کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
Alireza k h (بحث | مشارکتها) جزبدون خلاصۀ ویرایش |
Alireza k h (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات | {{جعبه اطلاعات فیلسوف | ||
|نام = | | نام = گئورگ ویلهلم فریدریش هگل | ||
|تصویر =[[ | | نام_بومی = Georg Wilhelm Friedrich Hegel | ||
| | | تصویر = Georg Wilhelm Friedrich Hegel portrait by Julius Ludwig Sebbers 1828.jpg | ||
| | | اندازه_تصویر = 250px | ||
| | | توضیح_تصویر = پرتره هگل اثر جولیوس لودویگ زبرس در سال ۱۸۲۸ | ||
| | | زادروز = {{تاریخ تولد|۱۷۷۰|۸|۲۷}} | ||
| | | زادگاه = [[اشتوتگارت]]، [[دوکنشین وورتمبرگ]] | ||
| | | مرگ = {{تاریخ مرگ|۱۸۳۱|۱۱|۱۴}} | ||
| | | مرگگاه = [[برلین]]، [[پادشاهی پروس]] | ||
| | | آرامگاه = [[گورستان دوروتئنشتات]]، برلین | ||
| ملیت = آلمانی | |||
| زمینه = [[فلسفه غربی]] | |||
| قرن = قرن نوزدهم | |||
| مکتب = [[ایدهآلیسم آلمانی]] | |||
[[هگلیانیسم]] | |||
[[ماتریالیسم تاریخی]] (از طریق تأثیر بر مارکس) | |||
| علایق_اصلی = [[متافیزیک]]، [[معرفتشناسی]]، [[منطق]]، [[فلسفه تاریخ]]، [[فلسفه سیاسی]]، [[فلسفه دین]]، [[زیباییشناسی]] | |||
| ایدههای_مهم = [[دیالکتیک]]، [[روح مطلق]]، Geist (روح یا ذهن)، [[پایان تاریخ]]، [[شناختشناسی تاریخی]] | |||
| تحت تأثیر = [[ایمانوئل کانت]]، [[یوهان گوتلیب فیخته]]، [[فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ]]، [[ارسطو]]، [[باروخ اسپینوزا]]، [[ژان-ژاک روسو]] | |||
| تأثیر گذاشته بر = [[کارل مارکس]]، [[سورن کییرکگور]]، [[فریدریش نیچه]]، [[ژان-پل سارتر]]، [[مارتین هایدگر]]، [[تئودور آدورنو]]، [[فمینیسم هگلی]] | |||
| امضا = Hegel_signature.png | |||
}} | }} | ||
'''گئورگ ویلهلم فریدریش هگل''' (زادهٔ ۲۷ اوت ۱۷۷۰ – درگذشتهٔ ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱) فیلسوف برجستهٔ آلمانی و یکی از چهرههای کلیدی در [[ایدهآلیسم آلمانی]] بود. او بهخاطر توسعهٔ مفهوم [[دیالکتیک]] شناخته میشود که بر اساس آن، پیشرفت فکری و تاریخی از طریق تضاد و حل آن رخ میدهد. هگل در آثار خود مانند ''[[پدیدارشناسی روح]]'' و ''[[علم منطق]]''، نظام فلسفی جامعی ارائه داد که شامل [[متافیزیک]]، [[معرفتشناسی]]، [[فلسفه تاریخ]] و [[فلسفه سیاسی]] میشود. فلسفهٔ او بر این باور استوار است که واقعیت نهایی، روح مطلق است که در فرآیند تاریخی خودآگاهی مییابد. | |||
هگل در دوران روشنگری و انقلاب فرانسه زندگی کرد و ایدههایش تأثیر عمیقی بر اندیشمندان پس از خود گذاشت. او معتقد بود تاریخ بشر روندی دیالکتیکی دارد که به سوی آزادی و خودآگاهی پیش میرود، مفهومی که بعدها توسط [[کارل مارکس]] برای توسعهٔ [[ماتریالیسم دیالکتیکی]] مورد استفاده قرار گرفت. اهمیت هگل نه تنها در فلسفهٔ نظری بلکه در تأثیر بر جنبشهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قرن نوزدهم و بیستم است، از جمله [[لیبرالیسم]]، [[کمونیسم]] و [[اگزیستانسیالیسم]]. با وجود انتقادهایی مانند مبهمبودن زبان و ایدئالیسم بیشازحد، هگل همچنان یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان تاریخ بهشمار میرود.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Georg Wilhelm Friedrich Hegel|وبگاه=Stanford Encyclopedia of Philosophy|تاریخ=۲۰۲۳|پیوند=https://plato.stanford.edu/entries/hegel/}}</ref> | |||
== زندگینامه == | |||
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل در ۲۷ اوت ۱۷۷۰ در [[اشتوتگارت]]، پایتخت [[دوکنشین وورتمبرگ]] (بخشی از [[امپراتوری مقدس روم]])، زاده شد. پدرش، گئورگ لودویگ هگل، کارمند دولتی بود و مادرش، ماریا ماگدالنا، از خانوادهای تحصیلکرده. هگل از کودکی به تحصیلات کلاسیک علاقهمند بود و در مدرسهٔ محلی اشتوتگارت آموزش دید. در سال ۱۷۸۸ وارد [[دانشگاه توبینگن]] شد و در آنجا با [[فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ]] و [[فریدریش هولدرلین]] دوست شد. او ابتدا الهیات خواند اما بهتدریج به فلسفه گرایش یافت.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Hegel's Philosophy of Right|نویسنده=Terry Pinkard|ناشر=Cambridge University Press|سال=۲۰۰۰|شابک=978-0521774017}}</ref> | |||
پس از فارغالتحصیلی در ۱۷۹۳، هگل بهعنوان معلم خصوصی در [[برن]] و [[فرانکفورت]] کار کرد. در این دوره، تحت تأثیر [[ایمانوئل کانت]] و [[یوهان گوتلیب فیخته]] قرار گرفت و نخستین نوشتههای فلسفی خود را نگاشت. در سال ۱۸۰۱ به [[ینا]] رفت و در دانشگاه آنجا تدریس کرد. با انتشار ''پدیدارشناسی روح'' در ۱۸۰۷، شهرت یافت. پس از اشغال ینا توسط ناپلئون، هگل به [[بامبرگ]] و سپس [[نورنبرگ]] نقل مکان کرد و مدیر دبیرستان شد. در ۱۸۱۶ به [[دانشگاه هایدلبرگ]] و در ۱۸۱۸ به [[دانشگاه هومبولت برلین]] پیوست، جایی که تا پایان عمر ماند.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Hegel: A Biography|وبگاه=Britannica|پیوند=https://www.britannica.com/biography/Georg-Wilhelm-Friedrich-Hegel}}</ref> | |||
هگل در سال ۱۸۱۷ با ماری فون توخر ازدواج کرد و دو پسر داشت. او در ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱ بر اثر وبا در برلین درگذشت و در کنار [[یوهان گوتلیب فیخته]] دفن شد. | |||
[[پرونده:Hegel house Stuttgart.jpg|بندانگشتی|250px|خانه زادگاه هگل در اشتوتگارت]] | |||
== فلسفه == | |||
فلسفه هگل بر پایهٔ ایدهآلیسم مطلق استوار است، جایی که واقعیت را نه ماده بلکه روح (Geist) میداند. او نظام فلسفی خود را به سه بخش تقسیم کرد: منطق، فلسفه طبیعت و فلسفه روح. | |||
=== دیالکتیک === | |||
دیالکتیک هگل روشی برای درک پیشرفت است که شامل تزیز (thesis)، آنتیتزیز (antithesis) و سنتز (synthesis) میشود. این فرآیند تضادها را حل کرده و به سطح بالاتری میرساند. | |||
«تاریخ جهان صحنهای است که در آن روح مطلق خود را آشکار میسازد.»<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=The Phenomenology of Spirit|نویسنده=G. W. F. Hegel|ناشر=Oxford University Press|سال=۱۹۷۷|شابک=978-0198245971}}</ref> | |||
=== پدیدارشناسی روح === | |||
در این کتاب، هگل مسیر خودآگاهی روح را از آگاهی حسی تا دانش مطلق توصیف میکند. مفاهیمی مانند ارباب و برده (master-slave dialectic) در اینجا مطرح میشود.<ref>{{یادکرد کتاب|عنوان=Lectures on the Philosophy of History|نویسنده=G. W. F. Hegel|ناشر=Dover Publications|سال=۲۰۰۴|شابک=978-0486433707}}</ref> | |||
== تأثیرات و بازتابها == | |||
فلسفه هگل بر [[کارل مارکس]] و [[فریدریش انگلس]] تأثیر گذاشت و پایهٔ [[مارکسیسم]] شد. با این حال، منتقدانی مانند [[سورن کییرکگور]] او را بهخاطر نادیدهگرفتن فردیت نقد کردند. در قرن بیستم، هگل بر [[فرانکفورت اسکول]] و [[پستمدرنیسم]] تأثیر گذاشت.<ref>{{یادکرد وب|عنوان=Hegel's Influence|وبگاه=Internet Encyclopedia of Philosophy|پیوند=https://iep.utm.edu/hegel/}}</ref> | |||
در جهان اسلام و ایران، هگل از طریق ترجمهها و مطالعات تطبیقی شناخته شد، هرچند تأثیر مستقیم کمتری داشت. | |||
== جستارهای وابسته == | |||
[[ایدهآلیسم آلمانی]] | |||
[[دیالکتیک]] | |||
[[پدیدارشناسی روح]] | |||
[[کارل مارکس]] | |||
[[فلسفه غربی]] | |||
== منابع == | |||
== منابع | |||
<references /> | <references /> | ||
نسخهٔ ۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۳۸
| Georg Wilhelm Friedrich Hegel portrait by Julius Ludwig Sebbers 1828.jpg | ||
| شناسنامه | ||
|---|---|---|
| مکتب | ایدهآلیسم آلمانی
هگلیانیسم ماتریالیسم تاریخی (از طریق تأثیر بر مارکس) | |
| ملیت | آلمانی | |
| زادروز | {{{تاریخ تولد}}} | |
| زادگاه | {{{شهر تولد}}}، {{{کشور تولد}}} | |
| امضا | ||
| Hegel_signature.png | ||
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل (زادهٔ ۲۷ اوت ۱۷۷۰ – درگذشتهٔ ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱) فیلسوف برجستهٔ آلمانی و یکی از چهرههای کلیدی در ایدهآلیسم آلمانی بود. او بهخاطر توسعهٔ مفهوم دیالکتیک شناخته میشود که بر اساس آن، پیشرفت فکری و تاریخی از طریق تضاد و حل آن رخ میدهد. هگل در آثار خود مانند پدیدارشناسی روح و علم منطق، نظام فلسفی جامعی ارائه داد که شامل متافیزیک، معرفتشناسی، فلسفه تاریخ و فلسفه سیاسی میشود. فلسفهٔ او بر این باور استوار است که واقعیت نهایی، روح مطلق است که در فرآیند تاریخی خودآگاهی مییابد. هگل در دوران روشنگری و انقلاب فرانسه زندگی کرد و ایدههایش تأثیر عمیقی بر اندیشمندان پس از خود گذاشت. او معتقد بود تاریخ بشر روندی دیالکتیکی دارد که به سوی آزادی و خودآگاهی پیش میرود، مفهومی که بعدها توسط کارل مارکس برای توسعهٔ ماتریالیسم دیالکتیکی مورد استفاده قرار گرفت. اهمیت هگل نه تنها در فلسفهٔ نظری بلکه در تأثیر بر جنبشهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قرن نوزدهم و بیستم است، از جمله لیبرالیسم، کمونیسم و اگزیستانسیالیسم. با وجود انتقادهایی مانند مبهمبودن زبان و ایدئالیسم بیشازحد، هگل همچنان یکی از تأثیرگذارترین فیلسوفان تاریخ بهشمار میرود.[۱]
زندگینامه
گئورگ ویلهلم فریدریش هگل در ۲۷ اوت ۱۷۷۰ در اشتوتگارت، پایتخت دوکنشین وورتمبرگ (بخشی از امپراتوری مقدس روم)، زاده شد. پدرش، گئورگ لودویگ هگل، کارمند دولتی بود و مادرش، ماریا ماگدالنا، از خانوادهای تحصیلکرده. هگل از کودکی به تحصیلات کلاسیک علاقهمند بود و در مدرسهٔ محلی اشتوتگارت آموزش دید. در سال ۱۷۸۸ وارد دانشگاه توبینگن شد و در آنجا با فریدریش ویلهلم یوزف شلینگ و فریدریش هولدرلین دوست شد. او ابتدا الهیات خواند اما بهتدریج به فلسفه گرایش یافت.[۲] پس از فارغالتحصیلی در ۱۷۹۳، هگل بهعنوان معلم خصوصی در برن و فرانکفورت کار کرد. در این دوره، تحت تأثیر ایمانوئل کانت و یوهان گوتلیب فیخته قرار گرفت و نخستین نوشتههای فلسفی خود را نگاشت. در سال ۱۸۰۱ به ینا رفت و در دانشگاه آنجا تدریس کرد. با انتشار پدیدارشناسی روح در ۱۸۰۷، شهرت یافت. پس از اشغال ینا توسط ناپلئون، هگل به بامبرگ و سپس نورنبرگ نقل مکان کرد و مدیر دبیرستان شد. در ۱۸۱۶ به دانشگاه هایدلبرگ و در ۱۸۱۸ به دانشگاه هومبولت برلین پیوست، جایی که تا پایان عمر ماند.[۳] هگل در سال ۱۸۱۷ با ماری فون توخر ازدواج کرد و دو پسر داشت. او در ۱۴ نوامبر ۱۸۳۱ بر اثر وبا در برلین درگذشت و در کنار یوهان گوتلیب فیخته دفن شد.
فلسفه
فلسفه هگل بر پایهٔ ایدهآلیسم مطلق استوار است، جایی که واقعیت را نه ماده بلکه روح (Geist) میداند. او نظام فلسفی خود را به سه بخش تقسیم کرد: منطق، فلسفه طبیعت و فلسفه روح.
دیالکتیک
دیالکتیک هگل روشی برای درک پیشرفت است که شامل تزیز (thesis)، آنتیتزیز (antithesis) و سنتز (synthesis) میشود. این فرآیند تضادها را حل کرده و به سطح بالاتری میرساند. «تاریخ جهان صحنهای است که در آن روح مطلق خود را آشکار میسازد.»[۴]
پدیدارشناسی روح
در این کتاب، هگل مسیر خودآگاهی روح را از آگاهی حسی تا دانش مطلق توصیف میکند. مفاهیمی مانند ارباب و برده (master-slave dialectic) در اینجا مطرح میشود.[۵]
تأثیرات و بازتابها
فلسفه هگل بر کارل مارکس و فریدریش انگلس تأثیر گذاشت و پایهٔ مارکسیسم شد. با این حال، منتقدانی مانند سورن کییرکگور او را بهخاطر نادیدهگرفتن فردیت نقد کردند. در قرن بیستم، هگل بر فرانکفورت اسکول و پستمدرنیسم تأثیر گذاشت.[۶] در جهان اسلام و ایران، هگل از طریق ترجمهها و مطالعات تطبیقی شناخته شد، هرچند تأثیر مستقیم کمتری داشت.
جستارهای وابسته
ایدهآلیسم آلمانی دیالکتیک پدیدارشناسی روح کارل مارکس فلسفه غربی
منابع
- ↑ «Georg Wilhelm Friedrich Hegel». ۲۰۲۳.
- ↑ Terry Pinkard. Hegel's Philosophy of Right. Cambridge University Press، ۲۰۰۰. شابک ۹۷۸-۰۵۲۱۷۷۴۰۱۷.
- ↑ «Hegel: A Biography».
- ↑ G. W. F. Hegel. The Phenomenology of Spirit. Oxford University Press، ۱۹۷۷. شابک ۹۷۸-۰۱۹۸۲۴۵۹۷۱.
- ↑ G. W. F. Hegel. Lectures on the Philosophy of History. Dover Publications، ۲۰۰۴. شابک ۹۷۸-۰۴۸۶۴۳۳۷۰۷.
- ↑ «Hegel's Influence».