کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جزبدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''چکیده'''
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
علی امینی (زاده ۱۲۸۴ خورشیدی در تهران - مرگ ۲۱ آذر ۱۳۷۱ در پاریس)، سیاستمدار برجسته ایرانی دوران پهلوی دوم بود. او به عنوان نخست‌وزیر ایران از اردیبهشت ۱۳۴۰ تا تیر ۱۳۴۱ خدمت کرد و دوره کوتاه نخست‌وزیری‌اش با تلاش برای اصلاحات اقتصادی و اجتماعی، از جمله اصلاحات ارضی، همراه بود. امینی که تحصیل‌کرده فرانسه بود، در کابینه‌های مختلفی مانند قوام‌السلطنه، رزم‌آرا و مصدق سمت‌های کلیدی داشت و به عنوان یک لیبرال میانه‌رو شناخته می‌شد. او با حمایت آمریکا منصوب شد تا بحران اقتصادی ایران را حل کند، اما اختلاف با [[محمدرضا شاه]] بر سر بودجه نظامی منجر به استعفایش شد. امینی پس از استعفا به oposición نسبت به سیاست‌های شاه پیوست و در نهایت در تبعید درگذشت. دوره او پیش‌زمینه‌ای برای [[انقلاب سفید]] بود و نشان‌دهنده تنش‌های داخلی در [[رژیم پهلوی]] به شمار می‌رود.<ref>Encyclopædia Britannica, "Ali Amini," accessed January 1, 2026.</ref>
|نام رویداد=تظاهرات ایرانیان آزاده در حمایت از قیام سراسری - دی ۱۴۰۴
{{جعبه اطلاعات شخصیت
|تصویر=تظاهرات ایرانیان خارج کشور در حمایت از اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ .jpg
|نام = علی امینی
|عرض تصویر=
|تصویر = [[پرونده:علی امینی.jpg|بندانگشتی|وسط]]
|عناوین دیگر=تظاهرات هموطنان در شهرهای اروپایی شمال اروپا و آلمان در همبستگی با قیام مردم ایران
|توضیحات = علی امینی، نخست‌وزیر سابق ایران
|عاملان=ایرانیان آزاده، حامیان [[شورای ملی مقاومت ایران]]، هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]
|سری =
|مکان=برلین (آلمان)، استکهلم و مالمو (سوئد)، آمستردام (هلند)، کپنهاگ (دانمارک)، اسلو (نروژ)
|اولین_حضور =
|زمان=۹ دی ۱۴۰۴ – ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵
|آخرین_حضور =
|نتیجه=اعلام همبستگی با قیام سراسری مردم ایران، محکومیت سرکوب و اعدام‌ها توسط رژیم جمهوری اسلامی، حمایت از کانون‌های شورشی و آلترناتیو دموکراتیک شورای ملی مقاومت ایران، فراخوان به جامعه جهانی برای حمایت از مبارزه مردم ایران برای سرنگونی رژیم
|هدف = اصلاحات اقتصادی و مبارزه با فساد در دوران پهلوی
}}
|ساخته_شده_توسط=
'''تظاهرات ایرانیان آزاده در حمایت از قیام سراسری دی ۱۴۰۴'''، سلسله تظاهرات و آکسیون‌هایی بود که در ۹ دی ۱۴۰۴ توسط ایرانیان آزاده و حامیان [[شورای ملی مقاومت ایران]] در شهرهای برلین، استکهلم، آمستردام، مالمو، کپنهاگ و اسلو برگزار شد. این رویدادها در همبستگی با قیام سراسری مردم ایران علیه رژیم جمهوری اسلامی، محکومیت موج اعدام‌ها و سرکوب گسترده، و حمایت از کانون‌های شورشی و مبارزه برای سرنگونی رژیم انجام گرفت. شرکت‌کنندگان با سر دادن شعارهایی مانند «مرگ بر خامنه‌ای»، «زن، مقاومت، آزادی» و حمایت از آلترناتیو دموکراتیک، صدای اعتراض مردم ایران را به گوش جهانیان رساندند. این تظاهرات بخشی از فعالیت‌های مداوم ایرانیان خارج کشور برای پشتیبانی از مقاومت سازمان‌یافته بود.
|ایفای_نقش_توسط= -نخست‌وزیر ایران (۱۳۴۰-۱۳۴۱) -وزیر اقتصاد و دارایی -سفیر ایران در آمریکا
چکیده این تظاهرات در شهرهای کلیدی اروپا، نشان‌دهنده همبستگی گسترده ایرانیان آزاده با قیام مردم ایران بود. در برلین، تظاهرات با حضور پرشور هموطنان، نمایشگاه عکس شهیدان قیام و میز کتاب برگزار شد و شعارهای ضد رژیم طنین‌انداز گردید. در استکهلم، ایرانیان در برابر وزارت خارجه سوئد تجمع کردند و از دولت سوئد خواستار سیاست قاطع در برابر رژیم شدند. در مالمو، آکسیون مشابهی با تمرکز بر محکومیت اعدام‌ها انجام گرفت. در آمستردام، تظاهرات با شعارهای حمایت از کانون‌های شورشی همراه بود. در کپنهاگ، شرکت‌کنندگان جنایات رژیم را محکوم کردند و در اسلو، تظاهرات با تأکید بر حقوق بشر و سرنگونی رژیم برگزار شد. این رویدادها، رژیم را در ضعف و بحران توصیف کردند و بر ضرورت حمایت بین‌المللی از مبارزه مردم ایران برای جمهوری دموکراتیک تأکید نمودند. شرکت‌کنندگان، طرح ۱۰ ماده‌ای [[مریم رجوی]] را به عنوان چشم‌انداز ایران آینده ستودند و خواستار به‌رسمیت شناختن مقاومت سازمان‌یافته شدند.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4 تظاهرات ایرانیان آزاده در حمایت از قیام سراسری در برلین، استکهلم، آمستردام، مالمو، کپنهاگ و اسلو]</ref>
|قسمت‌ها =
== زمینه برگزاری و وضعیت قیام در ایران ==
|لقب =
این تظاهرات در شرایطی برگزار شد که قیام سراسری مردم ایران ادامه دارد و رژیم با افزایش اعدام‌ها و سرکوب سعی در مهار اعتراضات دارد. ایرانیان آزاده در خارج کشور، با برگزاری این آکسیون‌ها، صدای مردم داخل ایران را تقویت کردند و بر بحران عمیق رژیم تأکید نمودند.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4 زمینه برگزاری]</ref>
|نام_مستعار =
== تظاهرات در برلین ==
|نوع =
در برلین، تظاهرات گسترده‌ای با نمایشگاه عکس شهیدان و میز کتاب برگزار شد. شرکت‌کنندگان شعارهای مرگ بر خامنه‌ای سر دادند و حمایت از قیام را اعلام کردند.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4 تظاهرات در برلین]</ref>
|جنسیت = مرد
== تظاهرات در استکهلم و مالمو ==
|سن = ۸۷ سال (در زمان مرگ)
در استکهلم، تجمع مقابل وزارت خارجه با مطالبه سیاست قاطع سوئد. در مالمو، آکسیون مشابه با تمرکز بر اعدام‌ها.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4 تظاهرات در سوئد]</ref>
|تاریخ_تولد = ۱۲۸۴ خورشیدی (۱۹۰۵ میلادی)
== تظاهرات در آمستردام، کپنهاگ و اسلو ==
|تاریخ_مرگ = ۲۱ آذر ۱۳۷۱ (۱۲ دسامبر ۱۹۹۲)
در آمستردام، حمایت از کانون‌های شورشی. در کپنهاگ، محکومیت جنایات. در اسلو، تأکید بر حقوق بشر و سرنگونی.<ref>[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF%DB%8C%D9%86-%D8%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4 تظاهرات در هلند، دانمارک و نروژ]</ref>
|ویژگی = تحصیل‌کرده فرانسه، لیبرال میانه‌رو
== نتیجه‌گیری و چشم‌انداز ==
|شغل = سیاستمدار، اقتصاددان
این تظاهرات، پیام قوی همبستگی با قیام و حمایت از آلترناتیو دموکراتیک را ارسال کرد.
|عنوان = دکتر علی امینی
== منابع ==
|callsign =
<references />
|خانواده = از خانواده قاجار (پدرش حسام‌الدوله)
|همسر = بتول وثوقی
|significantother=
|فرزند = ایرج امینی
|خویشاوند =
|آدرس =
|مذهب = مسلمان شیعه
|ملیت = ایرانی
|lbl21 = تحصیلات
|data21 = دکترای حقوق از دانشگاه گرونوبل فرانسه
|lbl22 = سمت‌های کلیدی
|data22 = وزیر دادگستری، اقتصاد، دارایی
|lbl23 =
|data23 =
|lbl24 =
|data24 =
|lbl25 =
|data25 =
|extra-hdr =
|lbl31 =
|data31 =
|lbl32 =
|data32 =
|lbl33 =
|data33 =
|lbl34 =
|data34 =
|lbl35 =
|data35 = }}
== زندگی اولیه و تحصیلات ==
علی امینی در سال ۱۲۸۴ خورشیدی (۱۹۰۵ میلادی) در تهران متولد شد. پدرش، میرزا علی‌خان امین‌الدوله، از سیاستمداران دوران قاجار بود و خانواده‌اش به دربار قاجار نزدیک بودند. امینی آموزش اولیه را در تهران گذراند و سپس برای تحصیل به فرانسه رفت. او در دانشگاه گرونوبل فرانسه تحصیل کرد و در رشته حقوق و اقتصاد دکترا گرفت. بازگشت او به ایران در دهه ۱۳۱۰ با ورود به خدمات دولتی همراه بود، جایی که به عنوان کارمند وزارت دارایی شروع به کار کرد. این دوره از زندگی او پایه‌ای برای دیدگاه‌های لیبرال و اصلاح‌طلبانه‌اش شد، که تحت تأثیر آموزش غربی بود.<ref>Abbas Milani, Eminent Persians: The Men and Women Who Made Modern Iran, 1941-1979 (Syracuse University Press, 2008), 1: 245-250.</ref>
 
امینی به سرعت در سلسله مراتب دولتی پیشرفت کرد. او در سال‌های پس از رضا شاه، در سمت‌های اداری مختلف فعالیت داشت و به عنوان یک متخصص اقتصادی شناخته شد. تحصیلات او در فرانسه نه تنها دانش فنی به او داد، بلکه دیدگاهی جهانی نسبت به مسائل ایران ایجاد کرد، که بعدها در سیاست‌هایش منعکس شد. او با نخبگان غربی آشنا شد و این ارتباطات در دوران نخست‌وزیری‌اش نقش کلیدی ایفا کرد.<ref>Ervand Abrahamian, A History of Modern Iran (Cambridge University Press, 2008), 124.</ref>
== ورود به سیاست و سمت‌های اولیه ==
علی امینی ورود رسمی به سیاست را در دهه ۱۳۲۰ آغاز کرد. او در کابینه احمد قوام‌السلطنه (۱۳۲۵) به عنوان معاون وزیر دارایی منصوب شد و در مذاکرات نفتی نقش داشت. سپس در کابینه حسین علا و عبدالحسین هژیر سمت‌های اقتصادی گرفت. در دوره نخست‌وزیری ژنرال رزم‌آرا (۱۳۲۹)، امینی وزیر اقتصاد شد و در تدوین برنامه‌های توسعه اقتصادی مشارکت داشت. او یکی از حامیان ملی شدن نفت بود و در کابینه [[محمد مصدق]] (۱۳۳۰-۱۳۳۲) ابتدا وزیر دارایی و سپس وزیر دادگستری شد.<ref>James A. Bill, The Eagle and the Lion: The Tragedy of American-Iranian Relations (Yale University Press, 1988), 142-145.</ref>
 
پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، امینی به عنوان وزیر دارایی در کابینه فضل‌الله زاهدی خدمت کرد و در مذاکرات کنسرسیوم نفتی با شرکت‌های غربی نقش کلیدی داشت. او قرارداد نفت ۱۳۳۳ را امضا کرد که ایران را به درآمدهای نفتی بیشتر رساند، اما critics آن را به عنوان تسلیم به غرب می‌دانستند. در سال ۱۳۳۶، امینی سفیر ایران در آمریکا شد و روابط نزدیکی با دولت آیزنهاور برقرار کرد. این دوره او را به عنوان یک سیاستمدار pro-West معرفی کرد.<ref>Mark J. Gasiorowski, U.S. Foreign Policy and the Shah: Building a Client State in Iran (Cornell University Press, 1991), 89-92.</ref>
== نخست‌وزیری علی امینی ==
علی امینی در اردیبهشت ۱۳۴۰ (مه ۱۹۶۱) با حمایت مستقیم دولت جان اف. کندی رئیس‌جمهور آمریکا به نخست‌وزیری ایران منصوب شد. این انتصاب در پی بحران اقتصادی شدید، اعتراضات گسترده معلمان و دانشجویان، و ورشکستگی مالی کشور رخ داد. دولت قبلی جعفر شریف‌امامی استعفا داده بود و [[محمدرضا شاه]] تحت فشار آمریکا مجبور به پذیرش امینی شد که به عنوان یک سیاستمدار لیبرال و pro-Western شناخته می‌شد.<ref>Abbas Milani, The Shah (Palgrave Macmillan, 2011), 278-282.</ref>
امینی با اختیارات گسترده حکم گرفت و مجلس را منحل کرد تا بدون محدودیت قانون‌گذاری کند. او کابینه‌ای از اصلاح‌طلبان میانه‌رو تشکیل داد و وزرایی از نزدیکان جبهه ملی را برگزید. هدف اصلی او مبارزه با فساد، اصلاحات اقتصادی و کاهش نفوذ دربار بود. امینی اعلام کرد که ایران در آستانه ورشکستگی است و نیاز به کمک‌های خارجی دارد، که این اعتراف جنجال‌برانگیز شد اما حمایت آمریکا را جلب کرد.<ref>Ervand Abrahamian, Iran Between Two Revolutions (Princeton University Press, 1982), 420-425.</ref>
دوره نخست‌وزیری امینی با تنش‌های داخلی همراه بود. او تلاش کرد نقش شاه را در امور اجرایی کاهش دهد، که این امر خشم [[محمدرضا شاه]] را برانگیخت. همزمان، اپوزیسیون مانند جبهه ملی از او حمایت نکرد و او را عامل آمریکا می‌دانست.
== اصلاحات ارضی و اقتصادی ==
یکی از مهم‌ترین اقدامات امینی، آغاز اصلاحات ارضی بود. او لایحه‌ای را تصویب کرد که زمین‌های بزرگ مالکان را محدود و میان کشاورزان توزیع می‌کرد. حسن ارسنجانی وزیر کشاورزی او، این اصلاحات را با سرعت اجرا کرد و مالکان بزرگ را هدف قرار داد. این برنامه پیش‌زمینه‌ای برای [[انقلاب سفید]] شاه شد، اما در زمان امینی با مخالفت روحانیت و زمین‌داران مواجه گردید.<ref>James A. Bill, The Politics of Iran: Groups, Classes and Modernization (Merrill, 1972), 112-115.</ref>
 
امینی همچنین مبارزه با فساد را شدت بخشید، چندین مقام ارشد را برکنار کرد و بودجه نظامی را کاهش داد تا منابع را به توسعه اقتصادی اختصاص دهد. این کاهش بودجه ارتش، یکی از دلایل اصلی اختلاف او با شاه بود که ارتش را پایه قدرت خود می‌دانست. او روابط نزدیک با آمریکا را تقویت کرد و کمک‌های مالی دریافت نمود، اما critics او را وابسته به غرب می‌دانستند.<ref>Mark J. Gasiorowski, U.S. Foreign Policy and the Shah (Cornell University Press, 1991), 145-150.</ref>
 
اصلاحات امینی فضایی نسبی برای آزادی بیان ایجاد کرد، اما اعتراضات دانشجویی و کارگری ادامه یافت و دولت او را تحت فشار قرار داد.
== استعفا و دلایل آن ==
در تیر ۱۳۴۱ (ژوئیه ۱۹۶۲)، علی امینی پس از ۱۴ ماه نخست‌وزیری استعفا داد. دلایل اصلی شامل اختلاف شدید با شاه بر سر بودجه نظامی، عدم حمایت جبهه ملی، و فشار زمین‌داران بود. شاه که از کاهش نفوذ خود نگران بود، اسدالله علم را جایگزین کرد که وفادارتر بود.<ref>Abbas Milani, Eminent Persians (Syracuse University Press, 2008), 250-255.</ref>
 
استعفای امینی پایان تلاش برای اصلاحات لیبرال در [[رژیم پهلوی]] بود و راه را برای تمرکز قدرت بیشتر در دست شاه هموار کرد. برخی تحلیل‌گران معتقدند که شکست امینی نشان‌دهنده ناتوانی در ایجاد تغییرات اساسی بدون حمایت کامل دربار بود.<ref>Ervand Abrahamian, A History of Modern Iran (Cambridge University Press, 2008), 135.</ref>
 
منابع

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۵

تظاهرات ایرانیان آزاده در حمایت از قیام سراسری - دی ۱۴۰۴
تظاهرات هموطنان در شهرهای اروپایی شمال اروپا و آلمان در همبستگی با قیام مردم ایران
عاملان ایرانیان آزاده، حامیان شورای ملی مقاومت ایران، هواداران سازمان مجاهدین خلق ایران
مکان برلین (آلمان)، استکهلم و مالمو (سوئد)، آمستردام (هلند)، کپنهاگ (دانمارک)، اسلو (نروژ)
زمان ۹ دی ۱۴۰۴ – ۳۰ دسامبر ۲۰۲۵
نتیجه اعلام همبستگی با قیام سراسری مردم ایران، محکومیت سرکوب و اعدام‌ها توسط رژیم جمهوری اسلامی، حمایت از کانون‌های شورشی و آلترناتیو دموکراتیک شورای ملی مقاومت ایران، فراخوان به جامعه جهانی برای حمایت از مبارزه مردم ایران برای سرنگونی رژیم

تظاهرات ایرانیان آزاده در حمایت از قیام سراسری دی ۱۴۰۴، سلسله تظاهرات و آکسیون‌هایی بود که در ۹ دی ۱۴۰۴ توسط ایرانیان آزاده و حامیان شورای ملی مقاومت ایران در شهرهای برلین، استکهلم، آمستردام، مالمو، کپنهاگ و اسلو برگزار شد. این رویدادها در همبستگی با قیام سراسری مردم ایران علیه رژیم جمهوری اسلامی، محکومیت موج اعدام‌ها و سرکوب گسترده، و حمایت از کانون‌های شورشی و مبارزه برای سرنگونی رژیم انجام گرفت. شرکت‌کنندگان با سر دادن شعارهایی مانند «مرگ بر خامنه‌ای»، «زن، مقاومت، آزادی» و حمایت از آلترناتیو دموکراتیک، صدای اعتراض مردم ایران را به گوش جهانیان رساندند. این تظاهرات بخشی از فعالیت‌های مداوم ایرانیان خارج کشور برای پشتیبانی از مقاومت سازمان‌یافته بود. چکیده این تظاهرات در شهرهای کلیدی اروپا، نشان‌دهنده همبستگی گسترده ایرانیان آزاده با قیام مردم ایران بود. در برلین، تظاهرات با حضور پرشور هموطنان، نمایشگاه عکس شهیدان قیام و میز کتاب برگزار شد و شعارهای ضد رژیم طنین‌انداز گردید. در استکهلم، ایرانیان در برابر وزارت خارجه سوئد تجمع کردند و از دولت سوئد خواستار سیاست قاطع در برابر رژیم شدند. در مالمو، آکسیون مشابهی با تمرکز بر محکومیت اعدام‌ها انجام گرفت. در آمستردام، تظاهرات با شعارهای حمایت از کانون‌های شورشی همراه بود. در کپنهاگ، شرکت‌کنندگان جنایات رژیم را محکوم کردند و در اسلو، تظاهرات با تأکید بر حقوق بشر و سرنگونی رژیم برگزار شد. این رویدادها، رژیم را در ضعف و بحران توصیف کردند و بر ضرورت حمایت بین‌المللی از مبارزه مردم ایران برای جمهوری دموکراتیک تأکید نمودند. شرکت‌کنندگان، طرح ۱۰ ماده‌ای مریم رجوی را به عنوان چشم‌انداز ایران آینده ستودند و خواستار به‌رسمیت شناختن مقاومت سازمان‌یافته شدند.[۱]

زمینه برگزاری و وضعیت قیام در ایران

این تظاهرات در شرایطی برگزار شد که قیام سراسری مردم ایران ادامه دارد و رژیم با افزایش اعدام‌ها و سرکوب سعی در مهار اعتراضات دارد. ایرانیان آزاده در خارج کشور، با برگزاری این آکسیون‌ها، صدای مردم داخل ایران را تقویت کردند و بر بحران عمیق رژیم تأکید نمودند.[۲]

تظاهرات در برلین

در برلین، تظاهرات گسترده‌ای با نمایشگاه عکس شهیدان و میز کتاب برگزار شد. شرکت‌کنندگان شعارهای مرگ بر خامنه‌ای سر دادند و حمایت از قیام را اعلام کردند.[۳]

تظاهرات در استکهلم و مالمو

در استکهلم، تجمع مقابل وزارت خارجه با مطالبه سیاست قاطع سوئد. در مالمو، آکسیون مشابه با تمرکز بر اعدام‌ها.[۴]

تظاهرات در آمستردام، کپنهاگ و اسلو

در آمستردام، حمایت از کانون‌های شورشی. در کپنهاگ، محکومیت جنایات. در اسلو، تأکید بر حقوق بشر و سرنگونی.[۵]

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز

این تظاهرات، پیام قوی همبستگی با قیام و حمایت از آلترناتیو دموکراتیک را ارسال کرد.

منابع