بیات سبحانی

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
بیات سبحانی
شهید قیام سراسری ۱۴۰۴، بیات سبحانی
درگذشت۱۸ دی ۱۴۰۴
سنندج، استان کردستان
علت مرگشلیک مستقیم نیروهای حکومتی به سر
ملیتایرانی
شناخته‌شده برایجان باختن در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

بیات سبحانی، (۱۸دی‌ماه۱۴۰۴) شهروند اهل شهر سنندج از توابع استان کردستان، یکی از جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ بود. او در روز چهارشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴، در جریان تظاهرات مردمی در سنندج، بر اثر شلیک مستقیم گلوله به سر توسط نیروهای سرکوبگر حکومتی جان خود را از دست داد. گزارش‌های سازمان حقوق بشری هه‌نگاو و منابع محلی تأیید کرده‌اند که بیات سبحانی در خیابان‌های مرکزی سنندج هدف تیراندازی مستقیم قرار گرفت و این رویداد بخشی از سرکوب شدید در مناطق کردنشین بود.

جان باختن بیات سبحانی نمادی از مقاومت شهروندان کرد در این قیام شد. مراسم خاکسپاری او در فضایی سنگین امنیتی برگزار شد و خانواده‌اش تحت فشار نهادهای حکومتی قرار گرفتند.

زندگینامه‌ مختصر و نحوه‌ جان باختن

بیات سبحانی، شهروند اهل شهر سنندج از توابع استان کردستان، در روز چهارشنبه ۱۸ دی‌ماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، بر اثر شلیک مستقیم گلوله به سر توسط نیروهای حکومتی جان باخت.[۱][۲]

بر اساس گزارش‌های حقوق بشری، در روز ۱۸ دی، اعتراضات در سنندج شدت گرفت و معترضان در مناطق مرکزی تجمع کردند. نیروهای امنیتی با تیراندازی مستقیم به سوی مردم، بیات سبحانی را هدف قرار دادند و او بلافاصله جان باخت. منابع محلی او را شهروندی عادی توصیف کرده‌اند که برای اعتراض به شرایط معیشتی و دفاع از حقوق مردم کرد به خیابان آمده بود.[۳]

مراسم خاکسپاری بیات سبحانی در فضایی امنیتی برگزار شد و نهادهای حکومتی خانواده را تحت فشار قرار دادند تا از تجمع جلوگیری شود.

زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴ قیام دی ۱۴۰۴ یکی از گسترده‌ترین و عمیق‌ترین خیزش‌های مردمی در تاریخ معاصر ایران بود که بر بستر انباشت همزمان بحران‌های ساختاری اقتصادی و سیاسی شکل گرفت. این قیام ریشه در شکاف طبقاتی بسیار عمیق، انباشت شدید فقر، نابودی معیشت اکثریت جامعه و تمرکز ثروت و قدرت در دست اقلیتی وابسته به حاکمیت ولایت فقیه داشت.

این خیزش فراتر از اعتراض به وضعیت معیشتی یا سرکوب، در واقع خروش جامعه علیه نظام ایدئولوژیک-فقاهتی جمهوری اسلامی بود که حیات، آزادی، تنوع اندیشه و آینده را نفی می‌کرد و مرگ، حذف و انکار انسان را به اصل حاکمیت تبدیل کرده بود.

ویژگی‌های کلیدی اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

  • تمرکز اصلی بر نفی حاکمیت ولایت فقیه و شخص رهبر آن (شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر اصل ولایت فقیه»)
  • گستردگی جغرافیایی بی‌سابقه: درگیری اعتراضی در بیش از ۱۹۰ شهر
  • شکل‌گیری خودجوش ضرورت «سازماندهی در حین نبرد» به عنوان یک نیاز فوری و درونی
  • روشنگری و مرزبندی قاطع با هرگونه دیکتاتوری (گذشته و آینده) و محدودسازی امکان مصادره توسط نیروهای واپس‌گرا
  • اتکای آگاهانه به نیروی درونی جامعه و آزادسازی انرژی اجتماعی عظیم
  • تثبیت جهت‌گیری استراتژیک بازگشت‌ناپذیر به سوی سرنگونی حاکمیت

در مقابل این خیزش، حاکمیت با حداکثر سطح خشونت (هزاران کشته،‌ مجروح و بازداشت‌شده) پاسخ داد؛ اما همین شدت سرکوب نه‌تنها مردم را عقب نراند، بلکه عزم بازگشت‌ناپذیر برای پایان دادن به نظام ولایت فقیه را در لایه‌های مختلف جامعه عمیق‌تر و پایدارتر کرد.

قیام دی ۱۴۰۴ به عنوان نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران، اصالت، مشروعیت و توقف‌ناپذیری خود را هم در داخل کشور و هم در سطح جهانی به ثبت رساند و امید به امکان تغییر بنیادین را در میان بخش بزرگی از جامعه ایران و حامیان بین‌المللی آن تقویت کرد.[۴]

منابع