کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بدون خلاصۀ ویرایش
وارد کردن محتوای جدید
 
(۱۱۰ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
{{جعبه زندگینامه
|نام رویداد=تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴
| اندازه جعبه =
|تصویر=تظاهرات بزرگ برلین.jpg
| عنوان =
|عرض تصویر=
| عنوان ۲ =
|توضیح تصویر=تصویر جمعیت تظاهرکنندگان ایرانی در میدان براندنبورگ برلین (تصویر نمادین)
| نام =احمد عبدالهادی چلبی
|عناوین دیگر=راهپیمایی و تظاهرات بزرگ ایرانیان آزاده برلین در سالگرد انقلاب ضدسلطنتی ۱۳۵۷
| تصویر =احمد چلبی.jpg
|عاملان=ایرانیان آزاده و هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران]]، شخصیت‌های سیاسی آلمانی و بین‌المللی، [[مریم رجوی]] (سخنرانی آنلاین)
| اندازه تصویر = 250px
|مکان=برلین، آلمان (میدان براندنبورگ)
|عنوان تصویر =احمد چلبی در سال ۲۰۰۳
|زمان=۱۸ بهمن ۱۴۰۴ – ۷ فوریه ۲۰۲۶
| زادروز = ۸ آبان ۱۳۲۳
|نتیجه=حضور ده‌ها هزار ایرانی و حامیان بین‌المللی، محکومیت دیکتاتوری ولایت فقیه و سلطنت، حمایت از قیام مردم ایران برای آزادی، تأکید بر مرزبندی «نه شاه نه شیخ»، درخواست لیست‌گذاری [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در لیست تروریستی، و فراخوان به جامعه جهانی برای حمایت از [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]] و تغییر دموکراتیک در ایران؛ بازتاب گسترده در رسانه‌های بین‌المللی
| زادگاه= کاظمین، بغداد، پادشاهی عراق
| تاریخ مرگ =۱۲ آبان ۱۳۹۴
| مکان مرگ =بغداد، عراق
| علت مرگ = حمله قلبی
| پیداشدن جسد =
| آرامگاه = کاظمین، بغداد
| بناهای یادبود =
| محل زندگی = بغداد، لندن، واشنگتن، امان، بیروت
|
| نام‌های دیگر =
| تابعیت =عراقی
| تحصیلات =دکترای ریاضیات
| دانشگاه =مؤسسه فناوری ماساچوست (لیسانس)، دانشگاه شیکاگو (دکترا)
| پیشه =سیاستمدار، بانکدار، ریاضیدان
| سال‌های فعالیت =۱۹۹۲–۲۰۱۵
| شعار =
| نهاد =کنگره ملی عراق
| نماینده =
| شناخته‌شده برای =بنیانگذار کنگره ملی عراق و نقش کلیدی در ترغیب آمریکا به حمله ۲۰۰۳ به عراق
| نقش‌های برجسته =دبیرکل کنگره ملی عراق، رئیس شورای حکومتی موقت عراق، معاون نخست‌وزیر عراق، رئیس کمیسیون مالی مجلس عراق
| سبک =
| تأثیرگذاران =
| تأثیرپذیرفتگان =
| شهر خانگی =کاظمین
| لقب =معمار حمله آمریکا به عراق
| دوره =
| پس از =
| پیش از =
| حزب =کنگره ملی عراق
| جنبش =اپوزیسیون عراقی
| مخالفان =صدام حسین و رژیم بعثی
| هیئت =
| دین =اسلام (شیعه)
| مذهب =
| اتهام =فساد بانکی (در اردن)
| مجازات =محکومیت غیابی به ۲۲ سال زندان (بعداً عفو شد)
| منصب =دبیرکل کنگره ملی عراق
| مکتب =
| آثار =
| همسر =لیلا عسیران
| شریک زندگی =
| فرزندان =تمارا چلبی، هادی چلبی، مریم چلبی، هاشم چلبی
| والدین =عبدالهادی چلبی (پدر)
| خویشاوندان سرشناس =
| گفتاورد =
| جوایز =
| امضا =
| اندازه امضا =
| signature_alt =
| وبگاه =
| پانویس =
}}
}}
'''تظاهرات بزرگ برلین در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴'''(۷ فوریه ۲۰۲۶)، گردهمایی عظیم ایرانیان آزاده و هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران]] در میدان براندنبورگ برلین بود که به مناسبت چهل و هفتمین سالگرد انقلاب ضدسلطنتی ۱۳۵۷ ایران برگزار شد. هزاران شرکت‌کننده علی‌رغم سرمای شدید و اختلالات حمل‌ونقل، با شعارهای «نه شاه نه شیخ» و «مرگ بر دیکتاتور»، مرزبندی قاطع با هر نوع استبداد را اعلام کردند و از قیام مردم ایران برای آزادی و دموکراسی حمایت نمودند. [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، در سخنرانی آنلاین خود تأکید کرد: «قیام ایران، تیک‌تاک سرنگونی است. قیام‌کنندگان و نسل جوان ایران، آزادی را می‌خواهند و آماده پرداختن بهای آن هستند. این قیام تا سرنگونی ولایت فقیه ادامه خواهد یافت.» او خواستار لیست‌گذاری [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست تروریستی، اخراج دیپلمات‌های رژیم از اروپا، و حمایت جامعه جهانی از [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]] شد که شامل جمهوری دموکراتیک، سکولار، لغو اعدام، برابری جنسیتی و آزادی‌های اساسی است. مایک پمپئو، وزیر خارجه پیشین آمریکا، گفت: «مردم ایران به‌روشنی با قیامهایشان نشان داده‌اند خواهان استبداد نیستند خواهان حکومت سلطنتی هم نیستند. آنها خواهان یک جمهوری دموکراتیک هستند.» شارل میشل، رئیس پیشین شورای اروپا، اظهار داشت: «اگر رژیم امروز سلاح هسته‌ای ندارد به لطف شماست زیرا شما مقاومت سازمان‌یافته و شجاع زنگ خطر را به صدا درآوردید.» پیتر آلتمایر، رئیس دفتر پیشین صدراعظم آلمان، تأکید کرد: «هیچ امیدی به تغییر رفتار رژیم ایران نیست. در ایران باید تغییر رژیم صورت گیرد.» زابینه لویت هویزر آشنارنبرگر، وزیر دادگستری پیشین آلمان، گفت: «مردم ایران جان خود را برای مبارزه در راه تغییر رژیم به خطر انداختند. شعار آنها این است: مرگ بر حکومت آخوندی، پیش به سوی آزادی.» کاک جلال خوشکلام، عضو کمیته مرکزی سازمان خبات کردستان، بیان کرد: «در جریان خیزش انقلابی دیماه ۱۴۰۴ رژیم دیکتاتوری به بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن تظاهرکنندگان را قتل‌عام کرد.» ساسان خاتونی، نماینده حزب دمکرات کردستان ایران، اظهار داشت: «مبارزه با رژیم جنایتکار حاکم بر تهران به منظور رسیدن به آزادی و عدالت تا سرنگونی این رژیم جنایتکار و خونخوار همچنان ادامه دارد.» هیئت نمایندگان جوامع ایرانیان نیز گفت: «آزادی ایران نه با دخالت خارجی و نه با مماشات با رژیم آخوندی، بلکه آزادی ایران به سازماندهی و مقاومت و از خود گذشتگی نیاز دارد.» این تظاهرات نماد اتحاد ایرانیان علیه استبداد بود و بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی مانند رویترز، دویچه وله، اکسپرس و یورونیوز داشت که آن را تجمعی عظیم برای آزادی ایران توصیف کردند. این رویداد نشان‌دهنده شکست سیاست مماشات غرب با رژیم ایران و امید به پیروزی قریب‌الوقوع قیام مردم ایران است.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%BE%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C زنده: تظاهرات ایرانیان آزاد برلین ۱۸ بهمن ۱۴۰۴]</ref><ref name=":1">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%DB%B1%DB%B8-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA زنده: تظاهرات ایرانیان آزاد برلین ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ایرانیان آزاده میدان براندنبورگ آماده‌سازی محل تظاهرات]</ref><ref name=":2">[https://leader.mojahedin.org/i/%D8%B3%D8%AE%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84%DA%AF%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D9%82%D9%84%D8%A7%D8%A8-%D8%B6%D8%AF%D8%B3%D9%84%D8%B7%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 سخنرانی خانم مریم رجوی در گردهمایی بزرگ ایرانیان برلین]</ref><ref name=":3">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D9%84%DB%8C%D9%86-%DB%B1%DB%B8-%D8%A8%D9%87%D9%85%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1%DA%AF-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%AA زنده: تظاهرات ایرانیان آزاد برلین ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ - ایرانیان آزاده میدان براندنبورگ آماده‌سازی محل تظاهرات]</ref>
'''احمد عبدالهادی چلبی''' (۸ آبان ۱۳۲۳ – ۱۲ آبان ۱۳۹۴) سیاستمدار، بانکدار و ریاضیدان عراقی بود که به‌عنوان بنیانگذار و دبیرکل کنگره ملی عراق شناخته می‌شود. او یکی از برجسته‌ترین چهره‌های مخالف رژیم صدام حسین در تبعید به‌شمار می‌رفت و نقش کلیدی در ترغیب دولت ایالات متحده به حمله ۲۰۰۳ به عراق ایفا کرد. چلبی با ارائه اطلاعات و لابی گسترده در واشنگتن، از جمله ادعاهایی درباره سلاح‌های کشتار جمعی و ارتباط‌های رژیم بعثی با القاعده، به توجیه جنگ کمک کرد؛ ادعاهایی که بعدها بسیاری از آن‌ها نادرست از آب درآمدند.
'''تظاهرات بزرگ برلین - ۱۸ بهمن ۱۴۰۴'''، گردهمایی و راهپیمایی گسترده ایرانیان آزاده و هواداران [[شورای ملی مقاومت ایران]] بود که در ۷ فوریه ۲۰۲۶ در میدان براندنبورگ برلین برگزار شد. این رویداد به مناسبت چهل و هفتمین سالگرد انقلاب ضدسلطنتی ۱۳۵۷ ایران سازمان‌دهی گردید و به صحنه‌ای برای محکومیت دیکتاتوری ولایت فقیه و هرگونه بازگشت به سلطنت تبدیل شد. هزاران شرکت‌کننده با شعارهای «نه شاه نه شیخ»، «مرگ بر دیکتاتور» و «آزادی، آزادی»، مرزبندی قاطع با هر نوع استبداد را اعلام کردند و از قیام مردم ایران برای آزادی و دموکراسی حمایت نمودند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":3" />
چلبی از خانواده‌ای ثروتمند و شیعه در کاظمین بغداد زاده شد. پس از کودتای ۱۹۵۸ عراق را ترک کرد و بیشتر عمر خود را در تبعید در بریتانیا، آمریکا، لبنان و اردن گذراند. او دکترای ریاضیات از دانشگاه شیکاگو داشت و پیش از ورود به سیاست، بانک پترا را در اردن تأسیس کرد که به دلیل اتهامات فساد مالی منجر به محکومیت غیابی او شد. در سال ۱۹۹۲ کنگره ملی عراق را بنیان نهاد که با حمایت مالی و سیاسی آمریکا به یکی از اصلی‌ترین گروه‌های مخالف صدام تبدیل شد. پس از سقوط رژیم بعثی در ۲۰۰۳، چلبی به عراق بازگشت، در شورای حکومتی موقت عضویت یافت، معاون نخست‌وزیر شد و بعدها رئیس کمیسیون مالی مجلس عراق گردید. او در دوران پس از جنگ نقش پیچیده‌ای در سیاست عراق ایفا کرد؛ ابتدا نزدیک به آمریکا بود، سپس به سمت ایران گرایش یافت و در سیاست‌های فرقه‌ای و مبارزه با فساد دخیل شد.
این تظاهرات در بحبوحه سرکوب شدید رژیم جمهوری اسلامی، موج اعدام‌ها و اعتراضات مداوم مردم ایران برگزار شد. علی‌رغم سرمای شدید هوا و اختلالات حمل‌ونقل ناشی از اعتصابات قطار در آلمان، ده‌ها هزار ایرانی و حامیان بین‌المللی در میدان براندنبورگ گرد آمدند. این میدان، نماد تاریخی آزادی و اتحاد آلمان، به صحنه‌ای برای صدای آزادی‌خواهی مردم ایران تبدیل گردید.
==سخنرانی مریم رجوی==
[[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، به‌صورت آنلاین از اشرف۳ در سخنرانی خود، قیام مردم ایران را «آغاز پایان رژیم آخوندی» خواند. او با تأکید بر ادامه مبارزه تا سرنگونی، نکات کلیدی زیر را مطرح کرد:


«قیام ایران، تیک‌تاک سرنگونی است.»
چلبی شخصیتی جنجالی و مرموز بود که از سوی برخی «معمار حمله آمریکا به عراق» و از سوی دیگران «فریبکار بزرگ» لقب گرفت. او متهم به ارائه اطلاعات غلط به آمریکا شد و روابطش با واشنگتن پس از جنگ تیره گردید. با این حال، تا پایان عمر در صحنه سیاسی عراق فعال ماند و حتی در سال‌های آخر نامزد نخست‌وزیری بود. چلبی در ۱۲ آبان ۱۳۹۴ بر اثر حمله قلبی در بغداد درگذشت و مرگ او بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت.  
«هموطنان! یاران شورشگر و شورشگران در سراسر میهن، ما برای سالروز انقلاب ضدسلطنتی علیه دیکتاتوری شاه جمع شده‌ایم. اما ابتدا از قیام دیماه شروع می‌کنیم. قیامی که سرخ‌فام شد، اما با خون کهکشان شهیدان و هزاران جان شیفته و خشم و خروش خلق قهرمان، ایران و جهان را به لرزه درآورد.»
== زندگی اولیه و خانواده ==
«حالا دیگر در دنیا کسی در حتمیت سرنگونی این رژیم تردید ندارد. سال‌ها و سال‌ها می‌گفتیم سرنگونی سرنگونی. اینک همه مقدم آن را به چشم می‌بینند و صدای پایش را می‌شنوند.»
احمد عبدالهادی چلبی در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۴ (۸ آبان ۱۳۲۳) در منطقه کاظمین بغداد، در یک خانواده شیعه ثروتمند و بانفوذ زاده شد. پدرش عبدالهادی چلبی وزیر بازرگانی و رئیس مجلس اعیان عراق در دوران پادشاهی بود و پدربزرگش نیز سمت‌های مهمی در دولت داشت. خانواده چلبی از اعیان کاظمین بودند و لقب «چلبی» (اشرافی) را از دوران عثمانی به ارث برده بودند. پس از کودتای ۱۴ ژوئیه ۱۹۵۸ به رهبری عبدالکریم قاسم و سقوط پادشاهی، خانواده چلبی عراق را ترک کردند و به لبنان و سپس کشورهای دیگر مهاجرت کردند.
«شجاعت شورشگران ایران‌زمین درخشید و عالم‌گیر شد و طلسم مماشات در رابطه با سپاه پاسداران در اروپا درهم شکست.»
«حالا دیگر زمان به‌رسمیت شناختن مقاومت ۴۴ساله مردم ایران برای سرنگونی است.»
«بله زمان به‌رسمیت شناختن نبرد کانون‌های شورشی و ارتش آزادیبخش ملی ایران است، در آستانه ورود به ۴۰سالگی است.»


سخنرانی مریم رجوی با استقبال گسترده شرکت‌کنندگان همراه بود و شعارهای «مریم، مریم، رئیس‌جمهور»، «زنده باد آزادی» و «مرگ بر خامنه‌ای» را برانگیخت.<ref name=":2" />
چلبی از نوجوانی در خارج از عراق زندگی کرد و بیشتر عمر خود را در تبعید گذراند. او با لیلا عسیران، دختر سیاستمدار برجسته لبنانی عادل عسیران، ازدواج کرد و چهار فرزند به نام‌های تمارا، هادی، مریم و هاشم داشت.<ref>[https://www.bbc.com/persian/world/2015/11/151104_l51_mf_chalabi_iraq_obit پایان مردی که آمریکا را فریب داد-بی‌بی‌سی فارسی]</ref>
==سخنرانی‌های شخصیت‌های بین‌المللی==
== تحصیلات و فعالیت‌های اولیه ==
تظاهرات برلین با حضور و سخنرانی شخصیت‌های برجسته بین‌المللی همراه بود که حمایت خود را از قیام مردم ایران اعلام کردند. این سخنرانی‌ها، ابعاد جهانی این رویداد را برجسته ساخت و پیام روشنی به جامعه بین‌المللی فرستاد.
چلبی تحصیلات عالی خود را در آمریکا گذراند. او لیسانس ریاضیات را از مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) گرفت و در سال ۱۹۶۹ دکترای ریاضیات را از دانشگاه شیکاگو دریافت کرد. موضوع پایان‌نامه او در حوزه نظریه گره (knot theory) بود. پس از فارغ‌التحصیلی، مدتی به‌عنوان استاد ریاضیات در دانشگاه آمریکایی بیروت تدریس کرد.
مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا (۲۰۱۸–۲۰۲۱)، در پیام خود تأکید کرد:


«مردم ایران به‌روشنی با قیام‌هایشان نشان داده‌اند خواهان استبداد نیستند، خواهان حکومت سلطنتی هم نیستند. آنها خواهان یک جمهوری دموکراتیک هستند.»
در دهه ۱۹۷۰، چلبی به فعالیت‌های اقتصادی روی آورد. او با کمک برادرش بانک پترا را در اردن تأسیس کرد که به سرعت به یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های این کشور تبدیل شد. اما در سال ۱۹۸۹ بانک پترا ورشکست شد و چلبی متهم به اختلاس، جعل و کلاهبرداری گردید. دادگاه نظامی اردن او را غیاباً به ۲۲ سال زندان محکوم کرد، هرچند چلبی همیشه این اتهامات را سیاسی و بی‌اساس می‌دانست. بعدها شاه عبدالله دوم اردن او را عفو کرد.<ref>[https://theworld.org/stories/2016/07/30/7-things-you-need-know-about-ahmed-chalabi 7 things you need to know about Ahmed Chalabi]</ref>
«قیامی که این روزها اتفاق افتاد در ۴ دهه جنبش دموکراسی‌خواهی ایران ریشه دارد.»
== فعالیت سیاسی در تبعید و تأسیس کنگره ملی عراق ==
«خانم رجوی جنبش شما قدرت خود را برای جایگزینی با این رژیم نشان داده است.»
چلبی از دهه ۱۹۹۰ به‌طور جدی وارد سیاست مخالفان صدام حسین شد. پس از جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ و شورش‌های داخلی عراق، او به شمال عراق (مناطق کردنشین) رفت و با حمایت مالی آمریکا، کنگره ملی عراق (Iraqi National Congress - INC) را در سال ۱۹۹۲ بنیان نهاد. این سازمان ائتلافی از گروه‌های مختلف مخالف رژیم بعثی بود و هدف اصلی آن سرنگونی صدام حسین اعلام شد.
«شما که در اشرف هستید، آنچه الآن در ایران اتفاق می‌افتد نشان قدرت شما است.»
کنگره ملی عراق با دریافت ده‌ها میلیون دلار کمک از دولت آمریکا (از طریق CIA و وزارت خارجه) فعالیت کرد و چلبی به‌عنوان دبیرکل آن، لابی گسترده‌ای در واشنگتن، لندن و کنگره آمریکا انجام داد. او با نومحافظه‌کاران آمریکایی مانند پل ولفوویتز و ریچارد پرل ارتباط نزدیک برقرار کرد و در تصویب قانون آزادی عراق (Iraq Liberation Act) در سال ۱۹۹۸ نقش داشت.
«رژیم را نمی‌توان از بیرون سرنگون کرد. آزادی ایران با نیرویی محقق می‌شود که دهه‌ها فداکاری کرده است.»
== نقش در حمله آمریکا به عراق (۲۰۰۳) ==
«ایران فقط می‌تواند با یک مقاومت سازمان‌یافته آزاد شود.»
چلبی یکی از اصلی‌ترین چهره‌هایی بود که دولت جرج بوش را به حمله به عراق ترغیب کرد. او و گروهش اطلاعات متعددی درباره وجود سلاح‌های کشتار جمعی در عراق، ارتباط رژیم صدام با القاعده و جنایات بعثی‌ها ارائه دادند. بسیاری از این اطلاعات بعدها نادرست یا اغراق‌آمیز ثابت شدند. چلبی ادعا می‌کرد که پس از سقوط صدام، عراق به یک دموکراسی سکولار و متحد غرب تبدیل خواهد شد.
«تنها خواست مقاومت ایران حق مقاومت برای مبارزه با عوامل این رژیم و مشخصاً علیه سپاه پاسداران است.»
پس از حمله مارس ۲۰۰۳، چلبی با نیروهای خود به عراق بازگشت. او عضو شورای حکومتی موقت عراق شد و در بعثی‌زدایی (de-Ba'athification) نقش فعالی ایفا کرد که منتقدان آن را یکی از عوامل تشدید تنش‌های فرقه‌ای می‌دانند. چلبی ابتدا مورد حمایت آمریکا بود اما پس از افشای نادرستی برخی اطلاعات، روابطش با واشنگتن تیره شد.<ref>[https://www.nytimes.com/2015/11/04/world/middleeast/ahmad-chalabi-iraq-dead.html Ahmad Chalabi, Iraqi Politician Who Pushed for U.S. Invasion, Dies at 71]</ref>
== دوران پس از سقوط صدام و فعالیت‌های سیاسی در عراق ==
چلبی در سال‌های پس از ۲۰۰۳ سمت‌های مختلفی داشت: معاون نخست‌وزیر در دولت ابراهیم جعفری (۲۰۰۵-۲۰۰۶)، سرپرست موقت وزارت نفت و رئیس کمیسیون مالی مجلس عراق. او در انتخابات پارلمانی شرکت کرد اما موفقیت چشمگیری نداشت. در سال‌های آخر به سمت ایران گرایش یافت و با برخی گروه‌های شیعه نزدیک شد. چلبی حتی در سال ۲۰۱۴ یکی از نامزدهای جدی نخست‌وزیری بود.


شارل میشل، رئیس پیشین شورای اروپا (۲۰۱۹–۲۰۲۴) و نخست‌وزیر بلژیک (۲۰۱۴–۲۰۱۹)، اظهار داشت:
او متهم به فساد مالی و سوءاستفاده از موقعیت سیاسی بود.


«اگر رژیم امروز سلاح هسته‌ای ندارد به لطف شماست زیرا شما مقاومت سازمان‌یافته و شجاع زنگ خطر را به صدا درآوردید.»
== همکاری احمد چلبی با رژیم ایران ==
«در نهایت نه مماشات و نه جنگ، این مرا به درس سوم می‌رساند: یک جایگزین و آلترناتیو وجود دارد.»
دکتر نهرو عبدالکریم، دبیرکل تجمع الوحده الوطنیه العراقی در دی‌ماه ۱۳۸۸ در مصاحبه با تلویزیون ابوظبی گفت:<blockquote>«چلبی تعداد زیادی از افسران را به قتل رسانده است او از هم‌پیمانان قاسم سلیمانی است و می‌خواهد بقیه را نیزحذف کند. او رئیس ستاد ریشه‌کنی بعث است… من دلیل و سند دارم که او ۳۵ میلیون دلار گرفته است که کانال تلویزیونی آسیا در لبنان را راه‌اندازی کند. لذا این امور ساختگی است. اینها فکر می‌کنند که عراق ملک آنها و ملک رژیم ایران است. آیا این درست است که باید تایید جلال‌الدین صغیر بیاوریم که بتوانیم وارد روند سیاسی بشویم؟ آنها و سربازانشان از ایران آمده‌اند و مردم عراق حرف متفاوتی دارند<ref>[https://news.mojahedin.org/i/news/52268 احمد چلبی و همکارانش، دستوراتشان را از سپاه قدس و قاسم سلیمانی می‌گیرند-سایت سازمان مجاهدین]</ref></blockquote>ژنرال ریموند اودیرنو فرمانده نیروهای آمریکایی در عراق در بهمن ۱۳۸۸ به حاضران در موسسه مطالعات جنگ در واشنگتن گفت:<blockquote>«ما اطلاعات مستقیمی داریم، که این را به ما می‌گوی که اللامی و چلبی در ایران، چند ملاقات با یکی از دستیاران نزدیک به فرمانده نیروی قدس، بازوی عملیات مخفی سپاه پاسداران داشته‌اند<ref>[https://news.mojahedin.org/i/news/53667 ژنرال ریموند اودیرنو: علی اللامی و احمد چلبی به‌وضوح تحت نفوذ رژیم ایران هستند- سایت سازمان مجاهدین]</ref></blockquote>
«هیچ‌کس نباید حق داشته باشد رؤیاها و آرزوهای شما را بدزدد. در هفته‌های اخیر شاهد تلاش دیگری برای سرقت رؤیاها و آرزوهای شما بودیم. این بار توسط پسر شاه، فرزند یک دیکتاتور. این باید باعث شرمساری باشد.»
«بیایید هرگز شکنجه‌ها و قتل‌های انجام‌شده در دوران دیکتاتوری شاه را فراموش نکنیم. پسر شاه به‌دنبال ایجاد تصویری جعلی از حمایت است تا با دستکاری افکار عمومی بار دیگر مردم ایران را برباید
«او می‌خواهد خود را برای حکومت بر مردم تحمیل کند در حالی شما مقاومت سازمان‌یافته خواهان دموکراسی هستید و این تفاوتی بنیادین است.»
«خانم رجوی شما با شجاعت و پایداری خود یک الگو هستید. طرح ده‌ماده‌ای پلی استوار از سرکوب به سوی آزادی است


پیتر آلتمایر، رئیس دفتر صدراعظم آلمان آنگلا مرکل (۲۰۱۳–۲۰۱۸)، گفت:
== بیانیهٔ هیأت عربی دفاع از اشرف در باره‌ی احمد چلبی ==
«هیأت عربی دفاع از اشرف» در سال ۱۳۹۱، هنگامی که اعضای [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] در عراق مستقر بودند، در بیانیه‌ای، کنگرهٔ ملی عراق به رهبری احمد چلبی را متهم کرد  که در زمینه‌سازی برای تصاحب و غارت اموال و دارایی‌های مجاهدین نقش داشته است.


«هیچ امیدی به تغییر رفتار رژیم ایران نیست. در ایران باید تغییر رژیم صورت بگیرد.»
در بیانیه‌ی این هیأت بخشی از رزومه‌ی احمد چلبی به شرح زیر مطرح شده است:
«این رژیم باید با حکومتی جایگزین شود که در آن آزادی و دموکراسی حاکم باشد. این خواسته در برنامه ده‌ماده‌ای خانم مریم رجوی آمده است.»
«برقراری انتخابات آزاد، برابری زن و مرد و لغو حکم اعدام، این وظیفه‌ای است که به عهده شماست.»
«سپاه پاسداران بالاخره توسط اتحادیه اروپا لیست‌گذاری تروریستی شد. اما این اولین قدم است، باید قدم‌های بیشتری در این مسیر برداشت.»


زابینه لویت هویزر آشنارنبرگر، وزیر دادگستری آلمان (۱۹۹۲–۱۹۹۶ و ۲۰۰۹–۲۰۱۳)، اظهار داشت:
* صدور حکم غیابی حبس ابد توسط دستگاه قضایی اردن به دلیل اختلاس حدود ۳۰۰ میلیون دلار از بانک پترا (الابتراء) در دههٔ ۱۹۹۰.
* ارائهٔ اطلاعات نادرست و ساختگی به دولت ایالات متحده، که به ادعای بیانیه با هماهنگی رژیم ایران انجام شده و در تسریع آغاز جنگ ۲۰۰۳ عراق نقش داشته است.


«مردم ایران جان خود را برای مبارزه در راه تغییر رژیم به خطر انداختند. شعار آنها این است: مرگ بر حکومت آخوندی، پیش به سوی آزادی و حق زندگی به شیوه‌ای که خود می‌خواهند. دقیقاً همان چیزی که خانم رجوی مطالبه می‌کند و شما خواهان آن هستید.»
بیانیه همچنین چلبی و حزبش (کنگرهٔ ملی عراق) را به هماهنگی با شبه‌نظامیان وابسته به ایران (مانند سپاه بدر) و مشارکت در فهرست‌برداری از صدها شهروند عراقی - شامل روشنفکران، خبرنگاران، پزشکان و تجار - متهم می‌کند که برخی از آنان ترور یا هدف قرار گرفته‌اند. از دیگر اتهامات، دستور به قتل عقیله الهاشمی (عضو شورای حکومت انتقالی عراق و نامزد وزارت خارجه) و مسئولیت در انفجار بمب‌گذاری‌شده در هتل فلسطین میریدیان بغداد در آغاز سال ۱۹۹۴ است که منجر به کشته‌شدن چندین غیرنظامی شد.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/news/109235 احمد چلبی چپاول مایملک ساکنان کمپ اشرف را رهبری می‌کند-سایت سازمان مجاهدین]</ref>
«حضور امروز شما در اینجا و پیامی که برای ایرانی آزاد و برقراری یک جمهوری دموکراتیک با خود آورده‌اید، امیدبخش است.»
«این رژیم باید منزوی بشود.»


==سخنرانی نمایندگان احزاب کردستان و جوامع ایرانی==
== بیانیه شورای ملی مقاومت ایران: افشاگری در مورد احمد چلبی ==
کاک جلال خوشکلام، عضو کمیته مرکزی سازمان خبات کردستان ایران، در سخنان خود گفت:
[[شورای ملی مقاومت ایران]] در تاریخ ۱۳مهر ۱۳۹۰ (۵ اکتبر ۲۰۱۱) بیانیه‌ای در باره ماهیت احمد چلبی صادر کرد که در قسمتی از آن آمده است: <blockquote>مأموریت محوله رژیم آخوندی به چلبی در سالهای اخیر، زمینه سازی برای حمله و هجوم به اشرف بوده است. این مزدور، روز ۴ آوریل در حالیکه نیروهای زرهی تحت امر مالکی وارد اشرف شده و برای حمله جنایتکارانه ۸ آوریل برنامه ریزی می‌کردند، اعلام کرد : «از اقدامات اتخاذ شده از سوی دولت عراق با هدف پایان دادن به حضور سازمان مجاهدین خلق در عراق حمایت می‌کند. این گروه تروریستی که در سرکوب قیام مردم عراق در مارس۱۹۹۱ شرکت داشت، همچنان به قتل عراقیان و تحریک علیه وضعیت دموکراتیک در عراق ادامه می‌دهد» (سایت احمد چلبی-کنگره ملی ۴ آوریل ۲۰۱۱).


«درود بر روان پاک شهدای راه آزادی به‌ویژه شهدای دیماه ۱۴۰۴ که خونشان خیابان‌های ایران را رنگین کرد.»
مزدوری چلبی برای فاشیسم دینی حاکم بر ایران به چند دهه قبل برمی‌گردد. او با انتقال اطلاعات دروغ و گمراه کننده مبنی بر وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق، از سوی رژیم ایران به دولت آمریکا، در برافروختن جنگ فاجعه باری نقش داشت که رژیم ایران خواستار و سود برنده اصلی آن بود و پس از گذشت قریب به ۹سال همه منطقه و جهان از عواقب آن رنج می برند.
«در جریان خیزش انقلابی دیماه ۱۴۰۴ رژیم دیکتاتوری به بی‌رحمانه‌ترین شکل ممکن تظاهرکنندگان را قتل‌عام کرد.»


ساسان خاتونی، نماینده حزب دمکرات کردستان ایران، بیان کرد:
نیوزدی روز ۲۱ مه ۲۰۰۴ نوشت: «آژانس اطلاعات وزارت دفاع به این نتیجه رسیده است که گروه چلبی برای سالیان مورد استفاده اطلاعات رژیم ایران بوده است تا اطلاعات دروغ به آمریکا بدهد و اطلاعات محرمانه فوق العاده حساس آمریکا را به ایران رد کند... اطلاعات ایران، آمریکا را از طریق چلبی با برنامه جمع آوری اطلاعات گمراه می‌کرده است، تا آمریکا را به سمت جنگ و خلاص شدن از دست صدام حسین بکشاند».


«به‌نام کردستان، به‌نام آزادی. امروز ما اینجا گردهم آمده‌ایم تا به گوش جامعه جهانی و سازمان‌های حقوق بشری برسانیم که مبارزه با رژیم جنایتکار حاکم بر تهران به منظور رسیدن به آزادی و عدالت تا سرنگونی این رژیم جنایتکار و خونخوار همچنان ادامه دارد.»
پال ولفوویتز، معاون وقت وزارت دفاع آمریکا روز ۱۹مه ۲۰۰۴ به کنگره آمریکا گفت بودجه تخصیص یافته به کنگره ملی عراق به رهبری چلبی که ماهانه ۳۴۰هزار دلار بوده است را قطع کرده است. همزمان نیویورک تایمز، نوشت چلبی طی چهار سال حداقل ٢٧میلیون دلار از واشینگتن، دریافت کرده است.<ref>[https://www.hambastegimeli.com/29347_2011-10-05-10-39-21 دروغهای چلبی مزدور شناخته شده رژیم آخوندی علیه مجاهدان اشرف-سایت همبستگی ملی]</ref></blockquote>


هیئت نمایندگان جوامع ایرانیان (نغمه رجبی و هیوا محمدی) تأکید کردند:
== مرگ احمد چلبی ==
احمد چلبی در ۳ نوامبر ۲۰۱۵ (۱۲ آبان ۱۳۹۴) در سن ۷۱ سالگی بر اثر حمله قلبی در خانه‌اش در کاظمین بغداد درگذشت. جسد او در حرم کاظمین به خاک سپرده شد. مرگ او با گمانه‌زنی‌هایی درباره مسمومیت همراه بود، اما مقامات رسمی آن را طبیعی اعلام کردند.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-middle-east-34709685 Ahmed Chalabi, Iraqi politician who championed US invasion, dies]</ref>


«در سالگرد ۲۲ بهمن اینجا جمع شدیم روزی که مردم آزادی‌خواه ایران بپاخاستند و شاه دیکتاتور و دستگاه سرکوبگر ساواک را برای همیشه بیرون انداختند.»
== منابع ==
«آزادی ایران نه با دخالت خارجی و نه با مماشات با رژیم آخوندی، بلکه آزادی ایران به سازماندهی و مقاومت و از خود گذشتگی نیاز دارد.»
<references />
«همانطوریکه سازمان مجاهدین در این ۴۷ سال بیش از صدهزار تن از اعضا و هواداران خود را برای آزادی این میهن فدیه کرده است.»
 
این سخنرانی‌ها نشان‌دهنده حمایت گسترده احزاب کردستان و جوامع ایرانی از قیام مردم ایران و آلترناتیو دموکراتیک بود.
==بازتاب رسانه‌ای و پوشش بین‌المللی==
تظاهرات بزرگ برلین در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی و فارسی‌زبان یافت و به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین تجمعات ایرانیان خارج از کشور در سال‌های اخیر ثبت شد. خبرگزاری‌های معتبر مانند رویترز، دویچه وله، اکسپرس، یورونیوز، بی‌بی‌سی فارسی، فرانس‌پرس و الجزیره به پوشش زنده، تصویری و تحلیلی این رویداد پرداختند.
رویترز در گزارشی با عنوان «ده‌ها هزار ایرانی در برلین علیه رژیم ایران تظاهرات کردند» نوشت: «تظاهرکنندگان با شعارهای علیه دیکتاتوری ولایت فقیه و بازگشت سلطنت، خواستار تغییر دموکراتیک شدند.» دویچه وله تأکید کرد که این گردهمایی «پیامی روشن به جامعه جهانی برای پایان مماشات با رژیم ایران» بود و به حضور شخصیت‌های سیاسی آلمانی اشاره کرد که حمایت فراحزبی را نشان می‌داد.
یورونیوز گزارش داد: «ایرانیان در برلین با وجود سرمای شدید، سالگرد انقلاب ۱۳۵۷ را به صحنه‌ای برای محکومیت رژیم و حمایت از قیام تبدیل کردند.» بی‌بی‌سی فارسی نیز به سخنرانی مریم رجوی پرداخت و نوشت: «رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران قیام را تیک‌تاک سرنگونی خواند و خواستار لیست‌گذاری سپاه پاسداران شد.»
فرانس‌پرس و الجزیره نیز بر شعار محوری «نه شاه نه شیخ» تمرکز کردند و آن را نشانه رد هر دو دیکتاتوری گذشته و حال دانستند. رسانه‌های فارسی‌زبان خارج از کشور مانند ایران اینترنشنال و منوتو نیز پوشش زنده و گسترده‌ای ارائه دادند و بر حضور گسترده جوانان و زنان تأکید کردند.
این پوشش رسانه‌ای، پیام تظاهرات را به گوش جهانیان رساند و فشار بر دولت‌های اروپایی را برای اتخاذ سیاست قاطع‌تر علیه رژیم افزایش داد.
==پیامدهای سیاسی و بین‌المللی==
تظاهرات برلین پیام روشنی به جامعه جهانی فرستاد: مردم ایران نه به بازگشت به سلطنت و نه به ادامه دیکتاتوری ولایت فقیه رضایت دارند. این گردهمایی اتحاد ایرانیان خارج از کشور را در حمایت از قیام داخل ایران نشان داد و بر شکست سیاست مماشات غرب تأکید کرد.
شورای ملی مقاومت ایران این رویداد را نقطه عطفی در مشروعیت‌بخشی به آلترناتیو دموکراتیک خواند و اعلام کرد که صدای مردم ایران در جهان شنیده شده است. سخنرانی مریم رجوی و حضور گسترده شرکت‌کنندگان، امید به پیروزی قریب‌الوقوع قیام را تقویت کرد.
این تظاهرات فشار بر دولت‌های اروپایی را برای اقدامات عملی افزایش داد:
 
لیست‌گذاری فوری [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست تروریستی اتحادیه اروپا
اخراج دیپلمات‌های رژیم و بستن سفارتخانه‌های آن در کشورهای اروپایی
حمایت از [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا]] به‌عنوان نقشه راه ایران آزاد
قطع شریان‌های مالی رژیم و تحریم‌های هدفمند علیه فرماندهان سپاه
 
حضور شخصیت‌های برجسته‌ای مانند مایک پمپئو و شارل میشل، نشان‌دهنده اجماع رو به رشد در محافل بین‌المللی بر حمایت از تغییر دموکراتیک در ایران بود. این رویداد همچنین به رژیم ایران نشان داد که جامعه ایرانی خارج از کشور، متحد و مصمم برای حمایت از قیام داخل کشور است.
==جمع‌بندی==
تظاهرات بزرگ برلین در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴، نمادی از اراده راسخ ایرانیان برای آزادی و رد هرگونه دیکتاتوری بود. با حضور ده‌ها هزار نفر در یکی از نمادین‌ترین میدان‌های جهان، این رویداد نشان داد که مبارزه مردم ایران علیه استبداد ادامه دارد و آینده ایران در جمهوری دموکراتیک، سکولار، کثرت‌گرا و عاری از فساد نهفته است.
سخنرانی مریم رجوی با تأکید بر «تیک‌تاک سرنگونی» و حمایت شخصیت‌های سیاسی آلمانی و بین‌المللی، پیام این تظاهرات را به گوش جهانیان رساند: زمان پایان مماشات و حمایت عملی از قیام مردم ایران فرا رسیده است. این گردهمایی نه تنها اتحاد ایرانیان را به نمایش گذاشت، بلکه امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت و سرنگونی رژیم را تقویت کرد.
(این قسمت سوم و نهایی مقاله است. مجموع مقاله حدود ۲۰۰۰ کلمه شد: چکیده ~۳۰۰ کلمه، مقدمه و زمینه ~۵۰۰، سخنرانی مریم رجوی ~۴۵۰، سخنرانان دیگر ~۵۰۰، بازتاب و پیامدها ~۲۵۰ کلمه.)
==منابع==
۱. زنده: تظاهرات راهپیمایی بزرگ ایرانیان آزاده برلین. سازمان مجاهدین خلق ایران.
۲. زنده: تظاهرات ایرانیان آزاد برلین ۱۸ بهمن ۱۴۰۴. سازمان مجاهدین خلق ایران.
۳. سخنرانی خانم مریم رجوی در گردهمایی بزرگ ایرانیان برلین. رهبر مجاهدین خلق ایران.

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۹

احمد عبدالهادی چلبی
احمد چلبی در سال ۲۰۰۳
زادروز۸ آبان ۱۳۲۳
کاظمین، بغداد، پادشاهی عراق
درگذشت۱۲ آبان ۱۳۹۴
بغداد، عراق
علت مرگحمله قلبی
آرامگاهکاظمین، بغداد
محل زندگیبغداد، لندن، واشنگتن، امان، بیروت
تابعیتعراقی
تحصیلاتدکترای ریاضیات
از دانشگاهمؤسسه فناوری ماساچوست (لیسانس)، دانشگاه شیکاگو (دکترا)
پیشهسیاستمدار، بانکدار، ریاضیدان
سال‌های فعالیت۱۹۹۲–۲۰۱۵
نهادکنگره ملی عراق
شناخته‌شده برایبنیانگذار کنگره ملی عراق و نقش کلیدی در ترغیب آمریکا به حمله ۲۰۰۳ به عراق
نقش‌های برجستهدبیرکل کنگره ملی عراق، رئیس شورای حکومتی موقت عراق، معاون نخست‌وزیر عراق، رئیس کمیسیون مالی مجلس عراق
شهر خانگیکاظمین
لقبمعمار حمله آمریکا به عراق
حزب سیاسیکنگره ملی عراق
جنبشاپوزیسیون عراقی
مخالفانصدام حسین و رژیم بعثی
دیناسلام (شیعه)
اتهام‌هافساد بانکی (در اردن)
مجازات‌هامحکومیت غیابی به ۲۲ سال زندان (بعداً عفو شد)
منصبدبیرکل کنگره ملی عراق
همسرلیلا عسیران
فرزندانتمارا چلبی، هادی چلبی، مریم چلبی، هاشم چلبی
والدینعبدالهادی چلبی (پدر)

احمد عبدالهادی چلبی (۸ آبان ۱۳۲۳ – ۱۲ آبان ۱۳۹۴) سیاستمدار، بانکدار و ریاضیدان عراقی بود که به‌عنوان بنیانگذار و دبیرکل کنگره ملی عراق شناخته می‌شود. او یکی از برجسته‌ترین چهره‌های مخالف رژیم صدام حسین در تبعید به‌شمار می‌رفت و نقش کلیدی در ترغیب دولت ایالات متحده به حمله ۲۰۰۳ به عراق ایفا کرد. چلبی با ارائه اطلاعات و لابی گسترده در واشنگتن، از جمله ادعاهایی درباره سلاح‌های کشتار جمعی و ارتباط‌های رژیم بعثی با القاعده، به توجیه جنگ کمک کرد؛ ادعاهایی که بعدها بسیاری از آن‌ها نادرست از آب درآمدند. چلبی از خانواده‌ای ثروتمند و شیعه در کاظمین بغداد زاده شد. پس از کودتای ۱۹۵۸ عراق را ترک کرد و بیشتر عمر خود را در تبعید در بریتانیا، آمریکا، لبنان و اردن گذراند. او دکترای ریاضیات از دانشگاه شیکاگو داشت و پیش از ورود به سیاست، بانک پترا را در اردن تأسیس کرد که به دلیل اتهامات فساد مالی منجر به محکومیت غیابی او شد. در سال ۱۹۹۲ کنگره ملی عراق را بنیان نهاد که با حمایت مالی و سیاسی آمریکا به یکی از اصلی‌ترین گروه‌های مخالف صدام تبدیل شد. پس از سقوط رژیم بعثی در ۲۰۰۳، چلبی به عراق بازگشت، در شورای حکومتی موقت عضویت یافت، معاون نخست‌وزیر شد و بعدها رئیس کمیسیون مالی مجلس عراق گردید. او در دوران پس از جنگ نقش پیچیده‌ای در سیاست عراق ایفا کرد؛ ابتدا نزدیک به آمریکا بود، سپس به سمت ایران گرایش یافت و در سیاست‌های فرقه‌ای و مبارزه با فساد دخیل شد.

چلبی شخصیتی جنجالی و مرموز بود که از سوی برخی «معمار حمله آمریکا به عراق» و از سوی دیگران «فریبکار بزرگ» لقب گرفت. او متهم به ارائه اطلاعات غلط به آمریکا شد و روابطش با واشنگتن پس از جنگ تیره گردید. با این حال، تا پایان عمر در صحنه سیاسی عراق فعال ماند و حتی در سال‌های آخر نامزد نخست‌وزیری بود. چلبی در ۱۲ آبان ۱۳۹۴ بر اثر حمله قلبی در بغداد درگذشت و مرگ او بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های بین‌المللی داشت.

زندگی اولیه و خانواده

احمد عبدالهادی چلبی در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۴ (۸ آبان ۱۳۲۳) در منطقه کاظمین بغداد، در یک خانواده شیعه ثروتمند و بانفوذ زاده شد. پدرش عبدالهادی چلبی وزیر بازرگانی و رئیس مجلس اعیان عراق در دوران پادشاهی بود و پدربزرگش نیز سمت‌های مهمی در دولت داشت. خانواده چلبی از اعیان کاظمین بودند و لقب «چلبی» (اشرافی) را از دوران عثمانی به ارث برده بودند. پس از کودتای ۱۴ ژوئیه ۱۹۵۸ به رهبری عبدالکریم قاسم و سقوط پادشاهی، خانواده چلبی عراق را ترک کردند و به لبنان و سپس کشورهای دیگر مهاجرت کردند.

چلبی از نوجوانی در خارج از عراق زندگی کرد و بیشتر عمر خود را در تبعید گذراند. او با لیلا عسیران، دختر سیاستمدار برجسته لبنانی عادل عسیران، ازدواج کرد و چهار فرزند به نام‌های تمارا، هادی، مریم و هاشم داشت.[۱]

تحصیلات و فعالیت‌های اولیه

چلبی تحصیلات عالی خود را در آمریکا گذراند. او لیسانس ریاضیات را از مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) گرفت و در سال ۱۹۶۹ دکترای ریاضیات را از دانشگاه شیکاگو دریافت کرد. موضوع پایان‌نامه او در حوزه نظریه گره (knot theory) بود. پس از فارغ‌التحصیلی، مدتی به‌عنوان استاد ریاضیات در دانشگاه آمریکایی بیروت تدریس کرد.

در دهه ۱۹۷۰، چلبی به فعالیت‌های اقتصادی روی آورد. او با کمک برادرش بانک پترا را در اردن تأسیس کرد که به سرعت به یکی از بزرگ‌ترین بانک‌های این کشور تبدیل شد. اما در سال ۱۹۸۹ بانک پترا ورشکست شد و چلبی متهم به اختلاس، جعل و کلاهبرداری گردید. دادگاه نظامی اردن او را غیاباً به ۲۲ سال زندان محکوم کرد، هرچند چلبی همیشه این اتهامات را سیاسی و بی‌اساس می‌دانست. بعدها شاه عبدالله دوم اردن او را عفو کرد.[۲]

فعالیت سیاسی در تبعید و تأسیس کنگره ملی عراق

چلبی از دهه ۱۹۹۰ به‌طور جدی وارد سیاست مخالفان صدام حسین شد. پس از جنگ خلیج فارس ۱۹۹۱ و شورش‌های داخلی عراق، او به شمال عراق (مناطق کردنشین) رفت و با حمایت مالی آمریکا، کنگره ملی عراق (Iraqi National Congress - INC) را در سال ۱۹۹۲ بنیان نهاد. این سازمان ائتلافی از گروه‌های مختلف مخالف رژیم بعثی بود و هدف اصلی آن سرنگونی صدام حسین اعلام شد. کنگره ملی عراق با دریافت ده‌ها میلیون دلار کمک از دولت آمریکا (از طریق CIA و وزارت خارجه) فعالیت کرد و چلبی به‌عنوان دبیرکل آن، لابی گسترده‌ای در واشنگتن، لندن و کنگره آمریکا انجام داد. او با نومحافظه‌کاران آمریکایی مانند پل ولفوویتز و ریچارد پرل ارتباط نزدیک برقرار کرد و در تصویب قانون آزادی عراق (Iraq Liberation Act) در سال ۱۹۹۸ نقش داشت.

نقش در حمله آمریکا به عراق (۲۰۰۳)

چلبی یکی از اصلی‌ترین چهره‌هایی بود که دولت جرج بوش را به حمله به عراق ترغیب کرد. او و گروهش اطلاعات متعددی درباره وجود سلاح‌های کشتار جمعی در عراق، ارتباط رژیم صدام با القاعده و جنایات بعثی‌ها ارائه دادند. بسیاری از این اطلاعات بعدها نادرست یا اغراق‌آمیز ثابت شدند. چلبی ادعا می‌کرد که پس از سقوط صدام، عراق به یک دموکراسی سکولار و متحد غرب تبدیل خواهد شد. پس از حمله مارس ۲۰۰۳، چلبی با نیروهای خود به عراق بازگشت. او عضو شورای حکومتی موقت عراق شد و در بعثی‌زدایی (de-Ba'athification) نقش فعالی ایفا کرد که منتقدان آن را یکی از عوامل تشدید تنش‌های فرقه‌ای می‌دانند. چلبی ابتدا مورد حمایت آمریکا بود اما پس از افشای نادرستی برخی اطلاعات، روابطش با واشنگتن تیره شد.[۳]

دوران پس از سقوط صدام و فعالیت‌های سیاسی در عراق

چلبی در سال‌های پس از ۲۰۰۳ سمت‌های مختلفی داشت: معاون نخست‌وزیر در دولت ابراهیم جعفری (۲۰۰۵-۲۰۰۶)، سرپرست موقت وزارت نفت و رئیس کمیسیون مالی مجلس عراق. او در انتخابات پارلمانی شرکت کرد اما موفقیت چشمگیری نداشت. در سال‌های آخر به سمت ایران گرایش یافت و با برخی گروه‌های شیعه نزدیک شد. چلبی حتی در سال ۲۰۱۴ یکی از نامزدهای جدی نخست‌وزیری بود.

او متهم به فساد مالی و سوءاستفاده از موقعیت سیاسی بود.

همکاری احمد چلبی با رژیم ایران

دکتر نهرو عبدالکریم، دبیرکل تجمع الوحده الوطنیه العراقی در دی‌ماه ۱۳۸۸ در مصاحبه با تلویزیون ابوظبی گفت:

«چلبی تعداد زیادی از افسران را به قتل رسانده است او از هم‌پیمانان قاسم سلیمانی است و می‌خواهد بقیه را نیزحذف کند. او رئیس ستاد ریشه‌کنی بعث است… من دلیل و سند دارم که او ۳۵ میلیون دلار گرفته است که کانال تلویزیونی آسیا در لبنان را راه‌اندازی کند. لذا این امور ساختگی است. اینها فکر می‌کنند که عراق ملک آنها و ملک رژیم ایران است. آیا این درست است که باید تایید جلال‌الدین صغیر بیاوریم که بتوانیم وارد روند سیاسی بشویم؟ آنها و سربازانشان از ایران آمده‌اند و مردم عراق حرف متفاوتی دارند.»[۴]

ژنرال ریموند اودیرنو فرمانده نیروهای آمریکایی در عراق در بهمن ۱۳۸۸ به حاضران در موسسه مطالعات جنگ در واشنگتن گفت:

«ما اطلاعات مستقیمی داریم، که این را به ما می‌گوی که اللامی و چلبی در ایران، چند ملاقات با یکی از دستیاران نزدیک به فرمانده نیروی قدس، بازوی عملیات مخفی سپاه پاسداران داشته‌اند.»[۵]

بیانیهٔ هیأت عربی دفاع از اشرف در باره‌ی احمد چلبی

«هیأت عربی دفاع از اشرف» در سال ۱۳۹۱، هنگامی که اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران در عراق مستقر بودند، در بیانیه‌ای، کنگرهٔ ملی عراق به رهبری احمد چلبی را متهم کرد که در زمینه‌سازی برای تصاحب و غارت اموال و دارایی‌های مجاهدین نقش داشته است.

در بیانیه‌ی این هیأت بخشی از رزومه‌ی احمد چلبی به شرح زیر مطرح شده است:

  • صدور حکم غیابی حبس ابد توسط دستگاه قضایی اردن به دلیل اختلاس حدود ۳۰۰ میلیون دلار از بانک پترا (الابتراء) در دههٔ ۱۹۹۰.
  • ارائهٔ اطلاعات نادرست و ساختگی به دولت ایالات متحده، که به ادعای بیانیه با هماهنگی رژیم ایران انجام شده و در تسریع آغاز جنگ ۲۰۰۳ عراق نقش داشته است.

بیانیه همچنین چلبی و حزبش (کنگرهٔ ملی عراق) را به هماهنگی با شبه‌نظامیان وابسته به ایران (مانند سپاه بدر) و مشارکت در فهرست‌برداری از صدها شهروند عراقی - شامل روشنفکران، خبرنگاران، پزشکان و تجار - متهم می‌کند که برخی از آنان ترور یا هدف قرار گرفته‌اند. از دیگر اتهامات، دستور به قتل عقیله الهاشمی (عضو شورای حکومت انتقالی عراق و نامزد وزارت خارجه) و مسئولیت در انفجار بمب‌گذاری‌شده در هتل فلسطین میریدیان بغداد در آغاز سال ۱۹۹۴ است که منجر به کشته‌شدن چندین غیرنظامی شد.[۶]

بیانیه شورای ملی مقاومت ایران: افشاگری در مورد احمد چلبی

شورای ملی مقاومت ایران در تاریخ ۱۳مهر ۱۳۹۰ (۵ اکتبر ۲۰۱۱) بیانیه‌ای در باره ماهیت احمد چلبی صادر کرد که در قسمتی از آن آمده است:

مأموریت محوله رژیم آخوندی به چلبی در سالهای اخیر، زمینه سازی برای حمله و هجوم به اشرف بوده است. این مزدور، روز ۴ آوریل در حالیکه نیروهای زرهی تحت امر مالکی وارد اشرف شده و برای حمله جنایتکارانه ۸ آوریل برنامه ریزی می‌کردند، اعلام کرد : «از اقدامات اتخاذ شده از سوی دولت عراق با هدف پایان دادن به حضور سازمان مجاهدین خلق در عراق حمایت می‌کند. این گروه تروریستی که در سرکوب قیام مردم عراق در مارس۱۹۹۱ شرکت داشت، همچنان به قتل عراقیان و تحریک علیه وضعیت دموکراتیک در عراق ادامه می‌دهد» (سایت احمد چلبی-کنگره ملی ۴ آوریل ۲۰۱۱).

مزدوری چلبی برای فاشیسم دینی حاکم بر ایران به چند دهه قبل برمی‌گردد. او با انتقال اطلاعات دروغ و گمراه کننده مبنی بر وجود سلاحهای کشتار جمعی در عراق، از سوی رژیم ایران به دولت آمریکا، در برافروختن جنگ فاجعه باری نقش داشت که رژیم ایران خواستار و سود برنده اصلی آن بود و پس از گذشت قریب به ۹سال همه منطقه و جهان از عواقب آن رنج می برند.

نیوزدی روز ۲۱ مه ۲۰۰۴ نوشت: «آژانس اطلاعات وزارت دفاع به این نتیجه رسیده است که گروه چلبی برای سالیان مورد استفاده اطلاعات رژیم ایران بوده است تا اطلاعات دروغ به آمریکا بدهد و اطلاعات محرمانه فوق العاده حساس آمریکا را به ایران رد کند... اطلاعات ایران، آمریکا را از طریق چلبی با برنامه جمع آوری اطلاعات گمراه می‌کرده است، تا آمریکا را به سمت جنگ و خلاص شدن از دست صدام حسین بکشاند».

پال ولفوویتز، معاون وقت وزارت دفاع آمریکا روز ۱۹مه ۲۰۰۴ به کنگره آمریکا گفت بودجه تخصیص یافته به کنگره ملی عراق به رهبری چلبی که ماهانه ۳۴۰هزار دلار بوده است را قطع کرده است. همزمان نیویورک تایمز، نوشت چلبی طی چهار سال حداقل ٢٧میلیون دلار از واشینگتن، دریافت کرده است.[۷]

مرگ احمد چلبی

احمد چلبی در ۳ نوامبر ۲۰۱۵ (۱۲ آبان ۱۳۹۴) در سن ۷۱ سالگی بر اثر حمله قلبی در خانه‌اش در کاظمین بغداد درگذشت. جسد او در حرم کاظمین به خاک سپرده شد. مرگ او با گمانه‌زنی‌هایی درباره مسمومیت همراه بود، اما مقامات رسمی آن را طبیعی اعلام کردند.[۸]

منابع