکی از شدیدترین شبهای بمباران را تجربه کرد؛ انفجارهای متعدد در مرکز (اطراف میدان پاستور، میدان حر، دانشکده افسری و دانشگاه جنگ)، شرق، غرب و شمال تهران رخ داد. لرزش خانهها، قطعی موقت برق و دود غلیظ گزارش شد. پرواز جنگندهها در آسمان تهران شنیده شد. ارتش اسرائیل اعلام کرد با بیش از ۵۰ جنگنده، پناهگاه زیرزمینی اضطراری خامنهای (بونکر فرماندهی در مجتمع رهبری) را که هنوز توسط مقامات ارشد استفاده میشد، منهدم کرد. این حمله بخشی از موج گسترده علیه زیرساختهای تهران بود.[۳۳]
تقاضای تسلیم بیقیدوشرط ترامپ
ترامپ در Truth Social نوشت: «هیچ توافقی با ایران جز تسلیم بیقیدوشرط وجود نخواهد داشت!» و افزود پس از تسلیم، آمریکا و متحدان اقتصاد ایران را بازسازی خواهند کرد. او گفت: «ما هر ساعت تعداد بیشتری از موشکها و پهپادها را نابود میکنیم؛ نیروی دریایی آنها نابود شده (۲۴ کشتی در ۳ روز)؛ دفاع هوایی ندارند؛ همه هواپیماهایشان نابود شده است.» ترامپ دخالت در انتخاب رهبر بعدی را ضروری دانست و مجتبی خامنهای را غیرقابل قبول خواند.[۳۴]
وضعیت نیروی هوایی ایران
وال استریت ژورنال گزارش داد رژیم ایران نیروی هوایی قدیمی و «قراضه» خود (بسیاری هواپیماها مربوط به پیش از انقلاب یا حتی دوران ویتنام مانند F-4 Phantom) را به جنگ فرستاده است؛ این هواپیماها در برابر جنگندههای مدرن اسرائیل و آمریکا شانس کمی دارند.[۳۵]
حملات ایران و تحولات منطقهای
ایران موج بیستویکم با موشکهای خیبر به تلآویو؛ نیابتیها در عراق ۲۷ عملیات در ۲۴ ساعت.
آذربایجان: سفارت و سرکنسولگری در تهران و تبریز تخلیه شد؛ ارتش آماده تلافی پس از اتهام حمله پهپادی به نخجوان.
قبرس: انفجار در پایگاه بریتانیا (احتمالاً پهپادی).
اتحادیه اروپا: حملات ایران به خلیج فارس، ترکیه و آذربایجان محکوم شد.
امارات: تهدید به مسدود کردن داراییهای ایران.
بحرین: حمله به هتل و ساختمانهای مسکونی در منامه.
اتحادیه عرب: جلسه فوقالعاده برای بررسی حملات ایران.[۳۶]
تحولات داخلی ایران
چهارمین نشست شورای رهبری: برنامهریزی برای تشکیل مجلس خبرگان و معرفی رهبر آینده.
احمد خاتمی: رهبری در فرصت مناسب تعیین میشود.
قالیباف: آبراهام لینکلن در برابر موشکهای ایرانی عقبنشینی کرد (طعنه به ترامپ).
رادان: مردم حضور خیابانی را تقویت کنند.
استاد حوزه: شورای رهبری مؤثرتر از رهبری فردی است.
علی شکوریراد از زندان آزاد شد (به دلیل بیماری).[۳۶]
سایر تحولات
مجلس نمایندگان آمریکا قطعنامه جلوگیری از حملات بیشتر را رد کرد (۲۱۹-۲۱۲).
وزیر خارجه آلمان: ایران حملات به خلیج فارس را متوقف و تنگه هرمز را باز کند.
واکنش روسیه و چین: محکومیت دیپلماتیک جنگ بدون انجام هیچ اقدام عملی.[۳۶]
وضعیت جنگ در ۱۶ اسفند
در هشتمین روز جنگ مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران (۱۶ اسفند ۱۴۰۴ / ۷ مارس ۲۰۲۶)، بمباران شدید تهران و زیرساختهای کلیدی ادامه یافت. اسرائیل با بیش از ۸۰ جنگنده موج جدیدی از حملات را اجرا کرد و انبارهای نفت در تهران و کرج هدف قرار گرفتند. ترامپ بر «تسلیم بیقیدوشرط» تأکید کرد، در حالی که پزشکیان از کشورهای همسایه عذرخواهی کرد و دستور توقف حملات به آنها را داد. تنشها با کشورهای خلیج فارس و آذربایجان افزایش یافت.
عکسی از بمباران انبار نفت شهران
تشدید حملات بر تهران و انبارهای نفت
بامداد یکشنبه (۱۷ اسفند)، انبارهای نفت در تهران (جنوب، شهران، اقدسیه) و کرج (فردیس) هدف حملات هوایی قرار گرفتند و آتشسوزیهای گسترده رخ داد. شعلههای آتش آسمان را روشن کرد و دود غلیظ گزارش شد. شهرداری منطقه ۱۶ تهران (نازیآباد) و فرودگاه مهرآباد نیز آسیب دیدند. ارتش اسرائیل تأیید کرد بیش از ۸۰ جنگنده به سایتهای نظامی، سکوهای موشکی و زیرساختهای تهران و مرکز ایران حمله کردند؛ ۱۶ هواپیمای نیروی قدس سپاه در فرودگاه مهرآباد منهدم شد.[۳۷]
تقاضای تسلیم بیقیدوشرط ترامپ و نابودی زیرساختها
ترامپ اعلام کرد هیچ توافقی جز «تسلیم بیقیدوشرط» پذیرفته نیست؛ رژیم ایران «بهشدت مورد حمله قرار خواهد گرفت» و آمریکا در حال بررسی گسترش اهداف برای «نابودی کامل» است. او گفت نیروی دریایی ایران نابود شده (۲۴ کشتی در ۳ روز)، دفاع هوایی ندارد و هواپیماهایش از بین رفته است. سنتکام تأیید کرد بیش از ۳۰۰۰ هدف در روز هفتم اصابت شده و ۴۳ کشتی جنگی ایران تخریب یا غرق شده است (شامل یک کشتی پهپادبر بزرگ). مجلس نمایندگان آمریکا قطعنامه جلوگیری از حملات بیشتر را رد کرد (۲۱۹-۲۱۲).[۳۸]
عذرخواهی پزشکیان از کشورهای همسایه و واکنش داخلی
پزشکیان در پیام ویدئویی از کشورهای همسایه (بهویژه خلیج فارس) عذرخواهی کرد و گفت شورای موقت رهبری تصویب کرده دیگر به آنها حمله نشود. او تأکید کرد ایران به دنبال گسترش جنگ نیست اما اگر کشورها پایگاه آمریکا بدهند، «بازیچه» نشوند و اختلافات داخلی را حل کنند. این عذرخواهی جنجالآفرین شد؛ حمید رسایی آن را «ضعیف و غیرقابل قبول» خواند و سپاه یک پایگاه آمریکا در ابوظبی را هدف قرار داد. دفتر پزشکیان تأکید کرد نیروهای نظامی در برابر حملات از پایگاهها پاسخ خواهند داد.[۳۹][۴۰]
تهدیدهای لاریجانی و قالیباف
علی لاریجانی: اگر کشورهای منطقه پایگاه آمریکا بدهند، آنها را میزنیم؛ تنگه هرمز بسته نیست اما عبور ممکن نیست و تبعات جنگ محدود به ایران نخواهد بود. اروپا اگر مشارکت کند، درگیر میشویم. قالیباف: تا وجود پایگاههای آمریکا، آرامش ممکن نیست.[۴۱][۴۰]
تحولات دیگر
مقرهای کردی در کردستان عراق هدف موشک و پهپاد قرار گرفت؛ سازمان مجاهدین محکوم کرد.
آذربایجان: سفارتخانههای خود در ایران را تخلیه کرد؛ حمله پهپادی به نخجوان محکوم شد.
عربستان: وزیر دفاع هشدار داد از «اشتباه محاسباتی» پرهیز کند؛ پیمان دفاعی با پاکستان فعال است.
اتحادیه عرب: جلسه فوقالعاده برای بررسی حملات ایران.
سنتکام: ایران ۱۲ کشور را هدف قرار داده؛ پهپادها به بحرین شلیک شد (۴ پهپاد رهگیری شد).[۴۰]
وضعیت جنگ در ۱۷ اسفند
در نهمین روز جنگ مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران (۱۷ اسفند ۱۴۰۴ / ۸ مارس ۲۰۲۶)، حملات هوایی بر تأسیسات نفتی و پالایشگاهی تهران و کرج شدت گرفت و منجر به آتشسوزیهای گسترده و بارش «باران نفت» شد. ایران حملات تلافیجویانه به زیرساختهای کشورهای خلیج فارس (کویت، بحرین، قطر) ادامه داد، در حالی که گمانهزنیها درباره انتخاب رهبر جدید توسط مجلس خبرگان افزایش یافت. ترامپ بر نابودی کامل رژیم تأکید کرد و تنشها منطقهای گسترش یافت.
حملات به تأسیسات نفتی تهران و کرج
بمباران انبارهای نفتی تهران
پالایشگاهها و انبارهای سوخت در تهران (جنوب، شهران، اقدسیه) و کرج (فردیس) هدف حملات هوایی قرار گرفتند؛ شعلههای آتش و ستونهای دود سیاه از مسافتهای دور قابل مشاهده بود. مدیرعامل شرکت نفت رژیم اعلام کرد ۴ نفر در بمباران پالایشگاه و انبارهای نفت تهران و البرز کشته شدند. خبرنگار سیانان گزارش داد ستونهای عظیم دود سیاه در آسمان تهران دیده شد و آتشسوزیهای مهیب در جنوب شهر رخ داد؛ صبح امروز باران آغشته به نفت (باران نفت) بر سر پایتخت میریزد و آسمان کاملاً تیره شده است. ویس کرمی (مدیرعامل شرکت پخش فرآوردههای نفتی) گفت تمام تأسیسات توزیع و انتقال فرآوردههای نفتی (بنزین) در تهران و البرز آسیب دیده؛ سهمیه بنزین ماهانه از ۳۰ به ۲۰ لیتر کاهش یافت. انبارهای سوخت در ۳ منطقه (از جمله کرج) و پالایشگاه تهران در آتش سوخت.[۴۲][۴۳]
حملات تلافیجویانه ایران به کشورهای خلیج فارس
ایران حملات موشکی و پهپادی به مخازن سوخت فرودگاه بینالمللی کویت، پایگاه بالگردی آمریکایی العدید در قطر، تأسیسات آبشیرینکن بحرین و نزدیکی بندر سلمان بحرین انجام داد. وزارت کشور کویت اعلام کرد مخازن سوخت فرودگاه هدف پهپادی قرار گرفت و دو نگهبان کشته شدند (مجموع قربانیان جنوب خلیج فارس به ۱۶ نفر رسید). وزارت دفاع عربستان ۶ پهپاد در شرق ریاض را رهگیری کرد. وزارت دفاع بحرین خسارت به تأسیسات آبشیرینکن را تأیید کرد. سیانان گزارش داد ایران با وجود وعده پزشکیان (عدم حمله به همسایگان مگر از پایگاههایشان) این کشورها را هدف قرار داد؛ اسکای نیوز این را نشاندهنده ناهماهنگی سیاسی-نظامی و جناحبندی پس از مرگ خامنهای دانست.[۴۴]
تحولات جانشینی رهبری
آخوند اشکوری (عضو خبرگان از گیلان): رهبر جدید با اکثریت آرا انتخاب شده و در نام خامنهای ادامه خواهد یافت. آخوند علمالهدی (امام جمعه مشهد): انتخابات انجام شده و رهبر تعیین شده؛ حسینی بوشهری مسئول اعلام عمومی است. تلگرام عصر ایران: مجلس خبرگان طی ۲۴ ساعت آینده جلسه میدهد. سایت خبر آنلاین: حیدری (عضو خبرگان): گزینه اصلح انتخاب شده و دشمن نام او را برده است.[۴۵]
کشته شدن فرمانده ارشد سپاه
ارتش اسرائیل اعلام کرد ابوالقاسم بابائیان (رئیس دفتر نظامی رهبر سابق و رئیس ستاد خاتمالانبیا) روز ۱۶ اسفند در تهران کشته شد؛ او به عنوان رئیس دفتر رهبر جدید منصوب شده بود. سپاه تأیید نکرده است.[۴۶]
سایر تحولات
بیش از ۱۵۰ تبعه ایرانی (از جمله دیپلماتها) لبنان را ترک کردند.
ارتش آمریکا: رژیم ایران از نواحی پرجمعیت برای پرتاب پهپادها استفاده میکند.
انفجارهای سنگین در تهران گزارش شد.
ترامپ: اقدام دیپلماتیک وجود ندارد؛ نیروی دریایی و ارتباطی ایران نابود شده؛ از شر لایه اول و دوم رهبری خلاص شدیم؛ حالا سطح سوم یا چهارم هستند؛ تسلیم یا فروپاشی.
رویترز: آمریکا اعزام نیروی ویژه برای تسخیر ذخایر اتمی ایران را بررسی میکند.
سفارت آمریکا در اسلو (نروژ) هدف انفجار قرار گرفت.
حمله به مقر هوانیروز اصفهان (جنگندههای F-14 هدف قرار گرفتند).
بیانیه کمیسیون امنیت مجلس: تمام پایگاههای آمریکا هدف مشروع است.
حمله به اردوگاه اپوزیسیون کرد در سلیمانیه عراق (۱ کشته، ۲ زخمی).
لاریجانی: چندین سرباز آمریکایی اسیر شدهاند (سنتکام انکار کرد).
استرالیا بررسی کمک نظامی دفاعی به خلیج فارس را آغاز کرد (بدون عملیات زمینی).[۴۳]
وضعیت جنگ در ۱۸ اسفند
در دهمین روز جنگ مشترک ایالات متحده آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران (۱۸ اسفند ۱۴۰۴ / ۹ مارس ۲۰۲۶)، حملات هوایی بر مراکز نظامی و زیرساختهای ایران ادامه یافت و پدیدههای نوری غیرعادی (آبی، سفید و سبز) در آسمان کرج و فردیس پس از انفجارهای شدید گزارش شد که منجر به قطعی برق گسترده شد. ایران حملات موشکی و پهپادی به کشورهای خلیج فارس را تشدید کرد، در حالی که گمانهزنیها درباره رهبر جدید (مجتبی خامنهای) ادامه داشت و ترامپ بر تسلیم بیقیدوشرط تأکید کرد. تنشها در منطقه افزایش یافت و قیمت نفت به دلیل نگرانی از کمبود عرضه بیش از ۲۵ درصد رشد کرد.
پدیدههای نوری و انفجارهای شدید در کرج و تهران
اهالی کرج و فردیس گزارش دادند پس از انفجارهای شدید، آسمان به رنگ آبی، سفید و سبز درخشید و سپس برق شهر قطع شد. ویدئوها نشاندهنده لحظه انفجار و تغییر رنگ آسمان بودند؛ برخی آن را ناشی از انفجار مهمات یا استفاده از سلاحهای خاص (مانند بمبهای الکترومغناطیسی یا فسفر سفید) دانستند. قطعی برق در برخی نقاط کرج و شرق تهران گزارش شد. انفجارها شب را مانند روز روشن کرد و از دید ساکنان اکباتان تهران، حملات به مهرآباد قابل مشاهده بود.[۴۷]
حملات به مراکز نظامی و امنیتی ایران
حملات گسترده به مراکز نظامی و امنیتی در بندرعباس، تهران، خرمآباد، سنندج، همدان، کرمانشاه، اصفهان (پادگان زرهی نزدیک سپاهانشهر)، قشم و دیگر شهرها گزارش شد. ستاد فرماندهی کل انتظامی استان همدان کاملاً تخریب شد. ارتش اسرائیل تأیید کرد موج جدیدی از حملات در مرکز ایران آغاز شده است.[۴۷]
حملات تلافیجویانه ایران به منطقه
ایران حملات موشکی و پهپادی به مخازن سوخت فرودگاه کویت، پایگاه العدید قطر، تأسیسات آبشیرینکن بحرین، پالایشگاه باپکو بحرین و دیگر اهداف ادامه داد. پالایشگاه باپکو بحرین هدف پهپادی قرار گرفت و ستون دود برخاست. سنتکام: ایران از نواحی پرجمعیت برای پرتاب پهپادها استفاده میکند.[۴۷]
تحولات جانشینی و بیعت با مجتبی خامنهای
مجتبی خامنهای، سومین ولی فقیه نظام ولایت فقیه
دبیرخانه مجلس خبرگان: پس از بررسیهای دقیق، مجتبی حسینی خامنهای به عنوان سومین رهبر معرفی شد. پزشکیان، ستاد کل نیروهای مسلح، سپاه پاسداران، ارتش، قالیباف، لاریجانی و حسن خمینی بیعت کردند. سپاه: آماده اطاعت کامل از مجتبی خامنهای هستیم. لاریجانی: این انتخاب مرهم آرامشبخش است؛ دشمنان فکر میکردند شکاف ایجاد میشود. علمالهدی: انتخابات انجام شده و حسینی بوشهری مسئول اعلام است.[۴۷]
تحولات نظامی و منطقهای
ترامپ به NBC: انتخاب مجتبی خامنهای اشتباه بزرگ است؛ شرایط سخت در پیش دارد. تروث سوشال: ایران بازنده خاورمیانه است؛ تسلیم یا فروپاشی. اقدام دیپلماتیک وجود ندارد؛ نیروی دریایی و ارتباطی نابود شده؛ از شر لایه اول و دوم خلاص شدیم.
عربستان: ادامه حملات ایران به معنای تشدید تنش و بزرگترین بازنده ایران خواهد بود؛ حملات جنایتکارانه و نقض قوانین بینالمللی است.
اتحادیه اروپا (فون در لاین): مردم ایران شایسته آزادی هستند؛ برای رژیم جلاد اشکی ریخته نشود؛ رژیم از طریق نیابتیها بیثباتی ایجاد کرده است.
چین: خواستار توقف فوری عملیات نظامی و جلوگیری از سرایت جنگ.
ترکیه: دومین موشک بالستیک ایران در حریم هوایی رهگیری شد.
لاریجانی: بعید است امنیتی در تنگه هرمز شکل بگیرد؛ با آتش جنگی که آمریکا و اسرائیل ایجاد کردهاند.
لوفتهانزا: تعلیق پروازها به دبی، ابوظبی، دمام، اردن و اربیل یک هفته تمدید شد.
ماکرون: فرانسه برای مأموریت تدافعی جهت باز نگهداشتن تنگه هرمز آماده میشود.
امارات: بیش از ۱۴۰۰ پهپاد ایران پرتاب شده؛ ۱۴۲۲ پهپاد شناسایی، ۸۰ اصابت؛ حق دفاع از حاکمیت.
سنتکام: رژیم ایران ۱۲ کشور را هدف قرار داده است.
قیمت نفت: بیش از ۲۵ درصد افزایش یافت (بالاترین از ۲۰۲۲) به دلیل نگرانی کمبود عرضه آن.[۴۷]
وضعیت جنگ در ۱۹ اسفند
جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران (معروف به عملیات Epic Fury در منابع غربی) از ۹ اسفند ۱۴۰۴ (۲۸ فوریه ۲۰۲۶) آغاز شد و در یازدهمین روز خود (۱۹ اسفند) وارد مرحلهای شدیدتر از حملات هوایی شد. این روز با تمرکز بر نابودی زیرساختهای موشکی و صنعتی ایران همراه بود و مقامات آمریکایی آن را «شدیدترین روز حملات تاکنون» توصیف کردند. حملات به مراکز نظامی، امنیتی و فرودگاهی در نقاط مختلف ایران گزارش شد، در حالی که ایران نیز موج جدیدی از حملات موشکی به اسرائیل انجام داد.
تحولات نظامی
تصویری از بمباران در منیریه تهرانتهران و حومه: انفجارهای پیاپی در مرکز تهران (منطقه منیریه)، حوالی بزرگراه باقری، سهراه تهرانپارس و شهرقدس رخ داد. ارتش اسرائیل اعلام کرد موج جدیدی از حملات هوایی علیه پایتخت آغاز شده است. ویدئوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی ستونهای دود را نشان میدهند.[۴۸]
تبریز: حملات هوایی به ساختمانهای اداره اطلاعات، مراکز نیروی انتظامی، یگان ویژه و سپاه پاسداران. گزارشهای شاهدان عینی و ویدئوها انفجارهای مهیب و دود سیاه را تأیید میکنند.
فرودگاهها و جنوب: آسیب به بخشهایی از فرودگاه کرمان (دو فروند هواپیمای مستعمل هدف قرار گرفت) و گزارشهایی از حملات مشابه در اطراف فرودگاههای شیراز و بندرعباس. دود سیاه از مناطق بمبارانشده مشاهده شد.
فعالیتهای ایران: شلیک موج جدید موشکهای بالستیک به اسرائیل تحت عنوان «موج کلاهکهای یک تنی». طبق گزارشها، ایران در ۲۴ ساعت گذشته کمترین حجم پرتاب موشک را داشته است.
پیت هگست (وزیر دفاع آمریکا) در کنفرانس خبری پنتاگون تأکید کرد: «امروز شدیدترین روز حملات به ایران خواهد بود. رژیم ایران مستأصل و درهمریخته است و موشکها را از مدارس و بیمارستانها پرتاب میکند تا غیرنظامیان را به خطر بیندازد. هدف ما انهدام پایه صنعتی موشکی و دفاعی ایران است.»[۴۹]
طبق گزارش پنتاگون به کنگره، آمریکا در دو روز نخست جنگ حدود ۵٫۶ میلیارد دلار مهمات مصرف کرده است و ممکن است بودجه اضافی درخواست شود.
بیانیههای مقامات ایرانی
عباس عراقچی: «مذاکره با آمریکا دیگر در دستور کار تهران نیست. تجربه تلخی از گفتگوها داشتیم.»
محمدباقر قالیباف: «بهطور قطع دنبال آتشبس نیستیم؛ باید در دهان متجاوز زد.»
علی لاریجانی: «ملت ایران از تهدیدات نمیترسد.»
سخنگوی سپاه پاسداران: اختلال در سرویس همراه بانک سپه از ساعت ۲ بامداد گزارش شد.
سخنگوی دولت (مهاجرانی): «ما جنگ را آغاز نکردیم، اما پایاندهنده آن خواهیم بود.»[۵۰]
واکنشهای بینالمللی
ولودیمیر زلنسکی (رئیسجمهور اوکراین): کارشناسان نظامی اوکراین تجربه سرنگونی پهپادهای ایرانی را با قطر، امارات و عربستان به اشتراک میگذارند.
امارات متحده عربی: مقابله با ۹ موشک بالستیک (۸ مورد منهدم) و ۳۵ پهپاد (۲۶ مورد رهگیری). مجموع از ابتدای جنگ: ۲۴۱ موشک و ۱۳۸۵ پهپاد نابود شده است.
ترامپ: «اگر ایران جریان نفت در تنگه هرمز را متوقف کند، ۲۰ برابر شدیدتر ضربه خواهیم زد. تاکنون بیش از ۵۰۰۰ هدف حمله شده و ضربه به تولید پهپاد ایران آغاز شده است.»
ترکیه: سامانه پاتریوت در جنوبشرق نزدیک پایگاه ناتو مستقر شد.
اتحادیه اروپا، انگلیس، فرانسه و آلمان: محکومیت حملات ایران به همسایگان و تأکید بر ضعف رژیم ایران پس از انتصاب مجتبی خامنهای.
قطع اینترنت: طبق گزارش نتبلاکس، ایران ۲۴۰ ساعت (یکسوم سال ۲۰۲۶) با قطعی سراسری اینترنت مواجه بوده که یکی از شدیدترین موارد ثبتشده globally است.[۵۱]
اقتصادی: قیمت نفت در روز دوشنبه به زیر ۹۰ دلار کاهش یافت.
سایر: اعزام هواپیماهای نظارتی استرالیا به خلیج فارس؛ زخمی شدن نیروهای حشدالشعبی در عراق.
وضعیت جنگ در ۲۰ اسفند
روز دوازدهم (۲۰ اسفند ۱۴۰۴ / ۱۱ مارس ۲۰۲۶) درگیری مستقیم میان ایالات متحده، اسرائیل و جمهوری اسلامی ایران، با تشدید حملات متقابل، ادامه قطع اینترنت، تهدیدهای دریایی در تنگه هرمز و واکنشهای دیپلماتیک بینالمللی همراه بود. این روز با پرواز گسترده پهپادها بر فراز تهران و شعارهای شبانه شهروندان همزمان شد و نشانههایی از ادامه مقاومت داخلی و فشار نظامی خارجی را نشان داد.[۵۲]
رویدادهای داخلی ایران
شعارهای شبانه مردم تهران همزمان با پرواز پهپادها: در شامگاه ۲۰ اسفند، ویدئوها و گزارشهای منتشرشده از شمالشرق تهران نشاندهنده پرواز پهپادها بر فراز شهر و همزمان صدای شعارهای شبانه شهروندان بود. صدای سامانههای پدافندی نیز شنیده میشد. این پدیده نشاندهنده ادامه فعالیتهای اعتراضی شبانه در شرایط جنگی بود.
حملات پهپادی به ایستهای بازرسی تهران: خبرگزاری فارس (نزدیک به سپاه پاسداران) تأیید کرد که پهپادها شامگاه چهارشنبه ایستهای بازرسی نیروهای حکومتی در خیابانهای تهران را هدف قرار دادند و حدود ۱۰ مأمور کشته شدند.
حملات هوایی به شمال تهران: تصاویر منتشرشده از حملات هوایی به مناطق پاسداران، دولت و قلهک در شمال تهران حکایت داشت.
حملات به مراکز نظامی و امنیتی: نیروهای آمریکا و اسرائیل چندین مرکز نظامی، رادارهای نیروی هوایی، ستادهای فرماندهی نیروی انتظامی و خانههای امن را در شهرهایی مانند بندرعباس، مریوان، سقز، چیتگر، تهران، تبریز، اصفهان، بوشهر و قروه هدف قرار دادند. برخی ساختمانهای سپاه و بسیج کاملاً تخریب شدند.[۵۳]
قطع اینترنت وارد دوازدهمین روز شد: گروه نتبلاکس گزارش داد که اختلال و قطع گسترده اینترنت از ۲۶۴ ساعت پیش ادامه دارد و اتصال به اینترنت جهانی تنها حدود ۱ درصد سطح عادی است. این محدودیت همزمان با آغاز حملات در ۹ اسفند شروع شده بود.[۵۴]
هشدارهای داخلی رژیم: پاسدار رادان (فرمانده نیروی انتظامی) اعلام کرد هر گونه تردد یا تجمع به نفع دشمن با تیر پاسخ داده میشود و کسانی که در فضای مجازی تشویش اذهان کنند، به عنوان دشمن برخورد خواهند شد. دادستان کل رژیم از مردم خواست موارد همکاری با دشمن را گزارش کنند و همراهی با دشمن در خارج منجر به مصادره اموال میشود. سخنگوی قضاییه نیز بر برخورد شدید در شرایط خاص تأکید کرد.
اظهارات مقامات: پاسدار قالیباف گفت ذرهای در دفاع کوتاهی نمیکنند و دنبال آتشبس نیستند؛ باید به متجاوز درس داد. پاسدار تنگسیری (نیروی دریایی سپاه) تردد ناوگان آمریکایی را تهدید کرد. مهاجرانی (سخنگوی دولت پزشکیان) گفت ایران پایاندهنده جنگ خواهد بود. کوروش احمدی (دیپلمات سابق) به «نرمش قهرمانانه» اشاره کرد.[۵۵]
تلفات و خسارات
خسارات غیرنظامی: رئیس جمعیت هلال احمر رژیم اعلام کرد تاکنون ۱۹٬۷۳۴ واحد غیرنظامی و ۳٬۳۸۴ واحد تجاری آسیب دیدهاند.
تلفات نیروهای حکومتی: ۱۰ مأمور در حملات پهپادی به ایستهای بازرسی تهران کشته شدند [خبرگزاری فارس].
کشته شدن دیپلماتها در لبنان: ۴ دیپلمات رژیم ایران (مجید حسنی، بیآزار، حسین احمدلو، احمد رسولی) کشته شدند [تلگرام خبرگزاری رادیو و تلویزیون رژیم].
عملیات نظامی و دریایی
عملیات موشکی و پهپادی ایران: اطلاعیه سپاه: موج ۳۷ عملیات «وعده صادق ۴» (سهمگینترین موج) انجام شد؛ زیرساختهای ارتش آمریکا در موج ۳۶ نابود شدند. اصابت به پایگاه بالگردی «العدیری» منجر به کشته شدن تعدادی سرباز آمریکایی و بیش از ۱۰۰ زخمی شد. مقاومت عراق اعلام کرد ۱۳ آمریکایی کشته شدند [خبرگزاری تسنیم].
حملات دریایی: سپاه یک کشتی با پرچم لیبریا را پس از بیتوجهی به اخطارها هدف قرار داد. سه کشتی در تنگه هرمز هدف پرتابههای ناشناس قرار گرفتند (یکی آتشسوزی کرد) [رویترز]. سنتکام ۱۶ کشتی مینگذار رژیم را نابود کرد و ترامپ در تروث سوشال تأیید کرد ۱۰ کشتی مینگذار نابود شدند. ارتش آمریکا غیرنظامیان را از تأسیسات بندری ایران دور کرد.
سایر عملیات: بمبافکنهای B-۲ دهها بمب ۲۰۰۰ پوندی روی سایتهای موشکی پرتاب کردند [سخنگوی کاخ سفید]. موج ۳۵ عملیات وعده صادق ۴ آغاز شد.
واکنشهای بینالمللی
محکوم کردن جمهوری اسلامی در اجلاس ۱۱مارس شورای امنیتعفو بینالملل: از آمریکا، اسرائیل و ایران خواست از حمله به زیرساختهای انرژی (برق، سوخت، آب) خودداری کنند؛ چنین حملاتی میتواند جنایت جنگی باشد.[۵۶]
شورای امنیت سازمان ملل: قطعنامهای با ۱۳ رأی موافق و ۲ ممتنع (روسیه و چین) تصویب شد که حملات ایران به کشورهای خلیج فارس را محکوم و خواستار توقف فوری آن شد؛ این حملات نقض قوانین بینالمللی و تهدید صلح جهانی دانسته شد.[۵۷]
اتحادیه اروپا: تحریمهای جدید علیه ۱۹ مقام و نهاد رژیم ایران اعمال شد. کایا کالاس گفت این تحریمها پیامی است که آینده ایران نمیتواند بر پایه سرکوب باشد.[۵۸]
ترامپ: در مصاحبه با آکسیوس گفت جنگ «بهزودی» پایان مییابد زیرا «تقریباً چیزی برای هدف قرار دادن باقی نمانده است»؛ ایران بهای ۴۷ سال ویرانی را میپردازد.[۵۹]
سایر کشورها:
نخستوزیر کانادا: حملات ایران به غیرنظامیان را با ماکرون محکوم کرد و بر امنیت تنگه هرمز تأکید کرد.
رئیسجمهور ترکیه: جنگ باید متوقف شود.
نخستوزیر ایتالیا (جورجیا ملونی): جنگ را دخالت خارج از قوانین بینالمللی خواند اما نباید به ایران اجازه هستهای داد.
زلنسکی: تیمهای اوکراینی مقابله با پهپاد به قطر، امارات و عربستان اعزام شدند.
فوندر لاین: جنگ تاکنون ۳ میلیارد یورو هزینه اضافی برای اروپا داشته (افزایش ۵۰٪ گاز و ۲۷٪ نفت).
امارات: پدافند هوایی موشکها و پهپادهای ایران را رهگیری کرد.
سقوط دو پهپاد نزدیک فرودگاه دوبی: ۴ زخمی.
آمریکا: شهروندانش را از عراق خارج کنند (تهدید شبهنظامیان ایرانی).[۵۵]
پیامدها و وضعیت کلی
اقتصادی: ۹۰ درصد ترددات از تنگه هرمز قطع شده [محمدی، مشاور قالیباف]. سخنگوی قرارگاه ضدخاتم: اجازه صادرات نفت نمیدهیم؛ قیمت نفت به ۲۰۰ دلار برسد.
نظامی: کارولین لیویت (سخنگوی کاخ سفید): عملیات تا تسلیم کامل ایران ادامه دارد. هگست (وزیر دفاع آمریکا): سهشنبه شدیدترین روز حملات خواهد بود؛ رژیم مستأصل است و از مدارس و بیمارستانها موشک پرتاب میکند.
دیپلماتیک: جلسه شورای امنیت بدون قطعنامه پایان یافت (در مورد خاورمیانه و لبنان). عراقچی: در اسرائیل ویرانی گسترده است و ایران تازه آغاز کرده.[۵۵]
وضعیت جنگ در ۲۱ اسفند
روز سیزدهم درگیری مستقیم (۲۱ اسفند ۱۴۰۴ / ۱۳ مارس ۲۰۲۶) با تشدید حملات هوایی و دریایی، سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکایی، ادامه حملات به زیرساختهای ایران و گسترش تنشها به خلیج فارس و تنگه هرمز همراه بود. این روز با پیام اول مجتبی خامنهای (به عنوان رهبر جدید) و هشدارهای ترامپ در مورد برنامه هستهای ایران برجسته شد.[۶۰]
رویدادهای داخلی ایران و حملات
انفجارها و حملات هوایی در شهرهای مختلف: ویدئوها و تصاویر از شبکههای اجتماعی نشاندهنده انفجارها، فعالیت پدافند و حملات در تهران، کرج، اهواز و شهرهای دیگر بود. گزارشها از صدای جنگندهها در سنندج، شرق تهران، اهواز، کرج، شهریار و تبریز، حمله به فرودگاه مهرآباد، بمباران شدید گرمدره (غرب تهران) و چندین انفجار مهیب در تهران حکایت داشت.[۶۱]
حملات به مواضع خاص: حمله پهپادی به یک خودرو در بزرگراه چمران تهران (حدود ۲۳:۳۰ شب قبل) منجر به آتشسوزی کامل خودرو شد. شهرکهای صنعتی پرند، زوارهای، کاظمآباد و جاده قرمز نصیرشهر هدف قرار گرفتند [تلگرام چند ثانیه رژیم و گزارشهای شهروندی].
ادامه موج حملات: حملات هوایی شدید به مواضع حشدالشعبی در عکاشات (غرب عراق) و نزدیک کرکوک منجر به بیش از ۲۶۰ کشته، زخمی و مفقود (۹۹ کشته، ۴۳ مفقود، ۱۲۳ مجروح) شد [الشرق الاوسط].
ایستهای بازرسی و بسیج: رژیم ایستهای بازرسی را گسترش داد؛ بسیج داوطلبان زیادی برای ایستها اعلام کرد و آرایش خیابانی تغییر یافت [خبرگزاری سپاه پاسداران].
تلفات و خسارات
سقوط یک هواپیمای سوخترسان KC-135 Stratotanker آمریکا سقوط هواپیمای سوخترسان آمریکایی: سنتکام اعلام کرد یک KC-135 Stratotanker در عملیات «خشم حماسی» (Epic Fury) در حریم هوایی خودی در غرب عراق سقوط کرد؛ عملیات جستوجو و نجات ادامه دارد. حادثه ناشی از آتش دشمن یا دوست نبود.[۶۲]
خسارات اقتصادی: وزارت دفاع آمریکا هزینه هفته اول عملیات را حدود ۱۱ میلیارد دلار برآورد کرد [گزارش پنتاگون].
عملیات نظامی و دریایی
حملات به تأسیسات هستهای: ارتش اسرائیل به سایت «طالقان» در پارچین (نزدیک تهران) حمله کرد؛ این مجتمع برای پیشبرد تسلیحات هستهای استفاده میشد [Mojahedin.org و گزارشهای اسرائیلی].
حملات دریایی ایران: سپاه به کشتی «سیف سیا» (پرچم جزایر مارشال، مالکیت آمریکایی) حمله کرد. ۶ کشتی در خلیج فارس و تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفتند؛ مجموع کشتیهای هدف از آغاز جنگ به ۱۶ رسید. حمله به نفتکشها منجر به آتشسوزی و کشته شدن یک خدمه شد.[۶۳]
حملات پهپادی و موشکی: حمله چند پهپاد به فرودگاه بینالمللی کویت (خسارت بدون تلفات) [خبرگزاری کویت]. برخورد پهپاد با ساختمان بلند در دوبی (آتشسوزی مهار شد، بدون زخمی) [دفتر رسانه دوبی]. آژیر خطر در بحرین به صدا درآمد [وزارت کشور بحرین].
حمله به پایگاه ایتالیا: موشک به پایگاه نظامی ایتالیا در اربیل اصابت کرد (بدون تلفات) [وزارت دفاع ایتالیا].
سایر: بیش از ۱۷۰۰ موشک و پهپاد به امارات، صدها مورد به بحرین، کویت، عمان، قطر و عربستان شلیک شد [رویترز]. ناوگان آمریکا اسکورت در هرمز را ممکن ندانست [رویترز].
واکنشهای بینالمللی و اظهارات
ترامپ: جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای اولویت اصلی است؛ آمریکا بزرگترین تولیدکننده نفت است و از افزایش قیمت سود میبرد. پهپادهای ایرانی تهدید خاک آمریکا نیستند.
پیام مجتبی خامنهای: اولین پیام به عنوان رهبر جدید؛ خواست ادامه دفاع، مسدود کردن تنگه هرمز، مطالبه غرامت، فعالسازی جبهههای دیگر در صورت ادامه جنگ [CNN و گزارشهای ایرانی].
اقدامات اقتصادی: آلمان بخشی از ذخایر نفتی (بیش از ۱۹ میلیون بشکه) را آزاد کرد [وزیر اقتصاد آلمان]. وزارت انرژی آمریکا بررسی فروش ۴۰۰ میلیون بشکه از ذخایر استراتژیک را آغاز کرد [وزارت انرژی آمریکا].
شورای امنیت سازمان ملل: قطعنامه محکومیت حملات ایران به کشورهای خلیج فارس تصویب شد (۱۳ رأی موافق، ۲ ممتنع: چین و روسیه).[۶۴]
سایر: عفو بینالملل خواستار خودداری از حملات به زیرساختهای انرژی شد. نخستوزیر انگلیس: ایران باید جاهطلبی هستهای را کنار بگذارد [گزارش انگلیس]. سیتیبانک و استاندارد چارترد شعب در امارات را تعطیل یا تخلیه کردند [رویترز]. استرالیا برخی سفارتخانهها را تعطیل کرد [رویترز]. احضار سفیر ایران در تایلند پس از حمله به کشتی تایلندی [دولت تایلند].[۶۵]
پیامدها و وضعیت کلی
هستهای و نظامی: لاریجانی: ترامپ تهدید به قطع برق ایران کرد اما نکرد؛ تاریکی فرصت شکار نظامیان آمریکایی است [اظهارات لاریجانی]. پزشکیان: پایان جنگ با پذیرش حقوق ایران، غرامت و تضمین عدم تجاوز [پزشکیان]. رضایی: تا نتیجه قطعی آتشبس نیست.[۶۵]
اقتصادی و دریایی: تنگه هرمز عملاً غیرقابل عبور؛ قیمت نفت جهش کرد [گزارشهای اقتصادی]. وزارت اطلاعات رژیم دهها نفر (از جمله تبعه خارجی) را بازداشت کرد.[۶۵]
وضعیت جنگ در ۲۲ اسفند
حمله آمریکا به تأسیسات نظامی در جزیره خارک
روز چهاردهم جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران (۲۱ اسفند ۱۴۰۴ / ۱۴ مارس ۲۰۲۶ با حملات سنگین به تهران (نزدیک تجمع روز قدس)، حمله آمریکا به تأسیسات نظامی جزیره خارک (بدون هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی اصلی)، ادامه اختلال در تنگه هرمز و افزایش فشار اقتصادی جهانی همراه بود. ترامپ حمله به خارک را «یکی از قدرتمندترین بمبارانهای تاریخ خاورمیانه» خواند و هشدار داد در صورت ادامه مسدودسازی تنگه هرمز، زیرساختهای نفتی ایران نابود خواهد شد.[۶۶]
رویدادهای داخلی ایران و حملات
انفجارهای سنگین در تهران: انفجارهای مهیب در مرکز تهران همزمان با راهپیمایی روز قدس (حمایت از فلسطین) رخ داد؛ حداقل یک زن کشته شد. نجات خانوادهها از زیر آوار پس از حملات آمریکا-اسرائیل به مناطق مسکونی گزارش شد.[۶۷]
حملات اسرائیل به تهران و شهرهای دیگر: اسرائیل حملات گستردهای به چکپوینتهای امنیتی، ساختمانهای دولتی و انبارهای تسلیحاتی در تهران انجام داد؛ بیش از ۲۰۰ هدف در موج جدید.
تلفات غیرنظامی: وزارت بهداشت ایران: حداقل ۱٬۴۴۴ کشته و ۱۸٬۵۵۱ زخمی از آغاز جنگ (از ۲۸ فوریه).[۶۸]
عملیات نظامی و دریایی
حمله آمریکا به جزیره خارک: آمریکا تأسیسات نظامی (انبار مین و موشک) را نابود کرد اما زیرساختهای نفتی را حفظ کرد؛ ترامپ آن را «کاملاً نابود کردن هر هدف نظامی» خواند و هشدار داد اگر تنگه هرمز مسدود بماند، نفتیها هدف بعدی خواهند بود.
ادامه اختلال در تنگه هرمز: ایران تنگه را عملاً مسدود کرده؛ قیمت نفت جهش کرده. ترامپ گفت ناوگان آمریکا به زودی اسکورت نفتکشها را آغاز میکند.
حملات متقابل ایران: ایران موشکهای جدید به اسرائیل شلیک کرد؛ انفجار پرتابه در نگب جنوبی اسرائیل. حمله به سفارت آمریکا در بغداد و آتشسوزی در مجتمع.
ضعیف شدن توان ایران: وزیر دفاع آمریکا (هگست): حجم موشکهای ایران ۹۰٪ و پهپادها ۹۵٪ کاهش یافته است.[۶۹]
واکنشها و اظهارات کلیدی
ترامپ: جنگ وقتی تمام میشود که «در استخوانهایم احساس کنم»؛ ایران «تقریباً شکست خورده» و به دنبال معامله است اما پذیرفته نمیشود. آمریکا «۱۵٬۰۰۰ هدف» در ایران زده است.[۷۰]
مجتبی خامنهای (رهبر جدید): حملات به اسرائیل و پایگاههای آمریکا ادامه مییابد مگر اینکه پایگاههای آمریکایی در منطقه تعطیل شوند.
هگست (وزیر دفاع آمریکا): رهبر جدید ایران «زخمی» است؛ ایران در «ناامیدی کامل» است.
پیامدها و وضعیت کلی
اقتصادی: اختلال در تنگه هرمز باعث افزایش شدید قیمت نفت شده؛ ترامپ: آمریکا از افزایش قیمت سود میبرد اما اولویت جلوگیری از هستهای ایران است.
نظامی: استقرار ۲٬۵۰۰ مارینز و کشتی تهاجمی آبی-خاکی آمریکا به منطقه.
منطقهای: ادامه حملات ایران به متحدان آمریکا در خلیج فارس؛ نگرانی از گسترش جنگ.
وضعیت جنگ در ۲۳ اسفند
روز پانزدهم جنگ (۱۵ مارس ۲۰۲۶ / ۲۴ اسفند ۱۴۰۴)، درگیری مستقیم با تشدید حملات هوایی به اصفهان و غرب ایران، تهدیدهای ترامپ برای هدف قرار دادن بیشتر جزیره خارک (اگر تنگه هرمز مسدود بماند)، فراخوان برای کمک بینالمللی در تأمین امنیت تنگه هرمز، و ادامه موشکباران ایران به اسرائیل و پایگاههای آمریکایی همراه بود. ترامپ اعلام کرد آمریکا هنوز آماده توافق با ایران نیست زیرا «شرایط کافی نیست» و ممکن است خارک را «چند بار دیگر فقط برای تفریح» بزند.[۷۱]
رویدادهای داخلی ایران و حملات
حملات به اصفهان و غرب ایران: موشکها به مراکز مرکزی ایران اصابت کرد و حداقل ۱۵ نفر در اصفهان کشته شدند. انفجارهای سنگین در غرب ایران گزارش شد.
حملات گسترده اسرائیل: ارتش اسرائیل موج گستردهای از حملات به غرب ایران آغاز کرد.[۷۲]
تلفات کلی: از آغاز جنگ (۲۸ فوریه)، حداقل ۱٬۴۴۴ کشته و ۱۸٬۵۵۱ زخمی در ایران گزارش شده است.
عملیات نظامی و دریایی
وضعیت جزیره خارک: آمریکا تأسیسات نظامی خارک را هدف قرار داد و ترامپ گفت اکثر اهداف نظامی «کاملاً نابود» شدهاند اما زیرساختهای نفتی حفظ شده؛ تهدید کرد اگر اختلال ادامه یابد، نفتیها هدف بعدی خواهند بود و ممکن است «چند بار دیگر فقط برای تفریح» حمله کند.[۷۱]
تنگه هرمز: ایران تنگه را مسدود نگه داشته و ترامپ از متحدان (بریتانیا، فرانسه، کره جنوبی، چین) خواست ناوگان بفرستند تا مسیر باز شود.
حملات ایران: موشکباران به اسرائیل (۷ زخمی در ایلات) و ادعای حمله به پایگاههای آمریکا در عراق و کویت ادامه یافت.
واکنشها و اظهارات کلیدی
ترامپ: آمریکا آماده توافق نیست زیرا شرایط «کافی نیست»؛ ایران شکست خورده و به دنبال معامله است اما پذیرفته نمیشود. آمریکا ۱۵٬۰۰۰ هدف را مورد اصابت قرار داده است. [۷۱]
مجتبی خامنهای (رهبر جدید): تنگه هرمز بسته میماند تا پایگاههای آمریکایی تعطیل شوند.[۷۳]
سایر: استقرار ۵٬۰۰۰ مارینز و کشتی تهاجمی آمریکا به منطقه.
پیامدها و وضعیت کلی
اقتصادی: قیمت نفت به دلیل مسدودسازی تنگه هرمز جهش کرده و اختلال جهانی ادامه دارد.
منطقهای: ایران تهدید به هدف قرار دادن بنادر امارات کرد؛ حملات به سفارت آمریکا در بغداد ادامه یافت.[۷۴]
وضعیت جنگ در ۲۴ اسفند
روز شانزدهم جنگ (۲۴ اسفند ۱۴۰۴ / ۱۶ مارس ۲۰۲۶) درگیری مستقیم با ادامه حملات هوایی گسترده اسرائیل به غرب ایران (همدان و دزفول)، اختلال کامل اینترنت در ایران (ورود به روز ۱۶)، پیشبینی وزیر انرژی آمریکا برای پایان جنگ در چند هفته آینده، و پاسخ محتاطانه متحدان به درخواست ترامپ برای امنیت تنگه هرمز همراه بود. ترامپ تأکید کرد ایران خواهان توافق است اما شرایط هنوز «به اندازه کافی خوب نیست».[۷۵]
رویدادهای نظامی و حملات
بمباران پایگاه چهارم شکاری دزفول و حملات به همدان: ارتش اسرائیل موج تازهای از حملات هوایی به مقرهای سپاه پاسداران و بسیج در منطقه همدان (غرب ایران) انجام داد. حملات به پایگاه چهارم شکاری دزفول نیز گزارش شد.
حملات گسترده به غرب ایران: ارتش اسرائیل اعلام کرد موج گستردهای از حملات به اهداف در غرب ایران آغاز شده است.
آتشسوزی در پژوهشگاه فضایی طرشت تهران: ویدئوهای منتشرشده آتشسوزی در پژوهشگاه فضایی طرشت پس از حمله هوایی را نشان میدهند.
پرواز جنگنده و دود انفجار در اصفهان: ویدئویی از پرواز جنگنده در ارتفاع پایین بر فراز اصفهان با ستونی از دود ناشی از انفجار منتشر شد.[۷۶]
گزارش نت بلاکس از اختلال در آخرین سطح اتصال ایران به اینترنت
وضعیت اینترنت و ارتباطات
اختلال در آخرین سطح اتصال اینترنت: نتبلاکس اعلام کرد اتصال باقیمانده ایران (حدود ۱ درصد سطح عادی) نیز با اختلال روبهرو شده و قطع دسترسی به برخی دیتاسنترها گزارش شده است. این اختلال وارد روز ۱۶ شده و ایران در سومین هفته محدودیت شدید است.[۷۷]
واکنشها و اظهارات کلیدی
وزیر انرژی آمریکا (کریس رایت): انتظار دارد جنگ حداکثر در چند هفته آینده پایان یابد؛ پس از آن عرضه نفت افزایش و هزینههای انرژی کاهش مییابد.
دونالد ترامپ: ایران خواهان توافق است اما شرایط هنوز «به اندازه کافی خوب نیست»؛ در گفتگوی ۳۰ دقیقهای تلفنی تأکید کرد.
پاسخ محتاطانه متحدان به درخواست امنیت تنگه هرمز: انگلستان، ژاپن و کره جنوبی به درخواست ترامپ برای مشارکت در بازگشایی تنگه هرمز واکنش محتاطانه نشان دادند.[۷۸]
آژانس بینالمللی انرژی: بخشی از بیش از ۴۰۰ میلیون بشکه نفت آزادشده بهزودی وارد بازار میشود.
حملات متقابل و منطقهای
حملات موشکی و پهپادی ایران به خلیج فارس: عربستان، کویت، امارات و قطر حملات تازه را گزارش کردند؛ وزارت دفاع عربستان رهگیری موشکها و پهپادها را تأیید کرد.
کشته شدن اعضای کتائب حزبالله: سه عضو کتائب حزبالله در بغداد کشته شدند؛ گزارشهایی از زخمی شدن سرکرده این گروه وجود دارد.[۷۶]
وضعیت جنگ در ۲۵ اسفند
روز هفدهم جنگ (۲۵ اسفند ۱۴۰۴ / ۱۷ مارس ۲۰۲۶)، درگیری مستقیم با ادامه حملات هوایی اسرائیل به غرب ایران (از جمله پایگاه چهارم شکاری دزفول)، طرح احتمالی انگلستان برای اعزام پهپادهای مینروب به تنگه هرمز، تهدیدهای ترامپ مبنی بر ادامه حملات شدید (بیش از ۷ هزار هدف زده شده)، و گزارش عفو بینالملل درباره حمله مرگبار به مدرسه میناب همراه بود. ترامپ تأکید کرد مینگذاری در هرمز «خودکشی» است و شرط هر توافق جلوگیری کامل از سلاح هستهای ایران است.
رویدادهای نظامی و حملات
بمباران پایگاه چهارم شکاری دزفول و حملات به غرب ایران: ارتش اسرائیل موج تازهای از حملات هوایی به مقرهای سپاه پاسداران و بسیج در منطقه همدان (غرب ایران) انجام داد و پایگاه چهارم شکاری دزفول را هدف قرار داد.
ادعای انهدام هواپیمای منتسب به خامنهای در مهرآباد: ارتش اسرائیل اعلام کرد که یک هواپیمای منتسب به علی خامنهای را در فرودگاه مهرآباد هدف قرار داده و منهدم کرده است.
کشته شدن اعضای حشدالشعبی: دستکم شش عضو حشدالشعبی در حمله نزدیک مرز عراق و سوریه کشته و چهار نفر زخمی شدند.[۷۹]
وضعیت دریایی و تنگه هرمز
طرح احتمالی انگلستان برای اعزام پهپادهای مینروب: گاردین گزارش داد دولت انگلستان در حال برنامهریزی برای اعزام پهپادهای مینروب به تنگه هرمز است. ترامپ گفت ارتش آمریکا هنوز اطلاعاتی از مینگذاری ندارد اما اگر تأیید شود، «خودکشی» است.
توقف بارگیری نفت در بندر فجیره: پس از حمله پهپادی و آتشسوزی در منطقه صنعتی نفتی فجیره (امارات)، عملیات بارگیری متوقف شد.
ازسرگیری تدریجی پروازها در فرودگاه دوبی: پس از حمله پهپادی به مخزن سوخت و آتشسوزی، بخشی از پروازها تدریجی از سر گرفته شد.[۷۹]
واکنشها و اظهارات کلیدی
دونالد ترامپ: بیش از ۷ هزار نقطه (عمدتاً نظامی و اقتصادی) در ایران هدف قرار گرفته؛ مینگذاری هرمز «خودکشی» است. شرط هر توافق جلوگیری کامل از سلاح هستهای ایران است. ایران خواهان توافق است اما شرایط هنوز کافی نیست.
عفو بینالملل: حمله به مدرسه شجره طیبه در میناب غیرقانونی بوده؛ مسئولان (آمریکا) باید پاسخگو شوند (شواهد حمله با موشک تاماهاوک).[۸۰]
کارولین لیویت (سخنگوی کاخ سفید): هدف اصلی عملیات جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای است؛ آنچه از ایران باقی مانده «کلمات توخالی» است.
مایک والتز (سفیر آمریکا در سازمان ملل): ترامپ گزینه حمله به تأسیسات نفتی جزیره خارک را حفظ کرده است.[۷۹]اعزام ناو تهاجمی آبیـخاکی یواساس تریپولی به همراه حدود ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی به خاورمیانه
امانوئل ماکرون: در تماس با پزشکیان تأکید کرد حملات ایران به منطقه باید فوراً متوقف شود.
لانا نسیبه (وزیر مشاور امارات): امارات در برابر «خودسری ایران» مقاوم است و مقابله میکند.
دیو مککورمیک (سناتور آمریکا): ایران با حمله به متحدان آمریکا اشتباه محاسباتی استراتژیک کرد.
ژنرال جک کین: تصرف یا محاصره جزیره خارک میتواند «کیش و مات» رژیم ایران باشد.[۷۹]
اقدامات نظامی و لجستیکی
اعزام ناو USS Tripoli و ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی: پنتاگون ناو تهاجمی آبی-خاکی USS Tripoli به همراه حدود ۲۵۰۰ مارینز را به خاورمیانه اعزام کرد.[۸۱]
گفتگوهای دیپلماتیک و اقتصادی
گفتگوی کشورهای اروپایی: کایا کالاس اعلام کرد اتحادیه اروپا درباره اقدامهای مشترک برای حفظ امنیت کشتیرانی و باز نگهداشتن تنگه هرمز گفتگو میکند.[۷۹]
وضعیت جنگ در ۲۶ اسفند
روز هجدهم جنگ (۲۶ اسفند ۱۴۰۴ / ۱۸ مارس ۲۰۲۶)، درگیری مستقیم با تأیید کشته شدن علی لاریجانی (دبیر شورای عالی امنیت ملی) و غلامرضا سلیمانی (فرمانده بسیج)، حمله به ایست بازرسی در خیابان پیروزی تهران، ادامه قطع اینترنت (روز ۱۸)، و اظهارات ترامپ مبنی بر عدم آمادگی برای پایان عملیات (اما خروج قریبالوقوع) همراه بود. ترامپ تأکید کرد آمریکا نیازی به کمک ناتو ندارد و متحدان مشارکت نمیکنند.[۸۲]
رویدادهای نظامی و حملات
کشته شدن علی لاریجانی در هیجدهمین روز جنگتأیید کشته شدن علی لاریجانی: دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی رژیم کشته شدن علی لاریجانی و فرزندش مرتضی را پس از ۱۲ ساعت تأخیر تأیید کرد. اسرائیل پیشتر اعلام کرد او در حملات بامداد به تهران کشته شده است.[۸۳]
کشته شدن غلامرضا سلیمانی: سپاه پاسداران کشته شدن غلامرضا سلیمانی (فرمانده بسیج) را تأیید کرد. ارتش اسرائیل و وزیر دفاع اسرائیل (اسرائیل کاتز) اعلام کردند او در حملات هدفمند شبانه کشته شده است.
حمله به ایست بازرسی در خیابان پیروزی تهران: ویدئوهای منتشرشده صحنههایی از حمله به ایست بازرسی در خیابان پیروزی را نشان میدهد؛ فردی بر زمین افتاده و گروهی در محل حضور داشتند.
حمله هوایی به خودروی یگان ویژه پلیس در میدان انقلاب تهران: خودروی یگان ویژه با پهپاد هدف قرار گرفت و منهدم شد؛ راننده در انفجار کشته شد.
بمباران ساختمان بنیاد شهید در خیابان بهار و طالقانی: تصویر منتشرشده از بمباران ساختمان موسوم به بنیاد شهید حکایت دارد.
انفجارهای پیاپی در شمال تهران: صدای چندین انفجار در شمال تهران گزارش شد؛ حملات به زیرساختهای حکومتی.[۸۴]
وضعیت اینترنت و ارتباطات
هجدهمین روز قطع اینترنت: نتبلاکس اعلام کرد قطع سراسری اینترنت وارد روز ۱۸ شده و بیش از ۴۰۸ ساعت از دسترسی عمومی گذشته است.
ادعای کشف صدها استارلینک: وزارت اطلاعات رژیم ادعا کرد صدها سامانه استارلینک کشف و ضبط شده، در حالی که قطع اینترنت ادامه دارد.[۸۴]
واکنشها و اظهارات کلیدی
دونالد ترامپ: آمریکا هنوز آماده پایان عملیات نیست اما «در آینده بسیار نزدیک» خارج میشود. متحدان ناتو تمایلی به مشارکت ندارند و نیازی به آنها نیست.
کایا کالاس (مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا): خواستار پایان جنگ شد؛ این جنگ به نفع هیچ طرفی نیست و آینده ایران نمیتواند بر پایه سرکوب باشد.
امانوئل ماکرون: در تماس با پزشکیان خواستار توقف فوری حملات ایران به منطقه شد.[۸۴]
اقدامات منطقهای و امنیتی
بستن کامل حریم هوایی امارات: امارات بهطور موقت حریم هوایی خود را بست (به دلیل تهدیدهای امنیتی).
حملات راکتی و پهپادی به سفارت آمریکا در بغداد: شدیدترین حمله از آغاز جنگ گزارش شد.
کشته شدن یک نفر در ابوظبی: یک پاکستانی بر اثر ترکش موشک رهگیریشده کشته شد.[۸۴]
وضعیت جنگ در ۲۷ اسفند
روز نوزدهم جنگ (۲۷ اسفند ۱۴۰۴ / ۱۹ مارس ۲۰۲۶)درگیری مستقیم با حملات هوایی به شمال ایران (بندر انزلی و رشت)، حمله موشکی ایران به تأسیسات گازی قطر (رأس لفان)، اخراج کارکنان نظامی سفارت ایران از قطر، و ادامه قطع اینترنت (روز ۱۹) همراه بود. ترامپ عملیات را «جلوتر از برنامه» توصیف کرد و تأکید کرد آمریکا از بمبهای سنگرشکن برای سایتهای موشکی نزدیک تنگه هرمز استفاده کرده است.[۸۵]
رویدادهای نظامی و حملات
حملات هوایی به بندر انزلی و رشت: ارتش اسرائیل برای نخستین بار مناطقی در شمال ایران را هدف قرار داد؛ تصاویر از انفجار در بندر انزلی (گمرک و کشتیرانی) منتشر شد گزارشهای شهروندی و رسانههای ایرانی.
حمله موشکی ایران به تأسیسات گازی قطر (رأس لفان): شرکت قطر انرژی اعلام کرد حمله موشکی منجر به آتشسوزی و خسارات گسترده شده؛ نیروهای امدادی اعزام شدند.
حمله آمریکا به سایتهای موشکی نزدیک تنگه هرمز: سنتکام با بمبهای سنگرشکن به مواضع موشکی ایران حمله کرد.[۸۶]
ادامه درگیریها: انفجارهای پیاپی در مرکز تهران؛ پرتابهای به محوطه نیروگاه اتمی بوشهر اصابت کرد.
رهگیری موشکها بر فراز اورشلیم: حملات ایران به اسرائیل ادامه یافت.
تلفات و خسارات منطقهای
زخمی شدن چهار نفر در ریاض: ترکش موشک رهگیریشده بر فراز ریاض باعث زخمی شدن چهار نفر شد؛ وضعیت هشدار لغو گردید [گزارشهای عربستان].
آسیب شدید به سه هواپیما در فرودگاه بن گوریون اسرائیل: ترکش موشکهای ایران باعث آسیب شدید به سه هواپیمای خصوصی شد [سازمان فرودگاههای اسرائیل].[۸۷]
اقدامات دیپلماتیک و امنیتی
اخراج کارکنان نظامی و امنیتی سفارت رژیم ایران از جانب دولت قطراخراج کارکنان نظامی و امنیتی سفارت ایران از قطر: وزارت امور خارجه قطر ملحقان نظامی و امنیتی و کارکنان مرتبط را «شخص نامطلوب» اعلام کرد و خواستار ترک خاکش ظرف ۲۴ ساعت شد.
نشست وزرای خارجه عربی و اسلامی در ریاض: عربستان میزبان نشست برای بحث درباره امنیت و ثبات منطقه بود (حضور ترکیه و دیگران) [گزارش عربستان].[۸۷]
وضعیت اینترنت و ارتباطات
نوزدهمین روز قطع سراسری اینترنت: نتبلاکس اعلام کرد پس از ۴۳۲ ساعت، اتصال بینالمللی همچنان قطع است.[۸۷]
کشته شدن مقامات و واکنشها
تأیید کشته شدن اسماعیل خطیب (وزیر اطلاعات): پزشکیان در ایکس تأیید کرد؛ رویترز به نقل از وزیر دفاع اسرائیل (اسرائیل کاتز) گزارش داد او در حملات کشته شده است. کاخ سفید آن را «خبر خوب» خواند و او را تروریست شناختهشده توصیف کرد.
دیدهبان حقوق بشر: حملات غیرقانونی ایران به خلیج فارس جان غیرنظامیان را به خطر انداخته است.
ابهام آژانس درباره تأسیسات جدید غنیسازی در اصفهان: رافائل گروسی گفت آژانس از وضعیت تأسیسات زیرزمینی اطلاعی ندارد و بازدید نکرده است [گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی].[۸۷]
اظهارات کلیدی
دونالد ترامپ: عملیات «سریعتر از برنامه» پیش میرود؛ آمریکا جلوتر از زمانبندی حرکت کرده است.
عباس عراقچی (وزیر خارجه رژیم): دنبال آتشبس نیستیم؛ خواهان پایان کامل و دائمی جنگ هستیم.[۸۷]
وضعیت جنگ در ۲۸ اسفند
روز بیستم جنگ (۲۸ اسفند ۱۴۰۴ / ۲۰ مارس ۲۰۲۶)درگیری مستقیم با اصابت موشک ایران به پالایشگاه حیفا (خسارت محدود بدون تلفات)، اظهارات رافائل گروسی (مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی) مبنی بر عدم مشاهده فعالیت عمده هستهای در ایران علیرغم جنگ، و هشدارهای ترامپ برای عدم اعزام نیروی زمینی اما ادامه عملیات هوایی همراه بود. ترامپ تأکید کرد آمریکا «بسیار جلوتر از برنامه» پیش میرود و عملیات امروز بزرگترین بسته تهاجمی خواهد بود.
رویدادهای نظامی و حملات
اصابت موشک به پالایشگاه حیفا: رسانههای اسرائیلی گزارش دادند یک موشک بالستیک ایران به پالایشگاه نفت حیفا اصابت کرد؛ خسارت محدود، بدون تلفات و قطع موقت برق گزارش شد. ایران این حمله را تلافی حملات به زیرساختهای انرژی خود خواند.[۸۸]
حمله هوایی به شیراز: ویدئوهای منتشرشده از حمله هوایی به صنایع الکترونیک شیراز در بامداد ۲۸ اسفند حکایت دارد [گزارشهای شهروندی و رسانههای ایرانی].
حمله به پالایشگاه سامرف در ینبع عربستان: رویترز گزارش داد پالایشگاه بزرگ سامرف (سرمایهگذاری مشترک اکسانموبیل و آرامکو) هدف حمله ایران قرار گرفت.
حمله به یک کشتی در خلیج فارس: عملیات تجارت دریایی بریتانیا گزارش داد کشتی دیگری توسط «پرتابه ناشناخته» هدف قرار گرفت؛ خدمه سالم هستند.
حمله دوباره به تأسیسات انرژی قطر (رأس لفان): موج تازه موشکی به مجتمع رأس لفان؛ خسارات گسترده و آتشسوزی گزارش شد.
حمله آمریکا به سایتهای موشکی نزدیک تنگه هرمز: سنتکام با بمبهای سنگرشکن به مواضع موشکی حمله کرد.
پیت هگست (وزیر دفاع آمریکا): حمله امروز بزرگترین بسته تهاجمی آمریکا از آغاز جنگ خواهد بود.[۸۹]
تلفات و خسارات منطقهای
زخمی شدن چهار نفر در ریاض: ترکش موشک رهگیریشده بر فراز ریاض باعث زخمی شدن چهار نفر شد؛ وضعیت هشدار لغو گردید [گزارشهای عربستان].
سه زن فلسطینی کشته شدند: هلال احمر فلسطین اعلام کرد سه زن در کرانه باختری بر اثر حمله موشکی ایران کشته شدند (نخستین حمله مرگبار ایران در این منطقه) [گزارش هلال احمر فلسطین].
حمله به پایگاه هوایی کرکوک: آتشسوزی بدون تلفات مهار شد [وزارت دفاع عراق].[۸۹]وارد آمدن شوک به بازار انرژی جهان و جهش قیمت نفت پس از حمله به تأسیسات نفتی منطقه
وضعیت اینترنت و ارتباطات
بیستمین روز قطع سراسری اینترنت: نتبلاکس اعلام کرد اختلال وارد روز ۲۰ شده و بیش از ۴۵۶ ساعت از دسترسی عمومی گذشته است؛ اختلال موقت فیلترینگ برای برخی کاربران رخ داد. [۸۹]
اظهارات کلیدی و واکنشهای بینالمللی
رافائل گروسی (مدیرکل آژانس): در میانه جنگ، نشانهای از فعالیت عمده هستهای در ایران مشاهده نشده است.
دونالد ترامپ: اعزام نیروی زمینی به ایران در دستور کار نیست؛ آمریکا «بسیار جلوتر از برنامه» پیش میرود و عملیات امروز بزرگترین خواهد بود.
امانوئل ماکرون: خواستار کاهش تنشها در خاورمیانه شد؛ زمان بازگرداندن ثبات فرا رسیده است [گزارش فرانسه].
نارندرا مودی (نخستوزیر هند): حمله به زیرساختهای انرژی را محکوم کرد.
دیدهبان حقوق بشر: حملات غیرقانونی ایران به خلیج فارس جان غیرنظامیان را به خطر انداخته است.[۸۹]
اقدامات دیپلماتیک و اقتصادی
جهش قیمت نفت: پس از حملات به تأسیسات انرژی منطقه، قیمت نفت برنت حدود ۶ درصد افزایش یافت [گزارشهای اقتصادی].
قطر: وابستههای نظامی و امنیتی سفارت ایران را اخراج کرد (۲۴ ساعت فرصت ترک).
عربستان: حق پاسخ نظامی محفوظ است؛ اعتماد به ایران کاملاً از بین رفته [فیصل بن فرحان].
وزرای خارجه کشورهای اسلامی: خواستار توقف فوری حملات ایران شدند [بیانیه نشست ریاض].[۸۹]
وضعیت جنگ در ۲۹ اسفند
در روز بیست و یکم جنگ (۲۹ اسفند ۱۴۰۴ / ۲۱ مارس ۲۰۲۶)، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که دیگر رهبری در ایران باقی نمانده است که امکان گفتگو با او وجود داشته باشد. این اظهارات در حالی بیان شد که حملات آمریکا و اسرائیل به اهداف و مقامهای رژیم ادامه داشت.[۹۰]
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر ایران، تأکید کرد که بحران حقوق بشری در ایران نه با حملات اخیر آغاز شده و نه با پایان آنها خاتمه مییابد؛ این بحران ساختاری و پیش از جنگ وجود داشته و پس از آن نیز ادامه خواهد داشت.
کشته شدن اسماعیل احمدی، معاون فرمانده بسیج، توسط رسانههای حکومتی و به نقل از حمیدرضا مقدمفر (مشاور فرمانده سپاه) تأیید شد. این خبر در حالی منتشر گردید که پیشتر کشته شدن غلامرضا سلیمانی (فرمانده کل بسیج) نیز تأیید شده بود.
سعد شریده الکعبی، وزیر انرژی قطر، اعلام کرد خسارات ناشی از حملات به تأسیسات رأس لفان (بزرگترین مرکز تولید گاز طبیعی مایع جهان) به میلیاردها دلار میرسد.[۹۰]
حملات هوایی اسرائیل به جنوب لبنان ادامه یافت و شمار قربانیان از هزار نفر فراتر رفت؛ چندین نفر نیز در حملات بامدادی زخمی شدند.
والاستریت ژورنال گزارش داد که آمریکا و متحدانش عملیات نظامی برای بازگشایی تنگه هرمز را تشدید کردهاند؛ جنگندههای تهاجمی در ارتفاع پایین و بالگردهای آپاچی برای هدف قرار دادن قایقها و مینروبها به کار گرفته شدهاند.
نتبلاکس اعلام کرد قطعی گسترده اینترنت در ایران وارد بیست و یکمین روز شده و پس از بیش از ۴۸۰ ساعت، کشور همچنان در وضعیت «تاریکی دیجیتال» قرار دارد؛ این وضعیت همزمان با نزدیک شدن به نوروز تشدید شده است.
مای ساتو: بحران حقوقبشر در ایران به جنگ اخیر محدود نمیشود
امارات، کویت، عربستان و بحرین در حال مقابله با موج جدید حملات موشکی و پهپادی بودند؛ وزارت دفاع امارات رهگیری چندین پرتابه را تأیید کرد و ستون دود بر فراز فرودگاه دبی مشاهده شد.
شرکت نفت کویت اعلام کرد پس از حمله پهپادی به پالایشگاه مینا الاحمدی، آتشسوزی در یکی از واحدها رخ داد و بخشهایی از پالایشگاه بهطور احتیاطی تعطیل شد.
سپاه پاسداران کشته شدن علیمحمد نایینی (معاون روابط عمومی و سخنگوی سپاه) را در حملهای که آن را آمریکایی-اسرائیلی خواند، تأیید کرد.
تولسی گابارد، مدیر اطلاعات ملی آمریکا، در جلسه کمیته اطلاعات کنگره اعلام کرد که رژیم ایران با وجود ضربات سنگین، همچنان تهدید جدی است و در صورت بقا، تلاش خواهد کرد توان موشکی و پهپادی خود را بازسازی کند.
مقامهای امنیتی کشورهای خلیج فارس از دستگیری گروههایی وابسته به شبکههای جمهوری اسلامی خبر دادند؛ وزارت کشور کویت بازداشت ۱۰ نفر مرتبط با این شبکهها را تأیید کرد.
وزارت دادگستری آمریکا چهار وبسایت مرتبط با نهادهای اطلاعاتی ایران (Justicehomeland.org، Handala-hack.to، Karmabelow80.org و یکی دیگر) را به اتهام حملات سایبری و تهدید مخالفان توقیف کرد.[۹۰]
گزارشهای متعدد از داخل ایران از موج گسترده بازداشت شهروندان در آستانه نوروز خبر دادند؛ ناظران این اقدام را واکنشی به نگرانی از اوجگیری اعتراضات و قیامهای مردمی دانستند.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، تأکید کرد هدف جنگ ملتسازی یا صدور دموکراسی نیست، بلکه مقابله با تهدیدات مستقیم رژیم علیه آمریکا است.
پنج کشور اروپایی به همراه ژاپن در بیانیهای مشترک آمادگی خود را برای مشارکت در تضمین عبور امن از تنگه هرمز اعلام کردند و اقدامات ایران را محکوم نمودند.
کشته شدن ۱۳ نیروی بسیجی و زخمی شدن ۱۸ نفر دیگر در حمله پرتابهای به ایست بازرسی منطقه قراملک تبریز توسط رسانههای حکومتی و به نقل از استانداری آذربایجان شرقی تأیید شد.
دستگاه امنیت دولتی امارات از شناسایی و انهدام شبکه پولشویی و تأمین مالی تروریسم مرتبط با حزبالله و رژیم ایران خبر داد.
خبرگزاری فرانسه به نقل از مقامهای ترکیه گزارش داد که ایران محدودیتهای شدیدی برای خروج شهروندان به مقصد ترکیه اعمال کرده و تردد در مرز به شدت کاهش یافته است.[۹۰]
وضعیت جنگ در ۱ فروردین ۱۴۰۵
در روز بیست و دوم جنگ (۱ فروردین ۱۴۰۵ / ۲۳ مارس ۲۰۲۶)، خبرگزاری رویترز گزارش داد که عربستان سعودی وابسته نظامی رژیم ایران و چهار نفر دیگر از کارکنان سفارت این کشور را «اشخاص نامطلوب» اعلام کرده و به آنها دستور داده ظرف ۲۴ ساعت خاک عربستان را ترک کنند. این اقدام در واکنش به ادامه حملات موشکی و پهپادی ایران به کشورهای منطقه صورت گرفت.[۹۱]
وبسایت آکسیوس به نقل از یک مقام آمریکایی و یک منبع آگاه گزارش داد که دولت دونالد ترامپ پس از سه هفته درگیری، بحثهای اولیه درباره مرحله بعدی و چگونگی مذاکرات صلح با ایران را آغاز کرده است. این مذاکرات هنوز در مراحل بسیار مقدماتی توصیف شدهاند.
ارتش آمریکا (از طریق فرمانده سنتکام، برد کوپر) اعلام کرد که از آغاز حملات تاکنون بیش از هشت هزار هدف در ایران مورد حمله قرار گرفته است. وی در ویدئویی تأکید کرد که این حملات بهطور قابلتوجهی توان نظامی و اقتصادی رژیم را تضعیف کرده است.
تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی عبور یک موشک کروز (احتمالاً تاماهاوک آمریکایی) از آسمان تهران را نشان میدهد. این تصاویر در ساعات اولیه سال نو ۱۴۰۵ منتشر و به عنوان نشانهای از ادامه حملات دقیق به اهداف حساس تفسیر شدند.
خبرگزاری رویترز تصاویری از آتشسوزی عظیم در یک مرکز دیپلماتیک ایالات متحده در نزدیکی فرودگاه بینالمللی بغداد منتشر کرد. این آتشسوزی پس از حمله راکتی یا پهپادی گزارش شد و به عنوان یکی از شدیدترین حملات به مراکز دیپلماتیک آمریکا در منطقه توصیف گردید.[۹۱]
مورد اصابت قرار گرفتن تأسیسات غنیسازی اورانیوم نطنز توسط آمریکا و اسرائیل در اول فروردین
سازمان انرژی اتمی رژیم اعلام کرد که تأسیسات غنیسازی اورانیوم نطنز (مجتمع احمدیروشن) بامداد اول فروردین بار دیگر هدف حمله مشترک آمریکا و اسرائیل قرار گرفته است.
روزنامه والاستریت ژورنال به نقل از مقامهای آمریکایی گزارش داد که جمهوری اسلامی دو موشک بالستیک میانبرد به سمت پایگاه نظامی دیهگو گارسیا در اقیانوس هند شلیک کرده، اما هیچیک به هدف اصابت نکردند و عملیات ناموفق بوده است.
دفتر نظارت بر داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا (OFAC) اعلام کرد که فروش نفت خام و فرآوردههای نفتی ایران که پیشتر بارگیری شده و در نفتکشها متوقف ماندهاند، به مدت ۳۰ روز مجاز خواهد بود. این مجوز موقت با هدف مدیریت بازار جهانی انرژی صادر شد.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تصاویر قبل و بعد از حمله موشکی به یک کارگاه تولید پهپاد در خمینیشهر اصفهان را منتشر کرد و آن را «ضربه بزرگ دیگری به پایگاه صنعتی دفاعی رژیم» توصیف نمود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در پیام خود رژیم ایران را «سرِ مار تروریسم جهانی» خواند و تأکید کرد مجوز موقت فروش نفت بخشی از استراتژی فشار حداکثری است.[۹۱]
پلیس بریتانیا گزارش داد که دو فرد مظنون به جاسوسی برای رژیم ایران پس از تلاش برای نفوذ به یکی از پایگاههای هستهای این کشور بازداشت شدند.
آنتونیو گوترز، دبیرکل سازمان ملل متحد، اعلام کرد شورای امنیت در واکنش به تشدید تنشها و اقدامات ایران، دستور بازگشایی تنگه هرمز را صادر کرده است.
وزارت خارجه آمریکا برای دریافت اطلاعات درباره شماری از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران تا سقف ۱۰ میلیون دلار پاداش تعیین کرد.
حملات موشکی تازه رژیم ایران به اسرائیل ادامه یافت و همزمان هشدار تخلیه به شهروندان رأسالخیمه در امارات صادر شد.
دونالد ترامپ اعلام کرد بررسی کاهش تدریجی عملیات علیه رژیم ایران در جریان است، اما تمایلی به برقراری آتشبس ندارد.
دولت انگلستان مجوز استفاده آمریکا از پایگاههای نظامی خود در خاک بریتانیا را برای انجام حملاتی علیه اهداف مرتبط با رژیم ایران در تنگه هرمز صادر کرد.[۹۱]
وضعیت جنگ در ۲ فروردین
در روز بیست و سوم جنگ (۲ فروردین ۱۴۰۵ / ۲۳ مارس ۲۰۲۶)، مارک روته، دبیرکل ناتو، اعلام کرد که ایالات متحده و ۲۲ کشور عضو ناتو در حال برنامهریزی نظامی مشترک برای تضمین آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز هستند. این برنامهریزی پس از بیانیه مشترک روز شنبه صورت گرفته و هدف آن مقابله با مسدودسازی تنگه توسط ایران عنوان شد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، در گفتوگویی تلویزیونی اظهار داشت که برای کاهش تنش با رژیم ایران، ممکن است لازم باشد فشار نظامی افزایش یابد. او تأکید کرد که تشدید عملیات نظامی میتواند راهی برای وادار کردن ایران به عقبنشینی باشد.
سپاه پاسداران پاسخی تهدیدآمیز به ضربالاجل دونالد ترامپ داد و اعلام کرد در صورت حمله آمریکا به نیروگاههای برق ایران، تنگه هرمز بهطور کامل بسته خواهد شد. این تهدید بلافاصله پس از پیام ترامپ مبنی بر هدف قرار دادن نیروگاهها در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت مطرح گردید.[۹۲]
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اعلام کرد که تأسیسات مونتاژ موشکهای بالستیک کوتاه، میانبرد و نزدیکبرد در کوه بارجمالی از کار افتاده است. سنتکام تصاویری قبل و بعد از حمله به این سایت منتشر کرد و آن را ضربهای اساسی به توان موشکی ایران توصیف نمود.
هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، اعلام کرد که کشورهای حوزه خلیج فارس در نشست ریاض آخرین هشدارها را به تهران دادهاند و در صورت ادامه حملات ایران، ممکن است ناچار به اقدام متقابل شوند.
وزارت کشور قطر گزارش داد که یک بالگرد نظامی این کشور در آبهای سرزمینی سقوط کرده و دستکم شش نفر کشته و یک نفر مفقود شده است. عملیات جستوجو ادامه دارد و جزئیات بیشتر در دست بررسی است.
دونالد ترامپ در شبکه اجتماعی خود رژیم ایران را تهدید کرد که اگر تنگه هرمز ظرف ۴۸ ساعت بازگشایی نشود، نیروگاههای برق ایران هدف حملات قرار خواهند گرفت. او تأکید کرد که مسدودسازی تنگه هرمز غیرقابل تحمل است.
حملات راکتی و پهپادی به مرکز دیپلماتیک و لجستیکی آمریکا در نزدیکی فرودگاه بینالمللی بغداد در شب گذشته ادامه یافت و تا صبح دوم فروردین گزارش شد.[۹۲]
عقبنشینی تلویزیون رژیم ایران از خبر «هشدار تخلیه دوحه»
تلویزیون حکومتی ایران خبر پیشین خود مبنی بر «هشدار تخلیه دوحه» را تکذیب کرد و از انتشار آن عقبنشینی نمود.
فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) تصاویر جدیدی از حملات به اهداف در ایران منتشر کرد و تأکید نمود که نیروهای آمریکایی همچنان بر اهداف نظامی متمرکز هستند تا توانایی ایران برای اعمال قدرت علیه کشتیرانی را از بین ببرند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه رژیم، در گفتوگو با یک شبکه خارجی اظهار داشت که انتظار خویشتنداری از کشوری که مورد حمله قرار گرفته بیمعناست و کسانی که جنگ را آغاز کردهاند باید مسئولیت عواقب را بپذیرند.
یک نهاد نظارتی دریایی بریتانیا گزارش داد که روز یکشنبه پرتابهای ناشناس در نزدیکی یک کشتی باری در آبهای امارات متحده عربی منفجر شد. خدمه کشتی سالم هستند.[۹۲]
گسترش انفجارها در شهرهای ایران گزارش شد؛ شهروندان از شنیده شدن صدای انفجارهای پیاپی در تهران (از جمله کلانتری ۱۴۸)، کرج، شیراز و خوزستان خبر دادند. این حملات عمدتاً در شامگاه شنبه و بامداد یکشنبه رخ داد.
کمی پس از ضربالاجل ۴۸ ساعته ترامپ، قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا تهدید کرد که در صورت ادامه فشارها، زیرساختهای استراتژیک کشورهای منطقه را مجدداً هدف قرار خواهد داد.[۹۲]
وضعیت جنگ در ۳ فروردین
در روز بیست و چهارم جنگ (۳ فروردین ۱۴۰۵ / ۲۴ مارس ۲۰۲۶)، دونالد ترامپ اعلام کرد که ایالات متحده طرح ۱۵بندی برای پایان دادن به درگیری به رژیم ایران پیشنهاد کرده است. این طرح شامل توقف کامل برنامه هستهای ایران، پایان حمایت از گروههای شبهنظامی منطقهای، خروج نیروهای نیابتی از سوریه و عراق، و تضمین امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز است.
ترامپ: رژیم ایران «هدیه بسیار بزرگ» نفت و گاز به آمریکا داده است
ترامپ در اظهاراتی جداگانه گفت که رژیم ایران در جریان تحولات اخیر «هدیه بسیار بزرگ» نفت و گاز به آمریکا داده است و همزمان تأکید کرد که گفتوگوها برای رسیدن به توافق و پایان جنگ ادامه دارد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، اعلام کرد کشورش آماده میزبانی مذاکرات مستقیم میان آمریکا و ایران است.[۹۳]
تصاویر منتشرشده از ساختمان اپتیک صاایران در بلوار کاوه اصفهان پس از حمله هوایی، آسیب شدید به این مرکز وابسته به وزارت دفاع رژیم را نشان میدهد.
محمدباقر ذوالقدر بهعنوان دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی رژیم منصوب شد. این انتصاب با حکم پزشکیان و با موافقت مجتبی خامنهای انجام گرفت.
لبنان سفیر منصوب رژیم ایران (محمدرضا شیبانی) را «عنصر نامطلوب» اعلام کرد و مهلت خروج از کشور تعیین کرد.
حمله پهپادی دوباره به مراکز خدمات ابری آمازون در بحرین باعث اختلال گسترده شد. شرکت آمازون این حمله را تأیید کرد.[۹۳]
آلمان از طریق سخنگوی دولت خود خواستار توقف فوری حملات رژیم ایران شد و نسبت به گسترش درگیری هشدار داد.
والاستریت ژورنال گزارش داد که کشورهای اروپایی برخلاف موضع علنی، در پشتپرده نقش کلیدی در پشتیبانی لجستیکی و اطلاعاتی از عملیات علیه رژیم ایران ایفا میکنند.
در حمله هوایی به پایگاه حشدالشعبی در غرب عراق، فرمانده عملیات استان الانبار و دستکم شش نیروی نیابتی رژیم ایران کشته شدند.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد نهاد جدیدی برای مقابله با تهدیدات فزاینده رژیم ایران و فعالیتهای سایبری و تروریستی آن ایجاد کرده است.
صدای چندین انفجار شدید در بحرین شنیده شد و وزارت کشور این کشور از شهروندان خواست به پناهگاهها بروند.[۹۳]
محمدباقر قالیباف گزارشهای منتشرشده درباره مذاکره مستقیم با آمریکا را «فیکنیوز» خواند و وزارت خارجه رژیم نیز آن را تکذیب کرد.
ترامپ اعلام کرد گفتگوهای سازنده با ایران داشتهاند و به همین دلیل حمله به نیروگاهها و زیرساختهای انرژی ایران برای پنج روز عقب افتاده است.
ویدئویی از هدف قرار گرفتن ساختمان صنایع الکترونیک وابسته به وزارت دفاع رژیم در بزرگراه صیاد شیرازی منتشر شد.
شورای دفاع رژیم تهدید کرد که در صورت حمله به جزایر یا سواحل ایرانی، کل خلیج فارس را مینگذاری خواهد کرد.
ترامپ در پیام دیگری تأکید کرد که «صلح از طریق قدرت بهدست میآید».[۹۳]
وضعیت جنگ در ۴ فروردین
حمله پهپادی به فرودگاه کویت و آسیب به تأسیسات انرژی در خلیج فارس
ترامپ ادعا کرد مذاکرات با ایران در جریان است و طرح صلح ارسال کرده، اما ایران آن را «خبر جعلی» خواند ترامپ گفت آمریکا با «افراد درست» در ایران صحبت میکند و ضربالاجل حمله به تأسیسات انرژی را به تعویق انداخته، اما مقامات ایرانی هرگونه مذاکره مستقیم را رد کردند. پاکستان پیشنهاد میزبانی مذاکرات را داد.[۹۴]
ادامه حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تهران و سایر نقاط ایران؛ کشته شدن حداقل ۱۲ نفر در جنوب تهران حملات به اهداف سپاه پاسداران و زیرساختهای موشکی ادامه یافت؛ گزارشهایی از انفجارهای بزرگ در تهران و آسیب به ساختمانهای مسکونی وجود دارد.[۹۵]
ایران موشکهای متعددی به اسرائیل شلیک کرد؛ آسیب به ساختمانها در تلآویو و زخمی شدن چندین نفر حداقل ۸-۱۰ موج حمله موشکی از سوی ایران و حزبالله به اسرائیل انجام شد؛ یک موشک ۱۰۰ کیلوگرمی مستقیماً به منطقهای در تلآویو اصابت کرد.
اسرائیل حملات گسترده به تهران و بیروت انجام داد؛ بیش از ۳۰۰۰ ضربه به اهداف ایرانی از آغاز جنگ ارتش اسرائیل اعلام کرد موج جدیدی از حملات به زیرساختهای موشکی و فرماندهی ایران در تهران آغاز کرده و همزمان به جنوب لبنان حمله کرده است.[۹۶]
ایران ادعا کرد جنگنده F-35 آمریکا را زده؛ پنتاگون فرود اضطراری را تأیید کرد ایران ویدئویی منتشر کرد و گفت جنگنده «غیرقابل کشتن» F-35 را زده است؛ پنتاگون علت را در حال بررسی دانست.
حمله پهپادی به فرودگاه کویت و آسیب به تأسیسات انرژی در خلیج فارس پهپاد ایرانی به مخزن سوخت فرودگاه بینالمللی کویت اصابت کرد و آتشسوزی ایجاد شد؛ حملات ایران به کشورهای خلیج فارس ادامه دارد.[۹۷]
آمریکا ۲۰۰۰ سرباز از لشکر ۸۲ هوابرد را به خاورمیانه اعزام میکند پنتاگون این اعزام را تأیید کرد، در حالی که ترامپ از «پیروزی» آمریکا در جنگ سخن گفت اما عملیات نظامی همچنان ادامه دارد.
تولیدکننده تسلیحات اسرائیلی (Elbit Systems) از جنگ سود میبرد سهام شرکت به دلیل شدت جنگ با ایران، فلسطین و لبنان رشد قابل توجهی داشته است.
حملات به نزدیکی نیروگاه هستهای بوشهر؛ نگرانی آژانس بینالمللی انرژی اتمی ایران گزارش داد موشکی به محوطه نیروگاه اصابت کرده؛ رافائل گروسی خواستار خویشتنداری شد.
نکته مهم: جنگ همچنان ادامه دارد و علیرغم ادعاهای دیپلماتیک ترامپ، حملات دوطرفه متوقف نشده است. تلفات غیرنظامی گزارش شده و تنش در منطقه (از جمله لبنان و خلیج فارس) بالا است.
وضعیت جنگ در ۵فروردین
در بیستوششمین روز جنگ (۵ فروردین ۱۴۰۵ / ۲۵ مارس ۲۰۲۶)، تنشهای نظامی و دیپلماتیک ادامه یافت. مقامات ایرانی هرگونه مذاکره مستقیم با ایالات متحده را رد کردند و آن را صرفاً «تبادل پیام» از طریق واسطهها توصیف کردند. حملات هوایی و موشکی دوجانبه ادامه داشت، از جمله حمله به شهر مشهد برای نخستین بار، شلیک موجهای متعدد موشکی از سوی ایران به اسرائیل، و حملات اسرائیل به اهداف نظامی در تهران. تنش در منطقه خلیج فارس با محکومیت بینالمللی حملات ایران به کشورهای همسایه همراه بود و تلاشهایی برای بازگشایی تنگه هرمز آغاز شد. وضعیت اینترنت در ایران همچنان مختل بود و قیمت نفت تحت تأثیر اظهارات دیپلماتیک نوسان داشت.
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
رد مذاکره مستقیم توسط ایران: عباس عراقچی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در مصاحبه با تلویزیون دولتی تأکید کرد که هیچ مذاکره مستقیمی با آمریکا انجام نشده و تنها تبادل پیام از طریق واسطهها صورت گرفته است. وی افزود که تهران پیشنهادهای آمریکا را بررسی میکند اما قصد مذاکره مستقیم ندارد.
اعلام پنج شرط ایران برای پایان جنگ: رسانههای ایرانی گزارش دادند که تهران طرح پیشنهادی آمریکا را رد کرده و پنج شرط برای توقف درگیریها مطرح کرده است.[۹۸]
تلاش آلمان برای پایان جنگ: فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، اعلام کرد کشورش تلاش میکند آمریکا و اسرائیل را به پایان جنگ متقاعد کند و تأکید کرد که کنترل قیمت انرژی نیازمند توقف درگیریهاست.
نشست بینالمللی برای تنگه هرمز: لندن و پاریس ریاست مشترک نشستی با حضور حدود ۳۰ کشور را برای تشکیل ائتلاف جهت بازگشایی تنگه هرمز بر عهده گرفتند.[۹۹]
رویدادهای نظامی
نیروی انتظامی از استقرار ۱۴۶۳ ایست و بازرسی ویژه در سراسر ایران خبر دادحمله هوایی به مشهد: برای نخستین بار، شهر مشهد هدف حمله هوایی قرار گرفت. رسانههای ایرانی از شنیده شدن انفجارها و فعال شدن پدافند هوایی خبر دادند و گزارشهایی از اصابت پرتابه به مواضع سپاه منتشر شد.
موج ۸۱ حملات موشکی و پهپادی ایران: سپاه پاسداران اعلام کرد موج هشتاد و یکم عملیات «وعده صادق ۴» با استفاده از موشکهای عماد و دیگر تسلیحات علیه اسرائیل اجرا شده است.
حملات اسرائیل به تهران: ارتش اسرائیل دو سایت تولید موشک کروز دریایی در تهران را هدف قرار داد. گزارشهایی از انفجار در مرکز و شمال تهران و زخمی شدن تعدادی در اسرائیل نیز منتشر شد.
حمله به جنوب لبنان: حملات جدید اسرائیل به جنوب لبنان منجر به کشته شدن دستکم شش نفر شد.
حمله پهپادی به فرودگاه کویت: اصابت پهپاد به مخزن سوخت فرودگاه بینالمللی کویت باعث آتشسوزی شد (بدون تلفات جانی).
حمله به مواضع حشدالشعبی در عراق: حملات هوایی به پایگاههای حشدالشعبی در استان الانبار عراق منجر به کشته شدن هفت نفر و زخمی شدن دهها نفر شد.
حمله به بندر انزلی: گزارش والاستریت ژورنال حاکی از آن بود که هدف حمله اخیر اسرائیل به بندر انزلی، قطع مسیر انتقال تسلیحات از روسیه به ایران بوده است.[۹۹]
سایر تحولات
پذیرش اشتباه حمله به پیشمرگهها: مقامات ایرانی حمله موشکی به اقلیم کردستان عراق را که منجر به کشته شدن حداقل شش نیروی پیشمرگه شد، «اشتباه» توصیف کردند.
محکومیت شورای حقوقبشر سازمان ملل: این شورا حملات ایران به کشورهای خلیج فارس را محکوم کرد و خواستار پرداخت غرامت کامل به قربانیان شد.
قطع اینترنت در ایران: خاموشی اینترنت وارد روز ۲۶ شد و بیش از ۶۰۰ ساعت شهروندان از دسترسی جهانی محروم بودند (طبق گزارش نتبلاکس).
آمادگی آژانس بینالمللی انرژی: فاتح بیرول اعلام کرد سازمان آماده ورود ذخایر بیشتر نفت به بازار در صورت نیاز است.
کاهش قیمت نفت: قیمت نفت در بازارهای آسیایی پس از اظهارات ترامپ درباره پیشرفت احتمالی مذاکرات کاهش یافت.
استقرار ایست و بازرسیها: نیروی انتظامی ایران از استقرار ۱۴۶۳ ایست و بازرسی ویژه در سراسر کشور خبر داد که فضای شهرها را امنیتیتر کرده است.
عبور کشتیهای غیرمتخاصم از تنگه هرمز: ایران اعلام کرد کشتیهای غیرمتخاصم در صورت هماهنگی میتوانند از تنگه عبور کنند.
این روز با ادامه تبادل آتش نظامی و سیگنالهای متناقض دیپلماتیک (ادعای پیشرفت مذاکره از سوی آمریکا در مقابل رد آن از سوی ایران) همراه بود. جنگ همچنان بر زیرساختها، غیرنظامیان و اقتصاد منطقه تأثیر گذاشته است.[۹۹]
وضعیت جنگ در ۶ فروردین
در روز بیستوهفتم جنگ (۶ فروردین ۱۴۰۵ / ۲۶ مارس ۲۰۲۶)، تنشهای نظامی و دیپلماتیک همچنان ادامه یافت. حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به شهرهای مختلف ایران و شلیک موشکهای بالستیک و پهپادی از سوی ایران به اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس گزارش شد. همزمان، نشست وزرای خارجه گروه هفت (G7) در حومه پاریس آغاز گردید که بخش عمدهای از آن به بررسی جنگ ایران اختصاص داشت. دونالد ترامپ بار دیگر از پیشرفت مذاکرات سخن گفت، در حالی که مقامات ایرانی این ادعاها را رد کردند. تلفات غیرنظامی در امارات متحده عربی (ابوظبی) و آسیب به تأسیسات انرژی در منطقه خلیج فارس از جمله تحولات برجسته این روز بودند.[۱۰۰]
فرانک والتر اشتاین مایر، رئیسجمهور آلمان، جنگ جاری علیه ایران را «اشتباه فاجعهبار» و برخلاف قوانین بینالمللی توصیف کرد
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
آغاز نشست وزرای خارجه گروه هفت در حومه پاریس: نشست دو روزه وزرای خارجه کشورهای گروه هفت (با محوریت جنگ ایران) از صبح پنجشنبه در نزدیکی پاریس آغاز شد. این نشست با حضور نمایندگان آمریکا، بریتانیا، کانادا، فرانسه، آلمان، ایتالیا، ژاپن و اتحادیه اروپا برگزار گردید و تمرکز اصلی بر تحولات خاورمیانه، تأثیر جنگ بر اقتصاد جهانی و امنیت انرژی بود.[۱۰۱]
اظهارات ترامپ درباره مذاکرات: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بار دیگر تأکید کرد که مذاکرات با ایران در جریان است و تهران به دنبال دستیابی به توافق میباشد. وی در سخنرانی خود این ادعا را تکرار کرد، هرچند جزئیات بیشتری ارائه نداد.[۱۰۲]
اظهارات اشتاین مایر: فرانک والتر اشتاین مایر، رئیسجمهور آلمان، جنگ جاری علیه ایران را «اشتباه فاجعهبار» و برخلاف قوانین بینالمللی توصیف کرد. این اظهارات تند در حالی مطرح شد که مخالفان ترامپ در سنای آمریکا برای سومین بار در محدودیت اختیارات وی در جنگ شکست خوردند.[۱۰۳]
رویدادهای نظامی
ادامه حملات متقابل: گزارشها از حملات هوایی به شهرهای مختلف ایران و شلیک موشک از سوی ایران به سمت اسرائیل حکایت داشت. انفجارها و فعال شدن سیستمهای پدافندی در نقاط متعدد گزارش شد.
کشته شدن دو نفر در ابوظبی: مقامات امارات متحده عربی اعلام کردند که دو نفر در پی سقوط بقایای یک موشک بالستیک رهگیریشده در ابوظبی کشته شدند. این حادثه بخشی از ادامه حملات موشکی و پهپادی ایران به کشورهای خلیج فارس بود. تصاویر رویترز نیز خسارات وارد شده به تأسیسات انرژی در کشورهای حاشیه خلیج فارس و عربستان را نشان میداد.[۱۰۴]
وضعیت جنگ در ۷ فروردین
در روز ۲۸ جنگ (۷ فروردین ۱۴۰۵ / ۲۷ مارس ۲۰۲۶)، حملات هوایی و موشکی متقابل ادامه یافت و تمرکز حملات به زیرساختهای صنعتی و هستهای ایران معطوف شد. شبهنظامیان حوثی یمن آمادگی مشروط خود برای ورود مستقیم به درگیری به نفع ایران را اعلام کردند. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، پس از نشست گروه هفت، اظهاراتی تند درباره سابقه جمهوری اسلامی داشت. گروه هفت در بیانیهای بر توقف حملات به غیرنظامیان، آزادی ناوبری در تنگه هرمز و امنیت کشتیرانی تأکید کرد. گزارشهایی از خسارات به مجتمعهای فولاد اهواز و اصفهان، تأسیسات هستهای اردکان و اراک، و تهدیدهای متقابل منتشر شد. وضعیت انسانی و اقتصادی جنگ همچنان نگرانکننده گزارش گردید.
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
حمله به تأسیسات هستهای خنداب در نزدیکی اراکآمادگی مشروط حوثیها: یحیی سریع، سخنگوی نظامی حوثیهای یمن، با انتشار بیانیهای اعلام کرد که این گروه در صورت فراهم شدن شرایط مشخص، آماده ورود به جنگ در حمایت از ایران است. این موضع بخشی از گسترش احتمالی درگیری به محور مقاومت محسوب میشود.
اظهارات مارکو روبیو: وزیر امور خارجه آمریکا پس از پایان نشست اضطراری گروه هفت، تأکید کرد که رژیم ایران طی ۴۷ سال مرتکب جنایت شده است. وی تفاوت میان مردم ایران و حکومت را برجسته کرد و گفت ایالات متحده اهداف خود در جنگ (از جمله تضعیف قابلیتهای موشکی و پهپادی ایران) را بدون نیاز به نیروهای زمینی پیگیری میکند.[۱۰۵]
بیانیه گروه هفت: وزرای خارجه گروه هفت (پس از نشست دو روزه در حومه پاریس) خواستار توقف فوری حملات به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی شدند و بر لزوم بازگشایی امن و بدون عوارض تنگه هرمز تأکید کردند.[۱۰۶]
اظهارات صدراعظم آلمان: فریدریش مرتس اعلام کرد که جنگ جاری احتمالاً به تغییر رژیم در ایران منجر نخواهد شد و نشانهای از کاهش شدت درگیریها پس از حدود یک ماه مشاهده نمیشود.
رویدادهای نظامی و صنعتی
حمله به مجتمعهای فولاد: گزارشها از حمله به کارخانههای فولاد در اهواز (مجتمع خوزستان) و اصفهان (مجتمع مبارکه) حکایت داشت. رسانههای ایرانی از خسارت به خطوط تولید آلیاژی، پست برق و انبارها خبر دادند و گزارشهایی از تلفات و زخمی شدن افراد منتشر شد. سپاه پاسداران تهدید کرد که به صنایع وابسته به آمریکا یا اسرائیل در منطقه حمله خواهد کرد.[۱۰۷]
حمله به تأسیسات هستهای: کارخانه تولید کیک زرد اردکان (استان یزد) و مجتمع آب سنگین خنداب نزدیک اراک هدف قرار گرفتند. سازمان انرژی اتمی ایران اعلام کرد که این حملات تلفات جانی یا آلودگی رادیواکتیو ایجاد نکرده است. اسرائیل مسئولیت حمله به مجتمع آب سنگین اراک را پذیرفت و آن را بخشی از برنامه جلوگیری از تولید پلوتونیوم توصیف کرد.
تهدید سپاه: سپاه پاسداران اعلام کرد که به صنایع و شرکتهای وابسته به سهامداران آمریکایی یا همکاریکننده با اسرائیل در منطقه حمله خواهد کرد.[۱۰۸]
سایر تحولات
گزارش سنتکام: فرماندهی مرکزی آمریکا (CENTCOM) اعلام کرد که از آغاز جنگ، ۳۰۳ نظامی آمریکایی زخمی شدهاند (اکثر جراحات جزئی بوده و بسیاری بازگشتهاند).[۱۰۸]
مانعتراشی ایران در تنگه هرمز: والاستریت ژورنال گزارش داد که ایران عبور دو کشتی کانتینری چینی از تنگه هرمز را مانع شده و آنها را مجبور به تغییر مسیر کرده است. این اقدام تنش بر سر آزادی ناوبری را افزایش داد.
این روز با ادامه تمرکز حملات بر زیرساختهای اقتصادی و هستهای ایران، سیگنالهای دیپلماتیک گروه هفت برای کاهش تنش، و تهدیدهای متقابل همراه بود. جنگ همچنان بر اقتصاد جهانی (بهویژه قیمت انرژی و کشتیرانی) و وضعیت غیرنظامیان تأثیر گذاشته است.[۱۰۸]
وضعیت جنگ در ۸ فروردین
لغو اقامت بسیاری از ایرانیان خارج از امارات؛ ویزای کاری، خانوادگی و حتی طلایی شامل محدودیت شد
در روز بیستودومین روز جنگ (۸ فروردین ۱۴۰۵ / ۲۸ مارس ۲۰۲۶) یعنی ورود به ماه دوم درگیری، تنشها با گسترش جغرافیایی درگیریها همراه شد. حوثیهای یمن برای نخستین بار از آغاز جنگ، حمله موشکی مستقیم به اسرائیل انجام دادند و آن را در حمایت از ایران توصیف کردند. حملات موشکی ایران به پایگاههای نظامی در عربستان سعودی منجر به آسیب به هواپیمای هشدار زودرس (AWACS) آمریکایی و زخمی شدن نظامیان ایالات متحده شد. حملات هوایی به مقرهای حشدالشعبی در عراق (موصل و کرکوک) گزارش گردید و ایران اقدامات خود را ادامه داد. ایالات متحده ناو آبیخاکی USS Tripoli را به همراه نیروهای دریایی و تفنگداران دریایی به منطقه اعزام کرد. همزمان، محدودیتهای اقامتی برای ایرانیان در امارات تشدید شد و قطعی اینترنت در ایران به یک ماه کامل رسید. ترامپ بار دیگر از «التماس مذاکره» توسط ایران سخن گفت، در حالی که حملات هوایی به تهران و شهرهای ایران ادامه داشت.[۱۰۹]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
نشست وزرای خارجه در پاکستان: پاکستان میزبان نشست وزرای خارجه عربستان سعودی، ترکیه و مصر (۹ و ۱۰ فروردین) شد تا درباره جنگ ایران بحث کنند. نخستوزیر پاکستان با رئیسجمهور ایران (پزشکیان) نیز گفتوگو کرد.
اظهارات ترامپ: رئیسجمهور آمریکا تأکید کرد که رژیم ایران «التماس مذاکره» میکند و دروغ گفته است؛ وی افزود که ایالات متحده صنایع موشکی و نظامی ایران را نابود خواهد کرد. مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، نیز اعلام کرد عملیات علیه ایران «چند هفته» طول خواهد کشید.
وزیر خارجه فرانسه: ژان نوئل بارو اعلام کرد فرانسه با آمریکا برای بازگرداندن آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز همنظر است.[۱۰۹]
رویدادهای نظامی
ورود حوثیها به جنگ: حوثیهای یمن شلیک موشک به اسرائیل را تأیید کردند (نخستین حمله مستقیم از آغاز جنگ). رویترز و ارتش اسرائیل شلیک موشک از یمن را گزارش کردند که رهگیری شد. این اقدام جنگ را گسترش داد و نگرانی از اختلال بیشتر در کشتیرانی Red Sea را افزایش داد.[۱۱۰]
حمله موشکی ایران به عربستان: والاستریت ژورنال گزارش داد که حمله به پایگاه هوایی پرنس سلطان در عربستان منجر به آسیب به هواپیمای بوئینگ E-3 Sentry (AWACS) آمریکایی شد. پنتاگون زخمی شدن نظامیان آمریکایی را تأیید کرد.[۱۱۱]
حملات هوایی به حشدالشعبی در عراق: حملات به مقرهای حشدالشعبی در موصل (نزدیک مرکز پلیس) و کرکوک منجر به کشته شدن حداقل پنج نفر (از جمله مأموران پلیس) شد. حشدالشعبی مسئولیت را به آمریکا و اسرائیل نسبت داد.
ادامه حملات متقابل: حملات هوایی اسرائیل به تهران و شهرهای ایران ادامه یافت و انفجارهای متعدد گزارش شد. ایران نیز موجهای جدیدی از حملات موشکی به اسرائیل شلیک کرد. حمله هوایی به معدن کارخانه سیمان فیروزآباد (فارس) منجر به کشته و زخمی شدن چند نفر شد.
آسیب به تأسیسات صنعتی امارات: شرکت امارات گلوبال آلومینیوم اعلام کرد یکی از تأسیسات آن در ابوظبی در پی حمله موشکی/پهپادی ایران آسیب جدی دیده و چند نفر زخمی شدند.
استقرار نیروهای آمریکایی: سنتکام ورود ناو آبیخاکی USS Tripoli (LHA-7) به همراه نیروهای دریایی و تفنگداران دریایی (حدود ۲۵۰۰-۳۵۰۰ نفر) به منطقه را تأیید کرد. آمریکا همچنین از قایقهای پهپادی بدون سرنشین برای عملیات علیه ایران استفاده میکند.[۱۰۹]
سایر تحولات
لغو اقامت ایرانیان در امارات: گزارشها از لغو ویزای کاری، خانوادگی و حتی طلایی بسیاری از ایرانیان خارج از کشور حکایت داشت.
قطعی اینترنت: طبق گزارش نتبلاکس، خاموشی اینترنت در ایران به یک ماه کامل رسید.
توافق دفاعی اوکراین و عربستان: ولودیمیر زلنسکی از امضای توافق همکاریهای دفاعی و فناوری با عربستان خبر داد.
این روز با گسترش درگیری به بازیگران جدید (حوثیها)، آسیب به داراییهای نظامی آمریکا در عربستان، و تقویت حضور نظامی ایالات متحده در منطقه همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، زیرساختها و اقتصاد جهانی (بهویژه کشتیرانی و انرژی) تأثیر گذاشته و تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش ادامه دارد.[۱۰۹]
وضعیت جنگ در ۹ فروردین
در روز سیامین روز جنگ (۹ فروردین ۱۴۰۵ / ۲۹ مارس ۲۰۲۶) ، تنشهای نظامی تشدید یافت و درگیریها به «جنگ چندجبههای» تبدیل شد. حوثیهای یمن با شلیک موشک به اسرائیل وارد جنگ شدند و این اقدام را در حمایت از ایران توصیف کردند. حملات هوایی اسرائیل و آمریکا به تهران و سایر شهرهای ایران ادامه یافت و انفجارهای متعدد در نقاط مختلف پایتخت گزارش شد. رژیم ایران نیز موجهای جدیدی از حملات موشکی و پهپادی به اسرائیل و اهداف مرتبط با آمریکا در منطقه انجام داد. ایالات متحده حضور نظامی خود را تقویت کرد و ناو آبیخاکی USS Tripoli با حدود ۳۵۰۰ تفنگدار دریایی وارد منطقه شد. همزمان، نشست وزرای خارجه عربستان، ترکیه، مصر و پاکستان در اسلامآباد برگزار گردید تا راههایی برای پایان جنگ بررسی شود. محمدباقر قالیباف، آمریکا را به برنامهریزی برای حمله زمینی متهم کرد و نیروهای ایرانی را «در انتظار» ورود نیروهای آمریکایی توصیف کرد.[۱۱۲]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
نشست دیپلماتیک در پاکستان: وزرای خارجه عربستان سعودی، ترکیه، مصر و پاکستان در اسلامآباد دیدار کردند تا درباره پایان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران گفتگو کنند. پاکستان اعلام کرد آماده میزبانی از مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیم آمریکا و ایران است. این نشست در حالی برگزار شد که هیچ یک از طرفهای اصلی جنگ (آمریکا و اسرائیل) در آن شرکت نداشتند.[۱۱۳]
اظهارات قالیباف: رئیس مجلس ایران در پیامی به مناسبت سیامین روز جنگ، آمریکا را متهم کرد که در ظاهر از مذاکره سخن میگوید اما در خفا نقشه حمله زمینی میکشد. وی گفت نیروهای ایرانی منتظر ورود سربازان آمریکایی هستند تا آنها را «به آتش بکشند» و شرکای منطقهایشان را برای همیشه تنبیه کنند.
تهدیدهای ترامپ: رئیسجمهور آمریکا بار دیگر هشدار داد که در صورت عدم توافق سریع، تأسیسات برق و زیرساختهای غیرنظامی ایران نابود خواهد شد.
رویدادهای نظامی
ورود حوثیها به جنگ: حوثیهای یمن برای نخستین (یا دومین) بار از آغاز جنگ، موشکهای بالستیک به سمت اسرائیل شلیک کردند. ارتش اسرائیل اعلام کرد این موشکها رهگیری شدند اما این اقدام جنگ را به جبهه جدید یمن گسترش داد. اسرائیل خود را برای «جنگ چندجبههای» آماده دانست.[۱۱۴]
ادامه حملات به تهران: انفجارهای قدرتمند در نقاط مختلف تهران (از جمله غرب و شمال شهر) گزارش شد. گزارشهایی از حمله به مناطق مسکونی و دفتر شبکه خبری العربی در تهران وجود داشت که منجر به کشته و زخمی شدن تعدادی شد. حملات هوایی به بیش از ۱۵ شهر و منطقه دیگر ایران نیز ادامه یافت.
حملات ایران به اسرائیل و منطقه: ایران موجهای متعدد موشکی و پهپادی به اسرائیل شلیک کرد. گزارشهایی از اصابت احتمالی به کارخانه مواد شیمیایی در جنوب اسرائیل و فعال شدن پدافند هوایی در نقاط مختلف منتشر شد.
تقویت حضور آمریکا: فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) ورود ناو USS Tripoli با حدود ۳۵۰۰ تفنگدار دریایی و نیروهای اضافی (از جمله واحدهای لشکر ۸۲ هوابرد) را تأیید کرد. پنتاگون گزینههای عملیات زمینی محدود را بررسی میکرد.
آسیب به داراییهای آمریکایی: گزارشهایی از ادامه آسیب به پایگاههای آمریکایی در عربستان (از جمله هواپیمای AWACS) و زخمی شدن نظامیان ایالات متحده وجود داشت.
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی و انسانی: قیمت انرژی همچنان تحت تأثیر جنگ نوسان داشت و نگرانی از اختلال بیشتر در تنگه هرمز افزایش یافت. قطعی اینترنت در ایران وارد ماه دوم شد و تلفات غیرنظامی در هر دو طرف گزارش گردید.
آمادگی اسرائیل: ارتش اسرائیل اعلام کرد ضربه به اولویتهای اصلی نظامی و هستهای ایران «در حال تکمیل» است و خود را برای درگیریهای گستردهتر آماده کرده است.
این روز با تشدید تنشهای منطقهای، گسترش جبههها (بهویژه نقش حوثیها) و تلاشهای دیپلماتیک ناکافی برای آتشبس همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، زیرساختها و ثبات خاورمیانه تأثیر عمیق گذاشته است.
وضعیت جنگ در ۱۰ فروردین
مردی در میان خرابههای ناشی از بمباران در تهران
در روز سیویکمین روز جنگ (۱۰ فروردین ۱۴۰۵ / ۳۰مارس ۲۰۲۶)، حملات هوایی و موشکی متقابل ادامه یافت و تمرکز بر زیرساختهای نظامی، صنعتی و انرژی افزایش پیدا کرد. ایالات متحده و اسرائیل حملات سنگینی به اصفهان (با استفاده از بمبهای سنگرشکن)، تهران و سایر شهرها انجام دادند که منجر به انفجارهای گسترده و قطعی برق در برخی مناطق شد. ایران نیز موجهای متعدد موشکی به اسرائیل شلیک کرد و پالایشگاه حیفا هدف قرار گرفت. حوثیهای یمن با شلیک موشک به اسرائیل، جبهه جنگ را گسترش دادند. دونالد ترامپ تهدید کرد که در صورت عدم دستیابی به توافق، تمام منابع انرژی ایران (از جمله نیروگاهها و جزیره خارک) نابود خواهد شد، در حالی که ایران این شرایط را «غیرواقعی» خواند و هرگونه مذاکره مستقیم را رد کرد. حضور نظامی آمریکا در منطقه تقویت شد و نگرانی از عملیات زمینی افزایش یافت.[۱۱۵]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
تهدیدهای ترامپ: رئیسجمهور آمریکا در پستی در Truth Social هشدار داد که اگر توافقی سریع حاصل نشود، منابع انرژی ایران را «کاملاً نابود» خواهد کرد. وی ادعا کرد مذاکرات «جدی» با طرفهای ایرانی در جریان است، اما مارکو روبیو (وزیر خارجه) از «شکاف در رهبری ایران» سخن گفت بدون ذکر جزئیات. ایران این ادعاها را رد کرد و شرایط آمریکا را «بیش از حد، غیرواقعی و غیرمنطقی» خواند.[۱۱۵]
رد مذاکره مستقیم توسط ایران: وزارت خارجه ایران تأکید کرد که هیچ مذاکره مستقیمی با آمریکا انجام نشده و تنها تبادل پیامهای غیرمستقیم وجود داشته است.
اظهارات مقامات ایرانی: محمدباقر قالیباف و دیگر مقامات، نیروهای ایرانی را برای مقابله با هرگونه حمله زمینی آمریکا «آماده» توصیف کردند.
رویدادهای نظامی
حملات به اصفهان و تهران: ایالات متحده با بمبهای سنگرشکن ۲۰۰۰ پوندی به انبار مهمات و تأسیسات نظامی اصفهان حمله کرد (ترامپ ویدئوی انفجارها را بازنشر کرد). حملات هوایی به تهران، تبریز، شیراز، اهواز، کرج و سایر شهرها ادامه یافت و انفجارهای متعدد گزارش شد. پدافند هوایی شرق تهران فعال شد.[۱۱۶]
حملات ایران به اسرائیل: ایران چندین موج موشکی شلیک کرد که پالایشگاه حیفا را هدف قرار داد (با مشارکت احتمالی حزبالله). انفجارها در مرکز اسرائیل گزارش شد.
ورود حوثیها: حوثیهای یمن برای نخستین بار از آغاز جنگ، موشکهای بالستیک به سمت اسرائیل شلیک کردند و آن را در حمایت از ایران توصیف کردند. اسرائیل این موشکها را رهگیری کرد.[۱۱۷]
آسیب به داراییهای آمریکایی: گزارشهایی از ادامه آسیب به پایگاه پرنس سلطان در عربستان (از جمله هواپیمای AWACS) و زخمی شدن نظامیان آمریکایی وجود داشت.
تقویت حضور آمریکا: صدها نیروی عملیات ویژه آمریکا به منطقه اعزام شدند و ناو USS Tripoli با تفنگداران دریایی حضور خود را تقویت کرد. پنتاگون گزینههای عملیات زمینی محدود را بررسی میکرد.
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی: قیمت نفت به حدود ۱۱۵ دلار در هر بشکه رسید. نگرانی از اختلال بیشتر در تنگه هرمز و کشتیرانی افزایش یافت.
قطعی اینترنت و زیرساختها: خاموشی اینترنت در ایران ادامه داشت و حملات به زیرساختهای برق منجر به قطعی در تهران و کرج شد.
تلفات غیرنظامی: گزارشهایی از کشته شدن افراد در حملات به مناطق مسکونی و یتیمخانه غرب تهران منتشر شد.
این روز با سیگنالهای متناقض دیپلماتیک (تهدیدهای ترامپ در مقابل رد شرایط از سوی ایران)، گسترش جبههها (حوثیها) و تمرکز حملات بر زیرساختهای کلیدی همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، اقتصاد منطقه و ثبات جهانی تأثیر جدی گذاشته است.
وضعیت جنگ در ۱۱ فروردین
در سیودومین روز جنگ (۱۱ فروردین ۱۴۰۵ / ۳۱مارس ۲۰۲۶)، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به نقاط مختلف ایران ادامه یافت و انفجارهای قدرتمند در تهران، اصفهان و سایر شهرها گزارش شد. تمرکز حملات بر تأسیسات نظامی، انبارهای مهمات و شرکتهای دارویی بود. ایران نیز با حمله پهپادی به نفتکش کویتی در آبهای دبی و تهدید شرکتهای فناوری آمریکایی پاسخ داد. دونالد ترامپ اعلام کرد نیروهای آمریکایی ممکن است ظرف «دو تا سه هفته» از درگیری خارج شوند، حتی بدون توافق کامل، در حالی که مارکو روبیو (وزیر خارجه) از پیشرفت احتمالی مذاکرات سخن گفت. ایران پیشنهادهای آمریکا را «غیرواقعی» خواند و هرگونه مذاکره مستقیم را رد کرد. قیمت نفت و گاز همچنان تحت تأثیر جنگ افزایش یافت و نگرانی از گسترش درگیری منطقهای (از جمله نقش حوثیها) ادامه داشت.[۱۱۸]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
اظهارات ترامپ: رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی و مصاحبهها گفت که عملیات نظامی آمریکا در ایران «به زودی» پایان مییابد و نیروهای ایالات متحده ممکن است ظرف دو تا سه هفته خارج شوند. وی تأکید کرد که نیازی به توافق کامل برای خروج نیست و حتی بدون بازگشایی کامل تنگه هرمز، جنگ را پایان خواهد داد. ترامپ ویدئویی از انفجارهای بزرگ در اصفهان را بازنشر کرد.[۱۱۹]
مذاکرات و پیشنهادها: مارکو روبیو گفت مذاکرات «در حال تقویت» است و امکان دیدار مستقیم با طرفهای ایرانی وجود دارد. با این حال، ایران پیشنهادهای آمریکا را «غیرواقعی» و «لیست آرزوها» خواند و هرگونه مذاکره مستقیم را رد کرد.
تهدیدهای متقابل: سپاه پاسداران تهدید کرد که به ازای هر ترور یا حمله بیشتر، شرکتهای آمریکایی (از جمله اپل، مایکروسافت، گوگل، متا و تسلا) را هدف قرار خواهد داد. ایران همچنین تهدید کرد که در صورت کشته شدن رهبران بیشتر، به شرکتهای فناوری آمریکایی حمله خواهد کرد.[۱۱۸]
رویدادهای نظامی
حملات به ایران: انفجارهای شدید در تهران (از جمله غرب شهر) و اصفهان گزارش شد. ایالات متحده با بمبهای سنگرشکن ۲۰۰۰ پوندی به انبار مهمات و تأسیسات نظامی اصفهان حمله کرد که منجر به انفجارهای ثانویه بزرگ شد. حملات به شرکتهای دارویی (تولیدکننده داروهای بیهوشی و سرطان) و کارخانههای فولاد نیز تأیید شد. گزارشهایی از قطعی برق و آسیب به زیرساختها وجود داشت.[۱۲۰]
پاسخ ایران: حمله پهپادی به نفتکش کویتی پر از نفت در آبهای دبی (نزدیک بندر) باعث آتشسوزی و نگرانی از نشت نفت شد. ایران همچنین موشک و پهپاد به سمت اسرائیل شلیک کرد و گزارشهایی از آسیب به تأسیسات صنعتی در اسرائیل منتشر شد.
گسترش منطقهای: حوثیهای یمن حملات موشکی خود به اسرائیل را ادامه دادند. حملات به اهداف مرتبط با آمریکا و اسرائیل در منطقه (از جمله عراق و خلیج فارس) گزارش گردید.
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی: قیمت گاز و نفت افزایش یافت. ترامپ از متحدان خواست برای بازگشایی تنگه هرمز کمک کنند، اما گزارشهایی از تمایل وی برای پایان جنگ حتی بدون کنترل کامل هرمز وجود داشت.[۱۲۱]
تلفات و خسارات: گزارشهایی از کشته شدن غیرنظامیان (از جمله در یتیمخانه) و آسیب به زیرساختهای غیرنظامی منتشر شد. سنتکام و مقامات آمریکایی از زخمی شدن نیروهای خود خبر دادند.
این روز با سیگنالهای امید به پایان جنگ از سوی آمریکا در مقابل ادامه حملات شدید و تهدیدهای ایران همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، اقتصاد جهانی و ثبات منطقه تأثیر جدی گذاشته و تلاشهای دیپلماتیک برای آتشبس ادامه دارد.
وضعیت جنگ در ۱۲ فروردین
در سیوسومین روز جنگ (۱۲ فروردین ۱۴۰۵ / ۱ آوریل ۲۰۲۶)، (ورود به هفته پنجم)، تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش تنش افزایش یافت. معاون رئیسجمهور آمریکا (جیدی ونس) از طریق میانجیهای پاکستانی پیام آتشبس به تهران منتقل کرد، در حالی که ترامپ ادعا کرد رئیسجمهور «رژیم جدید ایران» درخواست آتشبس داده است. ایران این ادعاها را رد کرد و هرگونه مذاکره مستقیم را انکار نمود. همزمان، ایران بزرگترین موج حملات موشکی خود به اسرائیل در دو هفته گذشته را انجام داد. حملات هوایی به تهران (شرق و غرب) ادامه یافت و انفجارهای شدید گزارش شد. تنش در خلیج فارس با حمله موشکی ایران به یک نفتکش قطری و پهپادهای هدفگرفته به تأسیسات کویت تشدید گردید. مقامات آمریکایی جنگ را «نزدیک به خط پایان» توصیف کردند، اما حملات متقابل همچنان ادامه داشت.[۱۲۲]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
پیام آتشبس از طریق پاکستان: معاون رئیسجمهور آمریکا، جیدی ونس، تا روز سهشنبه از طریق میانجیهای پاکستانی با طرف ایرانی در تماس بود و پیام آتشبس (با شرایط آمریکا) را منتقل کرد. رویترز گزارش داد که ونس سیگنال داد ترامپ به آتشبس باز است، مشروط به برآورده شدن برخی مطالبات از جمله امنیت تنگه هرمز.[۱۲۳]
ادعای ترامپ: رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد رئیسجمهور «رژیم جدید ایران» درخواست آتشبس کرده و واشنگتن تنها در صورتی آن را بررسی میکند که تنگه هرمز کاملاً باز و امن شود. وی افزود آمریکا میتواند جنگ را ظرف «دو تا سه هفته» پایان دهد، حتی بدون توافق کامل.
رد ادعاها توسط ایران: مقامات ایرانی (از جمله وزیر خارجه) هرگونه درخواست آتشبس یا مذاکره مستقیم را رد کردند و آن را «خبر جعلی» و «بیاساس» خواندند.
مواضع بینالمللی: فرانسه تأکید کرد ناتو برای امنیت اروپا و آتلانتیک است و مأموریتی برای عملیات در تنگه هرمز ندارد. پاپ لئو چهاردهم بار دیگر خواستار توقف فوری جنگ شد. آرژانتین سپاه پاسداران را در فهرست سازمانهای تروریستی قرار داد. دیدهبان حقوق بشر کمپین جذب کودکان توسط سپاه را نقض فاحش حقوق کودک و جرم جنگی دانست.[۱۲۳]
رویدادهای نظامی
بزرگترین موج حملات موشکی به اسرائیل: رسانههای اسرائیلی گزارش دادند ایران بزرگترین موج حملات موشکی خود در دو هفته گذشته را به سمت اسرائیل شلیک کرد. پدافند هوایی اسرائیل فعال شد و گزارشهایی از انفجارها در تلآویو منتشر گردید.
سومین حمله حوثیها: حوثیهای یمن مسئولیت سومین حمله موشکی به اسرائیل را بر عهده گرفتند و آن را در هماهنگی با ایران و حزبالله انجام دادند.
حمله به نفتکش قطری: یک موشک کروز ایرانی به نفتکش «آکوا ۱» (اجارهشده توسط قطر انرژی) در آبهای قطر اصابت کرد. دو موشک دیگر رهگیری شدند. این حمله بدون تلفات جانی بود اما تنش در خلیج فارس را افزایش داد.[۱۲۴]
ادامه حملات به ایران: انفجارهای شدید در شرق و غرب تهران گزارش شد. حملات هوایی به اهواز، اصفهان، بندرعباس و چندین شهر دیگر ادامه یافت و انبارهای مهمات و تأسیسات صنعتی هدف قرار گرفتند.
حملات به زیرساختهای خلیج فارس: پهپادهای مرتبط با ایران مخازن سوخت فرودگاه کویت را هدف قرار دادند و آتشسوزی ایجاد کردند. تنش در منطقه انرژی ادامه داشت.[۱۲۳]
سایر تحولات
اظهارات آمریکایی: مارکو روبیو (وزیر خارجه) جنگ را «نزدیک به خط پایان» خواند. ترامپ و نخستوزیران انگلیس و استرالیا قرار بود درباره پیامدهای اقتصادی و انرژی جنگ سخنرانی کنند.
تأثیرات انسانی و اقتصادی: گزارشهایی از خسارات به شرکتهای داروسازی و زیرساختهای انرژی وجود داشت. قیمت انرژی تحت تأثیر جنگ نوسان داشت.[۱۲۳]
این روز با ترکیب حملات نظامی شدید و تلاشهای دیپلماتیک غیرمستقیم (از طریق پاکستان) همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، زیرساختهای منطقه و اقتصاد جهانی تأثیر گذاشته و آینده آن به نتیجه سیگنالهای آتشبس بستگی دارد.
وضعیت جنگ در ۱۳ فروردین
در سیوچهارمین روز جنگ (۱۳ فروردین ۱۴۰۵ / ۲ آوریل ۲۰۲۶)، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به نقاط مختلف ایران تشدید شد و انفجارهای شدید در تهران، مشهد و سایر شهرها گزارش گردید. کشته شدن محمدعلی فتحعلیزاده (فرمانده یگان ویژه فاتحین سپاه پاسداران و یکی از عوامل سرکوب اعتراضات) و زخمی شدن شدید کمال خرازی (وزیر خارجه پیشین و رئیس شورای راهبردی روابط خارجی) از تحولات برجسته داخلی بود. ایران خواستار آتشبس تضمینشده شد، در حالی که ترامپ اعلام کرد عملیات نظامی ظرف «دو تا سه هفته» به پایان میرسد و اهداف اصلی محقق شده است. حمله هوایی به حوالی فرودگاه مشهد، انستیتو پاستور تهران و ادامه موجهای موشکی به اسرائیل و حزبالله نیز ثبت شد. تنش در منطقه با هشدارهای امنیتی و تخلیه نیروگاه بوشهر ادامه یافت.[۱۲۵]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
خواستار آتشبس تضمینشده توسط ایران: رویترز به نقل از یک منبع ارشد ایرانی گزارش داد که تهران برای توقف حملات خود، آتشبس تضمینشده میخواهد و هیچ مذاکرهای درباره آتشبس موقت از طریق واسطهها انجام نشده است.
اظهارات ترامپ: رئیسجمهور آمریکا در سخنرانی رسمی اعلام کرد که جنگ «به پایان نزدیک شده» و عملیات ظرف دو تا سه هفته تکمیل خواهد شد. وی افزود که حملات ادامه دارد تا اهداف نظامی محقق شود و ایران را «به عصر حجر» بازگرداند. پس از سخنرانی، قیمت نفت خام برنت حدود ۵ درصد افزایش یافت و سهام بازارها سقوط کرد.
بیانیه مشترک فرانسه و ژاپن: امانوئل ماکرون و نخستوزیر ژاپن تأکید کردند که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد و نقش بیثباتکننده آن در منطقه را محکوم کردند.
حمله هوایی به انستیتو پاستور در تهرانهشدار سفارت آمریکا در بغداد: شهروندان آمریکایی فراخوانده شدند که فوراً عراق را ترک کنند، به دلیل احتمال حملات شبهنظامیان همسو با ایران در ۲۴ تا ۴۸ ساعت آینده.[۱۲۵]
رویدادهای نظامی
کشته شدن فرمانده ارشد سپاه: محمدعلی فتحعلیزاده، سرکرده یگان ویژه فاتحین سپاه پاسداران (و از عوامل سرکوب معترضان)، در حملات روز گذشته کشته شد. این یگان آموزشهای ویژه داشته و در عملیات خارجی نیز شرکت کرده بود.[۱۲۶]
زخمی شدن کمال خرازی: کمال خرازی در حمله به منزلش در تهران به شدت زخمی شد و همسرش کشته گردید. این حمله همزمان با سخنرانی ترامپ رخ داد.
حمله به حوالی فرودگاه مشهد: گزارشها و تصاویر از حمله هوایی به نزدیکی فرودگاه بینالمللی مشهد حکایت داشت که منجر به دود غلیظ بر فراز شهر شد.
حمله به انستیتو پاستور تهران: ساختمانهای مختلف این مرکز تحقیقاتی (از جمله بخشهای مالاریا، بانک سلولی و بیوتکنولوژی) هدف قرار گرفت.
ادامه حملات موشکی ایران: دو موج حمله موشکی به اسرائیل انجام شد که منجر به زخمی شدن چندین نفر در تلآویو و مرکز اسرائیل گردید. سومین حمله حوثیها نیز گزارش شد.
حملات گسترده به شهرهای ایران: انفجارها و فعال شدن پدافند هوایی در شرق و غرب تهران، کرج، خوزستان و سایر نقاط ادامه یافت. تخلیه نیروگاه اتمی بوشهر توسط کارکنان روسی (روساتم) در حال انجام بود.[۱۲۵]
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی: جهش قیمت نفت پس از سخنرانی ترامپ. ادامه آسیب به زیرساختهای انرژی در خلیج فارس.
سایر رویدادها: کشته شدن فرمانده ارشد حزبالله در حمله به بیروت. دیدهبان حقوق بشر پیشتر کمپین جذب کودکان توسط سپاه را محکوم کرده بود.
این روز با ترکیب حملات هدفمند به فرماندهان و زیرساختها، سیگنالهای امید به پایان جنگ از سوی آمریکا و درخواست آتشبس مشروط از سوی ایران همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، اقتصاد منطقه و ثبات خاورمیانه تأثیر عمیق گذاشته است.[۱۲۵]
وضعیت جنگ در ۱۴ فروردین
در سی و پنجمین روز جنگ (۱۴ فروردین ۱۴۰۵ / ۳ آوریل ۲۰۲۶)، تنش نظامی به اوج رسید. نیروهای ایرانی یک فروند جنگنده F-15 آمریکایی را بر فراز ایران سرنگون کردند که یکی از خلبانان نجات یافت و جستجو برای خلبان دوم ادامه داشت. این رویداد نخستین سرنگونی جنگنده آمریکایی توسط دشمن در بیش از ۲۰ سال اخیر بود. ایالات متحده و اسرائیل حملات خود را به زیرساختهای تهران (از جمله انستیتو پاستور، کارخانههای فولاد و پلها) گسترش دادند. ایران نیز موجهای جدیدی از حملات موشکی به اسرائیل و اهداف مرتبط در منطقه انجام داد. ترامپ اعلام کرد عملیات نظامی «به خط پایان نزدیک شده» و اهداف اصلی محقق شده است، در حالی که ایران خواستار آتشبس تضمینشده شد. تنش در خلیج فارس و لبنان ادامه یافت و نگرانی از گسترش درگیری افزایش یافت.[۱۲۷]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
سیگنالهای آتشبس: معاون رئیسجمهور آمریکا (جیدی ونس) از طریق میانجیهای پاکستانی پیامهایی درباره آتشبس مشروط (از جمله بازگشایی کامل تنگه هرمز) منتقل کرد. ترامپ ادعا کرد که «رئیسجمهور رژیم جدید ایران» درخواست آتشبس داده، اما ایران این ادعا را «نادرست و بیاساس» خواند و بر آتشبس تضمینشده تأکید کرد.[۱۲۸]
اظهارات ترامپ: رئیسجمهور آمریکا گفت عملیات نظامی ظرف «دو تا سه هفته» به پایان میرسد و اهداف استراتژیک اصلی (تضعیف قابلیتهای موشکی و هستهای ایران) در حال تحقق است. وی تهدید کرد که تا بازگشایی تنگه هرمز، حملات ادامه خواهد یافت.
بیانیههای بینالمللی: فرانسه و ژاپن در بیانیه مشترکی تأکید کردند که ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد. پاپ نیز خواستار توقف فوری جنگ شد.
رویدادهای نظامی
سرنگونی جنگنده آمریکایی: یک فروند جنگنده F-15 دوسرنشینه آمریکایی بر فراز ایران سرنگون شد. یکی از خلبانان نجات یافت و وضعیت خلبان دوم نامشخص بود. این رویداد ضربهای به نیروی هوایی آمریکا محسوب میشد.[۱۲۹]
حملات به ایران: ایالات متحده و اسرائیل حملات گستردهای به تهران (انستیتو پاستور، کارخانههای فولاد، پلها در کرج و اطراف پایتخت) و سایر شهرها انجام دادند. گزارشهایی از انفجارهای شدید و آسیب به زیرساختهای غیرنظامی وجود داشت.
پاسخ ایران: ایران موجهای متعدد موشکی به اسرائیل شلیک کرد که منجر به زخمی شدن تعدادی در تلآویو و مناطق مرکزی شد. حملات پهپادی و موشکی به اهداف در خلیج فارس و لبنان نیز ادامه یافت.
سایر تحولات: کشته شدن فرماندهان ارشد حزبالله در حملات به بیروت گزارش شد. حوثیهای یمن حملات خود به اسرائیل را ادامه دادند.[۱۲۷]
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی: قیمت نفت پس از اخبار نظامی نوسان داشت. نگرانی از اختلال بیشتر در کشتیرانی تنگه هرمز افزایش یافت.
وضعیت انسانی: گزارشهایی از آسیب به بیش از ۱۱۵۰۰۰ واحد مسکونی غیرنظامی و تلفات غیرنظامی منتشر شد. قطعی اینترنت و آسیب به زیرساختهای انرژی ادامه داشت.[۱۲۷]
این روز با ترکیب ضربه نظامی قابل توجه به آمریکا (سرنگونی F-15) و سیگنالهای امید به پایان جنگ از سوی واشنگتن همراه بود، اما حملات متقابل نشاندهنده ادامه تنش بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، اقتصاد منطقه و ثبات جهانی تأثیر جدی گذاشته است.
وضعیت جنگ در ۱۵ فروردین
در سیوششمین روز جنگ (۱۵ فروردین ۱۴۰۵ / ۴ آوریل ۲۰۲۶)، تنش نظامی همچنان بالا بود. ایالات متحده و ایران در حال جستجوی خدمه یک فروند جنگنده F-15E Strike Eagle آمریکایی بودند که روز قبل سرنگون شده بود. یکی از خلبانان نجات یافت، اما جستجو برای خدمه دوم ادامه داشت و گزارشهایی از تیراندازی نیروهای محلی به هلیکوپترهای جستجو وجود داشت. ایران ادعا کرد دو هواپیمای آمریکایی (از جمله یک A-10 Warthog) را سرنگون کرده است. ایالات متحده و اسرائیل حملات سنگینی به مجتمع پتروشیمی ماهشهر (خوزستان) و سایر تأسیسات صنعتی انجام دادند که منجر به آتشسوزی گسترده، کشته شدن حداقل ۹ غیرنظامی و زخمی شدن دهها نفر شد. ترامپ به ایران اولتیماتوم ۴۸ ساعته داد تا تنگه هرمز را باز کند، در غیر این صورت تهدید به «جهنم» کرد. ایران این اولتیماتوم را رد کرد و خواستار آتشبس تضمینشده شد. حملات موشکی و پهپادی ایران به اسرائیل و اهداف منطقهای نیز ادامه یافت.[۱۳۰]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
اولتیماتوم ترامپ: رئیسجمهور آمریکا به ایران ۴۸ ساعت مهلت داد تا تنگه هرمز را کاملاً باز و امن کند، در غیر این صورت تهدید به تشدید شدید عملیات کرد. وی تأکید کرد که اهداف نظامی اصلی محقق شده و جنگ به خط پایان نزدیک است.[۱۳۱]
خواستار آتشبس تضمینشده توسط ایران: مقامات ایرانی (از جمله وزیر خارجه) اعلام کردند تهران تنها در صورت تضمین آتشبس دائمی و lasting، حملات خود را متوقف خواهد کرد و اولتیماتوم ترامپ را رد کردند.
جستجوی خدمه آمریکایی: آمریکا و ایران همزمان در حال جستجوی خدمه دوم F-15E بودند. عملیات جستجو با هلیکوپترهای HH-60 و هواپیماهای C-130 در ارتفاع پایین انجام میشد و گزارشهایی از تیراندازی نیروهای ایرانی یا محلی به این نیروها منتشر شد.
رویدادهای نظامی
سرنگونی هواپیماهای آمریکایی: ایران مسئولیت سرنگونی یک F-15E (در استان کهگیلویه و بویراحمد) و یک A-10 (در خلیج فارس) را بر عهده گرفت. پنتاگون از دست دادن دو هواپیما خبر داد اما ادعای سرنگونی سوم را رد کرد. این رویدادها نخستین موارد از این دست از آغاز جنگ محسوب میشدند.
حملات به تأسیسات پتروشیمی ایران: ایالات متحده و اسرائیل بیش از ۲۷۰ حمله در ۱۴ استان انجام دادند که تمرکز اصلی بر مجتمع پتروشیمی ماهشهر بود. این حملات منجر به آتشسوزی گسترده، کشته شدن حداقل ۵ نفر و زخمی شدن حدود ۱۷۰ نفر شد. در مجموع ۹ غیرنظامی در ۲۴ ساعت گذشته کشته شدند.
ادامه حملات به تهران و شهرها: گزارشهایی از انفجارها در مناطق مختلف تهران (اکباتان، تهرانسر، پونک، زعفرانیه و ...) و سایر شهرها وجود داشت. حملات به خط مرزی جزیره مینو (پنجمین حمله) نیز گزارش شد.
پاسخ ایران: ایران موشک کروز آمریکایی را در استان مرکزی منهدم کرد و حملات پهپادی به تأسیسات نفتی کویت (آتشسوزی بدون تلفات) انجام داد. حوثیها و حزبالله نیز حملات خود را ادامه دادند.[۱۳۲]
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی و انسانی: قیمت نفت نوسان داشت. گزارشهایی از آسیب به زیرساختهای غیرنظامی و نگرانی از نقض قوانین بینالمللی توسط طرفین منتشر شد. بیش از ۱۰۰ کارشناس حقوق بینالملل در نامهای سرگشاده نسبت به جنگ ابراز نگرانی کردند.
وضعیت منطقهای: تنش در لبنان و خلیج فارس ادامه داشت و عملیات جستجو برای خدمه آمریکایی خطرناک ارزیابی میشد.[۱۳۲]
این روز با ضربه قابل توجه به نیروی هوایی آمریکا (سرنگونی هواپیماها) و حملات گسترده به اقتصاد انرژی ایران همراه بود، در حالی که سیگنالهای دیپلماتیک (اولتیماتوم ترامپ در مقابل رد آن توسط ایران) همچنان مبهم باقی ماند. جنگ همچنان بر غیرنظامیان و ثبات منطقه تأثیر جدی گذاشته است.
وضعیت جنگ در ۱۶ فروردین
در سیوهفتمین روز جنگ (۱۶ فروردین ۱۴۰۵ / ۵ آوریل ۲۰۲۶)، (ورود به هفته ششم)، حملات هوایی به زیرساختهای حملونقل و نظامی ایران ادامه یافت و فرودگاه بینالمللی اهواز هدف قرار گرفت. ایران با حملات پهپادی گسترده به تأسیسات نفتی، پتروشیمی و زیرساختهای انرژی در امارات متحده عربی، کویت و بحرین پاسخ داد که منجر به آتشسوزی و خسارات قابل توجه شد. عملیات نجات خلبان دوم جنگنده F-15 آمریکایی (که روز قبل سرنگون شده بود) با موفقیت به پایان رسید و دونالد ترامپ این خبر را تأیید کرد. قطعی اینترنت در ایران رکورد جهانی جدیدی ثبت کرد و هشدارهایی درباره عواقب حمله احتمالی به نیروگاه بوشهر مطرح شد. تنشها در منطقه خلیج فارس افزایش یافت و آتشبس همچنان در بنبست دیپلماتیک باقی ماند.[۱۳۳]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
عملیات نجات خلبان دوم هواپیمای سقوط کرده در ایران توسط ارتش آمریکا
نجات خلبان دوم آمریکایی: دونالد ترامپ اعلام کرد نیروهای ویژه آمریکا موفق شدند خلبان دوم جنگنده F-15E را در داخل خاک ایران (در منطقه کوهستانی کهگیلویه و بویراحمد) نجات دهند. عملیات نجات با درگیری همراه بود و گزارشهایی از تلفات (۹ کشته و ۸ زخمی) در این منطقه منتشر شد.[۱۳۴]
هشدار عراقچی: عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در نامهای به سازمان ملل نسبت به عواقب جدی حمله به تأسیسات اتمی، بهویژه نیروگاه بوشهر، هشدار داد.
رکورد قطعی اینترنت: گروه نتبلاکس اعلام کرد ایران با بیش از ۸۶۴ ساعت قطعی سراسری اینترنت، رکورد طولانیترین اختلال ثبتشده در جهان را شکسته است.
تخلیه نیروگاه بوشهر: شرکت روسی روساتم ادامه تخلیه کارکنان خود از نیروگاه اتمی بوشهر را اعلام کرد و ۱۹۸ نفر دیگر را خارج کرد.
رویدادهای نظامی
حمله به فرودگاه اهواز: فرودگاه بینالمللی شهید سلیمانی اهواز هدف حمله هوایی قرار گرفت. مقامات استانی خوزستان اعلام کردند که تاکنون تلفات جانی گزارش نشده است.
حملات پهپادی ایران به کشورهای خلیج فارس: ایران حملات پهپادی به زیرساختهای نفتی، پتروشیمی و دولتی امارات، کویت و بحرین انجام داد. در کویت، آتشسوزی در مجتمع نفتی الشویخ، دو نیروگاه برق و تأسیسات آبشیرینکن رخ داد. در امارات، آتشسوزی در مجتمع پتروشیمی ابوظبی گزارش شد. در بحرین نیز انبار سوخت آسیب دید و فعالیتها برای ارزیابی خسارات متوقف گردید.[۱۳۵]
حملات گسترده به ایران: گزارشهایی از انفجار در کوههای اطراف تهران، حمله به منطقه کوه سیاه کهگیلویه (۳ کشته و ۲ زخمی) و حملات هوایی به شهرهایی مانند دهدشت، ماهشهر، تهران و هرمزگان منتشر شد. انفجارهای متعدد و فعال شدن پدافند هوایی گزارش گردید.
ادامه حملات موشکی و پهپادی: ایران حملات خود به اسرائیل و اهداف مرتبط را حفظ کرد، در حالی که عملیات نجات خلبان آمریکایی با درگیری و تلفات همراه بود.[۱۳۳]
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی و انسانی: آتشسوزی در تأسیسات پتروشیمی و نفتی خلیج فارس منجر به توقف فعالیتها و خسارات مادی شد. تلفات غیرنظامی در عملیات مرتبط با نجات خلبان گزارش گردید.[۱۳۳]
این روز با گسترش جغرافیایی درگیری به کشورهای خلیج فارس، موفقیت عملیات نجات آمریکا و ادامه فشار نظامی بر زیرساختهای ایران همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، اقتصاد انرژی منطقه و ثبات خاورمیانه تأثیر جدی گذاشته و تلاشهای دیپلماتیک برای آتشبس با بنبست مواجه است.
وضعیت جنگ در ۱۷ فروردین
در سیوهشتمین روز جنگ (۱۷ فروردین ۱۴۰۵ / ۶ آوریل ۲۰۲۶)، حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به تأسیسات پتروشیمی عسلویه (منطقه پارس جنوبی) انجام شد که توسط اسرائیل تأیید گردید و گزارشهایی از انفجارهای متعدد و آتشسوزی منتشر شد. حملات هوایی سنگین به اصفهان، دانشگاه صنعتی شریف تهران (با آسیب به مرکز داده هوش مصنوعی و مسجد دانشگاه) و چندین شهر دیگر ادامه یافت. ایران با شلیک موشکهای بالستیک حامل مهمات خوشهای به تلآویو و مناطق مرکزی اسرائیل پاسخ داد که منجر به اصابت در حدود ۲۰ نقطه شد. ایران پیشنهاد آتشبس موقت (از جمله طرح دو مرحلهای با میانجیگری پاکستان) را رد کرد و بر پایان دائمی جنگ تأکید نمود. قیمت نفت به بالای ۱۱۰ دلار رسید و نگرانیهای بینالمللی درباره هدف قرار گرفتن زیرساختهای غیرنظامی افزایش یافت.[۱۳۶]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
رد آتشبس موقت توسط ایران: رویترز گزارش داد که ایران پیشنهاد آتشبس (از جمله طرح دو مرحلهای برای توقف درگیریها و بازگشایی تنگه هرمز) را رد کرده و خواستار پایان دائمی جنگ شده است. کاخ سفید نیز اعلام کرد که طرح پیشنهادی پاکستان هنوز به تأیید ترامپ نرسیده است.[۱۳۷]
درخواست محکومیت حمله به بوشهر: محمد اسلامی، رئیس سازمان انرژی اتمی ایران، در نامهای به رافائل گروسی (مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی) خواستار محکومیت صریح حملات به نیروگاه اتمی بوشهر شد.
مواضع بینالمللی: آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا، هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی (بهویژه تأسیسات انرژی) را غیرقانونی و غیرقابل قبول دانست. چین و روسیه بر همکاری در شورای امنیت برای کاهش تنش تأکید کردند. یونیسف استفاده از کودکان در بسیج و ایستهای بازرسی را نقض جدی حقوق کودکان خواند.[۱۳۸]
آنتونیو کاستا، رئیس شورای اروپا: هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی غیرقانونی است
رویدادهای نظامی
حمله به تأسیسات پتروشیمی عسلویه: اسرائیل تأیید کرد که تأسیسات پتروشیمی در منطقه پارس جنوبی (عسلویه) را هدف قرار داده است. گزارشهایی از انفجارها و آسیب به تأسیسات جانبی صنایع پتروشیمی (مانند پتروشیمیهای جم و دماوند) منتشر شد. شرکت ملی صنایع پتروشیمی اعلام کرد تولید در برخی واحدها متوقف شده و خسارات در حال ارزیابی است.
حملات به دانشگاه صنعتی شریف: این دانشگاه یکی از معتبرترین مراکز علمی ایران هدف حمله هوایی قرار گرفت. مرکز داده (زیرساخت مرتبط با هوش مصنوعی) و بخشهایی از دانشگاه (از جمله مسجد) آسیب دید. این حمله انتقادهای گسترده داخلی و بینالمللی را برانگیخت.[۱۳۹]
حملات موشکی ایران به اسرائیل: رسانههای اسرائیلی گزارش دادند که ایران در سه موج جداگانه بیش از ۱۰ موشک بالستیک (حامل مهمات خوشهای) به سمت تلآویو و مناطق مرکزی شلیک کرده است. حدود ۲۰ محل اصابت گزارش شد و آژیرهای خطر در اورشلیم و دیگر نقاط به صدا درآمد.
ادامه حملات به ایران: گزارشهایی از حملات هوایی سنگین به اصفهان، اهواز، قم، هرمزگان، تهران و چندین شهر دیگر وجود داشت. سپاه پاسداران از اجرای موج ۹۸ حملات موشکی و پهپادی به مراکز آمریکا و اسرائیل خبر داد.
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی: قیمت جهانی نفت به بالای ۱۱۰ دلار در هر بشکه جهش کرد، که ناشی از تشدید تنشها و تهدیدات مرتبط با تنگه هرمز بود.
عملیات نجات آمریکایی: جزئیات بیشتری از عملیات محرمانه نجات خدمه جنگنده F-15E در خاک ایران منتشر شد.[۱۳۸]
این روز با تمرکز حملات بر زیرساختهای انرژی و علمی ایران، پاسخ موشکی شدید ایران با مهمات خوشهای، و بنبست دیپلماتیک (رد آتشبس موقت توسط تهران) همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، اقتصاد انرژی منطقه و ثبات خاورمیانه تأثیر جدی گذاشته است.
وضعیت جنگ در ۱۸ فروردین
در سیونهمین روز جنگ (۱۸ فروردین ۱۴۰۵ / ۷ آوریل ۲۰۲۶)، ، حملات هوایی و موشکی آمریکا و اسرائیل به شهرها، فرودگاهها، پلها، خطوط راهآهن و زیرساختهای ارتباطی ایران تشدید شد. گزارشهایی از انفجارها در تهران (ولنجک، آجوادانیه و دیگر نقاط)، اصفهان، اهواز، خرمشهر، تبریز، ارومیه، قزوین، یزد، مشهد و چندین شهر دیگر منتشر گردید. حمله به تأسیسات پتروشیمی و صنعتی ادامه یافت و اسرائیل هشدار داد شهروندان ایرانی از خطوط راهآهن فاصله بگیرند. ایران با حملات موشکی و پهپادی به اسرائیل و تأسیسات انرژی عربستان پاسخ داد. سنتکام اعلام کرد بیش از ۱۳ هزار هدف در ایران مورد حمله قرار گرفته است. دیپلماسی در بنبست قرار گرفت و ایران پیشنهادهای آتشبس موقت را رد کرد.[۱۴۰]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
رد آتشبس موقت توسط ایران: رویترز گزارش داد که ایران پیشنهاد آتشبس (از جمله طرح دو مرحلهای با میانجیگری پاکستان) را رد کرده و خواستار پایان دائمی جنگ شده است. والاستریت ژورنال نوشت که پس از تهدید ترامپ مبنی بر «نابودی تمام تمدن ایران»، تماسهای مستقیم (یا غیرمستقیم) ایران با آمریکا قطع شده است. کاخ سفید نیز تأکید کرد که طرح پاکستان هنوز به تأیید ترامپ نرسیده است.
هشدارهای بینالمللی: ولکر تورک، کمیسر حقوقبشر سازمان ملل، حملات عمدی به غیرنظامیان و زیرساختهای غیرنظامی را جنایت جنگی خواند. کمیته بینالمللی صلیبسرخ جنگ را «بیرویه و ناسازگار با قوانین بینالمللی» توصیف کرد. پاکستان حمله ایران به تأسیسات انرژی عربستان را محکوم کرد. ژاپن تلاش برای میانجیگری بین تهران و واشنگتن را ادامه داد.
تخریب پلها و خطوط راهآهن در ایران در حملات آمریکا و اسرائیلاظهارات آمریکایی: جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، هشدار داد که ایالات متحده هنوز ابزارهایی علیه ایران استفاده نکرده است. ترامپ مهلت تعیینشده برای بازگشایی تنگه هرمز را تمدید یا تکرار کرد.[۱۴۰]
رویدادهای نظامی
حملات گسترده به ایران: حملات هوایی و موشکی به فرودگاهها، پلها و خطوط راهآهن در استانهایی مانند زنجان، کرج، کاشان، تبریز، شهرری و آذربایجان شرقی گزارش شد که منجر به اختلال در جادهها و برق گردید. حمله به جزیره خارگ (برای بار دوم) و کشتیسازی خرمشهر نیز تأیید شد. سنتکام از حمله سنگین به مقر زیرزمینی سپاه نزدیک تهران خبر داد.[۱۴۱]
کشته شدن فرماندهان نظامی: چهار تن از سرکردگان نیروی زمینی ارتش در اصفهان کشته شدند.
حمله به دانشگاه صنعتی شریف: این دانشگاه (و مرکز داده مرتبط با هوش مصنوعی) هدف قرار گرفت و آسیب جدی دید.
پاسخ ایران: سپاه پاسداران از اجرای موجهای جدید حملات (از جمله موج ۹۸ و ۹۹) به مراکز آمریکا و اسرائیل خبر داد. گزارشهایی از حمله موشکی به ساختمان «الثریا» در امارات (دو زخمی) و حملات پهپادی و موشکی به تأسیسات انرژی عربستان وجود داشت. حمله پهپادی به اقلیم کردستان عراق منجر به کشته شدن دو نفر شد.
حملات به اسرائیل: ایران موشکهایی به تلآویو و مناطق مرکزی شلیک کرد.[۱۴۰]
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی: قیمت نفت به بالای ۱۱۰ دلار جهش کرد.
وضعیت انسانی: گزارشهایی از کشته و زخمی شدن غیرنظامیان و اختلال گسترده در زندگی روزمره منتشر شد.[۱۴۰]
این روز با تشدید حملات به زیرساختهای ارتباطی و صنعتی ایران، پاسخهای منطقهای ایران و بنبست دیپلماتیک همراه بود. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، اقتصاد انرژی و ثبات خاورمیانه تأثیر عمیق گذاشته است.
وضعیت جنگ در ۱۹ فروردین
در چهلمین روز جنگ (۱۹ فروردین ۱۴۰۵ / ۸ آوریل ۲۰۲۶)، ، پس از هفتهها درگیری شدید و در آستانه مهلت تعیینشده توسط دونالد ترامپ، آتشبس دو هفتهای بین ایالات متحده، اسرائیل و ایران اعلام شد. این توافق با میانجیگری فشرده پاکستان (شهباز شریف و ارتش پاکستان) و حمایت چین حاصل گردید. ترامپ اعلام کرد که بمباران و حملات به ایران را برای دو هفته تعلیق میکند، مشروط به بازگشایی کامل، فوری و امن تنگه هرمز توسط ایران. ایران این آتشبس را پذیرفت اما تأکید کرد که مذاکرات برای پایان دائمی جنگ خواهد بود و پیشنهاد ۱۰ بندی خود را مبنای گفتگوها قرار داد. مذاکرات مستقیم یا غیرمستقیم قرار است از روز جمعه ۲۱ فروردین در اسلامآباد آغاز شود. هر دو طرف این توافق را نوعی «پیروزی» یا «دستاورد» توصیف کردند، اما آتشبس مشروط و موقتی است و جنگ به طور رسمی پایان نیافته است.[۱۴۲][۱۴۳]
رویدادهای کلیدی سیاسی و دیپلماتیک
اعلام آتشبس دو هفتهای: ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی خود نوشت که به درخواست پاکستان، تعلیق حملات به مدت دو هفته را میپذیرد، مشروط به بازگشایی کامل تنگه هرمز. ایران نیز از طریق شورای عالی امنیت ملی و وزارت خارجه (عباس عراقچی) این آتشبس را پذیرفت و آن را نتیجه «دست بالای ایران در میدان نبرد» خواند. آتشبس شامل همه جبههها (از جمله لبنان) میشود و تردد در تنگه هرمز با هماهنگی نیروهای مسلح ایران انجام خواهد شد.
مذاکرات آتی: مذاکرات برای نهایی کردن جزئیات و پایان دائمی جنگ از روز جمعه ۲۱ فروردین در اسلامآباد آغاز میشود. ایران تأکید کرد که این آتشبس به معنای خاتمه جنگ نیست و تنها در صورتی جنگ پایان مییابد که پیشنهاد ۱۰ بندی ایران (شامل رفع تهدید بلندمدت و ایجاد نظم امنیتی جدید) پذیرفته شود.
مواضع طرفین: شورای عالی امنیت ملی ایران اعلام کرد جنگ تا تحقق اهداف (پشیمان کردن دشمن و رفع تهدید) ادامه مییافت، اما اکنون برای تثبیت دستاوردها وارد فاز مذاکره شده است. ترامپ نیز گفت به همه اهداف جنگ رسیدهایم.[۱۴۴]
رویدادهای نظامی
توقف حملات: با اعلام آتشبس، حملات هوایی و موشکی آمریکا و اسرائیل به شهرها، فرودگاهها و زیرساختهای ایران متوقف شد. در ساعات اولیه روز، برخی انفجارهای پراکنده گزارش شد اما به سرعت کاهش یافت.
وضعیت پیش از آتشبس: روز قبل حملات به تأسیسات پتروشیمی، پلها و خطوط راهآهن ادامه داشت، اما در روز ۴۰ تمرکز بر دیپلماسی بود.
سایر تحولات
تأثیرات اقتصادی: قیمت نفت پس از اعلام آتشبس به شدت کاهش یافت و بازارهای سهام جهش کردند.
واکنشهای بینالمللی: سازمان ملل، چین و روسیه از آتشبس استقبال کردند. پاکستان نقش کلیدی خود را برجسته کرد.
این روز با گذار از فاز نظامی شدید به فاز آتشبس مشروط و دیپلماتیک همراه بود. آتشبس دو هفتهای فرصتی برای مذاکرات فراهم کرده، اما با توجه به بیاعتمادی عمیق طرفین، آینده آن نامشخص است. جنگ همچنان بر غیرنظامیان، اقتصاد منطقه و ثبات خاورمیانه تأثیر عمیق گذاشته است.
موضعگیری مریم رجوی
مریم رجوی، از اعلام آتشبس استقبال کرد و آن را مناسبترین تصمیم عنوان کرد:
آتشبس بهویژه توقف حملات به زیرساختها و تأسیسات مدنی مناسبترین تصمیم در حساسترین لحظات از طرف آمریکا بود. شعار مقاومت و دولت موقت از ابتدا صلح و آزادی بوده و هست. امیدوارم که آتشبس ۱۵روزه برخلاف آنچه بقایای شیخ و شاه میخواهند به خاتمه جنگ منجر شود و مسیر صلح و آزادی را هموار کند.
صلح پایدار همچنانکه مقاومت ایران از ۴۵سال پیش تأکید کرده است تنها با سرنگونی دیکتاتوری تروریستی و جنگافروز ولایت فقیه توسط مردم و مقاومت سازمانیافته و برقراری جمهوری دموکراتیک محقق میشود. توقف اعدامها در ایران بهعنوان خواست تمام مردم ایران باید در هر توافق بینالمللی گنجانده شود.[۱۴۵]
