کاربر:Hamidreza/صفحه تمرین2

گرگوری وینتر
متولد	۱۴ آوریل ۱۹۵۱
محل زندگی	کمبریج، انگلستان
ملیت	بریتانیایی
جوایز	جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۱۸؛ لقب شوالیه

گرگوری پل وینتر (Sir Gregory P. Winter؛ زادهٔ ۱۴ آوریل ۱۹۵۱) زیست‌شناس مولکولی و زیست‌شیمی‌دان بریتانیایی است که به‌خاطر توسعهٔ روش نمایش فاژی برای تولید و تکامل پادتن‌های درمانی شناخته می‌شود. او در سال ۲۰۱۸، به‌طور مشترک با جورج اسمیت، نیمی از جایزهٔ نوبل شیمی را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای نمایش فاژی پپتیدها و پادتن‌ها» اعلام شد؛ نیمهٔ دیگر جایزه به فرانسیس آرنولد برای تکامل هدایت‌شدهٔ آنزیم‌ها تعلق گرفت.

کار وینتر به تولید پادتن‌هایی انجامید که می‌توانند به‌طور اختصاصی به مولکول‌ها یا سلول‌های هدف متصل شوند. چنین پادتن‌هایی در درمان بیماری‌های خودایمنی، سرطان و بیماری‌های التهابی کاربرد دارند.

روش او امکان داد پادتن‌های موشی به پادتن‌هایی نزدیک‌تر به پادتن‌های طبیعی انسان تبدیل شوند و احتمال واکنش نامطلوب دستگاه ایمنی کاهش یابد.

زندگی و تحصیلات

گرگوری وینتر در لستر، انگلستان، متولد شد، اما بخش بزرگی از دوران کودکی خود را در غنا گذراند؛ پدرش استاد زبان فرانسه بود. خانواده در سال ۱۹۶۴ به انگلستان بازگشتند و وینتر در نیوکاسل بزرگ شد. تحصیل در مدرسهٔ گرامر سلطنتی این شهر علاقهٔ او را به شیمی و زیست‌شناسی تقویت کرد.

او از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۳ در کالج ترینیتی دانشگاه کمبریج علوم طبیعی خواند و سپس دورهٔ دکترای شیمی پروتئین را در همان دانشگاه آغاز کرد. وینتر در سال ۱۹۷۷ دکترای خود را از آزمایشگاه زیست‌شناسی مولکولی شورای پژوهش پزشکی در کمبریج دریافت کرد. تقریباً تمام دوران پژوهشی اصلی او در همین آزمایشگاه سپری شد.

وینتر در سال ۱۹۸۱ به کارکنان علمی آزمایشگاه زیست‌شناسی مولکولی پیوست. او از سال ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۸ ریاست بخش شیمی پروتئین و اسیدهای نوکلئیک را بر عهده داشت، از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۱ معاون مدیر آزمایشگاه بود و بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۹ ریاست کالج ترینیتی کمبریج را بر عهده داشت.

پژوهش‌های نخستین در مهندسی پروتئین

وینتر فعالیت پژوهشی خود را با تعیین توالی پروتئین‌ها و اسیدهای نوکلئیک آغاز کرد. او در دورهٔ دکترا روی توالی آنزیم تیروزینیل تی‌آر‌ان‌ای سنتتاز کار کرد و بعدتر در تعیین توالی ژن‌های ویروس آنفلوانزا مشارکت داشت. این تجربه او را با رابطهٔ میان توالی ژنتیکی، ساختار پروتئین و عملکرد زیستی آشنا کرد.

در دههٔ ۱۹۸۰، وینتر با استفاده از مهندسی ژنتیک به مطالعهٔ عملکرد پروتئین‌ها پرداخت. او با جهش‌دادن هدفمند ژن‌ها و بررسی تغییرات حاصل در پروتئین، می‌توانست نقش اسیدهای آمینهٔ مشخص را در فعالیت آنزیم تعیین کند. این روش بعدها در پژوهش‌های او دربارهٔ پادتن‌ها نیز به کار رفت.

پادتن‌ها پروتئین‌هایی هستند که دستگاه ایمنی برای شناسایی عوامل بیگانه تولید می‌کند. هر پادتن به هدفی مشخص، مانند بخشی از یک ویروس یا سطح یک سلول، متصل می‌شود. همین ویژگی باعث شد پادتن‌ها به ابزارهایی مهم برای تشخیص و درمان بیماری تبدیل شوند. مشکل آن بود که پادتن‌های تولیدشده در موش می‌توانستند در بدن انسان واکنش ایمنی ایجاد کنند و اثر درمانی آن‌ها را کاهش دهند.

انسانی‌سازی پادتن‌ها

وینتر و همکارانش در دههٔ ۱۹۸۰ روشی برای «انسانی‌سازی پادتن‌های موشی» توسعه دادند. در این روش، بخش‌هایی از پادتن موشی که هدف بیماری را شناسایی می‌کردند، در چارچوب یک پادتن انسانی قرار می‌گرفتند. نتیجه پادتنی بود که توانایی اتصال به هدف را حفظ می‌کرد، اما از نظر ساختاری شباهت بیشتری به پادتن‌های انسانی داشت.

این روش در مقاله‌ای در سال ۱۹۸۶ با جایگزین‌کردن نواحی تعیین‌کنندهٔ مکمل در یک پادتن انسانی با نواحی متناظر از پادتن موشی گزارش شد. انسانی‌سازی، امکان استفادهٔ طولانی‌تر از پادتن‌ها را در بدن انسان افزایش داد و به پایه‌ای برای تولید شمار زیادی از داروهای پادتن‌محور تبدیل شد.

نمایش فاژی

نمایش فاژی روشی است که در آن قطعه‌ای از یک پادتن یا پروتئین به پروتئین پوششی یک باکتریوفاژ متصل می‌شود. باکتریوفاژ ویروسی است که باکتری‌ها را آلوده می‌کند. در این روش، اطلاعات ژنتیکی سازندهٔ پروتئین درون فاژ قرار دارد و خود پروتئین در سطح فاژ نمایش داده می‌شود. بنابراین پژوهشگر می‌تواند هم‌زمان ویژگی اتصال پروتئین و ژن مسئول ساخت آن را شناسایی کند.

برای انتخاب پادتن مناسب، مجموعهٔ بسیار بزرگی از فاژهای حامل قطعات گوناگون پادتن در معرض مولکول هدف قرار می‌گیرند. فاژهایی که اتصال قوی‌تری دارند جدا می‌شوند. سپس ژن‌های آن‌ها تکثیر و برای ساخت نسل بعدی فاژها استفاده می‌شود. تکرار این چرخه، پادتن‌هایی با قدرت و اختصاصیت بیشتر تولید می‌کند.

این روش در واقع نوعی تکامل هدایت‌شدهٔ پادتن‌هاست. پژوهشگر به‌جای طراحی مستقیم همهٔ جزئیات پادتن، مجموعه‌ای از تنوع ژنتیکی ایجاد می‌کند و نمونه‌هایی را که بهتر به هدف متصل می‌شوند انتخاب می‌کند. وینتر این فناوری را برای تولید پادتن‌های انسانی و انسانی‌شده به کار گرفت.

آدالیموماب و داروهای پادتن‌محور

یکی از مهم‌ترین نتایج فناوری وینتر، توسعهٔ آدالیموماب بود که با نام تجاری هومیرا شناخته می‌شود. این دارو نخستین پادتن کاملاً انسانی بود که بر اساس فناوری نمایش فاژی به یک داروی مهم تبدیل شد. آدالیموماب در سال ۲۰۰۲ تأیید شد و برای درمان بیماری‌هایی مانند روماتیسم مفصلی، پسوریازیس و بیماری‌های التهابی روده به کار رفت.

آدالیموماب با مهار عامل نکروز توموری آلفا، یا TNF-α، شدت برخی فرایندهای التهابی را کاهش می‌دهد. این مولکول در شماری از بیماری‌های خودایمنی و التهابی نقش دارد. موفقیت آدالیموماب نشان داد که پادتن‌های مهندسی‌شده می‌توانند به داروهایی مؤثر برای بیماری‌های مزمن تبدیل شوند.

فناوری وینتر همچنین در توسعهٔ پادتن‌هایی برای خنثی‌کردن سموم، مهار واکنش‌های خودایمنی و درمان برخی سرطان‌ها به کار رفته است. بسیاری از داروهای پادتن‌محور که در پزشکی نوین استفاده می‌شوند، از نظر مفهومی یا فنی به روش‌های انسانی‌سازی و نمایش فاژی وابسته‌اند.

شرکت‌های زیست‌فناوری

وینتر برای انتقال پژوهش‌های آزمایشگاهی به صنعت، در تأسیس چند شرکت زیست‌فناوری نقش داشت. او در سال ۱۹۸۹ شرکت Cambridge Antibody Technology را بنیان گذاشت. این شرکت فناوری نمایش فاژی و پادتن‌های انسانی را برای کشف دارو توسعه داد و در سال ۲۰۰۶ به آسترازنکا فروخته شد.

او در سال ۲۰۰۰ شرکت Domantis را نیز تأسیس کرد. این شرکت بر پادتن‌های کوچک‌تر و داروهای مبتنی بر آن‌ها تمرکز داشت و در سال ۲۰۰۷ به شرکت گلاکسواسمیت‌کلاین واگذار شد. وینتر در سال ۲۰۰۹ یکی از بنیان‌گذاران Bicycle Therapeutics بود؛ این شرکت بر پپتیدهای دوچرخه‌ای تمرکز دارد که می‌توانند نقش مولکول‌های کوچک متصل‌شونده به اهداف زیستی را ایفا کنند.

این فعالیت‌ها نمونه‌ای از پیوند پژوهش دانشگاهی با صنعت داروسازی است. وینتر در کنار انتشار مقالات علمی، در توسعهٔ فناوری، ثبت اختراع و ایجاد شرکت‌هایی مشارکت کرد که تحقیقات مهندسی پادتن را به درمان‌های قابل استفاده منتقل کردند.

جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۱۸

آکادمی سلطنتی علوم سوئد در ۳ اکتبر ۲۰۱۸ اعلام کرد که نیمی از جایزهٔ نوبل شیمی به‌طور مشترک به جورج اسمیت و سر گرگوری وینتر تعلق می‌گیرد. انگیزهٔ جایزه، «برای نمایش فاژی پپتیدها و پادتن‌ها» بود. نیمهٔ دیگر جایزه به فرانسیس آرنولد برای تکامل هدایت‌شدهٔ آنزیم‌ها اختصاص یافت.

کمیتهٔ نوبل تأکید کرد که برندگان این جایزه از قدرت تکامل برای تولید مولکول‌هایی با فایدهٔ انسانی استفاده کرده‌اند. کار اسمیت ابزار نمایش فاژی را فراهم کرد و وینتر آن را برای تکامل پادتن‌ها و تولید دارو به کار گرفت. از نگاه کمیته، این روش شیمی و زیست‌شناسی را به توسعهٔ داروهای جدید پیوند داد.

وینتر در سال ۲۰۰۴ به‌خاطر خدماتش به زیست‌شناسی مولکولی لقب شوالیه دریافت کرد. او عضو انجمن سلطنتی و آکادمی علوم پزشکی بریتانیا است و جوایز دیگری مانند جایزهٔ گایردنر و مدال هزارهٔ شورای پژوهش پزشکی را دریافت کرده است.

اثر علمی و پزشکی

اهمیت کار وینتر تنها در ساخت یک روش آزمایشگاهی خلاصه نمی‌شود. او نشان داد که می‌توان تنوع طبیعی پادتن‌ها را در یک کتابخانهٔ ژنتیکی بزرگ بازسازی کرد، نمونه‌های مناسب را از میان آن‌ها انتخاب کرد و سپس آن‌ها را به دارو تبدیل کرد. این تغییر، فرآیند کشف پادتن را از جست‌وجوی محدود در نمونه‌های زیستی به مهندسی و انتخاب هدفمند نزدیک کرد.

نمایش فاژی همچنان در پژوهش‌های دارویی برای یافتن پادتن‌هایی با ویژگی‌های تازه استفاده می‌شود. این فناوری می‌تواند به شناسایی مولکول‌هایی کمک کند که به گیرنده‌های سلولی، عوامل بیماری‌زا یا پروتئین‌های مرتبط با سرطان متصل می‌شوند. از این رو، میراث وینتر در مرز میان زیست‌شناسی مولکولی، داروسازی و پزشکی ترجمانی ادامه دارد.

حمایت از مقاومت ایران

نام گرگوری وینتر در فهرست امضاکنندگان بیانیهٔ ۵۶ برندهٔ نوبل در حمایت از اجلاس ایران آزاد در سال ۲۰۲۲ آمده است. شورای ملی مقاومت ایران در گزارش خود، او را با عنوان «سر گرگوری وینتر، برندهٔ نوبل شیمی ۲۰۱۸، بریتانیا» معرفی کرده است.

بر اساس متن منتشرشده، امضاکنندگان از مردم ایران و خواست آنان برای آزادی و دموکراسی حمایت کرده و از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی برای آیندهٔ ایران پشتیبانی کرده‌اند. این طرح، بر انتخابات آزاد، حق رأی همگانی، برابری جنسیتی، دینی و قومی، جدایی دین از دولت، سیاست خارجی مبتنی بر همزیستی مسالمت‌آمیز و ایران غیراتمی تأکید می‌کند.

همچنین نام وینتر در فهرست امضاکنندگان نامه‌ای دربارهٔ حمایت از خیزش ایران در مارس ۲۰۲۳ آمده است؛ شورای ملی مقاومت این نامه را نامهٔ مشترک برندگان نوبل به رئیس شورای اروپا معرفی کرده است.

این گزارش‌ها از سوی شورای ملی مقاومت منتشر شده‌اند و منابع رسمی نوبل و آزمایشگاه زیست‌شناسی مولکولی، موضع سیاسی وینتر دربارهٔ این بیانیه‌ها را به‌طور مستقل شرح نداده‌اند؛ بنابراین این بخش بر اساس گزارش و فهرست منتشرشدهٔ همان نهاد تنظیم شده است.