الفریده یلینک
| الفریده یلینک نویسنده و نمایشنامهنویس و برنده جایزه نوبل ادبیات | |
|---|---|
 الفریده یلینک، برنده نوبل ادبیات ۲۰۰۴ | |
| زادروز | ۲۰ اکتبر ۱۹۴۶ مورتسشلاگ، اتریش |
| ملیت | اتریشی |
| تابعیت | اتریشی |
| تحصیلات | دانشگاه وین • هنرستان وین (موسیقی) |
| پیشه | نویسنده، نمایشنامهنویس، شاعر |
| شناختهشده برای | رمان «معلم پیانو» و نمایشنامههای جنجالی، نقد پدرسالاری و قدرت |
| نقشهای برجسته | منتقد فمینیست و ضدفاشیست |
| جایزه نوبل ادبیات (۲۰۰۴) | |
الفریده یلینک (به آلمانی: Elfriede Jelinek) (زادهٔ ۲۰ اکتبر ۱۹۴۶) نویسنده، نمایشنامهنویس و شاعر اتریشی است. او یکی از مهمترین صداهای ادبیات معاصر آلمانیزبان به شمار میرود و به دلیل نقد تند پدرسالاری، مصرفگرایی، فاشیسم و نابرابری جنسیتی شناخته شده است.[۱]
زندگی اولیه
الفریده یلینک در ۲۰ اکتبر ۱۹۴۶ در مورتسشلاگ، اتریش متولد شد. پدرش شیمیدان چک یهودیتبار و مادرش از خانوادهای اتریشی بود. در وین بزرگ شد و همزمان تحصیلات دانشگاهی و آموزش فشرده موسیقی در هنرستان وین را دنبال کرد. فشار شدید تحصیلی و آموزشی در نوجوانی منجر به فروپاشی عصبی شد، اما در دوران بهبود نویسندگی را آغاز کرد.
فعالیت ادبی
یلینک با رمانهایی مانند «معلم پیانو» (۱۹۸۳) و «هوس» (۱۹۸۹) و نمایشنامههای جسورانه و جنجالی، به شهرت رسید. آثار او با زبانی موسیقایی، طنز سیاه و ساختارهای تجربی، کلیشههای اجتماعی، قدرت و سرکوب را به چالش میکشد.
دریافت جایزه نوبل ادبیات
در سال ۲۰۰۴، الفریده یلینک جایزهٔ نوبل ادبیات را «برای جریان موسیقایی صداها و ضدصداها در رمانها و نمایشنامههایش که با شور زبانی بینظیر، پوچی کلیشههای اجتماعی و قدرت اجبارکننده آنها را آشکار میسازد» دریافت کرد.[۱]
موضعگیریهای سیاسی و اجتماعی
یلینک از منتقدان صریح فاشیسم، نازیسم، پدرسالاری و راست افراطی در اتریش و اروپا است. آثارش نقد تند قدرت، سرکوب جنسیتی و مصرفگرایی هستند. او همواره از آزادی بیان و حقوق زنان دفاع کرده و مواضع شجاعانهای در برابر سانسور و افراطگرایی اتخاذ کرده است.
حمایت از مقاومت ایران
الفریده یلینک از حامیان جنبشهای آزادیخواهی و حقوق بشر است و در بیانیه مهم زیر را امضا کرده است:
- امضاکنندهٔ بیانیهٔ ۱۱۳ برندهٔ نوبل (ژانویه ۲۰۲۶) در حمایت از مقاومت ایران.
منابع
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ «Elfriede Jelinek – Biographical». بازبینیشده در ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶.