کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جزبدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۵۸ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات هنرمند موسیقی
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
| نام             = بهمن رجبی
|نام رویداد=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
| تصویر           = بهمن رجبی.jpg
|تصویر=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا.jpg
| توضیح_تصویر    =  
|عرض تصویر=
| اندازه_تصویر    =  
|توضیح تصویر=نماد سپاه پاسداران با علامت تروریستی در کنار پرچم اتحادیه اروپا (تصویر نمادین)
| نام_اصلی        = بهمن رجبی
|عناوین دیگر=قرار دادن [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
| نام_مستعار      =  
|عاملان=اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، [[مریم رجوی]] و [[شورای ملی مقاومت ایران]] (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
| تولد            = ۷ اسفند ۱۳۱۸، رشت
|مکان=بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
| مرگ            = ۱۹ شهریور ۱۴۰۴، تهران
|زمان=۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
| علت مرگ        =
|نتیجه=قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه
| ملیت            = ایرانی
| ساز            = تنبک
| نوع_صوت        =
|سبک‌ها=| حرفه            = نوازنده، مدرس، مؤلف
| زمینه فعالیت    = موسیقی ایرانی
| مدت            = از دهه ۱۳۴۰ تا ۱۴۰۴
| هنرمندان همکار  = مرتضی اعیان، پرویز مشکاتیان و دیگر هنرمندان مرکز حفظ و اشاعه
| تحصیلات        =
| دانشگاه        =
| شاگرد          = نسل‌های متعدد تنبک‌نوازان (بر اساس کتاب‌های آموزشی)
| علت معروف‌شدن  = بنیان‌گذاری مکتب تک‌نوازی تمبک و تألیف کتاب‌های آموزشی
| بنیانگذار      = شیوهٔ مستقل آموزش و تکنوازی تمبک
| آلبوم معروف    = «گفت‌وگوی چپ و راست» و مجموعه‌های تکنوازی
}}
}}
 
'''لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا'''، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های [[شورای ملی مقاومت ایران]] و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2">[https://article.mojahedin.org/i/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران]</ref>
'''بهمن رجبی،''' (زاده‌ ۷ اسفند ۱۳۱۸، رشت – درگذشته‌ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴)، نوازنده، مدرس و مؤلفِ صاحب‌سبکِ تمبک بود که با نگرشِ «تک‌نوازیِ مستقل» برای این ساز، سهمی تعیین‌کننده در تاریخ موسیقی معاصر ایران گذاشت. او با گسترش چشمگیرِ واژگان اجراییِ تمبک—از جمله افزودن گونه‌های تازه‌ای از «ریز»—و با طراحی تمرین‌ها و قطعاتی هدفمند، تمبک را از نقش صرفاً همراهی‌کننده بیرون کشید و به سازِ توانایِ بیانِ فردی بدل کرد. مجموعه کتاب‌های «آموزش تمبک» (جلد ۱: دوره‌های ابتدایی و متوسطه؛ جلد ۲: دوره‌های عالی و فوق‌عالی) نظام آموزشی یک‌پارچه‌ای پدید آورد که دهه‌هاست مبنای تربیت هنرجویان و مدرّسان فراوان است. قطعهٔ مشهور «گفت‌وگوی چپ و راست» نمادی از نگاه خلاقانهٔ او به فرم، جمله‌پردازی و توزیع نیروهای حرکتیِ دست‌هاست. رجبی از دههٔ ۱۳۵۰ با مرکز حفظ و اشاعهٔ موسیقی و هنرمندانِ هم‌دوره‌اش—از جمله مرتضی اعیان و پرویز مشکاتیان—رفت‌وآمد و همکاری داشت و با سخنرانی‌ها و نوشته‌های پرشورِ انتقادی، بر کیفیتِ سازسازی، شیوهٔ آموزش و رفتار حرفه‌ای در موسیقی ایرانی تأکید می‌کرد.
== شرح جزئیات ==
 
در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده [[شورای ملی مقاومت ایران]] و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://x.com/Maryam_Rajavi_P/status/2016911003196276990?s=20 پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2" /><ref name=":3">[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/eu-formally-designates-irans-irgc-as-a-terrorist-organization EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization]</ref><ref name=":4">[https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2019/04/290963.htm Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps]</ref>
در کنار انتشار آلبوم‌ها و کنسرت‌های متعدد، او در نوشته‌ها و سخنرانی‌هایش با نگاهی ترقی‌خواهانه، نظام‌های سیاسی اقتدارگرا (سلطنت پهلوی و نظام ولایت فقیه) را نقد می‌کرد و به‌ویژه در حوزهٔ فرهنگ و موسیقی، خواستار آزادی و استقلال هنری بود. روایت‌هایی از فعالیت‌های او در کنفرانس‌های هنری خارج از کشور، از جمله در آلمان، وجود دارد که در آن‌ها به افشای محدودیت‌ها و سیاست‌های ضدفرهنگیِ حاکمیت در ایران پرداخت. به دنبال این رویکرد صریح، رجبی پس از بازگشت به کشور بازداشت و مدتی را در زندان اوین گذراند. منابع نزدیک به او از بیش از پنج سال حبس یاد کرده‌اند که بخشی از زندگی هنری و اجتماعی او را تحت تأثیر قرار داد.
==زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران==
 
تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله [[مسعود رجوی]]، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.<ref name=":2" />
استواری‌اش بهمن رجبی بر معیارهای موسیقایی، او رامرجعی اثرگذار برای چند نسلِ تمبک‌نوازان کرد. این هنرمند در ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ در ۸۶سالگی درگذشت و ۲۴ شهریور ۱۴۰۴ با بدرقهٔ گستردهٔ جامعهٔ موسیقی از مقابل خانهٔ هنرمندان ایران تشییع و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد. دست‌آوردهای هنری او امروز در مکتب‌های آموزشی، ضبط‌های آرشیوی و ذهن و دستِ شاگردانش زنده است.
کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط [[شورای ملی مقاومت ایران]] پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5">[https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2026-0023_EN.html Resolution on the situation in Iran]</ref>
----
==نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری==
 
[[مریم رجوی]] از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد:
=== زندگینامه و سال‌های آغازین ===
تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا
بهمن رجبی در ۷ اسفند ۱۳۱۸ در رشت به دنیا آمد. او از نوجوانی با حمایت خانواده به فراگیری موسیقی روی آورد و به‌تدریج تمبک را به محور فعالیت هنری خود بدل کرد. روایت‌های مربوط به دوران جوانی‌اش، از جمله حضور و سخنرانی در اواسط دههٔ ۱۳۵۰ و نیز آشنایی‌ها و اجراهای مشترک بعدی، تصویری از هنرمندی خودآموخته، جست‌وجوگر و پرانرژی به دست می‌دهد.  
اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا
 
قطع شریان‌های مالی رژیم
== شکل‌گیری نگاه مستقل به تمبک ==
به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم
در زمانی که تمبک اغلب ساز همراهی تلقی می‌شد، رجبی بر ظرفیت‌های بیانگرانهٔ آن در قالب تک‌نوازی پافشاری کرد؛ تصمیمی که به خلق ریپرتوار و تکنیک‌های تازه و ارائهٔ کنسرت‌های تکنوازی انجامید. قطعهٔ «گفت‌وگوی چپ و راست»—که در کتاب‌های آموزشی او نیز ثبت شده—نمونه‌ای شاخص از این رویکرد است و به‌سبب تقسیم هوشمندانهٔ نقش‌ها میان دو دست و ساختار واریاسیونی‌اش شهرت یافته است.<ref name=":0">[https://magfilm.ir/blog/bahman-rajabi-passed-away/ درگذشت بهمن رجبی؛ پدر تنبک‌نوازی نوین ایران]</ref>  
[[شورای ملی مقاومت ایران]] نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
 
==دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶==
=== نوآوری‌های تکنیکی: ریزها و توسعهٔ واژگان اجرایی ===
[[پرونده:کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا.jpg|جایگزین=کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا|بندانگشتی|'''کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا''']]
یکی از شناخته‌شده‌ترین جنبه‌های کار رجبی، مدون‌کردن و افزودن گونه‌های تازه‌ای از «ریز» در تمبک‌نوازی است؛ ابتکاری که دامنهٔ ظرافت‌های رنگی و حرکتیِ ساز را گسترش داد و در آموزشِ نسل‌های بعدی اثر گذاشت. در برخی منابع به «افزودن یازده نوع ریز» و در برخی دیگر به دسته‌بندی‌های گسترده‌تر اشاره شده است؛ اما بن‌مایهٔ همه، توسعهٔ سیستماتیک «ریز» به‌عنوان واحد بنیادین حرکت است. Iran Music+1
تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از:
 
سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵
== نظام آموزشی و کتاب‌ها ==
کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان
رجبی برای تثبیت روش خویش، مجموعهٔ «آموزش تمبک» را در دو جلد تالیف کرد: جلد اول (دوره‌های ابتدایی و متوسطه) و جلد دوم (دوره‌های عالی و فوق‌عالی). این کتاب‌ها با نت‌نویسی خطی و تمرین‌های هدفمند، از دههٔ ۱۳۶۰ به‌بعد به متون مرجع بدل شدند و هنوز نیز با مشخصات نشرِ روشن (ناشر: سرود، شابک و تعداد صفحات) در دسترس‌اند. nakisashop.com+1
افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها)
 
تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا
=== ریپرتوار آموزشی و قطعات شاخص ===
فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.<ref name=":3" /><ref name=":6">[https://www.euronews.com/my-europe/2026/01/29/eu-agrees-to-designate-irans-revolutionary-guard-corps-as-terrorist-group EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group]</ref>
تمرین‌های مرحله‌به‌مرحلهٔ کتاب‌ها—از تمرین‌های مقدماتی تا قطعات پیچیدهٔ واریاسیونی—به‌گونه‌ای طراحی شده که «حس ریتم»، استقلال حرکتی دست‌ها و کنترل دینامیک را تقویت کند. اجرای عمومی و ویدئوییِ برخی درس‌ها و قطعاتِ داخل همین کتاب‌ها—از جمله قطعهٔ یازدهم جلد اول—در آرشیوهای آنلاین موجود است و به سنجه‌ای برای سنجش پیشرفت هنرجویان بدل شده است. YouTube+1
==عواقب عملی لیست‌گذاری==
 
لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل:
=== کنسرت‌ها، ضبط‌ها و هم‌نوازی‌ها ===
مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد.
از دههٔ ۱۳۵۰ تا ۱۳۷۰ و بعد از آن، رجبی در برنامه‌های متعدد به‌عنوان تکنواز یا هم‌نواز حضور یافت. از جمله، اجرای دو‌نوازی در پیوند با مرکز حفظ و اشاعه و همکاری با چهره‌هایی چون مرتضی اعیان و پرویز مشکاتیان در اسناد صوتی و روایت‌های هم‌دوره‌ای‌ها دیده می‌شود. برخی اجراهای آرشیویِ او—از تکنیک‌های ریز تا ریتم‌های نمایشی—در ویدئوپلتفرم‌های ایرانی ثبت و بازنشر شده است. SoundCloud+1
ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است.
 
ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند.
== شخصیت هنری ==
هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت.
رجبی در گفتار و نوشتار نیز سرسخت و صریح بود. یادداشت‌ها و سخنرانی‌هایش—چه در نقد کیفیت سازسازی و آموزش، چه در طرح معیارهای اجرایی—نشان می‌دهد که او هنر را با «مسئولیت حرفه‌ای» گره می‌زد.  
این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.<ref name=":2" /><ref name=":6" />
 
==واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری==
رجبی روحی سرکش و منتقد داشت، از ریا و تعارف بیزار بود و زندگی را «بهمن‌گونه» پیش می‌برد. شیفته احمد شاملو بود و شعر نیز می‌سرود. در سال‌های پایانی عمر، تنها با حلقه محدودی از هنرمندان ارتباط داشت و زندگی‌اش را با تدریس در خانه‌ای اجاره‌ای می‌گذراند. او از عنوان «استاد» برای خود پرهیز می‌کرد و تنها خود را «تنبک‌نواز» می‌دانست.<ref name=":0" />
رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.»
 
با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. [[مریم رجوی]] در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»<ref name=":0" /><ref name=":2" />
== روش‌شناسی آموزشی: از تمرین تا اندیشهٔ ریتمیک ==
==واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی==
[[پرونده:بهمن رجبی - ۲.jpg|بندانگشتی]]
[[شورای ملی مقاومت ایران]] و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند.
طراحی تمرین‌های مرحله‌ای (از «الگوهای پایه» تا «بسط موتیف‌های ریتمیک») در کتاب‌های رجبی با هدف تربیتِ کنترل، استقلال و خلاقیت هنرجو تنظیم شده و به تربیت شنیداری، «نظم وزن» و جمله‌پردازی می‌انجامد. این رویکرد در معرفی دوره‌ها و کلاس‌های مبتنی بر مکتب او نیز بازتاب یافته است. armisacademy.com+1
در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است.
 
سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.<ref name=":3" /><ref name=":5" /><ref name=":6" />
رجبی تمبک را سازِ گفت‌وگوگر می‌دید: گفت‌وگوی دست چپ و راست، گفت‌وگوی رنگ‌ها و بافت‌های صوتی، و گفت‌وگوی ریتم با سکوت. قطعهٔ «گفت‌وگوی چپ و راست»—که در اجراهای صحنه‌ای و ویدیوییِ متعدد ثبت شده—بیانی از همین نگاه است و همچنان به‌عنوان قطعه‌ای مرجع در کلاس‌ها و آزمون‌ها شنیده می‌شود. آپارات - سرویس اشتراک ویدیو+1
==جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده==
 
لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند.
=== آثار مکتوب و منابع دسترسی ===
[[مریم رجوی]] در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.
افزون بر کتاب‌های اصلی آموزش، نسخه‌ها و چاپ‌های گوناگون این آثار با مشخصات فنی در فروشگاه‌ها و بانک‌های اطلاعاتی در دسترس است؛ از جمله اشاره به شابک جلد اول و اطلاعات نشر جلد دوم. این دسترس‌پذیری، چرخهٔ آموزش مبتنی بر مکتب رجبی را برای نسل‌های تازه استمرار بخشیده است. دیجی‌کالا+1
==منابع==
 
=== جایگاه در تاریخ تمبک‌نوازی ===
حضور پررنگ آثار و گفتارهای رجبی در رسانه‌های اینترنتی—از کانال‌ها و آرشیوهای ویدیویی‌اش تا برنامه‌های گفت‌وگومحور—دسترسی پژوهشگران و هنرجویان را به روایت دست‌اول از شیوهٔ او آسان کرده است. این منابع نشان می‌دهد که او همواره نگاهی «توضیح‌محور» به تکنیک داشته و تلاش کرده است زبان مشترکی برای تحلیل حرکت در تمبک پدید آورد. YouTube+1
 
تحلیلگران موسیقی ایرانی، رجبی را از چهره‌هایی می‌دانند که تمبک‌نوازی را از همراهیِ صرف به پهنهٔ «بیان فردی و تکنوازی» ارتقا داد. مجموعهٔ نوآوری‌های او—از تعریف سطوح دینامیک و رنگ‌های صوتی تا تبیین ریزهای متکثر—مبنای بحث‌های آموزشی و پژوهشی فراوانی شده است. harmonytalk.com+1
 
=== میراث آموزشی و نسل شاگردان ===
گسترهٔ نفوذ رجبی را می‌توان در کلاس‌های خصوصی و عمومیِ مبتنی بر کتاب‌ها و شیوهٔ او دید. معرفی دوره‌ها و تدریس‌های برگرفته از مکتبش، نشان می‌دهد که زبان آموزشی‌اش به «روش» بدل شده و از استاد به مدرس و از مدرس به هنرجو منتقل می‌شود. core.steach.org
 
=== فهم ریتم ===
با اتکا به معیارهای سخت‌گیرانهٔ هنری و اخلاق حرفه‌ای، رجبی نقشهٔ راهی برای «فهم ریتم» در موسیقی ایرانی ترسیم کرد: ریتمی که نه فقط همراه ملودی، که خود روایت‌گر باشد. اگرچه صراحت کلام و تکروی‌اش گاه محل مناقشه بود، اما فراوردهٔ نهاییِ کار او—زبان آموزشی، ریپرتوار تکنوازی و گسترش واژگان اجرایی—چنان ژرف است که فراتر از موافقت و مخالفت‌های مقطعی، به سرمایه‌ای پایدار برای موسیقی ایران بدل شده است. harmonytalk.com+1
 
== سال‌های پایانی، درگذشت و تشییع ==
این استاد بزرگ موسیقی در صبح ۱۹ شهریور ۱۴۰۴ در ۸۶سالگی درگذشت. مراسم بدرقه و تشییع او روز ۲۴ شهریور ۱۴۰۴ با حضور گستردهٔ هنرمندان و دوستداران موسیقی از مقابل خانهٔ هنرمندان ایران برگزار و پیکرش در بهشت زهرا به خاک سپرده شد. ایسنا+1
 
== فعالیت‌های سیاسی، سخنرانی‌ها و نگاه انتقادی ==
بهمن رجبی افزون بر نوازندگیِ ممتاز، به‌عنوان سخنوری دانا و پژوهشگری جدی نیز شناخته می‌شد. او در نوشته‌ها و سخنرانی‌هایش با نگاهی ترقی‌خواهانه، نظام‌های سیاسی اقتدارگرا (سلطنت پهلوی و نظام ولایت فقیه) را نقد می‌کرد و به‌ویژه در حوزهٔ فرهنگ و موسیقی، خواستار آزادی و استقلال هنری بود. روایت‌هایی از فعالیت‌های او در کنفرانس‌های هنری خارج از کشور، از جمله در آلمان، وجود دارد که در آن‌ها به افشای محدودیت‌ها و سیاست‌های ضدفرهنگیِ حاکمیت در ایران پرداخت. به دنبال این رویکرد صریح، رجبی پس از بازگشت به کشور بازداشت و مدتی را در زندان اوین گذراند. منابع نزدیک به او از بیش از پنج سال حبس یاد کرده‌اند که بخشی از زندگی هنری و اجتماعی او را تحت تأثیر قرار داد.
 
با وجود فشارها و چالش‌های سیاسی، رجبی همچنان به فعالیت‌های آموزشی و هنری ادامه داد. او با برگزاری کنسرت‌های تکنوازی، ارائهٔ کنفرانس‌های هنری و انتشار کتاب‌های آموزشی و تحلیلی دربارهٔ تکامل ریتم و جایگاه تمبک در موسیقی ایران، میراثی ماندگار از خود برجای گذاشت. این میراث نه‌تنها در آثار منتشرشده و ضبط‌های صوتی‌اش بلکه در نظام آموزشی‌ای که بنیان گذاشت، برای نسل‌های بعدی هنرمندان همچنان زنده است.
 
وجه برجستهٔ کارنامهٔ بهمن رجبی، پیوندِ کم‌نظیرِ «زیباشناسیِ اجرا» با «روش‌مندیِ آموزش» است: او نشان داد که می‌توان هم‌زمان، خالقِ زبانِ شخصیِ اجرا و معمارِ یک نظام آموزشیِ فراگیر بود. نسل‌های پس از او اگر بخواهند به توسعهٔ بیانِ ریتمیک در موسیقی ایرانی ادامه دهند، ناگزیر باید از این میراث آغاز کنند؛ میراثی که نشانه‌هایش در کتاب‌ها، ضبط‌ها، آرشیوها و خاطرهٔ جمعیِ جامعهٔ موسیقی باقی است.
 
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۰

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
عاملان اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
مکان بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
زمان ۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
نتیجه قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های شورای ملی مقاومت ایران و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.[۱][۲]

شرح جزئیات

در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده شورای ملی مقاومت ایران و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.[۱][۳][۲][۴][۵]

زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران

تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله مسعود رجوی، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.[۲] کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط شورای ملی مقاومت ایران پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.[۴][۵][۶]

نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری

مریم رجوی از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد: تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا قطع شریان‌های مالی رژیم به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شورای ملی مقاومت ایران نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.[۱][۳][۲]

دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶

کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا

تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از: سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵ کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها) تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.[۴][۷]

عواقب عملی لیست‌گذاری

لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل: مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد. ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است. ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند. هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت. این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.[۲][۷]

واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری

رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.» با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. مریم رجوی در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»[۱][۲]

واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی

شورای ملی مقاومت ایران و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند. در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است. سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.[۴][۶][۷]

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند. مریم رجوی در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.

منابع