برهان سیدی

برهان اسدی
شهید قیام سراسری ۱۴۰۴، برهان اسدی
زادروز	حدوداً ۳۲ ساله سلماس، استان آذربایجان غربی
درگذشت	۱۷ دی ۱۴۰۴ تهران
علت مرگ	شلیک مستقیم نیروهای حکومتی به سر
ملیت	ایرانی
شناخته‌شده برای	جان باختن در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

برهان اسدی، (جان‌باخته ۱۷دی‌ماه ۱۴۰۴) شهروند ۳۲ ساله اهل شهرستان سلماس استان آذربایجان غربی، یکی از جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ بود. او در روز چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴، در جریان تظاهرات مردمی در تهران، بر اثر شلیک مستقیم گلوله به سر توسط نیروهای سرکوبگر حکومتی جان باخت. گزارش‌های سازمان حقوق بشری هه‌نگاو، شبکه حقوق بشر کردستان و منابع محلی تأیید کرده‌اند که برهان اسدی برای شرکت در اعتراضات به تهران سفر کرده بود و در خیابان‌های پایتخت هدف تیراندازی مستقیم قرار گرفت.

اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ از ۷ دی‌ماه با اعتصاب گسترده کسبه تهران آغاز شد و به سرعت به سراسر کشور گسترش یافت. ریشه این خیزش در بحران‌های عمیق اقتصادی، تورم افسارگسیخته، سقوط ارزش ریال به بیش از ۱۴۰ هزار تومان و نارضایتی گسترده از حاکمیت بود. در تهران، معترضان با شعارهای ضدحکومتی به خیابان‌ها آمدند و نیروهای امنیتی با خشونت شدید پاسخ دادند.

نحوه جان‌باختن

جان باختن برهان اسدی به عنوان شهروندی از مناطق غربی که به پایتخت آمده بود، نمادی از فراگیر شدن قیام و مشارکت شهروندان از استان‌های دور شد. مراسم خاکسپاری او در فضایی سنگین امنیتی برگزار شد و خانواده‌اش تحت فشار نهادهای حکومتی قرار گرفتند.

برهان اسدی، شهروند ۳۲ ساله اهل شهرستان سلماس از توابع استان آذربایجان غربی، در روز چهارشنبه ۱۷ دی‌ماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ در تهران، بر اثر شلیک مستقیم گلوله به سر توسط نیروهای حکومتی جان باخت.

بر اساس گزارش‌های حقوق بشری، برهان اسدی برای شرکت در اعتراضات به تهران سفر کرده بود و در خیابان‌های مرکزی پایتخت هدف تیراندازی مستقیم قرار گرفت. منابع محلی او را شهروندی عادی و شجاع توصیف کرده‌اند که برای اعتراض به شرایط معیشتی و تبعیض‌های قومی به خیابان آمده بود.

مراسم خاکسپاری برهان اسدی در سلماس در فضایی امنیتی برگزار شد و نهادهای حکومتی خانواده را تحت فشار قرار دادند تا از تجمع جلوگیری شود.

زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴، ریشه در بحران عمیق اقتصادی، معیشتی و حکمرانی دارد که طی ماه‌های اخیر با سقوط مستمر ارزش پول ملی، جهش نرخ ارز به بیش از ۱۴۰ هزار تومان، افزایش تورم، رکود گسترده بازار و کاهش شدید قدرت خرید شهروندان تشدید شده است. اعتراضات از اعتصاب بازار تهران در روز نخست (۷ دی ۱۴۰۴) آغاز شد و به سرعت به اعتراضات در دیگر اقشار جامعه در شهرهای مختلف گسترش یافت.

طی روزهای بعدی، اعتراضات به شکل تجمعات خیابانی، راهپیمایی‌ها و پیوستن شهروندان از استان‌های دور ادامه پیدا کرد. سفر شهروندان از مناطق غربی مانند سلماس به تهران برای شرکت در اعتراضات، نشان‌دهنده فراگیر شدن قیام بود.

واکنش نیروهای انتظامی و امنیتی با افزایش حضور نیروها، استفاده از گاز اشک‌آور، تیراندازی مستقیم و بازداشت گسترده شهروندان همراه بوده که منجر به کشته‌شدگان و زخمی‌های متعدد شد. جان باختن شهروندانی مانند برهان اسدی از سلماس در تهران، نشان‌دهنده عمق مشارکت مردمی از سراسر کشور بود.

تا میانه دی‌ماه، گزارش‌های حقوق بشری از شناسایی ده‌ها شهید خبر می‌دهند. این اعتراضات بیانگر عمق نارضایتی‌های انباشته در جامعه ایران است و ادامه آن اراده مردم برای تغییر را نشان می‌دهد.

ویژگی‌های کلیدی اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

• تمرکز اصلی بر نفی حاکمیت ولایت فقیه و شخص رهبر آن (شعارهای «مرگ بر دیکتاتور» و «مرگ بر اصل ولایت فقیه»)
• گستردگی جغرافیایی بی‌سابقه: درگیری اعتراضی در بیش از ۱۹۰ شهر
• شکل‌گیری خودجوش ضرورت «سازماندهی در حین نبرد» به عنوان یک نیاز فوری و درونی
• روشنگری و مرزبندی قاطع با هرگونه دیکتاتوری (گذشته و آینده) و محدودسازی امکان مصادره توسط نیروهای واپس‌گرا
• اتکای آگاهانه به نیروی درونی جامعه و آزادسازی انرژی اجتماعی عظیم
• تثبیت جهت‌گیری استراتژیک بازگشت‌ناپذیر به سوی سرنگونی حاکمیت

در مقابل این خیزش، حاکمیت با حداکثر سطح خشونت (هزاران کشته،‌ مجروح و بازداشت‌شده) پاسخ داد؛ اما همین شدت سرکوب نه‌تنها مردم را عقب نراند، بلکه عزم بازگشت‌ناپذیر برای پایان دادن به نظام ولایت فقیه را در لایه‌های مختلف جامعه عمیق‌تر و پایدارتر کرد.

قیام دی ۱۴۰۴ به عنوان نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایران، اصالت، مشروعیت و توقف‌ناپذیری خود را هم در داخل کشور و هم در سطح جهانی به ثبت رساند و امید به امکان تغییر بنیادین را در میان بخش بزرگی از جامعه ایران و حامیان بین‌المللی آن تقویت کرد.