شبنم فردوسی
| شبنم فردوسی | |
|---|---|
 شبنم فردوسی | |
| زادروز | ۱۳۶۷ تهران |
| درگذشت | ۱۸دی ۱۴۰۴ تهران - سلسبیل |
| علت مرگ | شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی |
| ملیت | ایرانی |
| شناختهشده برای | جانباخته اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، |
شبنم فردوسی، (زاده ۱۳۶۷ خورشیدی – جانباخته ۱۸ دی ۱۴۰۴، تهران) هنرمند گرافیست و عروسکساز ایرانی که آثارش با ظرافت، رنگهای شاد و نگاهی شاعرانه به زندگی شناخته میشد. او در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ ایران در تهران، بر اثر شلیک گلوله نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی کشته شد.
زندگی
شبنم فردوسی در سال ۱۳۶۷ در ایران بهدنیا آمد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته گرافیک تا مقطع کارشناسی ادامه داد و در کنار فعالیتهای گرافیکی، بهتدریج عروسکسازی را بهعنوان حرفه اصلی خود برگزید.
پس از درگذشت پدر و مادر، شبنم زندگی مستقلی را در تهران پی گرفت و همراه برادرش در این شهر ساکن بود. گزارشها او را فردی خاص و عاشق قهوه، باهوش و هنرمند و عاشق رنگهای شاد، مهربان و در عین حال مستقل و خودساخته توصیف کردهاند که زندگیاش را بر پایه کار هنری خود سامان داده بود.[۱][۲]
فعالیت هنری
شبنم بهعنوان هنرمند عروسکساز شناخته میشد و عروسکهای دستساز او، که طراحی و اجرای آنها را شخصاً بر عهده داشت، بخش اصلی هویت حرفهایاش را تشکیل میداد. عروسکهای او عمدتاً به صورت کارهای هنری یونیک و دستساز تولید میشد و نمونههایی از آنها پس از جانباختنش در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
او مجموعهای از عروسکهای دستساز به شکل فرشته داشت. این فرشتهها هر کدام پیامی داشتند؛ مثلاً فرشتههای ۳۴ سانتیمتری با گیسوان بلند که «معتقد بودند سختیها ماندگار نیستند»
یا فرشتههای بالداری که بالهایشان را باز میکردند تا صاحبانشان را به «دور دورها» ببرند.
شبنم برای کارهایش از لوگویی با طرح چرخ خیاطی و نام «نمنم» استفاده میکرد. او برای عروسکهایش مانند «قورباغا» هویت و داستان میساخت و در ویدیوهایش با لحنی خلاقانه جزییات زندگی و نگاه متفاوتش به جهان را از زبان آنها یا درباره آنها روایت میکرد.[۳][۲]
او در کنار عروسکسازی، به واسطه تحصیل در رشته گرافیک، با فضای هنرهای تجسمی و طراحی گرافیک نیز در ارتباط بود، اما عروسکسازی مهمترین و شناختهشدهترین عرصه فعالیت او بود.[۴][۳][۵][۱][۲]
نقش در خیزش ۱۴۰۴ و نحوه کشتهشدن
در دی ۱۴۰۴ و همزمان با اوجگیری موج تازهای از اعتراضات سراسری در ایران، شبنم فردوسی در تهران در تجمعات اعتراضی حضور یافت. بنا بر گزارشها، او روز پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ در محدوده خیابان فاطمی و حوالی سلسبیل در تهران هدف شلیک گلوله جنگی نیروهای سرکوبگر حکومت قرار گرفت و جان خود را از دست داد.
قتل شبنم، نمونهای دیگر از قتل چهرههای هنرمند کشورمان، توسط مستقیم نیروهای سرکوبگر رژیم بیانگر عمق نارضایتی اقشار مختلف مردم و حضور آنان در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ میباشد.[۴][۳][۵][۱][۲]
بازتاب و یادمان
پس از کشتهشدن شبنم فردوسی، تصاویر و ویدیوهایی از او و عروسکهای دستسازش در شبکههای اجتماعی منتشر شد که چهرهای هنرمند، خلاق و در عین حال تنها و مستقل از او به نمایش میگذاشت. کاربران بسیاری در این فضاها، او را با عناوینی چون «عروسکساز مهربان» یاد کرده و روایت زندگی و مرگ او را نمادی از سرکوب نسلی جوان، تحصیلکرده و خودساخته دانستند.
ویدیویی از برگزاری مراسم تولد نمادین او پس از شهادتش نیز منتشر شد که در آن دوستان و نزدیکانش با برگزاری جشنی کوچک، یاد او را گرامی میدارند و بر تداوم یاد و راه او و دیگر جانباختگان خیزش تأکید میکنند.[۶]
این دست روایتها، شبنم فردوسی را نه تنها بهعنوان یک فرد، بلکه به مثابه بخشی از حافظه جمعی خیزش ۱۴۰۴ تثبیت کرده است.
نام شبنم فردوسی در فهرست جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در ردیف۱۹۳ بهثبت رسیدهاست.
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ شبنم فردوسی، عروسکساز و گرافیست ۳۷ ساله، با شلیک ماموران جان خود را از دست داد-اینترنشنال
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ زندگی مجازی شبنم فردوسی؛ خالق فرشتهها، قصهگوی عروسکها-ایران وایر
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ اینترنشنال-اینستاگرام
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ با احراز هویت چهار مورد دیگر، شمار زنان کشته شده در اعتراضات مردمی به ۲۰ نفر رسید-ههنگاو
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ویدیویی از جشن تولد جاویدنام شبنم فردوسی، عروسکساز-اینترنشنال
- ↑ اینترنشنال- مراسم تولد شبنم فردوسی