کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایجاد صفحه تمرین قطعه ۴۱ بهشت زهرا
جز مقاله ناقص که باید کامل شود
 
(۵۷۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''قطعهٔ ۴۱ بهشت زهرا''' در تهران، یکی از مهم‌ترین یادمان‌های تاریخی و سیاسی ایران معاصر است. این قطعه که در میان مردم به‌عنوان «قطعهٔ اعدامی‌ها» شناخته می‌شود، محل دفن هزاران زندانی سیاسی به‌ویژه از اعضا و هواداران سازمان مجاهدین خلق ایران و دیگر گروه‌های مخالف حکومت در دههٔ ۱۳۶۰ است. از همان سال‌های نخست، حکومت جمهوری اسلامی کوشید با سیاست‌های مختلف ــ شکستن سنگ‌قبرها، جلوگیری از آبادانی، ممنوعیت حضور خانواده‌ها و حتی تلاش برای تغییر نام این قطعه به «لعنت‌آباد» ــ آثار و نشانه‌های این مکان را از حافظهٔ جمعی حذف کند.


با وجود این فشارها، قطعهٔ ۴۱ به تدریج به نماد مقاومت و شرافت یک نسل تبدیل شد. خانواده‌های شهیدان با نشانه‌های ساده و پنهانی، حافظهٔ عزیزان خود را زنده نگه داشتند و این قطعه به مرکز شکل‌گیری جنبش دادخواهی برای جنایات دههٔ ۶۰ تبدیل گردید.
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
|نام رویداد=گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶
|تصویر=گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶.jpg
|عرض تصویر=
|توضیح تصویر=گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ در پاریس با حضور شخصیت‌های بین‌المللی و اعلام همبستگی با قیام مردم ایران
|عناوین دیگر=کهکشان مقاومت ایران ۱۴۰۵، کهکشان ۳۰ خرداد، پیش به سوی جمهوری دموکراتیک
|عاملان=[[شورای ملی مقاومت ایران]]، سازمان مجاهدین خلق ایران، حامیان بین‌المللی مقاومت، [[مریم رجوی]]
|مکان=پاریس، فرانسه (محل گردهمایی و خیابان‌های مختلف پاریس)
|زمان=۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵)
|نتیجه=ترسیم نقشه راه دموکراتیک ایران آینده، حمایت از طرح ده ماده‌ای مریم رجوی، محکومیت لغو تظاهرات توسط دولت فرانسه، تأکید بر دولت موقت برای انتقال حاکمیت به مردم، و تظاهرات و اعتراضات هواداران مقاومت در چندین نقطه از پاریس.
}}


در مرداد ۱۴۰۴، به دستور علی خامنه‌ای، ماشین‌آلات سنگین وارد قطعهٔ ۴۱ شدند و آن را به‌طور کامل تخریب و صاف کردند. شورای ملی مقاومت ایران این اقدام را «تلاشی برای نابودی آثار نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت» دانست و آن را مصداق ادامهٔ همان جنایات معرفی کرد (منبع). اعتراف معاون شهردار تهران به این‌که قطعه برای ساخت پارکینگ تخریب شده است، نشان داد که تصمیم در سطح شورای تأمین و مقامات عالی حکومتی گرفته شده است (منبع).
'''گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶''' (که با نام «کهکشان مقاومت ایران ۱۴۰۵» نیز شناخته می‌شود) بزرگ‌ترین نشست و رویداد سیاسی سالانه اپوزیسیون سازمان‌یافته ایران است که در روزهای ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵) با حضور گسترده ایرانیان، حامیان مقاومت و صدها تن از شخصیت‌های تراز اول سیاسی، نظامی و حقوقی از سراسر جهان در پاریس برگزار شد. این گردهمایی با شعار «پیش به‌سوی جمهوری دموکراتیک» بر ضرورت سرنگونی دیکتاتوری مذهبی حاکم بر ایران و برقراری یک حاکمیت دموکراتیک، سکولار و غیراتمی مبتنی بر [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی]] تأکید داشت.  


از منظر حقوق بین‌الملل، این اقدام به‌روشنی مصداق جنایت علیه بشریت است. گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل، جاوید رحمان، اعدام‌های دههٔ ۶۰ و قتل‌عام ۶۷ را نسل‌کشی دانسته بود. نابودی قطعهٔ ۴۱ تلاشی برای پاک‌کردن مدارک همین جنایت‌ها است. با وجود این، قطعهٔ ۴۱ در حافظهٔ مردم ایران  باقی خواهد ماند و یادمانی از مقاومت در برابر استبداد دینی است.
این گردهمایی به طور غیرمترقبه‌ای تحت تأثیر تصمیم‌های سیاسی و احکام دادگاه اداری پاریس قرار گرفت. در ابتدا قرار بود یک تظاهرات بزرگ ۱۰۰ هزار نفره توسط ایرانیان آزاده در میدان ووبان پاریس همزمان با گردهمایی برگزار شود. با این حال، دولت فرانسه درست یک روز قبل از برگزاری، این تجمع عظیم را به بهانه واهی هشدارهای امنیتی و ادعای احتمال بمب‌گذاری توسط عوامل ساواک (بقایای رژیم پیشین) و همدستی اطلاعاتی لغو کرد. این تصمیم با اعتراض شدید و گسترده هواداران مقاومت و شخصیت‌های بین‌المللی مواجه شد. هواداران مقاومت به این تصمیم تمکین نکرده و در چندین نقطه استراتژیک پاریس اقدام به برگزاری تظاهرات و مواضع اعتراخی نمودند و با شعارهای خود بندوبست دیپلماتیک را محکوم کردند.


== مقدمه ==
== زمینه برگزاری و بستر تاریخی ==
بهشت زهرا، بزرگ‌ترین گورستان ایران، در حافظهٔ جمعی مردم جایگاهی فراتر از یک آرامستان دارد. این مکان، آینهٔ تمام‌نمای رویدادهای تلخ و شیرین چهار دههٔ اخیر است. در میان قطعات گوناگون آن، قطعه‌ ۴۱ جایگاهی ویژه یافته‌ است.
گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ در شرایطی برگزار شد که رژیم جمهوری اسلامی در داخل ایران با بحران‌های عمیق ساختاری، اقتصادی و اجتماعی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. دستگاه حاکمه تلاش می‌کرد با افزایش بی‌سابقه آمار اعدام‌های روزانه و ایجاد آرایش جنگی کامل در قوه قضاییه، مانع از انفجار مجدد خیزش‌های مردمی شود. در همین حال، شبکه کانون‌های شورشی وابسته به سازمان مجاهدین خلق ایران در داخل کشور، عملیات‌های ضدسرکوب خود را به طور چشمگیری گسترش داده بودند که این امر توازن قوا را به نفع جبهه خلق تغییر می‌داد. در عرصه بین‌المللی نیز سیاست مماشات دولت‌های غربی به دلیل جنگ‌افروزی‌های منطقه‌ای نیابتی رژیم و برنامه‌های هسته‌ای و پهپادی آن با بن‌بست جدی مواجه شده بود.


قطعهٔ ۴۱ از همان دههٔ ۱۳۶۰ به‌عنوان محل دفن مخالفان سیاسی اعدام‌شده شناخته شد. حکومت کوشید با القاب تحقیرآمیز و سیاست‌های تخریبی، آن را از حافظهٔ مردم بزداید، اما جامعهٔ معترض این مکان را «قطعهٔ شهیدان» نامید. بدین ترتیب، قطعهٔ ۴۱ به میدان نبرد حافظه و فراموشی تبدیل شد؛ نبردی که تا امروز ادامه دارد (منبع).
== توطئه لغو تظاهرات میدان ووبان و اعتراضات خیابانی پاریس ==
یکی از فرازهای دراماتیک این گردهمایی، ممنوعیت ناگهانی تظاهرات صلح‌آمیز ایرانیان در میدان ووبان پاریس بود. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مقامات پلیس و دادگاه اداری پاریس درست در آستانه برگزاری رویداد، مجوز تجمع خیابانی را لغو کردند. این اقدام پس از تماس‌های دیپلماتیک میان مقامات وزارت خارجه فرانسه و تهران صورت گرفت. بهانه رسمی لغو تظاهرات، تهدیدات تروریستی و امنیتی ناشی از عوامل ساواک و هسته‌های تروریستی رژیم اعلام شد.


== پیدایش قطعه ۴۱ و دفن زندانیان سیاسی ==
شخصیت‌های برجسته جهانی نظیر بوریس جانسون، نخست‌وزیر سابق بریتانیا، این اقدام دولت فرانسه را «تسلیم شرم‌آور در برابر فاشیسم دینی حاکم بر ایران» خواندند. با وجود ممنوعیت رسمی، هزاران تن از ایرانیان آزاده و کاروان‌هایی که از سراسر اروپا (مانند مالمو سوئد و آرهوس دانمارک) به پاریس آمده بودند، به خیابان‌ها آمدند. هواداران مقاومت در نقاط مختلف پاریس تجمعات اعتراضی پرشوری برپا کردند و با پرچم‌های ایران، صدای اعتراض خود را نسبت به این توطئه دیپلماتیک به گوش جهانیان رساندند و نشان دادند که هیچ مانعی نمی‌تواند عزم آنان را برای آزادی متوقف کند.
دههٔ ۱۳۶۰ در ایران با سرکوب گستردهٔ مخالفان همراه بود. از خرداد ۱۳۶۰ به بعد، هزاران نفر از اعضا و هواداران سازمان مجاهدین خلق و سایر گروه‌های سیاسی به اعدام محکوم شدند. اجساد بسیاری از آنان تحویل خانواده‌ها داده نشد و به‌طور پنهانی در قطعه‌های ۴۰ و ۴۱ بهشت زهرا دفن شدند.
== روز اول گردهمایی: پیش به سوی دموکراسی و سرنگونی دیکتاتوری دینی ==
روز اول گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶، با حضور گسترده شخصیت‌های بین‌المللی از پنج قاره جهان و نمایندگان پارلمان‌های مختلف آغاز شد. محور اصلی سخنرانی‌های این روز، شکست قطعی استراتژی مماشات با رژیم ولایت فقیه، حمایت از کانون‌های شورشی در داخل ایران و به‌رسمیت شناختن حق دفاع مشروع مردم ایران در برابر سرکوب مذهبی بود.


بر اساس پژوهش‌های مستقل، ظرفیت قطعهٔ ۴۱ حداقل ۹۵۰۰ قبر بوده است. این آمار به‌روشنی نشان می‌دهد که این قطعه، سندی بزرگ از یک نسل‌کشی سازمان‌یافته است
=== بخش‌های کلیدی سخنرانی مریم رجوی (روز اول) ===
[[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران برای دوران انتقال، به عنوان سخنران اصلی رویداد، تحلیل جامع و راهبردی از وضعیت رژیم و چشم‌انداز آینده ایران ارائه داد. فرازهای کلیدی سخنان وی در روز اول عبارت بودند از:


== سیاست‌های حکومتی برای محو آثار ==
تغییر دوران و بن‌بست رژیم: مریم رجوی تأکید کرد که رژیم ایران وارد فاز پایانی سرنگونی خود شده است. مرگ ابراهیم رئیسی ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به استراتژی انقباضی علی خامنه‌ای وارد کرد و شکاف‌های عمیقی در راس حاکمیت پدید آورد که با هیچ مهندسی انتخاباتی ترمیم نخواهد شد.
از همان آغاز دههٔ ۶۰، حکومت جمهوری اسلامی در برابر قطعهٔ ۴۱ رفتاری دوگانه داشت: از یک‌سو، این مکان را با نیروهای امنیتی و انتظامی تحت کنترل قرار داد، و از سوی دیگر، کوشید چهره‌ای متروکه و بی‌اهمیت از آن بسازد. این سیاست‌ها چند محور اصلی داشت:


# '''شکستن سنگ‌قبرها''': هر بار خانواده‌ها برای عزیزانشان سنگ نصب می‌کردند، نیروهای حکومتی آن را می‌شکستند. بسیاری از قبور تنها با تکه‌های خردشدهٔ سنگ شناخته می‌شدند.
شکست آلترناتیوهای پوشالی: وی به تلاش‌های رژیم و بقایای دیکتاتوری گذشته برای برجسته کردن آلترناتیوهای ساختگی (مانند جریان‌های وابسته به سلطنت پهلوی) اشاره کرد و گفت: «مردم ایران با شعار "نه شاه، نه شیخ" مرزبندی تاریخی خود را با هرگونه دیکتاتوری و وابستگی اعلام کرده‌اند. آینده ایران نه در دست بازگشت به گذشته، بلکه در گرو برپایی یک جمهوری دموکراتیک و سکولار است.»
# '''ممنوعیت آبادانی''': آب دادن به درختان یا تمیز کردن مزارها جرم تلقی می‌شد. شهرداری به کارگران اجازهٔ ورود برای نظافت نمی‌داد و درختان عمداً خشک شدند.
# '''تغییر نام''': در تبلیغات حکومتی، این قطعه «لعنت‌آباد» نامیده شد تا یاد قربانیان لکه‌دار شود. اما مردم آن را «قطعهٔ شهیدان» می‌خواندند.
# '''کنترل امنیتی شدید''': مأموران امنیتی همواره حضور داشتند و خانواده‌ها را تحت فشار قرار می‌دادند. گاه بازداشت و بازجویی نیز صورت می‌گرفت.


هدف این سیاست‌ها روشن بود: محو آثار مقاومت و جلوگیری از تبدیل این مکان به یادمان جمعی.  
نقشه راه ده ماده‌ای: رجوی بار دیگر بر [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی|طرح ۱۰ ماده‌ای]] خود برای آینده ایران تأکید کرد؛ طرحی که شامل جدایی دین از دولت، لغو کامل مجازات اعدام، حقوق برابر زنان و اقلیت‌های قومی و مذهبی، و یک ایران غیراتمی و صلح‌جو در منطقه است.


== ابعاد اجتماعی و فرهنگی ==
فراخوان به جامعه جهانی: او از کشورهای غربی خواست تا از سیاست گدایی دیپلماتیک دست بردارند، سپاه پاسداران را فوراً در لیست تروریستی قرار دهند، مکانیسم ماشه را فعال کنند و حق مردم و جوانان شورشگری ایران برای سرنگونی این رژیم دژخیم را به‌رسمیت بشناسند.
قطعهٔ ۴۱ بهشت زهرا، در حافظهٔ جمعی مردم، فراتر از یک گورستان است. این قطعه به مرور به یک '''یادمان غیررسمی''' تبدیل شد که خانواده‌ها و فعالان سیاسی با حضور در آن، یاد جان‌باختگان را زنده نگه می‌داشتند.
 
* خانواده‌ها با روش‌های خلاقانه مانند گذاشتن شاخه‌گل پنهانی یا نصب قطعه‌ای فلزی کوچک، قبور را مشخص می‌کردند.
* این قطعه الهام‌بخش شعرها، داستان‌ها و آثار هنری شد و در ادبیات مقاومت جایگاهی ویژه یافت.
* دیدار خانواده‌ها در این مکان، شبکه‌ای از همبستگی اجتماعی را شکل داد که بعدها در جنبش دادخواهی تبلور یافت.
 
به این ترتیب، قطعهٔ ۴۱ در کنار مکان‌هایی چون خاوران، به بخشی از «نقشهٔ حافظهٔ مقاومت» مردم ایران تبدیل شد؛ حافظه‌ای که با وجود همهٔ فشارها، زنده ماند و نسل‌های جدید را نیز دربرگرفت.
 
== تخریب کامل در مرداد ۱۴۰۴ ==
در مرداد ۱۴۰۴، پس از چهار دهه تلاش برای محو تدریجی، حکومت به مرحلهٔ نهایی رسید: '''تخریب کامل قطعهٔ ۴۱'''. به دستور مستقیم علی خامنه‌ای، ماشین‌آلات سنگین وارد این قطعه شدند و تمام قبور را صاف کردند. مأموران وزارت اطلاعات و نیروهای انتظامی حضور داشتند و اجازهٔ نزدیک شدن به مردم داده نشد.
 
شورای ملی مقاومت ایران در اطلاعیه‌ای تأکید کرد که این اقدام تلاشی برای از بین بردن مدارک نسل‌کشی و جنایت علیه بشریت است. این شورا هشدار داد که نابودی فیزیکی قبور، حقیقت را از میان نمی‌برد و بلکه بر مسئولیت حقوقی و تاریخی حکومت می‌افزاید (منبع).
 
این تخریب در شرایطی صورت گرفت که گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل، '''جاوید رحمان'''، تنها یک سال پیش‌تر، کشتارهای دههٔ ۶۰ را به‌عنوان جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی معرفی کرده بود. به همین دلیل، نابودی قطعهٔ ۴۱ به‌طور مستقیم در تضاد با قوانین بین‌المللی قرار دارد و می‌تواند به‌عنوان مدرکی در دادگاه‌های آتی مطرح شود.
 
== اعتراف مقامات حکومتی ==
یکی از نقاط عطف در موضوع تخریب قطعهٔ ۴۱، اعتراف رسمی مقامات حکومتی بود. در '''۲۸ مرداد ۱۴۰۴'''، گودرزی، معاون شهردار وقت تهران، آشکارا اعلام کرد که این قطعه برای ساخت '''پارکینگ''' تخریب شده است. او گفت:<blockquote>«قطعه ۴۱ که منافقین اوایل انقلاب اونجا دفن شده بودن خب همین‌جوری مونده بود. ما پیشنهاد کردیم به دوستانی که متولی هستن و بعدم شورای تأمین، که خب این قطعه ۴۲ مردم دارن میرن و میان و ما اونجا نیاز پارکینگ داریم. اینم که همینطوری مونده، اجازه بدید ما آماده پارکینگش بکنیم. اجازه رو گرفتیم و انجام دادیم»
 
(منبع).</blockquote>این سخنان، ماهیت واقعی ماجرا را آشکار کرد: تخریب قطعهٔ ۴۱ تصمیمی موردی یا محدود نبود، بلکه با هماهنگی شورای تأمین و در سطح بالای حکومتی صورت گرفت. در نتیجه، مسئولیت آن مستقیماً متوجه رأس هرم قدرت، یعنی علی خامنه‌ای، است.
 
== ابعاد حقوق بین‌الملل ==
از منظر حقوق بین‌الملل، تخریب قطعهٔ ۴۱ بخشی از همان جنایت‌هایی است که در دههٔ ۶۰ آغاز شد. '''جاوید رحمان'''، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل، در ژوئیه ۲۰۲۴، اعدام‌های ۱۳۶۰ و قتل‌عام ۱۳۶۷ را مصداق «جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی» دانست. او تأکید کرد که عاملان این جنایات همچنان در قدرت‌اند و جامعهٔ جهانی باید اصل '''صلاحیت قضایی جهانی''' (Universal Jurisdiction) را برای پیگرد آنان به کار گیرد (منبع).
 
طبق کنوانسیون ۱۹۴۸ منع نسل‌کشی و اساسنامهٔ دادگاه کیفری بین‌المللی، '''محو آثار جرم''' خود بخشی از همان جنایت است. بنابراین، تخریب قطعهٔ ۴۱ نه تنها یک اقدام غیرانسانی، بلکه نمونه‌ای روشن از مشارکت در نسل‌کشی محسوب می‌شود.
 
== واکنش‌ها و نقش مقاومت ایران ==
تخریب قطعهٔ ۴۱ موجی از واکنش‌ها برانگیخت:
 
* '''شورای ملی مقاومت ایران''' در اطلاعیه‌ای این اقدام را «ادامهٔ جنایت علیه بشریت» توصیف کرد و خواستار اقدام فوری جامعهٔ جهانی شد.
* '''خانواده‌های شهیدان''' اعلام کردند که نابودی قبور به‌معنای نابودی حقیقت نیست و حافظهٔ جمعی همچنان باقی خواهد ماند.
* '''مسعود رجوی'''، رهبر مقاومت ایران، در پیامی تأکید کرد که این اقدام نشانهٔ هراس خامنه‌ای از افشاگری‌های جهانی و گزارش‌های سازمان ملل است و حسابرسی تاریخی در پیش خواهد بود.
 
این واکنش‌ها نشان داد که تخریب قطعهٔ ۴۱ نه‌تنها حافظهٔ جمعی را محو نکرد، بلکه به عاملی برای '''تقویت جنبش دادخواهی''' بدل شد. این جنبش امروز بیش از گذشته خواستار محاکمهٔ آمران و عاملان جنایت‌های دههٔ ۶۰ است.
 
== یادمانی در تاریخ ایران و جهان ==
قطعهٔ ۴۱ بهشت زهرا امروز بیش از یک گورستان است؛ این مکان سندی زنده از تاریخ مقاومت مردم ایران در برابر استبداد دینی است. حکومت کوشید با شکستن سنگ‌ها، خشکاندن درختان، و نهایتاً تخریب کامل در ۱۴۰۴، آن را از حافظهٔ مردم پاک کند. اما این تلاش‌ها نتیجهٔ معکوس داشت: قطعهٔ ۴۱ اکنون در حافظهٔ جمعی ایرانیان به‌عنوان «سند شرافت یک نسل» ثبت شده است.
 
از دیدگاه حقوق بین‌الملل، این تخریب بخشی از جنایت علیه بشریت و نسل‌کشی است و می‌تواند مبنای پیگرد جهانی قرار گیرد. از دیدگاه اجتماعی، این واقعه نیروی تازه‌ای به جنبش دادخواهی داد و به نسل‌های جوان یادآوری کرد که حقیقت با زور محو نمی‌شود.
 
بدین ترتیب، قطعهٔ ۴۱ نه تنها نقطه‌ای در گورستان تهران، بلکه '''یادمانی جاودانه''' در تاریخ ایران و جهان است؛ یادمانی که شرافت نسلی را روایت می‌کند که برای آزادی ایستاد و جان باخت، و خون آنان همچنان در حافظهٔ مردم و تاریخ جاری است.


== منابع ==
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۲۱

گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶
کهکشان مقاومت ایران ۱۴۰۵، کهکشان ۳۰ خرداد، پیش به سوی جمهوری دموکراتیک
عاملان شورای ملی مقاومت ایران، سازمان مجاهدین خلق ایران، حامیان بین‌المللی مقاومت، مریم رجوی
مکان پاریس، فرانسه (محل گردهمایی و خیابان‌های مختلف پاریس)
زمان ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵)
نتیجه ترسیم نقشه راه دموکراتیک ایران آینده، حمایت از طرح ده ماده‌ای مریم رجوی، محکومیت لغو تظاهرات توسط دولت فرانسه، تأکید بر دولت موقت برای انتقال حاکمیت به مردم، و تظاهرات و اعتراضات هواداران مقاومت در چندین نقطه از پاریس.

گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ (که با نام «کهکشان مقاومت ایران ۱۴۰۵» نیز شناخته می‌شود) بزرگ‌ترین نشست و رویداد سیاسی سالانه اپوزیسیون سازمان‌یافته ایران است که در روزهای ۲۰ و ۲۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۳۰ و ۳۱ خرداد ۱۴۰۵) با حضور گسترده ایرانیان، حامیان مقاومت و صدها تن از شخصیت‌های تراز اول سیاسی، نظامی و حقوقی از سراسر جهان در پاریس برگزار شد. این گردهمایی با شعار «پیش به‌سوی جمهوری دموکراتیک» بر ضرورت سرنگونی دیکتاتوری مذهبی حاکم بر ایران و برقراری یک حاکمیت دموکراتیک، سکولار و غیراتمی مبتنی بر طرح ده ماده‌ای مریم رجوی تأکید داشت.

این گردهمایی به طور غیرمترقبه‌ای تحت تأثیر تصمیم‌های سیاسی و احکام دادگاه اداری پاریس قرار گرفت. در ابتدا قرار بود یک تظاهرات بزرگ ۱۰۰ هزار نفره توسط ایرانیان آزاده در میدان ووبان پاریس همزمان با گردهمایی برگزار شود. با این حال، دولت فرانسه درست یک روز قبل از برگزاری، این تجمع عظیم را به بهانه واهی هشدارهای امنیتی و ادعای احتمال بمب‌گذاری توسط عوامل ساواک (بقایای رژیم پیشین) و همدستی اطلاعاتی لغو کرد. این تصمیم با اعتراض شدید و گسترده هواداران مقاومت و شخصیت‌های بین‌المللی مواجه شد. هواداران مقاومت به این تصمیم تمکین نکرده و در چندین نقطه استراتژیک پاریس اقدام به برگزاری تظاهرات و مواضع اعتراخی نمودند و با شعارهای خود بندوبست دیپلماتیک را محکوم کردند.

زمینه برگزاری و بستر تاریخی

گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶ در شرایطی برگزار شد که رژیم جمهوری اسلامی در داخل ایران با بحران‌های عمیق ساختاری، اقتصادی و اجتماعی دست‌وپنجه نرم می‌کرد. دستگاه حاکمه تلاش می‌کرد با افزایش بی‌سابقه آمار اعدام‌های روزانه و ایجاد آرایش جنگی کامل در قوه قضاییه، مانع از انفجار مجدد خیزش‌های مردمی شود. در همین حال، شبکه کانون‌های شورشی وابسته به سازمان مجاهدین خلق ایران در داخل کشور، عملیات‌های ضدسرکوب خود را به طور چشمگیری گسترش داده بودند که این امر توازن قوا را به نفع جبهه خلق تغییر می‌داد. در عرصه بین‌المللی نیز سیاست مماشات دولت‌های غربی به دلیل جنگ‌افروزی‌های منطقه‌ای نیابتی رژیم و برنامه‌های هسته‌ای و پهپادی آن با بن‌بست جدی مواجه شده بود.

توطئه لغو تظاهرات میدان ووبان و اعتراضات خیابانی پاریس

یکی از فرازهای دراماتیک این گردهمایی، ممنوعیت ناگهانی تظاهرات صلح‌آمیز ایرانیان در میدان ووبان پاریس بود. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، مقامات پلیس و دادگاه اداری پاریس درست در آستانه برگزاری رویداد، مجوز تجمع خیابانی را لغو کردند. این اقدام پس از تماس‌های دیپلماتیک میان مقامات وزارت خارجه فرانسه و تهران صورت گرفت. بهانه رسمی لغو تظاهرات، تهدیدات تروریستی و امنیتی ناشی از عوامل ساواک و هسته‌های تروریستی رژیم اعلام شد.

شخصیت‌های برجسته جهانی نظیر بوریس جانسون، نخست‌وزیر سابق بریتانیا، این اقدام دولت فرانسه را «تسلیم شرم‌آور در برابر فاشیسم دینی حاکم بر ایران» خواندند. با وجود ممنوعیت رسمی، هزاران تن از ایرانیان آزاده و کاروان‌هایی که از سراسر اروپا (مانند مالمو سوئد و آرهوس دانمارک) به پاریس آمده بودند، به خیابان‌ها آمدند. هواداران مقاومت در نقاط مختلف پاریس تجمعات اعتراضی پرشوری برپا کردند و با پرچم‌های ایران، صدای اعتراض خود را نسبت به این توطئه دیپلماتیک به گوش جهانیان رساندند و نشان دادند که هیچ مانعی نمی‌تواند عزم آنان را برای آزادی متوقف کند.

روز اول گردهمایی: پیش به سوی دموکراسی و سرنگونی دیکتاتوری دینی

روز اول گردهمایی جهانی ایران آزاد ۲۰۲۶، با حضور گسترده شخصیت‌های بین‌المللی از پنج قاره جهان و نمایندگان پارلمان‌های مختلف آغاز شد. محور اصلی سخنرانی‌های این روز، شکست قطعی استراتژی مماشات با رژیم ولایت فقیه، حمایت از کانون‌های شورشی در داخل ایران و به‌رسمیت شناختن حق دفاع مشروع مردم ایران در برابر سرکوب مذهبی بود.

بخش‌های کلیدی سخنرانی مریم رجوی (روز اول)

مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران برای دوران انتقال، به عنوان سخنران اصلی رویداد، تحلیل جامع و راهبردی از وضعیت رژیم و چشم‌انداز آینده ایران ارائه داد. فرازهای کلیدی سخنان وی در روز اول عبارت بودند از:

تغییر دوران و بن‌بست رژیم: مریم رجوی تأکید کرد که رژیم ایران وارد فاز پایانی سرنگونی خود شده است. مرگ ابراهیم رئیسی ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به استراتژی انقباضی علی خامنه‌ای وارد کرد و شکاف‌های عمیقی در راس حاکمیت پدید آورد که با هیچ مهندسی انتخاباتی ترمیم نخواهد شد.

شکست آلترناتیوهای پوشالی: وی به تلاش‌های رژیم و بقایای دیکتاتوری گذشته برای برجسته کردن آلترناتیوهای ساختگی (مانند جریان‌های وابسته به سلطنت پهلوی) اشاره کرد و گفت: «مردم ایران با شعار "نه شاه، نه شیخ" مرزبندی تاریخی خود را با هرگونه دیکتاتوری و وابستگی اعلام کرده‌اند. آینده ایران نه در دست بازگشت به گذشته، بلکه در گرو برپایی یک جمهوری دموکراتیک و سکولار است.»

نقشه راه ده ماده‌ای: رجوی بار دیگر بر طرح ۱۰ ماده‌ای خود برای آینده ایران تأکید کرد؛ طرحی که شامل جدایی دین از دولت، لغو کامل مجازات اعدام، حقوق برابر زنان و اقلیت‌های قومی و مذهبی، و یک ایران غیراتمی و صلح‌جو در منطقه است.

فراخوان به جامعه جهانی: او از کشورهای غربی خواست تا از سیاست گدایی دیپلماتیک دست بردارند، سپاه پاسداران را فوراً در لیست تروریستی قرار دهند، مکانیسم ماشه را فعال کنند و حق مردم و جوانان شورشگری ایران برای سرنگونی این رژیم دژخیم را به‌رسمیت بشناسند.

منابع