کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
{{{عنوان}}}
Georg Wilhelm Friedrich Hegel portrait by Julius Ludwig Sebbers 1828.jpg
شناسنامه
مکتب ایده‌آلیسم آلمانی

هگلیانیسم ماتریالیسم تاریخی (از طریق تأثیر بر مارکس)

ملیت آلمانی
زادروز {{{تاریخ تولد}}}
زادگاه {{{شهر تولد}}}، {{{کشور تولد}}}
امضا
Hegel_signature.png

گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (زادهٔ ۲۷ اوت ۱۷۷۰ – درگذشتهٔ ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱) فیلسوف برجستهٔ آلمانی و یکی از چهره‌های کلیدی در ایده‌آلیسم آلمانی بود. او به‌خاطر توسعهٔ مفهوم دیالکتیک شناخته می‌شود که بر اساس آن، پیشرفت فکری و تاریخی از طریق تضاد و حل آن رخ می‌دهد. هگل در آثار خود مانند پدیدارشناسی روح و علم منطق، نظام فلسفی جامعی ارائه داد که شامل متافیزیک، معرفت‌شناسی، فلسفه تاریخ و فلسفه سیاسی می‌شود. فلسفهٔ او بر این باور استوار است که واقعیت نهایی، روح مطلق است که در فرآیند تاریخی خودآگاهی می‌یابد. هگل در دوران روشنگری و انقلاب فرانسه زندگی کرد و ایده‌هایش تأثیر عمیقی بر اندیشمندان پس از خود گذاشت. او معتقد بود تاریخ بشر روندی دیالکتیکی دارد که به سوی آزادی و خودآگاهی پیش می‌رود، مفهومی که بعدها توسط کارل مارکس برای توسعهٔ ماتریالیسم دیالکتیکی مورد استفاده قرار گرفت. اهمیت هگل نه تنها در فلسفهٔ نظری بلکه در تأثیر بر جنبش‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قرن نوزدهم و بیستم است، از جمله لیبرالیسم، کمونیسم و اگزیستانسیالیسم. با وجود انتقادهایی مانند مبهم‌بودن زبان و ایدئالیسم بیش‌ازحد، هگل همچنان یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان تاریخ به‌شمار می‌رود.[۱]

زندگی‌نامه

گئورگ ویلهلم فریدریش هگل در ۲۷ اوت ۱۷۷۰ در اشتوتگارت، پایتخت دوک‌نشین وورتمبرگ (بخشی از امپراتوری مقدس روم)، زاده شد. پدرش، گئورگ لودویگ هگل، کارمند دولتی بود و مادرش، ماریا ماگدالنا، از خانواده‌ای تحصیل‌کرده. هگل از کودکی به تحصیلات کلاسیک علاقه‌مند بود و در مدرسهٔ محلی اشتوتگارت آموزش دید. در سال ۱۷۸۸ وارد دانشگاه توبینگن شد و در آنجا با فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ و فریدریش هولدرلین دوست شد. او ابتدا الهیات خواند اما به‌تدریج به فلسفه گرایش یافت.[۲] پس از فارغ‌التحصیلی در ۱۷۹۳، هگل به‌عنوان معلم خصوصی در برن و فرانکفورت کار کرد. در این دوره، تحت تأثیر ایمانوئل کانت و یوهان گوتلیب فیخته قرار گرفت و نخستین نوشته‌های فلسفی خود را نگاشت. در سال ۱۸۰۱ به ینا رفت و در دانشگاه آنجا تدریس کرد. با انتشار پدیدارشناسی روح در ۱۸۰۷، شهرت یافت. پس از اشغال ینا توسط ناپلئون، هگل به بامبرگ و سپس نورنبرگ نقل مکان کرد و مدیر دبیرستان شد. در ۱۸۱۶ به دانشگاه هایدلبرگ و در ۱۸۱۸ به دانشگاه هومبولت برلین پیوست، جایی که تا پایان عمر ماند.[۳] هگل در سال ۱۸۱۷ با ماری فون توخر ازدواج کرد و دو پسر داشت. او در ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱ بر اثر وبا در برلین درگذشت و در کنار یوهان گوتلیب فیخته دفن شد.

پرونده:Hegel house Stuttgart.jpg
خانه زادگاه هگل در اشتوتگارت

فلسفه

فلسفه هگل بر پایهٔ ایده‌آلیسم مطلق استوار است، جایی که واقعیت را نه ماده بلکه روح (Geist) می‌داند. او نظام فلسفی خود را به سه بخش تقسیم کرد: منطق، فلسفه طبیعت و فلسفه روح.

دیالکتیک

دیالکتیک هگل روشی برای درک پیشرفت است که شامل تزیز (thesis)، آنتی‌تزیز (antithesis) و سنتز (synthesis) می‌شود. این فرآیند تضادها را حل کرده و به سطح بالاتری می‌رساند. «تاریخ جهان صحنه‌ای است که در آن روح مطلق خود را آشکار می‌سازد.»[۴]

پدیدارشناسی روح

در این کتاب، هگل مسیر خودآگاهی روح را از آگاهی حسی تا دانش مطلق توصیف می‌کند. مفاهیمی مانند ارباب و برده (master-slave dialectic) در اینجا مطرح می‌شود.[۵]

تأثیرات و بازتاب‌ها

فلسفه هگل بر کارل مارکس و فریدریش انگلس تأثیر گذاشت و پایهٔ مارکسیسم شد. با این حال، منتقدانی مانند سورن کی‌یرکگور او را به‌خاطر نادیده‌گرفتن فردیت نقد کردند. در قرن بیستم، هگل بر فرانکفورت اسکول و پست‌مدرنیسم تأثیر گذاشت.[۶] در جهان اسلام و ایران، هگل از طریق ترجمه‌ها و مطالعات تطبیقی شناخته شد، هرچند تأثیر مستقیم کمتری داشت.

جستارهای وابسته

ایده‌آلیسم آلمانی دیالکتیک پدیدارشناسی روح کارل مارکس فلسفه غربی

منابع

  1. «Georg Wilhelm Friedrich Hegel». ۲۰۲۳. 
  2. Terry Pinkard. Hegel's Philosophy of Right. Cambridge University Press، ۲۰۰۰. شابک ‎۹۷۸-۰۵۲۱۷۷۴۰۱۷. 
  3. «Hegel: A Biography». 
  4. G. W. F. Hegel. The Phenomenology of Spirit. Oxford University Press، ۱۹۷۷. شابک ‎۹۷۸-۰۱۹۸۲۴۵۹۷۱. 
  5. G. W. F. Hegel. Lectures on the Philosophy of History. Dover Publications، ۲۰۰۴. شابک ‎۹۷۸-۰۴۸۶۴۳۳۷۰۷. 
  6. «Hegel's Influence».