شارل میشل

شارل میشل
زادروز	۲۱ دسامبر ۱۹۷۵ نامور، بلژیک
ملیت	بلژیکی
تحصیلات	حقوق؛ دانشگاه آزاد بروکسل و دانشگاه آمستردام
پیشه	سیاستمدار و وکیل
شناخته‌شده برای	نخست‌وزیری بلژیک، ریاست شورای اروپایی و حمایت از مقاومت ایران و برنامهٔ ده‌ماده‌ای مریم رجوی
نقش‌های برجسته	نخست‌وزیر بلژیک، ۲۰۱۴–۲۰۱۹؛ رئیس شورای اروپایی، ۲۰۱۹–۲۰۲۴
حزب سیاسی	جنبش اصلاح‌طلب بلژیک (MR)
فرزندان	دو دختر و یک پسر

شارل میشل (به فرانسوی: Charles Michel؛ زادهٔ ۲۱ دسامبر ۱۹۷۵ در نامور) سیاستمدار و وکیل بلژیکی، نخست‌وزیر پیشین بلژیک و رئیس پیشین شورای اروپایی است. او از سال ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ نخست‌وزیر بلژیک بود و از اول دسامبر ۲۰۱۹ تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۴ ریاست شورای اروپایی را بر عهده داشت؛ نهادی که سران کشورهای عضو اتحادیه اروپا در آن دربارهٔ جهت‌گیری‌های کلان اتحادیه تصمیم می‌گیرند.

میشل پس از پایان ریاست شورای اروپایی، در دیدارها و گردهمایی‌های مرتبط با مقاومت ایران، از مریم رجوی، شورای ملی مقاومت ایران و برنامهٔ ده‌ماده‌ای مریم رجوی حمایت کرد. حضور او در رویدادهای رم، بروکسل، برلین و پاریس در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، با دفاع از تغییر سیاسی به دست مردم ایران، مخالفت با سیاست مماشات و جنگ خارجی، و تأکید بر انتخابات آزاد و حاکمیت مردم همراه بود.

زندگی و تحصیلات

شارل میشل در ۲۱ دسامبر ۱۹۷۵ در شهر نامور بلژیک متولد شد. او تحصیلات حقوق را در دانشگاه آزاد بروکسل و دانشگاه آمستردام گذراند و در سال ۱۹۹۸ مدرک حقوق گرفت. همان سال فعالیت حرفه‌ای خود را به‌عنوان وکیل در کانون وکلای بروکسل آغاز کرد.

بخشی از تحصیلات او در آمستردام در چارچوب برنامهٔ تبادل دانشجوی اراسموس انجام شد. در زندگی‌نامهٔ رسمی او، این تجربه از عوامل تقویت گرایشش به همکاری اروپایی، احترام به تفاوت‌ها و زندگی مسالمت‌آمیز معرفی شده است. میشل در توضیح برداشت خود از حقوق نیز بر حفاظت از حقوق و آزادی‌های انسان‌ها تأکید کرده است. او دو دختر و یک پسر دارد.

آغاز فعالیت سیاسی

فعالیت سیاسی میشل پیش از ورود به پارلمان آغاز شد. او در سال ۱۹۹۱ به تشکیلات جوانان لیبرال ژودوئن پیوست و از سال ۱۹۹۲ تا ۱۹۹۹ ریاست آن را بر عهده داشت. در فاصلهٔ ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ عضو شورای استان برابانت والون بود و از سال ۱۹۹۵ سمت نایب‌رئیسی این شورا را نیز داشت.

در ژوئن ۱۹۹۹ به پارلمان فدرال بلژیک راه یافت. سپس از اکتبر ۲۰۰۰ تا ژوئیهٔ ۲۰۰۴ وزیر امور داخلی و خدمات عمومی منطقهٔ والون شد. مسئولیت‌های بعدی او شامل امور شهری در واور، سخنگویی حزب جنبش اصلاح‌طلب و وزارت همکاری‌های توسعه در دولت فدرال بود. دورهٔ وزارت همکاری‌های توسعهٔ او از دسامبر ۲۰۰۷ تا فوریهٔ ۲۰۱۱ ادامه داشت.

میشل در سال ۲۰۱۱ رهبری حزب جنبش اصلاح‌طلب، با نام اختصاری MR، را بر عهده گرفت و تا سال ۲۰۱۴ در این مسئولیت باقی ماند. او همچنین سابقهٔ شهرداری واور را داشت؛ تجربه‌ای که در زندگی‌نامهٔ رسمی‌اش، از عوامل توجه او به نیازهای عملی شهروندان توصیف شده است.

نخست‌وزیری بلژیک

پس از انتخابات فدرال ژوئن ۲۰۱۴، میشل در مذاکرات تشکیل دولت ائتلافی مشارکت کرد و در ۱۱ اکتبر همان سال نخست‌وزیر بلژیک شد. دورهٔ نخست‌وزیری او تا سال ۲۰۱۹ ادامه یافت.

یکی از رویدادهای مهم دوران نخست‌وزیری او، حملات تروریستی ۲۲ مارس ۲۰۱۶ به فرودگاه بروکسل و ایستگاه متروی مالبیک بود. زندگی‌نامهٔ رسمی میشل این حادثه را از دشوارترین لحظات مسئولیت او معرفی می‌کند. او در بازگویی آن تجربه، حفاظت از مردم را دغدغهٔ اصلی خود در آن روز دانسته است.

ریاست شورای اروپایی

رهبران اتحادیه اروپا در ۲ ژوئیهٔ ۲۰۱۹ میشل را به ریاست شورای اروپایی انتخاب کردند و او در اول دسامبر همان سال کار خود را آغاز کرد. در ۲۴ مارس ۲۰۲۲ برای دورهٔ دوم انتخاب شد؛ دوره‌ای که از اول ژوئن ۲۰۲۲ تا ۳۰ نوامبر ۲۰۲۴ ادامه داشت.

وظایف و جایگاه این مسئولیت

رئیس شورای اروپایی ریاست و هدایت نشست‌های این نهاد، آماده‌سازی و پیگیری کار آن، و تسهیل توافق میان رهبران کشورهای عضو را بر عهده دارد. او همچنین در سطح سران، در موضوعات مرتبط با سیاست خارجی و امنیتی مشترک، نمایندگی خارجی اتحادیه را انجام می‌دهد. این مسئولیت از ریاست کمیسیون اروپا و ریاست دوره‌ای شورای اتحادیه اروپا متمایز است.

عنوان دقیق سمت میشل «رئیس شورای اروپایی» است. «شورای اروپا» سازمانی جداگانه است و ریاست میشل در سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۴ به آن سازمان مربوط نمی‌شود.

مواضع دربارهٔ گسترش اتحادیه اروپا

میشل در سخنرانی ۲۸ اوت ۲۰۲۳ در مجمع راهبردی بلد، گسترش اتحادیه اروپا را عاملی برای تقویت امنیت و قدرت اروپا دانست و پیشنهاد کرد اتحادیه و کشورهای متقاضی، برای گسترش تا سال ۲۰۳۰ آماده شوند. او این فرایند را به اصلاحات، حاکمیت قانون، استقلال دستگاه قضایی، مبارزه با فساد و احترام به حقوق اقلیت‌ها پیوند داد.

در همان سخنرانی، از مقاومت مردم اوکراین در برابر حملهٔ روسیه حمایت کرد و تجاوز به اوکراین را حمله به آزادی، دموکراسی و همکاری توصیف کرد. این مواضع، بخشی از دیدگاه عمومی او دربارهٔ امنیت اروپا و ضرورت دفاع از حاکمیت کشورها و ارزش‌های دموکراتیک بود.

حمایت از شورای ملی مقاومت ایران

حمایت‌های مستند میشل از شورای ملی مقاومت ایران در رویدادهای بررسی‌شده، مربوط به دورهٔ پس از پایان ریاست او بر شورای اروپایی است. او در این برنامه‌ها به‌عنوان سیاستمدار و مقام پیشین بلژیک و اتحادیه اروپا سخن گفته است. بنابراین، مواضع او دربارهٔ شورای ملی مقاومت ایران و مریم رجوی، بیانگر حمایت شخصی و سیاسی اوست و به‌خودی‌خود مصوبه یا موضع رسمی اتحادیه اروپا محسوب نمی‌شود.

کنفرانس رم؛ ۹ مرداد ۱۴۰۴

میشل در کنفرانس ایران آزاد در رم، در ۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، برابر با ۹ مرداد ۱۴۰۴، با محور «نه جنگ، نه مماشات؛ تغییر به دست مردم ایران و مقاومت سازمان‌یافته» سخنرانی کرد. این رویداد با حضور مریم رجوی و شماری از سیاستمداران اروپایی و آمریکایی برگزار شد و مسئلهٔ تغییر دموکراتیک و جایگزین سیاسی جمهوری اسلامی را مطرح کرد.

او شجاعت و پایداری اعضا و حامیان مقاومت را ستود و مریم رجوی را الگویی در هدایت این جنبش دانست. همچنین از ارادهٔ ساکنان اشرف ۳ تقدیر کرد و برنامهٔ ده‌ماده‌ای را مسیر گذار به جمهوری دموکراتیک معرفی کرد.

میشل با اشاره به تجربهٔ نخست‌وزیری و ریاست شورای اروپایی، گروگان‌گیری، حملات سایبری، انتشار اطلاعات گمراه‌کننده و اقدامات تروریستی را از ابزارهای فشار حکومت ایران بر دولت‌های اروپایی دانست. نتیجهٔ سیاسی او بر سه محور استوار بود: کنارگذاشتن مماشات، شکستن سکوت در برابر سرکوب و پذیرش وجود مقاومت سازمان‌یافته به‌عنوان جایگزین دموکراتیک.

او در پایان سخنرانی، از دیدار با افرادی سخن گفت که تجربهٔ زندان و سرکوب را برایش بازگو کرده بودند؛ از جمله زنی که در شش‌سالگی همراه مادرش در زندان بوده است. میشل با اشاره به داشتن دختری هم‌سن او، این روایت را به ضرورت دفاع از کرامت انسانی و آیندهٔ کودکان پیوند داد.

دیدار با مریم رجوی در رم؛ مرداد ۱۴۰۴

در گزارش دیدار میشل با مریم رجوی در رم، منتشرشده در ۴ اوت ۲۰۲۵، برابر با ۱۳ مرداد ۱۴۰۴، محورهای گفت‌وگو تحولات ایران و منطقه، اعدام زندانیان سیاسی و راه تغییر حکومت عنوان شده است. تاریخ انتشار گزارش، لزوماً تاریخ دقیق انجام دیدار نیست.

میشل اعدام بهروز احسانی و مهدی حسنی را محکوم کرد و آن را جنایت علیه بشریت خواند. او از جامعهٔ بین‌المللی خواست برای آزادی زندانیان سیاسی ایران اقدام مؤثر انجام دهد و سکوت در برابر سرکوب و نقض حقوق بین‌الملل را موجب تقویت عاملان این اقدامات دانست.

او در این دیدار از راه‌حل سوم و طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی حمایت کرد. به ارزیابی او، بمباران خارجی موجب سرنگونی حکومت ایران نمی‌شود و آزادی باید به دست مردم و مقاومت ایران به دست آید. میشل همچنین در پاسخ به نگرانی دربارهٔ بی‌ثباتی پس از تغییر حکومت، وجود شورای ملی مقاومت به‌عنوان جایگزین دموکراتیک و پیشینهٔ تاریخی جامعهٔ ایران را مطرح کرد.

دیدار بروکسل؛ شهریور ۱۴۰۴

وبگاه مریم رجوی در ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۵، برابر با ۲۱ شهریور ۱۴۰۴، گزارش دیدار دیگری با میشل در بروکسل را منتشر کرد. موضوع این دیدار، تحولات ایران و سیاست اتحادیه اروپا در قبال حکومت ایران بود.

میشل با استناد به تعاملات خود با چند رئیس‌جمهور جمهوری اسلامی در مسئولیت‌های پیشین، گفت تفاوتی در خط‌مشی اساسی آنان ندیده است. او از این تجربه نتیجه گرفت که حکومت ایران اصلاح‌پذیر نیست و راه‌حل را در تغییر به دست مردم و مقاومت ایران دانست. این موضع، ارزیابی سیاسی او از تجربهٔ تعامل با مقام‌های جمهوری اسلامی بود.

مصاحبه با واشنگتن تایمز؛ شهریور ۱۴۰۴

سایت مجاهد در ۲۴ شهریور ۱۴۰۴، بخش‌هایی از مصاحبهٔ میشل با واشنگتن تایمز را بازنشر کرد و تاریخ انتشار مصاحبه را یکشنبه ۲۳ شهریور، برابر با ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵، اعلام کرد. متن تفصیلی گفت‌وگو با تیم کنستانتین، مجری برنامهٔ «کاپیتال هیل»، نیز در ۲۸ شهریور منتشر شد.

پرسش‌های مصاحبه به پیامدهای جنگ دوازده‌روزه، سیاست کشورهای غربی و نگرانی از خلأ قدرت پس از جمهوری اسلامی مربوط بود. میشل در پاسخ، وجود اپوزیسیون سازمان‌یافته در داخل ایران و حمایت از آن در خارج را مطرح کرد. او درخواست‌نکردن پول یا عملیات نظامی از سوی مقاومت را پیامی مهم دانست که بر تعیین سرنوشت به دست خود ایرانیان تأکید دارد.

او همچنین از دولت‌های دموکراتیک خواست حمایت خود از این سازمان سیاسی و برنامهٔ آن را آشکار کنند. در توضیح اهمیت برنامهٔ ده‌ماده‌ای، بر برابری جنسیتی، جدایی دین از دولت، ایران غیرهسته‌ای و روابط مسالمت‌آمیز با همسایگان تأکید کرد؛ در عین حال دشواری‌های تغییر سیاسی را نادیده نگرفت.

در بخش دیگری از گفت‌وگو، میشل سیاست مذاکرات گذشته، از جمله در چارچوب برجام، را نقد کرد. به گفتهٔ او، حکومت ایران از تلاش‌های دیپلماتیک برای خرید زمان و افزایش فشار استفاده کرده است. او تصمیم‌های مربوط به مکانیسم ماشه را وسیله‌ای برای افزایش فشار دانست و برنامهٔ ده‌ماده‌ای را چارچوبی برای گذار دموکراتیک و کسب مشروعیت از طریق رأی مردم توصیف کرد.

تظاهرات ایران آزاد در برلین؛ ۱۸ بهمن ۱۴۰۴

میشل در ۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، برابر با ۱۸ بهمن ۱۴۰۴، در تظاهرات ایران آزاد در برلین، به مناسبت چهل‌وهفتمین سالگرد انقلاب ضدسلطنتی ایران، سخنرانی کرد. او با یادآوری دیوار برلین، امکان پایان‌یافتن ساختارهای سرکوب را مطرح کرد و مقاومت ایرانیان در داخل کشور، اشرف ۳ و خارج از ایران را به یکدیگر پیوند داد.

او مبارزهٔ مردم ایران را مبارزه‌ای علیه دو دورهٔ استبداد، سلطنتی و دینی، توصیف کرد و گفت سرنگونی شاه به تحقق پایدار آزادی منجر نشد. در این سخنرانی، حق انتخاب رهبران و آیندهٔ سیاسی کشور، محور دفاع او از مردم ایران بود.

میشل همچنین از نقش مقاومت در افشای فعالیت‌های هسته‌ای حکومت ایران تقدیر کرد. او سرکوب داخلی و گروگان‌گیری اتباع خارجی را ابزارهای حفظ قدرت و فشار بر دیگر کشورها دانست و شدت خشونت حکومت را نشانهٔ ترس و شکنندگی آن ارزیابی کرد.

کنفرانس «ایران: چشم‌انداز تغییر»؛ ۱۹ بهمن ۱۴۰۴

روز بعد، در ۸ فوریهٔ ۲۰۲۶، برابر با ۱۹ بهمن ۱۴۰۴، میشل در کنفرانس «ایران: چشم‌انداز تغییر» در برلین، با حضور مریم رجوی، نمایندگان پارلمان فدرال آلمان و شخصیت‌های سیاسی شرکت کرد. گزارش شورای ملی مقاومت از این رویداد، بر بررسی چشم‌انداز تغییر و جایگزین دموکراتیک متمرکز بود.

میشل در این نشست، میان پیشنهاد مقاومت سازمان‌یافته و تلاش رضا پهلوی برای معرفی خود به‌عنوان جایگزین تفاوت گذاشت. او استفادهٔ گسترده از شبکه‌های اجتماعی و هوش مصنوعی برای ایجاد تصویر یک جایگزین طبیعی را نقد کرد و معیار اصلی تمایز را دموکراسی و انتخابات آزاد دانست. این انتقاد، موضع بیان‌شدهٔ او در کنفرانس بود.

او برنامهٔ ده‌ماده‌ای مریم رجوی را نقشهٔ راهی برای عبور از استبداد به دموکراسی توصیف کرد و بر جدایی دین از دولت، برابری زنان و مردان، نقش پیشرو زنان و استقلال قوهٔ قضاییه تأکید گذاشت. به گفتهٔ او، این اصول باید برابری شهروندان و جلوگیری از تبعیض را تضمین کنند.

بازتاب این سخنان در رسانهٔ مجاهد، بر پیوند میان انتخابات آزاد، رد تحمیل حاکمیت و حق انحصاری مردم ایران برای تعیین قانون اساسی و آیندهٔ خود متمرکز بود. در این برداشت، حمایت میشل از مقاومت به برنامهٔ سیاسی و تعهدات دموکراتیک آن پیوند خورده است.

دیدار با مریم رجوی؛ ۳۰ خرداد ۱۴۰۵

در شنبه ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶، برابر با ۳۰ خرداد ۱۴۰۵، مریم رجوی با شارل میشل، جیمز جونز و کیت کلاگ دیدار کرد. گزارش این دیدار در اول تیر ۱۴۰۵ منتشر شد. رجوی از حمایت آنان از مردم و مقاومت ایران تقدیر کرد و دربارهٔ وضعیت حکومت و مقاومت سازمان‌یافته سخن گفت.

اظهارنظر مشخص میشل در این گزارش، به پاسخ‌گویی برنامهٔ ده‌ماده‌ای به اتهام‌های مطرح‌شده علیه مقاومت مربوط بود. او این برنامه را سندی قدرتمند دانست که می‌توان با رجوع به آن، ادعاها دربارهٔ اهداف و ماهیت سیاسی مقاومت را سنجید.

گردهمایی جهانی ایران آزاد در پاریس؛ ۳۰ خرداد ۱۴۰۵

میشل در گردهمایی جهانی ایران آزاد در پاریس در ۲۰ ژوئن ۲۰۲۶ نیز سخنرانی کرد. او با اشاره به انقلاب فرانسه، مقاومت در برابر نازیسم و اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر، مبارزهٔ ایرانیان را در زمینهٔ تاریخی دفاع از آزادی و کرامت انسانی قرار داد.

دو پیام اصلی او، ناکارآمدی مماشات و ناکارآمدی جنگ به‌عنوان راه‌حل مسئلهٔ ایران بود. در برابر این دو رویکرد، بر مقاومت سازمان‌یافته و اتکا به قیام مردم تأکید کرد و از شهروندان و سیاستمداران دیگر کشورها خواست بی‌تفاوت نباشند.

میشل از دوستان اروپایی خود خواست برنامهٔ ده‌ماده‌ای را مطالعه کنند. او حق مردم برای انتخاب، انتخابات آزاد، دستگاه قضایی مستقل، لغو مجازات اعدام، آزادی بیان و عقیده و برابری زنان و مردان را از تعهدات این برنامه برشمرد.

در ادامه، ایران غیرهسته‌ای و صلح با همسایگان را بخش دیگر این چشم‌انداز دانست. او اصول برنامه را با آرمان‌های بنیان‌گذاران اتحادیه اروپا پس از جنگ جهانی دوم، یعنی دموکراسی، صلح و شکوفایی، مقایسه کرد. گزارش شورای ملی مقاومت، حمایت او از این برنامه و دعوت به کنارگذاشتن سیاست حفظ وضع موجود را محور سخنرانی معرفی کرد.

ویژگی‌های مواضع او دربارهٔ ایران

در مواضع میشل، تجربهٔ تعامل با حکومت ایران و حمایت از جایگزین سیاسی به یکدیگر پیوند خورده‌اند. او در دیدار بروکسل، اصلاح‌ناپذیری حکومت را نتیجهٔ تجربهٔ خود دانست؛ در مصاحبهٔ واشنگتن تایمز، نگرانی از خلأ قدرت را با طرح وجود اپوزیسیون سازمان‌یافته پاسخ داد؛ و در گردهمایی پاریس، حمایت خارجی را در خدمت حق انتخاب مردم ایران قرار داد.

حمایت او از مریم رجوی نیز علاوه بر تقدیر از رهبری و پایداری او، بر محتوای برنامهٔ ده‌ماده‌ای استوار بوده است. انتخابات آزاد، برابری جنسیتی، جدایی دین از دولت، استقلال قضایی و ایران غیرهسته‌ای، معیارهایی هستند که میشل در توضیح این حمایت به آن‌ها رجوع کرده است.

مواضع حقوق‌بشری او در این زمینه، از محکومیت اعدام زندانیان سیاسی تا درخواست اقدام بین‌المللی برای آزادی آنان امتداد دارد. این موضوع در دیدار رم به‌صورت مشخص با اعدام بهروز احسانی و مهدی حسنی مطرح شد و در سخنرانی‌های بعدی، با دفاع از لغو مجازات اعدام و مقابله با سکوت در برابر سرکوب ادامه یافت.