کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
تکمیل مقاله
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۲۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
 
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
{{جعبه زندگینامه
|نام رویداد=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
|نام_شخص= جهانگیرخان صوراسرافیل
|تصویر=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا.jpg
|تصویر= جهانگیرخان صوراسرافیل.jpg
|عرض تصویر=
|عرض_تصویر=250px
|توضیح تصویر=نماد سپاه پاسداران با علامت تروریستی در کنار پرچم اتحادیه اروپا (تصویر نمادین)
|توضیح_تصویر=
|عناوین دیگر=قرار دادن [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
|تاریخ تولد= ۱۲۹۲
|عاملان=اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، [[مریم رجوی]] و [[شورای ملی مقاومت ایران]] (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
|محل تولد= شیراز
|مکان=بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
|تاریخ_مرگ= ۲تیر ۱۲۸۷
|زمان=۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
|محل_مرگ= باغ شاه، تهران، ایران
|نتیجه=قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه
|مدفن=  
|علت مرگ= اعدام به دستور محمدعلی‌شاه قاجار
|شناخته‌شده برای    = آزادی‌خواهان و مردم ایران
 
|دین                = اسلام
|همسر=
|والدین=
}}
}}
 
'''لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا'''، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های [[شورای ملی مقاومت ایران]] و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2">[https://article.mojahedin.org/i/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران]</ref>
'''جهانگیرخان صوراسرافیل،''' معروف به '''میرزا جهانگیرخان شیرازی''' یا '''میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل''' (زاده ۱۲۵۳، درگذشته ۲تیر۱۲۸۷)، از برجسته‌ترین روزنامه‌نگاران، نویسندگان و فعالان سیاسی دوران مشروطه ایران بود که با انتشار روزنامه «صوراسرافیل» نقشی برجسته در بیداری سیاسی و اجتماعی ایفا کرد. قلم تند و صریح او علیه استبداد و بی‌عدالتی، روزنامه‌اش را به یکی از مهم‌ترین رسانه‌های مشروطه‌خواهان تبدیل ساخت. نوشته‌های طنزآلود [[علی‌اکبر دهخدا]] در ستون «چرند و پرند» به مدیریت او، نقشی کلیدی در آگاهی توده مردم داشت و نام جهانگیرخان را در تاریخ مطبوعات ایران ماندگار کرد. وی در کنار شخصیت‌هایی چون [[ملک‌المتکلمین]]، از رهبران فکری نهضت مشروطه به شمار می‌رفت. با آغاز استبداد صغیر و حمله نیروهای محمدعلی‌شاه به مجلس، جهانگیرخان دستگیر و در باغ شاه به دستور شاه اعدام شد؛ رویدادی که به‌گفته [[احمد کسروی]]، «یکی از خونین‌ترین صحنه‌های تاریخ مشروطه» بود.<ref name=":1">کسروی، احمد. ''تاریخ مشروطه ایران''، جلد دوم. تهران: امیرکبیر، چاپ دهم.</ref> مرگ او، گرچه ضایعه‌ای برای جنبش بود، اما قلم و اندیشه‌اش همچنان الهام‌بخش آزادی‌خواهان باقی ماند.<ref name=":0">کسروی، احمد. ''تاریخ مشروطه ایران''، جلد اول. تهران: امیرکبیر، چاپ دهم.</ref>
== شرح جزئیات ==
 
در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده [[شورای ملی مقاومت ایران]] و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://x.com/Maryam_Rajavi_P/status/2016911003196276990?s=20 پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2" /><ref name=":3">[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/eu-formally-designates-irans-irgc-as-a-terrorist-organization EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization]</ref><ref name=":4">[https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2019/04/290963.htm Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps]</ref>
== مقدمه ==
==زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران==
جهانگیرخان صوراسرافیل، در شمار روشنفکرانی است که نقش قلم و بیان را برای پیشبرد اهداف سیاسی و اجتماعی درک کرد و آن را به کار گرفت. او نه‌تنها یک روزنامه‌نگار بود، بلکه با شجاعت فکری و موضع‌گیری‌های قاطع، صدای مشروطه‌خواهان در مقابله با استبداد شد. روزنامه صوراسرافیل به مدیریت او، به‌ویژه با مقالات دهخدا، به پایگاهی برای طرح مباحث عدالت، قانون و آزادی تبدیل شد.<ref name=":0" />
تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله [[مسعود رجوی]]، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.<ref name=":2" />
 
کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط [[شورای ملی مقاومت ایران]] پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5">[https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2026-0023_EN.html Resolution on the situation in Iran]</ref>
== زندگی‌نامه و پیشینه فکری ==
==نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری==
میرزا جهانگیرخان شیرازی در سال ۱۲۵۳ خورشیدی در شهر شیراز زاده شد. در کودکی پدرش، آقا رجبعلی، را از دست داد و سرپرستی و تربیت وی بر عهده عمه و مادربزرگش قرار گرفت. جهانگیرخان تحصیلات مقدماتی خود را در شیراز به پایان رساند و در زمینه‌های نجوم، ریاضی، منطق و خوشنویسی آموزش دید. در سن ۱۹ سالگی به تهران مهاجرت کرد و در مدرسه دارالفنون، که در آن زمان از مراکز برجسته آموزش دانش‌های نوین بود، تحصیلات خود را در رشته آموزش دانش‌های جدید تکمیل کرد. این دوره با آغاز سلطنت مظفرالدین شاه قاجار (۱۲۷۵–۱۲۸۵ خورشیدی) هم‌زمان بود.
[[مریم رجوی]] از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد:
 
تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا
پس از اتمام تحصیلات، جهانگیرخان از سوی حسینقلی خان نظام‌السلطنه به سمتی در قزوین منصوب شد. با آغاز جنبش مشروطه‌خواهی و شنیده شدن «ندای آزادی و مشروطه»، او به تهران بازگشت و به فعالیت‌های سیاسی و فرهنگی روی آورد. جهانگیرخان از شیفتگان اندیشه‌های میرزا آقاخان کرمانی، نویسنده کتاب ''تاریخ بیداری ایرانیان''، بود و به آثار او علاقه‌ای ویژه داشت. او دو اثر مهم کرمانی، ''آیینه اسکندری'' و ''نامه باستان''، را با خط خوش تصحیح و بازنویسی کرد تا برای انتشار آماده شوند.میرزا جهانگیرخان در تهران اقامت گزید و با محافل روشنفکری و انجمن‌های آزادی‌خواه پیوند یافت. تحصیلات او در علوم جدید و علاقه‌اش به ادبیات و سیاست، زمینه را برای ورود به عرصه مطبوعات فراهم کرد.<ref name=":3">[https://www.irna.ir/news/83830662/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C درباره جهانگیرخان شیرازی]</ref>
اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا
 
قطع شریان‌های مالی رژیم
== فعالیت‌های سیاسی ==
به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم
با اوج‌گیری جنبش مشروطه، میرزا جهانگیرخان به عضویت انجمن‌های متعددی درآمد که از جمله آن‌ها می‌توان به ''انجمن اجتماعیون عامیون'' (مستقر در باکو) و ''انجمن آذربایجان'' اشاره کرد. فعالیت‌های سیاسی او پس از تأسیس نخستین دوره مجلس شورای ملی و استقرار نظام مشروطه ادامه یافت. جهانگیرخان به ''کمیته ملی''، که از مخالفان محمدعلی شاه قاجار تشکیل شده بود، پیوست. این کمیته شامل چهره‌های برجسته‌ای چون میرزا نصرالله ملک‌المتکلمین، سید جمال‌الدین واعظ اصفهانی، سید محمدرضا شیرازی (مساوات)، ابراهیم خان حکیم‌الملک، سید حسن تقی‌زاده، سید عبدالرحیم خلخالی، سید جلیل اردبیلی، حسینقلی خان نواب، ادیب‌السلطنه، میرزا علی‌اکبر خان دهخدا، میرزا داود خان، میرزا محمدعلی خان نصرت‌السلطان، ابوالحسن خان معاضدالسلطنه و میرزا سلیمان خان بود.
[[شورای ملی مقاومت ایران]] نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
 
==دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶==
جلسات کمیته ملی به‌صورت مخفیانه و هر نیمه‌شب در منزل حکیم‌الملک در خیابان پستخانه برگزار می‌شد و اعضا با طلوع آفتاب محل را ترک می‌کردند. اجرای تصمیم‌های این جلسات بر عهده افرادی چون محمد نجات، حسین پرویز و میرزا محسن نجم‌آبادی بود. هدف اصلی کمیته ملی، تهییج افکار عمومی برای مبارزه با استبداد محمدعلی شاه بود. سخنوران برجسته‌ای مانند سید جمال‌الدین واعظ و ملک‌المتکلمین با سخنرانی‌های آتشین و نویسندگانی چون میرزا جهانگیرخان، مساوات و دهخدا با انتشار روزنامه‌ها و مقالات تند، نقش مهمی در پیشبرد این اهداف ایفا کردند.
[[پرونده:کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا.jpg|جایگزین=کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا|بندانگشتی|'''کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا''']]
 
تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از:
میرزا جهانگیرخان شیرازی به دلیل فعالیت‌های آزادی‌خواهانه و نقش مؤثرش در جنبش مشروطه، از شخصیت‌های کلیدی این دوره به شمار می‌رود. او با بهره‌گیری از قلم و اندیشه خود، به همراه دیگر مشروطه‌خواهان، در راه استقرار عدالت و آزادی در ایران کوشید.<ref name=":3" />
سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵
 
کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان
== فعالیت‌های مطبوعاتی ==
افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها)
جهانگیرخان از همان آغاز فعالیت مطبوعاتی، لحن صریح و انتقادی را برگزید. وی به باور بسیاری از مورخان، از پیشگامان روزنامه‌نگاری مدرن در ایران به شمار می‌رود؛ زیرا با بهره‌گیری از طنز، نثر ساده و نقد اجتماعی، توانست گفتمان مشروطه‌خواهی را به زبان مردم کوچه و بازار منتقل کند.<ref name=":0" /> مهم‌ترین دستاورد جهانگیرخان تأسیس و مدیریت روزنامه صوراسرافیل بود. این روزنامه که در دوران اوج نهضت مشروطه منتشر شد، به سرعت به تریبونی برای انتقاد از استبداد و فساد دستگاه قاجار تبدیل گردید. به نوشته کسروی، صوراسرافیل «بیش از هر روزنامه دیگری بر افکار مردم اثر گذاشت و بذر قانون‌خواهی را در دل عامه کاشت».
تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا
 
فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.<ref name=":3" /><ref name=":6">[https://www.euronews.com/my-europe/2026/01/29/eu-agrees-to-designate-irans-revolutionary-guard-corps-as-terrorist-group EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group]</ref>
ستون «چرند و پرند» به قلم علی‌اکبر دهخدا، که با زبان طنز و انتقادی نوشته می‌شد، از پرخواننده‌ترین بخش‌های این روزنامه بود. سبک نگارش این مقالات باعث شد که مفاهیم پیچیده سیاسی، مانند ضرورت قانون اساسی و محدود کردن قدرت شاه، برای مردم عادی قابل فهم شود. صوراسرافیل یکی از محبوب‌ترین جراید آن روزگار بود.<ref name=":0" />
==عواقب عملی لیست‌گذاری==
 
لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل:
جهانگیرخان علاوه بر مدیریت روزنامه، مقاله‌های متعددی در نقد خودکامگی، بی‌عدالتی اجتماعی و فساد دربار نوشت. این مقاله‌ها به‌دلیل صراحت لهجه، بارها موجب توقیف روزنامه و تهدید جان او شد، اما او از موضع خود عقب‌نشینی نکرد.<ref name=":2">کسروی، احمد. ''تاریخ هجده‌ساله آذربایجان''. تهران: امیرکبیر.</ref>
مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد.
 
ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است.
== یک نمونه از نوشته‌های جهانگیرخان ==
ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند.
[[پرونده:شماره اول هفته‌نامه صوراسرافیل.jpg|جایگزین=شماره اول هفته‌نامه صوراسرافیل|بندانگشتی|شماره اول هفته‌نامه صوراسرافیل]]
هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت.
 
این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.<ref name=":2" /><ref name=":6" />
در سرمقاله نخستین شماره «صوراسرافیل» درباره هدف از انتشار آن چنین آمده بود: <blockquote>«تکمیل معنی مشروطیت و حمایت مجلس شورای ملی و معاونت روستاییان و فقرا و مظلومین».</blockquote>در همین شماره صوراسرافیل درباره «آزادی قلم» و رویارویی با «دیو سیاه گنده مهیب» سانسور چنین می خوانیم:<blockquote>«قلم را روی کاغذ گذاشتم در حالتی که نفوس یک مملکت و روح یک ملت با هزاران چشم ناظر اعمال من شدند... در این بین... یکی بازوی مرا گرفت و نگاهداشت. برگشتم دیدم یک دیو سیاه گنده مهیبی است که می گوید اسمم اداره پوسیده انطباعات است و من هم در این کار دخالت دارم... باید من هم تفتیش کنم و پیش من مسئول باشی! یک مشت به سینه آن دیو زده، عقب راندم... بلی قلمی را که خدا در قرآن مجید بدان قسم خورده نمی توان اسیر سَلاسل و اَغلال (=زنجیرها) یک اداره مستبدّ کرد و مقید به قیود نظارت و ممیزی مستبدّین و ظالمین نمود... قلم، ضامن عدل و آسایش یک کشور است، نباید محبوس چاه زندان بُختُ النّصر (=از پادشاهان امپراتوری بابل که به مدت ۴۴ سال ـ از سال ۶۰۵تا ۵۶۱پیش از میلاد ـ در سرزمین پهناور بابل با خودکامگی حکومت کرد) ها باشد»<ref>«صور اسرافیل»، مجموعه کامل، چاپ «نشر تاریخ ایران»، تهران، ۱۳۶۱شمسی</ref> </blockquote>
==واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری==
 
رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.»
== نقش در نهضت مشروطه ==
با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. [[مریم رجوی]] در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»<ref name=":0" /><ref name=":2" />
جهانگیرخان صوراسرافیل صرفاً یک روزنامه‌نگار نبود؛ او در صف مقدم مبارزه سیاسی نیز قرار داشت. با برپایی مجلس شورای ملی، روزنامه‌اش به حامی اصلی مشروطه تبدیل شد. او در کنار ملک‌المتکلمین، سید جمال واعظ و دیگر فعالان، در انجمن‌های سیاسی عضویت داشت و به ترویج مفاهیم نوگرایانه می‌پرداخت.<ref name=":0" />
==واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی==
 
[[شورای ملی مقاومت ایران]] و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند.
در جریان بحران‌های پس از صدور فرمان مشروطیت، جهانگیرخان از سرسخت‌ترین منتقدان محمدعلی‌شاه بود. او در مقالات خود بارها شاه را به نقض قانون متهم کرد و از لزوم مقاومت در برابر استبداد سخن گفت. این مواضع، دشمنی دربار را نسبت به او برانگیخت.<ref name=":1" />
در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است.
 
سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.<ref name=":3" /><ref name=":5" /><ref name=":6" />
== بازداشت و اعدام ==
==جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده==
با به توپ بستن مجلس در تیر ۱۲۸۷ و آغاز دوره استبداد صغیر، محمدعلی‌شاه دستور سرکوب مشروطه‌خواهان را صادر کرد. جهانگیرخان، که از چهره‌های شاخص آزادی‌خواه بود، به‌همراه ملک‌المتکلمین دستگیر شد. به روایت کسروی، این دو نفر پس از انتقال به باغ شاه، بدون محاکمه و در شرایطی تحقیرآمیز، به قتل رسیدند.<ref name=":1" />
لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند.
 
[[مریم رجوی]] در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.
این اقدام، بازتابی گسترده در افکار عمومی داشت و موجی از نفرت نسبت به استبداد قاجار را برانگیخت. کسروی می‌نویسد: «قتل این دو مرد، خون تازه‌ای در رگ‌های آزادی‌خواهان دوانید و مقاومت در آذربایجان و گیلان شدت گرفت».<ref name=":2" />
==منابع==
 
== شعر دهخدا در رثای جهانگیرخان ==
[[پرونده:Dehkhoda-b.jpg|جایگزین=علی‌اکبر دهخدا|بندانگشتی|300x300پیکسل|علی‌اکبر دهخدا]]
 
دهخدا یک‌ شب در پاریس جهانگیر خان صوراسرافیل را در خواب می‌بیند. جهانگیر خان به او می‌گوید: «چرا نگفتی جوان اوفتاد»  منظورش این بود که چرا نگفتی که جوانمرگ شد. دهخدا از خواب می‌پرد و همان شب به یاد او این مسمط را می‌سراید: <blockquote>'''«یادآر ز زشمع مرده یاد آٰر»'''
 
«ای مرغ سحر ! چو این شب تار / بگذاشت ز سر سیاهکاری
 
وز نفحه ی روح بخش اسحار / رفت از سر خفتگان خماری
 
بگشود گره ز زلف زرتار / محبوبه ی نیلگون عماری
 
یزدان به کمال شد پدیدار / و اهریمن زشتخو حصاری
 
یاد آر ز شمع مرده یاد آر
 
 
ای مونس یوسف اندرین بند / تعبیر عیان چو شد ترا خواب
 
دل پر ز شعف، لب از شکرخند / محسود عدو، به کام اصحاب
 
رفتی برِ یار و خویش و پیوند / آزادتر از نسیم و مهتاب
 
زان کو همه شام با تو یک چند / در آرزوی وصال احباب
 
اختر به سحر شمرده یاد آر
 
 
چون باغ شود دوباره خرّم / ای بلبل مستمند مسکین
 
وز سنبل و سوری و سپرغم / آفاق، نگار خانه ی چین
 
گل سرخ و به رخ عرق ز شبنم / تو داده ز کف زمام تمکین
 
ز آن نوگل پیشرس که در غم / ناداده به نار شوق تسکین
 
از سردی دی فسرده، یاد آر
 
 
ای همره تیهِ پور عمران / بگذشت چو این سنین معدود
 
و آن شاهد نغز بزم عرفان / بنمود چو وعدِ خویش مشهود
 
وز مذبح زر چو شد به کیوان / هر صبح شمیم عنبر و عود
 
زان کو به گناهِ قوم نادان / در حسرت روی ارض موعود
 
بر بادیه جان سپرده، یاد آر
 
 
چون گشت ز نو زمانه آباد / ای کودک دوره ی طلائی
 
وز طاعت بندگان خود شاد / بگرفت ز سر خدا، خدائی
 
نه رسم ارم، نه اسم شدّاد، / گِل بست زبان ژاژخائی
 
زان کس که ز نوک تیغ جلاد / مأخوذ به جرم حق ستائی
 
پیمانه ی وصل خورده یاد آر» <ref>[https://fardayeroushaneman.ir/mag/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88-%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D9%87%D8%AE%D8%AF%D8%A7 زندگی نامه و آثار دهخدا]</ref></blockquote>
 
== میراث و ارزیابی تاریخی ==
میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل در تاریخ مطبوعات ایران جایگاه ویژه‌ای دارد. او نه‌تنها یک مدیر روزنامه، بلکه پیشگام استفاده از رسانه برای تغییر اجتماعی بود. مقالات او و دهخدا در صوراسرافیل، الگویی برای روزنامه‌نگاری انتقادی در ایران شد. مورخان، تأثیر این روزنامه را در آگاهی مردم و تقویت مشروطه‌خواهی انکارناپذیر می‌دانند.<ref name=":1" />
 
به‌رغم اعدام فجیع او، اندیشه و راهش در حافظه تاریخی ملت باقی ماند. نام جهانگیرخان امروز در کنار چهره‌هایی چون دهخدا و ملک‌المتکلمین، به‌عنوان نماد آزادی‌خواهی و مقاومت فکری در برابر استبداد ذکر می‌شود.<ref name=":2" />
 
میرزا جهانگیرخان صوراسرافیل با تأسیس روزنامه‌ای که صدای عدالت‌خواهان شد، نقشی اساسی در نهضت مشروطه ایران ایفا کرد. او با قلمی پرتوان و رویکردی مردمی، مفاهیم قانون و آزادی را به میان توده‌ها برد و برای تحقق این آرمان‌ها جان خود را فدا کرد. بررسی حیات او نشان می‌دهد که تاریخ مشروطه، در کنار نبردهای مسلحانه، صحنه فداکاری روزنامه‌نگارانی است که با سلاح قلم به جنگ استبداد رفتند.
 
== منابع ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۰

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
عاملان اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
مکان بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
زمان ۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
نتیجه قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های شورای ملی مقاومت ایران و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.[۱][۲]

شرح جزئیات

در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده شورای ملی مقاومت ایران و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.[۱][۳][۲][۴][۵]

زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران

تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله مسعود رجوی، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.[۲] کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط شورای ملی مقاومت ایران پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.[۴][۵][۶]

نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری

مریم رجوی از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد: تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا قطع شریان‌های مالی رژیم به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شورای ملی مقاومت ایران نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.[۱][۳][۲]

دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶

کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا

تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از: سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵ کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها) تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.[۴][۷]

عواقب عملی لیست‌گذاری

لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل: مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد. ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است. ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند. هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت. این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.[۲][۷]

واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری

رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.» با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. مریم رجوی در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»[۱][۲]

واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی

شورای ملی مقاومت ایران و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند. در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است. سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.[۴][۶][۷]

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند. مریم رجوی در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.

منابع

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران
  4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization
  5. ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps
  6. ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ Resolution on the situation in Iran
  7. ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group
برگرفته از «https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=کاربر:Alireza_k_h/صفحه_تمرین&oldid=85305»