کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
Alireza k h (بحث | مشارکتها) ایجاد صفحه تمرین جدید و نوشتن یک مقاله در رابطه با روزنامه قانون برچسبها: برگرداندهشده ویرایشگر دیداری |
Alireza k h (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۸۹ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه زندگینامه | |||
| نام = لخ والسا | |||
| نامبهلهستانی = Lech Wałęsa | |||
| تاریخ تولد = ۲۹ سپتامبر ۱۹۴۳ | |||
| مکان تولد = پوپوو، ووتسواوک، لهستان | |||
| ملیت = لهستانی | |||
| تحصیلات = آموزش فنی حرفهای (برقکار صنعتی) | |||
| حرفه = فعال کارگری، سیاستمدار | |||
| سمتها = | |||
رهبر اتحادیه [[سولیدارنوشچ|همبستگی]] (۱۹۸۰–۱۹۹۰) | |||
رئیسجمهور لهستان (۱۹۹۰–۱۹۹۵) | |||
| همسر = دانوتا والسا | |||
| فرزندان = ۸ | |||
| جوایز = جایزه صلح نوبل (۱۹۸۳) | |||
| وبگاه = https://walesa.eu/ | |||
}} | |||
لخ والسا (به لهستانی: Lech Wałęsa؛ زادهٔ ۲۹ سپتامبر ۱۹۴۳) فعال کارگری و سیاستمدار لهستانی است که نقش محوری در تحولات سیاسی لهستان در اواخر قرن بیستم و گذار این کشور از نظام کمونیستی به دموکراسی ایفا کرد. او بیش از همه بهعنوان رهبر اتحادیه مستقل کارگری [[سولیدارنوشچ|همبستگی]] شناخته میشود؛ جنبشی که نخستین تشکل قانونی و مستقل کارگران در بلوک شرق بود و تأثیر قابلتوجهی بر فروپاشی نظامهای کمونیستی در اروپای مرکزی و شرقی گذاشت.¹²³ | |||
والسا فعالیت سیاسی خود را از دل جنبشهای کارگری دههٔ ۱۹۷۰ آغاز کرد و در جریان اعتصابات کشتیسازی گدانسک در سال ۱۹۸۰ به چهرهای ملی و سپس بینالمللی تبدیل شد. امضای توافقنامههای گدانسک میان دولت کمونیستی و نمایندگان کارگران، به رهبری او، به رسمیت شناختن اتحادیههای مستقل و گسترش فضای اجتماعی و سیاسی را در پی داشت.¹² این روند، هرچند با اعلام حکومت نظامی در سال ۱۹۸۱ و سرکوب شدید جنبش متوقف شد، اما بهطور کامل از میان نرفت و والسا به نماد مقاومت مدنی غیرخشونتآمیز بدل شد.¹ | |||
در سال ۱۹۸۳، بهدلیل نقش او در دفاع مسالمتآمیز از حقوق کارگران و آزادیهای مدنی، جایزهٔ صلح نوبل به والسا اعطا شد.³ این جایزه جایگاه بینالمللی او را تثبیت کرد و توجه افکار عمومی جهان را به تحولات لهستان جلب نمود. در اواخر دههٔ ۱۹۸۰، والسا از بازیگران اصلی مذاکرات موسوم به «میز گرد» بود که به برگزاری انتخابات نیمهآزاد در سال ۱۹۸۹ و پایان نظام تکحزبی انجامید.¹² | |||
پس از فروپاشی رسمی نظام کمونیستی، والسا در سال ۱۹۹۰ بهعنوان نخستین رئیسجمهور لهستان که با رأی مستقیم مردم انتخاب شد، به قدرت رسید. دوران ریاستجمهوری او با اصلاحات اقتصادی گسترده، تغییر جهت سیاست خارجی و چالشهای سیاسی داخلی همراه بود. با وجود اختلافنظرها دربارهٔ عملکرد او در این دوره، والسا همچنان یکی از چهرههای تأثیرگذار تاریخ سیاسی معاصر لهستان به شمار میرود.¹² | |||
== زندگینامه == | |||
لخ والسا در خانوادهای کارگری در روستای پوپوو به دنیا آمد. پدرش، بولسواف والسا، کهنهسرباز جنگ جهانی دوم بود که پس از جنگ درگذشت و مادرش مسئولیت تأمین خانواده را بر عهده گرفت.¹ شرایط اقتصادی دشوار و فضای سیاسی بستهٔ لهستان پساجنگ، تأثیر قابلتوجهی بر شکلگیری شخصیت اجتماعی او داشت. | |||
والسا پس از پایان تحصیلات عمومی، آموزش فنی دید و بهعنوان برقکار صنعتی مشغول به کار شد.³ او تحصیلات دانشگاهی نداشت و همین پیشینهٔ کارگری بعدها به بخش مهمی از هویت سیاسیاش تبدیل شد. در سال ۱۹۶۷ در کشتیسازی لنین در گدانسک استخدام شد؛ مکانی که بعدها به کانون اصلی فعالیتهای اعتراضی بدل شد.² | |||
== | مشارکت در اعتراضات کارگری سال ۱۹۷۰ و مشاهدهٔ سرکوب خشونتآمیز معترضان، نگرش سیاسی والسا را شکل داد.² پس از اخراج از کار در سال ۱۹۷۶ بهدلیل فعالیتهای اعتراضی، او به فعالیتهای سازمانیافتهتر مخالف حکومت روی آورد و در آستانهٔ دههٔ ۱۹۸۰ به یکی از چهرههای شناختهشدهٔ جنبش کارگری بدل شد.¹² | ||
== فعالیتهای حرفهای و سیاسی == | |||
اعتصابات گستردهٔ اوت ۱۹۸۰ در گدانسک نقطهٔ عطف فعالیت سیاسی والسا بود. او بهعنوان رهبر اعتصاب و مذاکرهکنندهٔ اصلی با دولت شناخته شد و نقش کلیدی در تأسیس اتحادیه همبستگی ایفا کرد.¹² این اتحادیه بهسرعت به یک جنبش اجتماعی فراگیر با میلیونها عضو تبدیل شد.² | |||
پس از اعلام حکومت نظامی در دسامبر ۱۹۸۱، والسا بازداشت و فعالیتهای همبستگی ممنوع شد. با این حال، او همچنان چهرهای محوری در مقاومت مدنی باقی ماند.¹ در سال ۱۹۸۳ جایزهٔ صلح نوبل به او تعلق گرفت.³ | |||
در سالهای پایانی دههٔ ۱۹۸۰، والسا در مذاکرات سیاسی با حکومت مشارکت داشت که به انتخابات ۱۹۸۹ و انتقال قدرت انجامید.¹² در سال ۱۹۹۰، او رئیسجمهور لهستان شد و تا ۱۹۹۵ در این سمت باقی ماند.¹ | |||
== مواضع و دیدگاهها == | |||
والسا از گذار مسالمتآمیز به دموکراسی، نظام چندحزبی و ادغام لهستان در ساختارهای غربی حمایت میکرد.¹ او از اصلاحات اقتصادی بازارمحور پشتیبانی نمود، هرچند پیامدهای اجتماعی این اصلاحات با انتقاداتی همراه بود.⁴ | |||
در سیاست خارجی، والسا از پیوستن لهستان به [[ناتو]] و نزدیکی به [[اتحادیه اروپا]] دفاع میکرد.¹ در حوزهٔ اجتماعی، دیدگاههای او اغلب محافظهکارانه توصیف شده و گاه موجب فاصله گرفتن بخشی از نیروهای لیبرال از او شده است.² | |||
== نقدها و ارزیابیها == | |||
والسا از سوی بسیاری از تاریخنگاران بهعنوان نماد مقاومت مدنی و یکی از عوامل کلیدی پایان کمونیسم در اروپای شرقی ارزیابی میشود.² در مقابل، منتقدان به سبک رهبری شخصمحور و تنشهای سیاسی دوران ریاستجمهوری او اشاره کردهاند.¹ | |||
یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات مربوط به او، اتهام همکاری با سرویس امنیتی لهستان کمونیستی در دههٔ ۱۹۷۰ است. این اتهامات از سوی والسا رد شده و همچنان موضوع اختلافنظر پژوهشگران است.⁵ | |||
== منابع == | == منابع == | ||
Lech Wałęsa, Encyclopaedia Britannica | |||
https://www.britannica.com/biography/Lech-Walesa | |||
Timothy Garton Ash, The Polish Revolution: Solidarity, Yale University Press | |||
Lech Wałęsa – The Nobel Peace Prize 1983, NobelPrize.org | |||
https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1983/walesa/biographical/ | |||
Leszek Balcerowicz, Socialism, Capitalism, Transformation, Central European University Press | |||
Lech Wałęsa denies secret police collaboration, Euronews | |||
https://www.euronews.com/2016/02/22/lech-walesa-denies-secret-police-collaboration | |||
نسخهٔ کنونی تا ۵ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۳۲
| لخ والسا | |
|---|---|
| زادروز | ۲۹ سپتامبر ۱۹۴۳ پوپوو، ووتسواوک، لهستان |
| ملیت | لهستانی |
| تحصیلات | آموزش فنی حرفهای (برقکار صنعتی) |
| همسر | دانوتا والسا |
| فرزندان | ۸ |
| جایزه صلح نوبل (۱۹۸۳) | |
| وبگاه | |
| https://walesa.eu/ | |
لخ والسا (به لهستانی: Lech Wałęsa؛ زادهٔ ۲۹ سپتامبر ۱۹۴۳) فعال کارگری و سیاستمدار لهستانی است که نقش محوری در تحولات سیاسی لهستان در اواخر قرن بیستم و گذار این کشور از نظام کمونیستی به دموکراسی ایفا کرد. او بیش از همه بهعنوان رهبر اتحادیه مستقل کارگری همبستگی شناخته میشود؛ جنبشی که نخستین تشکل قانونی و مستقل کارگران در بلوک شرق بود و تأثیر قابلتوجهی بر فروپاشی نظامهای کمونیستی در اروپای مرکزی و شرقی گذاشت.¹²³
والسا فعالیت سیاسی خود را از دل جنبشهای کارگری دههٔ ۱۹۷۰ آغاز کرد و در جریان اعتصابات کشتیسازی گدانسک در سال ۱۹۸۰ به چهرهای ملی و سپس بینالمللی تبدیل شد. امضای توافقنامههای گدانسک میان دولت کمونیستی و نمایندگان کارگران، به رهبری او، به رسمیت شناختن اتحادیههای مستقل و گسترش فضای اجتماعی و سیاسی را در پی داشت.¹² این روند، هرچند با اعلام حکومت نظامی در سال ۱۹۸۱ و سرکوب شدید جنبش متوقف شد، اما بهطور کامل از میان نرفت و والسا به نماد مقاومت مدنی غیرخشونتآمیز بدل شد.¹
در سال ۱۹۸۳، بهدلیل نقش او در دفاع مسالمتآمیز از حقوق کارگران و آزادیهای مدنی، جایزهٔ صلح نوبل به والسا اعطا شد.³ این جایزه جایگاه بینالمللی او را تثبیت کرد و توجه افکار عمومی جهان را به تحولات لهستان جلب نمود. در اواخر دههٔ ۱۹۸۰، والسا از بازیگران اصلی مذاکرات موسوم به «میز گرد» بود که به برگزاری انتخابات نیمهآزاد در سال ۱۹۸۹ و پایان نظام تکحزبی انجامید.¹²
پس از فروپاشی رسمی نظام کمونیستی، والسا در سال ۱۹۹۰ بهعنوان نخستین رئیسجمهور لهستان که با رأی مستقیم مردم انتخاب شد، به قدرت رسید. دوران ریاستجمهوری او با اصلاحات اقتصادی گسترده، تغییر جهت سیاست خارجی و چالشهای سیاسی داخلی همراه بود. با وجود اختلافنظرها دربارهٔ عملکرد او در این دوره، والسا همچنان یکی از چهرههای تأثیرگذار تاریخ سیاسی معاصر لهستان به شمار میرود.¹²
زندگینامه
لخ والسا در خانوادهای کارگری در روستای پوپوو به دنیا آمد. پدرش، بولسواف والسا، کهنهسرباز جنگ جهانی دوم بود که پس از جنگ درگذشت و مادرش مسئولیت تأمین خانواده را بر عهده گرفت.¹ شرایط اقتصادی دشوار و فضای سیاسی بستهٔ لهستان پساجنگ، تأثیر قابلتوجهی بر شکلگیری شخصیت اجتماعی او داشت.
والسا پس از پایان تحصیلات عمومی، آموزش فنی دید و بهعنوان برقکار صنعتی مشغول به کار شد.³ او تحصیلات دانشگاهی نداشت و همین پیشینهٔ کارگری بعدها به بخش مهمی از هویت سیاسیاش تبدیل شد. در سال ۱۹۶۷ در کشتیسازی لنین در گدانسک استخدام شد؛ مکانی که بعدها به کانون اصلی فعالیتهای اعتراضی بدل شد.²
مشارکت در اعتراضات کارگری سال ۱۹۷۰ و مشاهدهٔ سرکوب خشونتآمیز معترضان، نگرش سیاسی والسا را شکل داد.² پس از اخراج از کار در سال ۱۹۷۶ بهدلیل فعالیتهای اعتراضی، او به فعالیتهای سازمانیافتهتر مخالف حکومت روی آورد و در آستانهٔ دههٔ ۱۹۸۰ به یکی از چهرههای شناختهشدهٔ جنبش کارگری بدل شد.¹²
فعالیتهای حرفهای و سیاسی
اعتصابات گستردهٔ اوت ۱۹۸۰ در گدانسک نقطهٔ عطف فعالیت سیاسی والسا بود. او بهعنوان رهبر اعتصاب و مذاکرهکنندهٔ اصلی با دولت شناخته شد و نقش کلیدی در تأسیس اتحادیه همبستگی ایفا کرد.¹² این اتحادیه بهسرعت به یک جنبش اجتماعی فراگیر با میلیونها عضو تبدیل شد.²
پس از اعلام حکومت نظامی در دسامبر ۱۹۸۱، والسا بازداشت و فعالیتهای همبستگی ممنوع شد. با این حال، او همچنان چهرهای محوری در مقاومت مدنی باقی ماند.¹ در سال ۱۹۸۳ جایزهٔ صلح نوبل به او تعلق گرفت.³
در سالهای پایانی دههٔ ۱۹۸۰، والسا در مذاکرات سیاسی با حکومت مشارکت داشت که به انتخابات ۱۹۸۹ و انتقال قدرت انجامید.¹² در سال ۱۹۹۰، او رئیسجمهور لهستان شد و تا ۱۹۹۵ در این سمت باقی ماند.¹
مواضع و دیدگاهها
والسا از گذار مسالمتآمیز به دموکراسی، نظام چندحزبی و ادغام لهستان در ساختارهای غربی حمایت میکرد.¹ او از اصلاحات اقتصادی بازارمحور پشتیبانی نمود، هرچند پیامدهای اجتماعی این اصلاحات با انتقاداتی همراه بود.⁴
در سیاست خارجی، والسا از پیوستن لهستان به ناتو و نزدیکی به اتحادیه اروپا دفاع میکرد.¹ در حوزهٔ اجتماعی، دیدگاههای او اغلب محافظهکارانه توصیف شده و گاه موجب فاصله گرفتن بخشی از نیروهای لیبرال از او شده است.²
نقدها و ارزیابیها
والسا از سوی بسیاری از تاریخنگاران بهعنوان نماد مقاومت مدنی و یکی از عوامل کلیدی پایان کمونیسم در اروپای شرقی ارزیابی میشود.² در مقابل، منتقدان به سبک رهبری شخصمحور و تنشهای سیاسی دوران ریاستجمهوری او اشاره کردهاند.¹
یکی از بحثبرانگیزترین موضوعات مربوط به او، اتهام همکاری با سرویس امنیتی لهستان کمونیستی در دههٔ ۱۹۷۰ است. این اتهامات از سوی والسا رد شده و همچنان موضوع اختلافنظر پژوهشگران است.⁵
منابع
Lech Wałęsa, Encyclopaedia Britannica https://www.britannica.com/biography/Lech-Walesa
Timothy Garton Ash, The Polish Revolution: Solidarity, Yale University Press
Lech Wałęsa – The Nobel Peace Prize 1983, NobelPrize.org https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1983/walesa/biographical/
Leszek Balcerowicz, Socialism, Capitalism, Transformation, Central European University Press
Lech Wałęsa denies secret police collaboration, Euronews https://www.euronews.com/2016/02/22/lech-walesa-denies-secret-police-collaboration