|
|
| خط ۷۸: |
خط ۷۸: |
|
| |
|
| ──────────────────────────────────────────────────────────── | | ──────────────────────────────────────────────────────────── |
|
| |
| == تاریخچه ==
| |
| بوشهر — «ریشهر» باستانی — از بنادر تاریخی خلیج فارس و دروازه دریایی ایران از دوران باستان تاکنون است. بندر بوشهر در دوره هخامنشی بندری مهم بود و بقایای شهر باستانی ریشهر (لیان) از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی دوره ساسانی است.
| |
|
| |
| بندر تجاری خلیج فارس:
| |
|
| |
| بوشهر از دوره صفوی و افشاری مهم‌ترین بندر تجاری ایران در خلیج فارس بود. نادرشاه افشار ناوگان دریایی ایران را در بوشهر بنا کرد. در دوره زندیه و قاجار، بوشهر بندر اصلی تجارت ایران با هند، عمان و آفریقای شرقی بود.
| |
|
| |
| بمباران بوشهر توسط بریتانیا:
| |
|
| |
| در جنگ ایران و بریتانیا (۱۲۳۵ هجری / ۱۸۵۶ میلادی)، نیروی دریایی بریتانیا بوشهر را بمباران و اشغال کرد. رئیسعلی دلواری — قهرمان ملی بوشهر — در جنگ جهانی اول (۱۲۹۴ شمسی / ۱۹۱۵ میلادی) نیروهای بریتانیایی را در تنگستان شکست داد و اسطوره مقاومت جنوب ایران شد.
| |
|
| |
| رئیسعلی دلواری:
| |
|
| |
| رئیسعلی دلواری (۱۲۶۰-۱۲۹۴ شمسی) رهبر مقاومت مردم تنگستان و دشتستان در برابر استعمار بریتانیا بود. او با نیروهای مردمی در چندین نبرد نیروهای بریتانیایی را شکست داد — از نادر قهرمان‌های ایرانی که ارتش امپراتوری بریتانیا را به زانو درآورد. رئیسعلی در سال ۱۲۹۴ ترور شد.
| |
|
| |
| در دوره معاصر، ساخت نیروگاه اتمی بوشهر (نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران) و توسعه منطقه ویژه اقتصادی عسلویه (پارس جنوبی) بوشهر را به یکی از استان‌های کلیدی اقتصاد ایران تبدیل کرده است.
| |
|
| |
| == جغرافیا و اقلیم ==
| |
| بوشهر در جنوب‌غربی ایران و در کرانه شمالی خلیج فارس واقع شده. استان شامل سواحل طولانی خلیج فارس و جزایر متعددی (خارک، خارکو، شیف و...) است.
| |
|
| |
| جزیره خارک:
| |
|
| |
| جزیره خارک مهم‌ترین پایانه نفتی ایران و یکی از بزرگ‌ترین پایانه‌های نفتی جهان است. بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از خارک انجام می‌شود. جزیره خارک در جنگ ایران و عراق هدف بمباران‌های مکرر قرار گرفت.
| |
|
| |
| آب‌وهوای بوشهر گرم و مرطوب — تابستان‌ها دما تا ۵۰ درجه با رطوبت بالا. بادهای شَمال و قوس ویژگی اقلیمی منطقه‌اند.
| |
|
| |
| == اقتصاد و منابع ==
| |
| بوشهر یکی از مهم‌ترین استان‌های انرژی و اقتصاد ایران است.
| |
|
| |
| پارس جنوبی — عسلویه:
| |
|
| |
| میدان گازی پارس جنوبی بزرگ‌ترین میدان گازی جهان (مشترک با قطر) در آب‌های بوشهر واقع شده. منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس جنوبی (عسلویه) بزرگ‌ترین مجتمع صنعتی ایران و یکی از بزرگ‌ترین مراکز پتروشیمی خاورمیانه است.
| |
|
| |
| نیروگاه اتمی بوشهر:
| |
|
| |
| نیروگاه اتمی بوشهر — نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران — با ظرفیت ۱,۰۰۰ مگاوات در سال ۱۳۹۲ به بهره‌برداری کامل رسید.
| |
|
| |
| شیلات:
| |
|
| |
| صید میگو، ماهی صبور، ماهی شوریده و حلوای سیاه از منابع مهم شیلاتی استان است. میگوی بوشهر شهرت ملی دارد.
| |
|
| |
| خرما:
| |
|
| |
| نخلستان‌های بوشهر از مراکز مهم تولید خرما هستند. خرمای برازجان و تنگستان مرغوب و صادراتی است.
| |
|
| |
| == فرهنگ و آداب و رسوم ==
| |
| فرهنگ بوشهر ترکیبی از فرهنگ‌های ایرانی، عربی و دریایی است — قرن‌ها تجارت دریایی با هند، آفریقا و عربستان فرهنگ منحصربه‌فردی ساخته.
| |
|
| |
| موسیقی و رقص:
| |
|
| |
| موسیقی بوشهری با ریتم‌های دریایی و سازهای نِی‌جفتی، سُرنا و تنبک از موسیقی‌های اصیل خلیج فارس است. رقص بندری و مراسم «زار» از آیین‌های منحصربه‌فرد هستند. «نخل‌گردانی» و «سینه‌زنی دریایی» از آیین‌های عاشورای بوشهر هستند.
| |
|
| |
| مفاخر:
| |
|
| |
| رئیسعلی دلواری (قهرمان ملی)، ابوالحسن حکیم‌الممالک (پزشک و سیاستمدار)، مقداد مهدوی کنی (ادیب) و خسرو شکیبایی (بازیگر — مادرش بوشهری) از چهره‌های مطرح هستند.
| |
|
| |
| غذاهای محلی:
| |
|
| |
| قلیه‌ماهی بوشهری (خورشت ماهی با تمبرهندی)، صبور کبابی (ماهی صبور — ملکه ماهی‌های خلیج فارس)، هریسه بوشهری، میگو بوشکار، رنگینک، موهامر و حلوای خرما از غذاهای سنتی استان هستند.
| |
|
| |
| == مبارزات و مقاومت مردمی ==
| |
| بوشهر سرزمین مقاومت در برابر استعمار بوده — از رئیسعلی دلواری تا مجاهدین خلق.
| |
|
| |
| رئیسعلی دلواری — الگوی مقاومت:
| |
|
| |
| مقاومت رئیسعلی دلواری در برابر بریتانیا از درخشان‌ترین صفحات تاریخ مقاومت ایران است. او با نیروهای مردمی — تفنگچی‌های تنگستانی و دشتستانی — در نبردهای دلوار، اهرم و بوشهر ارتش بریتانیا را شکست داد.
| |
|
| |
| مجاهدین خلق در بوشهر:
| |
|
| |
| سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در بوشهر و برازجان فعالیت سیاسی داشت. هواداران سازمان پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ مورد سرکوب قرار گرفتند و تعدادی دستگیر و زندانی شدند.
| |
|
| |
| کشتار ۶۷ در بوشهر:
| |
|
| |
| زندان بوشهر نیز در تابستان ۱۳۶۷ شاهد اعدام زندانیان سیاسی و مجاهد بود.
| |
|
| |
| قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:
| |
|
| |
| بوشهر و برازجان در قیام‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات بودند. کارگران عسلویه نیز در اعتراضات شرکت کردند.
| |
|
| |
| واحدهای مقاومت:
| |
|
| |
| واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در بوشهر و برازجان فعالیت‌های مستمری در زمینه افشاگری جنایات رژیم و نصب پوسترهای رهبران مقاومت داشته‌اند.
| |
استان بوشهر
دروازه دریایی ایران — سرزمین رئیسعلی دلواری |
|---|
استان بوشهر — ساحل خلیج فارس
استان بوشهر — ساحل خلیج فارس |
| کشور | ایران |
|---|
| مرکز استان | بوشهر |
|---|
| شمال | استان فارس |
|---|
| جنوب | خلیج فارس |
|---|
| شرق | استان هرمزگان |
|---|
| غرب | استان خوزستان |
|---|
| آب و هوا | گرم و مرطوب؛ تابستان تا ۵۰ درجه با رطوبت بالا — بادهای شَمال و قوس |
|---|
| قدمت تاریخی | ریشهر (لیان) باستانی — بندر مهم دوره هخامنشی و ساسانی |
|---|
| ساحل | کرانه شمالی خلیج فارس — شامل جزایر خارک، خارکو و شیف |
|---|
| رئیسعلی دلواری | قهرمان ملی (۱۲۶۰-۱۲۹۴ شمسی) — شکست ارتش امپراتوری بریتانیا در نبردهای تنگستان و دشتستان |
|---|
| پارس جنوبی (عسلویه) | بزرگ‌ترین میدان گازی جهان (مشترک با قطر) — بزرگ‌ترین مجتمع پتروشیمی خاورمیانه |
|---|
| نیروگاه اتمی بوشهر | نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران — ظرفیت ۱٬۰۰۰ مگاوات — بهره‌برداری ۱۳۹۲ |
|---|
| جزیره خارک | مهم‌ترین پایانه نفتی ایران — بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام کشور |
|---|
| ناوگان دریایی نادرشاه | نادرشاه افشار ناوگان دریایی ایران را در بوشهر بنا کرد |
|---|
| شیلات | میگوی بوشهر (شهرت ملی) · ماهی صبور (ملکه ماهی‌های خلیج فارس) · شوریده · حلوای سیاه |
|---|
| خرما | نخلستان‌های برازجان و تنگستان — خرمای مرغوب صادراتی |
|---|
| موسیقی و رقص | رقص بندری · نِی‌جفتی و سُرنا · مراسم زار · نخل‌گردانی و سینه‌زنی دریایی |
|---|
مقاله درحال ویرایش است
استان بوشهر
────────────────────────────────────────────────────────────
⬛ مرکز استان: بوشهر
⬛ مساحت: ۲۲,۷۴۳ کیلومتر مربع
⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)
⬛ شهرستان‌ها: ۱۰ شهرستان (بوشهر، دشتستان، برازجان، کنگان، دیّر، گناوه، جم، عسلویه و...)
⬛ آب و هوا: گرم و مرطوب؛ تابستان‌های بسیار گرم
⬛ زبان: بوشهری (دشتستانی)، فارسی، عربی
────────────────────────────────────────────────────────────
