کاربر:Hamidreza/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۵۱۶ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۵۱۶ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۷۱ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
 
{{جعبه اطلاعات دانشمند
{{Infobox settlement
| نام                   = هارولد وارموس
| name                   = استان مازندران
| نام انگلیسی            = Harold E. Varmus
| other_name              = تبرستان (نام کهن)
| تصویر                  =هارولد وارموس.jpg
| image_skyline          = سد سلیمان تنگه- استان مازندران- ساری.jpg
| توضیح تصویر            =
| image_caption          = استان مازندران — ساری
| نام اصلی              = هارولد الیوت وارموس
| pushpin_map            = Iran
| زمینه فعالیت          = پزشکی، ویروس‌شناسی و زیست‌شناسی سرطان
| map_caption            = موقعیت استان مازندران در نقشه ایران
| ملیت                  = آمریکایی
| subdivision_type        = کشور
| تاریخ تولد            = ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹
| subdivision_name        = ایران
| محل تولد               = اوشن‌ساید، نیویورک، ایالات متحده
| seat_type               = مرکز استان
| والدین                =
| seat                    = ساری
| تاریخ مرگ             =
| blank_name             = مساحت
| محل مرگ                =
| blank_info              = ۲۳٬۸۳۳ کیلومتر مربع
| علت مرگ                =
| blank1_name            = جمعیت (۱۴۰۰)
| محل زندگی              = نیویورک، ایالات متحده
| blank1_info            = حدود ۳٫۳ میلیون نفر
| مختصات محل زندگی      =
| blank2_name            = تعداد شهرستان
| مدفن                  =
| blank2_info            = ۲۲ (ساری، بابل، آمل، قائمشهر، بابلسر، نوشهر، چالوس، رامسر، تنکابن، بهشهر و...)
| در زمان حکومت          =
| blank3_name            = زبان‌ها
| اتفاقات مهم            = کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی
| blank3_info            = مازندرانی (تبری)، فارسی
| نام دیگر              = هارولد ای. وارموس
| blank4_name            = آب و هوا
| لقب                    =
| blank4_info            = معتدل و مرطوب؛ بارندگی فراوان (۶۰۰ تا ۱٬۲۰۰ میلی‌متر در سال)
| بنیانگذار              = از پیشگامان ژنتیک سرطان و علم باز
| blank5_name            = بلندترین نقطه
| پیشه                  = پزشک، پژوهشگر و مدیر علمی
| blank5_info            = رشته‌کوه البرز
| سال‌های فعالیت         = از دههٔ ۱۹۶۰
| blank6_name            = ساحل دریای خزر
| سبک پژوهشی            = ویروس‌شناسی مولکولی و زیست‌شناسی سرطان
| blank6_info            = حدود ۳۰۰ کیلومتر از کرانه‌های جنوبی خزر
| آثار مهم              = کشف پروتو-انکوژن‌ها و پژوهش دربارهٔ رتروویروس‌ها
| blank7_name            = جنگل‌های هیرکانی
| مقالات                =
| blank7_info            = میراث جهانی یونسکو (ثبت ۲۰۱۹) — بقایای جنگل‌های ۲۵ تا ۵۰ میلیون ساله
| جوایز                  = جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۹؛ جایزهٔ لاسکر
| blank8_name            = قدمت سکونت
| علت شهرت              = اثبات منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی
| blank8_info            = بیش از ۷۵٬۰۰۰ سال (غارهای هوتو و کمربند در بهشهر)
| تأثیرگذاشته بر         = سرطان‌شناسی، ژنتیک و سیاست‌گذاری پژوهش
| blank_name_sec1        = شمال
| تأثیرپذیرفته از         = زیست‌شناسی مولکولی و ویروس‌شناسی
| blank_info_sec1         = دریای خزر
| وبگاه                  = https://www.varmuslab.org/about-harold-2
| blank1_name_sec1        = جنوب
| تحصیلات                = دکترای پزشکی، دانشگاه کلمبیا
| blank1_info_sec1        = استان‌های تهران، سمنان و البرز (رشته‌کوه البرز)
| دانشگاه                = دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو
| blank2_name_sec1        = غرب
| حوزه                  = انکوژن‌ها، رتروویروس‌ها و ژنوم سرطان
| blank2_info_sec1        = استان گیلان
| همسر                  = کانستنس لوئیز کیسی
| blank3_name_sec1        = شرق
| فرزندان                = دو پسر
| blank3_info_sec1        = استان گلستان
| گفتاورد                =
| blank_name_sec2         = محصولات کشاورزی
| امضا                  =
| blank_info_sec2         = برنج (طارم، هاشمی، صدری) · مرکبات · چای
| blank1_name_sec2        = شیلات
| blank1_info_sec2        = ماهی سفید · خاویار (تاسماهی) · کفال · کیلکا
| blank2_name_sec2        = گردشگری
| blank2_info_sec2        = سواحل دریای خزر · آبشار ایگل · دشت هویج · دریاچه چورت · جواهرده
| blank3_name_sec2        = صنایع دستی
| blank3_info_sec2        = حصیربافی · جاجیم‌بافی · گلیم‌بافی · معرق‌کاری چوب · نمدمالی
| blank4_name_sec2        = غذاهای محلی
| blank4_info_sec2        = میرزا قاسمی · باقلاقاتق · ترش‌تره · ماهی سفید کبابی · شولم
| blank5_name_sec2        = مفاخر
| blank5_info_sec2        = محمد بن جریر طبری (پدر تاریخ‌نگاری) · نیما یوشیج (پدر شعر نو فارسی)
| blank6_name_sec2        = موسیقی
| blank6_info_sec2        = آوازهای محلی (آمل‌نشین) · ساز لَلَوا · دوتار شمالی
| blank7_name_sec2        = منطقه زمانی
| blank7_info_sec2        = به وقت ایران (+۳:۳۰)
}}
}}


'''مقاله درحال ویرایش است'''
'''هارولد الیوت وارموس''' ('''Harold E. Varmus'''؛ زادهٔ ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹) پزشک، ویروس‌شناس و پژوهشگر آمریکایی در زمینهٔ سرطان است. او به‌خاطر کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی، به‌طور مشترک با '''[[جان مایکل بیشاپ]]'''، جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۱۹۸۹ را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی» اعلام شد.<ref name="نوبل-اطلاعات">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/varmus/facts/ Harold E. Varmus – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>
 
 
'''استان مازندران،''' استان مازندران از کهن‌ترین مناطق ایران است که در گذشته با نام تبرستان شناخته می‌شد و پیشینه سکونت انسان در آن به ده‌ها هزار سال قبل بازمی‌گردد.
 
این استان در طول تاریخ به دلیل موقعیت طبیعی خود، مقاومت طولانی در برابر اعراب و حکومت‌های مختلف محلی مانند باوندیان و علویان را تجربه کرده است.
 
مازندران در شمال ایران و میان دریای خزر و رشته‌کوه البرز قرار دارد و به‌واسطه جنگل‌های هیرکانی، سواحل خزر و آب‌وهوای معتدل و مرطوب از مهم‌ترین مناطق طبیعی کشور به شمار می‌رود.
 
اقتصاد این استان بر پایه کشاورزی، به‌ویژه تولید برنج، مرکبات و چای، همچنین شیلات، گردشگری و صنایع دستی استوار است.
 
جاذبه‌های طبیعی فراوان، مازندران را به یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری ایران تبدیل کرده است.
 
فرهنگ مازندرانی با زبان تبری، موسیقی محلی، آیین‌های سنتی و غذاهای بومی شناخته می‌شود و شخصیت‌هایی مانند محمد‌بن جریر طبری و نیما یوشیج از مفاخر این استان به‌شمار می‌روند.
 
────────────────────────────────────────────────────────────
 
مرکز استان: ساری
 
مساحت: ۲۳,۸۳۳ کیلومتر مربع
 
جمعیت: حدود ۳.۳ میلیون نفر (۱۴۰۰)
 
شهرستان‌ها: ۲۲ شهرستان (ساری، بابل، آمل، قائمشهر، بابلسر، نوشهر، چالوس، رامسر، تنکابن، بهشهر و...)
 
آب و هوا: معتدل و مرطوب؛ بارندگی فراوان، جنگلی
 
زبان: مازندرانی (تبری)، فارسی
 
────────────────────────────────────────────────────────────
 
== تاریخچه ==
'''مازندران'''، که در متون کهن تبرستان یا تپورستان نامیده می‌شد از کهن‌ترین سرزمین‌های مسکونی ایران است. نام تبرستان از قوم تپوری (به یونانی Tapyroi) گرفته شده و به‌معنای «سرزمین تبرداران» است. سابقه سکونت انسان در مازندران به بیش از ۷۵,۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد. غارهای هوتو و کمربند در بهشهر از قدیمی‌ترین آثار سکونت بشر در ایران هستند.
 
=== گوهرتپه- تمدن باستانی: ===
گوهرتپه در رستمکلای بهشهر از مهم‌ترین محوطه‌های باستانی شمال ایران است که قدمت آن به بیش از ۵,۰۰۰ سال پیش می‌رسد. کاوش‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که این منطقه از دوره نوسنگی تا عصر مفرغ به‌صورت مداوم مسکونی بوده و شواهدی از شهرنشینی پیشرفته در آن یافت شده است.
 
==== مقاومت ۱۵۰ ساله در برابر اعراب: ====
تبرستان از معدود مناطقی بود که در برابر فتوحات اعراب مسلمان، طولانی‌ترین مقاومت را نشان داد. در حالی که بیشتر ایران در قرن اول هجری فتح شد، مردم تبرستان تا ۱۵۰ سال بعد مستقل ماندند.
 
اسپهبد خورشید، آخرین فرمانروای گاوبارگان تا سال ۱۴۲ هجری در برابر خلافت عباسی مقاومت کرد. کوه‌های البرز و جنگل‌های انبوه، سپر طبیعی تبرستان در برابر مهاجمان بودند.
 
==== باوندیان - ۷۰۰ سال فرمانروایی: ====
سلسله باوندیان (آل‌باوند) دومین خاندان دیرپای تاریخ ایران پس از پادوسپانیان بودند که حدود ۷۰۰ سال در مناطق کوهستانی تبرستان به‌ویژه سوادکوه فرمان راندند. شاهان باوندی با لقب‌های «اسپهبد» و «ملک‌الجبال» (پادشاه کوهستان) شناخته می‌شدند.
 
==== قیام ونداد هرمز و شورش تبرستان: ====
در سال ۱۶۸ هجری، مردم تبرستان به رهبری ونداد هرمز از قارنوندیان قیام بزرگی علیه خلافت عباسی برپا کردند. مردم در یک روز از پیش مشخص شده، پادگان‌ها را فتح و نظامیان عرب را بیرون راندند. این شورش‌ها تا سال ۱۸۹ هجری ادامه یافت و نشان از روحیه آزادی‌خواهی مردم تبرستان داشت.
 
==== مازیار- قیام علیه خلافت: ====
مازیار بن قارن، از اسپهبدان تبرستان، در دوره خلافت معتصم عباسی (حدود ۲۲۴ هجری) قیام بزرگی علیه خلافت برپا کرد. او از آخرین فرمانروایان ایرانی بود که برای استقلال تبرستان جنگید. مازیار سرانجام دستگیر و در سامرا اعدام شد، اما نامش به نماد مقاومت تبرستان تبدیل گشت.
 
==== علویان تبرستان: ====
در سال ۲۵۰ هجری، حسن بن زید ملقب به «داعی کبیر» با دعوت اهالی تبرستان به این منطقه آمد و سلسله علویان تبرستان را تأسیس کرد.
 
علویان با بیرون راندن طاهریان، حکومت مستقلی در تبرستان برپا کردند که تا اوایل قرن چهارم هجری دوام یافت.
 
سلسله‌های محلی دیگر تبرستان آل زیار، مرعشیان (سادات مرعشی) و آل‌کیا، قرن‌ها بر این منطقه حکومت کردند. مرعشیان از قرن هشتم تا دهم هجری بر مازندران فرمان راندند و ساری و آمل از مراکز مهم آن‌ها بود.
 
نادر شاه افشار مازندران را پایگاه قدرت خود قرار داد. در دوره قاجار، مازندران از مناطق ییلاقی شاهانه بود و کاخ صاحبقرانیه در بهشهر ساخته شد.
 
در دوره مشروطه، مازندران به‌ویژه شهرهایی مثل تنکابن، ساری و آمل نقش کلیدی و سرنوشت‌سازی در پیروزی انقلاب مشروطه و به‌ویژه فتح تهران داشت. سپهدار تنکابنی با همراهی مجاهدان شمال، یکی از دو بازوی اصلی (در کنار مشروطه‌خواهان بختیاری) بود که با حرکت به سمت پایتخت، حکومت استبدادی محمدعلی‌شاه را سرنگون کردند.
 
'''در دوران رضاشاه، ساخت راه‌آهن شمال- جنوب از مهم‌ترین پروژه‌های عمرانی بود که مازندران را به تهران متصل کرد و دروازه شمال ایران را به جنوب گشود.'''<ref name=":0">[https://www.britannica.com/place/Caspian-Sea دانشنامه بریتانیکا — مازندران-دریای خزر]</ref><ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/al-e-bavand/ ĀL-E BĀVAND-iranica]</ref><ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/anuservan-1/ ANŪŠERVĀN-iranica]</ref>
 
== جغرافیا و اقلیم ==
مازندران در شمال ایران، بین رشته‌کوه البرز و دریای خزر واقع شده است. [[جنگل‌های هیرکانی]] مازندران (میراث جهانی یونسکو) از بقایای جنگل‌های ۲۵ تا ۵۰ میلیون ساله و یکی از ارزشمندترین زیستگاه‌های جهان هستند.


آب‌وهوای مازندران معتدل و مرطوب است. بارندگی سالانه بین ۶۰۰ تا ۱,۲۰۰ میلی‌متر است که بالاترین میزان بارندگی در ایران است. سواحل دریای خزر و جنگل‌های سرسبز مازندران مقصد اصلی گردشگری طبیعی ایران هستند.
کشف وارموس و بیشاپ نشان داد که ژن‌های سرطان‌زا لزوماً ساختهٔ ویروس‌ها نیستند، بلکه می‌توانند از ژن‌های طبیعی سلول‌های جانوری منشأ بگیرند. این ژن‌های طبیعی که پروتو-انکوژن نامیده می‌شوند، در تنظیم رشد و تقسیم سلول نقش دارند. جهش یا فعال‌شدن نابجای آن‌ها می‌تواند سلول را به سوی سرطانی‌شدن سوق دهد.


=== دریای خزر: ===
== زندگی و تحصیلات ==
دریای خزر (بحر خزر) بزرگ‌ترین دریاچه جهان با مساحت حدود ۳۷۱,۰۰۰ کیلومتر مربع است. سواحل مازندران حدود ۳۰۰ کیلومتر از کرانه‌های جنوبی خزر را تشکیل می‌دهد. سطح آب دریای خزر حدود ۲۷ متر پایین‌تر از سطح آزاد اقیانوس‌ها است.


=== جنگل‌های هیرکانی: ===
هارولد وارموس در ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹ در اوشن‌ساید، در ساحل جنوبی لانگ‌آیلند در ایالت نیویورک متولد شد. پدرش پزشک عمومی و مادرش مددکار اجتماعی روان‌پزشکی بود. وارموس در فری‌پورت نیویورک بزرگ شد و در مدارس دولتی تحصیل کرد. او در دوران جوانی به مطالعه، سیاست و روزنامه‌نگاری علاقه داشت.<ref name="نوبل-زندگی">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/varmus/biographical/ Harold E. Varmus – Biographical، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>
[[جنگل‌های هیرکانی]] (میراث جهانی یونسکو از ۲۰۱۹) نوار باریکی از جنگل‌های پهن‌برگ خزری هستند که از آذربایجان تا شمال خراسان امتداد دارند. این جنگل‌ها بقایای جنگل‌های دوره سوم زمین‌شناسی (۲۵ تا ۵۰ میلیون سال پیش) هستند و گونه‌های منحصربه‌فردی مانند انجیلی، شمشاد، توسکا و بلوط دارند. متاسفانه آتش‌سوزی‌های اخیر باعث نابودی پوشش گیاهی، تهدید گونه‌های جانوری مانند پلنگ ایرانی، و فرسایش خاک گردید و کیفیت هوا کاهش یافت.<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/1584/ یونسکو — جنگل‌های هیرکانی]</ref><ref>[[جنگل‌های هیرکانی|جنگل‌های هیرکانی-ایران‌پدیا]]</ref><ref name=":0" />


== اقتصاد و منابع ==
او در سال ۱۹۶۱ از کالج آمهرست فارغ‌التحصیل شد و در آنجا ادبیات انگلیسی خواند و سردبیر روزنامهٔ کالج بود. سپس با دریافت بورسیهٔ وودرو ویلسون، تحصیلات تکمیلی خود را در ادبیات انگلیسی در دانشگاه هاروارد آغاز کرد. بااین‌حال علاقهٔ او به پزشکی دوباره قوت گرفت و به دانشکدهٔ پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا رفت. وارموس در سال ۱۹۶۶ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد.
[[پرونده:چای.jpg|جایگزین=چای‌کاری در استان مازندران|بندانگشتی|351x351px|چای‌کاری در استان مازندران]]
مازندران یکی از قطب‌های کشاورزی ایران و بزرگ‌ترین تولیدکننده برنج، مرکبات و چای در کشور است. شالیزارهای مازندران به‌ویژه در دشت‌های آمل، بابل و تنکابن، بخش عمده‌ای از برنج مصرفی ایران را تأمین می‌کنند. برنج طارم، هاشمی و صدری از ارقام مرغوب برنج مازندران هستند.


=== چای‌کاری: ===
در دوران دانشکدهٔ پزشکی، او به علوم پایه و پزشکی بین‌المللی علاقه‌مند شد و مدتی در یک بیمارستان مأموریتی در شمال هند کار کرد. پس از دورهٔ کارورزی و دستیاری پزشکی داخلی در بیمارستان کلمبیا-پرسبیترین، در سال ۱۹۶۸ به‌عنوان همکار بالینی به مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده پیوست. او در آزمایشگاه ایرا پاستن دربارهٔ تنظیم ژن‌های باکتریایی پژوهش کرد و نخستین تجربهٔ جدی خود را در پژوهش آزمایشگاهی به دست آورد.
چای‌کاری در مناطق غربی مازندران (رامسر، تنکابن، چالوس) و استان گیلان رواج دارد. چای ایرانی از محصولات سنتی شمال ایران است.


=== گردشگری: ===
== پیوستن به دانشگاه سان‌فرانسیسکو ==
مازندران مقصد اول گردشگری داخلی ایران است. سواحل شنی دریای خزر از رامسر تا بهشهر، آبشار ایگل (در دل جنگل‌های هیرکانی)، دشت هویج (دشت ابری و مه‌آلود در مسیر جاده ابر)، لفور و لفوران، جنگل‌های النگدره، دریاچه چورت، دریاچه الندان، قلعه مارکوه، روستاهای ییلاقی جواهرده، آبشار شیرآباد و... از جاذبه‌های بی‌نظیر این استان هستند.


=== صنعت و معدن: ===
وارموس در سال ۱۹۷۰ به‌عنوان پژوهشگر پسادکترا به آزمایشگاه جی. مایکل بیشاپ در دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو پیوست. این همکاری، مسیر اصلی زندگی علمی او را تعیین کرد. او با بیشاپ به مطالعهٔ ویروس‌های تومورزا و سازوکارهای مولکولی تبدیل سلول سالم به سلول سرطانی پرداخت.
صنایع غذایی، نساجی، چوب و مبلمان از صنایع مهم مازندران هستند.
[[پرونده:صید ماهی.jpg|جایگزین=صید ماهی در استان مازندران|بندانگشتی|356x356پیکسل|صید ماهی در استان مازندران]]
نیروگاه‌های حرارتی و آبی و مناطق صنعتی ساری و قائمشهر از زیرساخت‌های صنعتی استان محسوب می‌شوند.


=== شیلات و صنایع دریایی: ===
وارموس در سال ۱۹۷۱ به عضویت هیئت علمی دانشگاه درآمد و در سال ۱۹۷۹ به مقام استادی رسید. پژوهش‌های او بر چرخهٔ زندگی رتروویروس‌ها، ژن‌های تبدیل‌کنندهٔ سلول، ویروس هپاتیت ب و سازوکار عمل انکوژن‌ها متمرکز بود. همکاری او با بیشاپ نمونه‌ای برجسته از پژوهش مشترک در زیست‌شناسی مولکولی به شمار می‌رود.<ref name="ان‌آی‌اچ">[https://www.nih.gov/about-nih/nih-almanac/harold-e-varmus-md Harold E. Varmus, M.D.، مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده]</ref>
مازندران از مراکز اصلی صید ماهی در دریای خزر است. ماهی سفید، ماهی خاویار (تاسماهی)، کفال و کیلکا از گونه‌های مهم صید هستند.  


خاویار ایرانی از باارزش‌ترین محصولات صادراتی ایران محسوب می‌شود.
== کشف منشأ سلولی انکوژن‌ها ==


=== صنایع دستی: ===
وارموس و بیشاپ پژوهش خود را بر ویروس سارکومای روس متمرکز کردند. این رتروویروس می‌تواند در جوجه‌ها سارکوم، نوعی تومور بافت همبند، ایجاد کند. دانشمندان پیش‌تر می‌دانستند که ویروس دارای ژنی است که در ایجاد تومور نقش دارد، اما منشأ این ژن روشن نبود.
حصیربافی، جاجیم‌بافی، گلیم‌بافی، سبدبافی و نمدمالی از صنایع دستی سنتی مازندران هستند.  


هنر معرق‌کاری چوب و منبت‌کاری نیز در مناطق جنگلی رایج است.<ref>[https://www.irna.ir/news/85305157/%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%B1 تحول در اقتصاد مازندران به روایت آمار-ایرنا]</ref><ref>[https://www.irna.ir/news/86171269/%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B4%DB%B4-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%DB%B8%DB%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 خرید بیش از ۴۴ هزار تن برگ سبز چای/ پرداخت ۸۶ درصد مطالبات چایکاران-ایرنا]</ref><ref>[https://www.irna.ir/news/86164308/%DB%B3%DB%B3%DB%B0-%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%BA%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B3%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D8%AF ۳۳۰ تن برگ سبز چای در باغات رامسر برداشت شد-ایرنا]</ref><ref>[https://www.khabaronline.ir/news/2227502/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B9-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 صادرات ۱۹ میلیون دلاری محصولات شیلاتی مازندران+ فیلم-خبرآنلاین]</ref><ref>[https://bishkek.mfa.ir/files/kyrgyzstan/Economic%20Capabilities%20of%20Mazandaran%20EN.pdf توانمندیهای اقتصادی مازندران-بیشکک]</ref><ref>[https://www.eghamat24.com/blog/44781/mazandaran-attractions جاهای دیدنی مازندران؛ از تاریخی تا طبیعی و تفریحی با آدرس و عکس-اقامت۲۴]</ref>
آن دو پژوهشگر ژن سرطان‌زای ویروس را شناسایی کردند و آن را '''v-src''' نامیدند. سپس با استفاده از روش‌های مولکولی، مادهٔ ژنتیکی مشابهی را در DNA سلول‌های سالم جوجه‌ها و دیگر جانوران یافتند. این ژن طبیعی '''c-src''' نام گرفت. نتیجه نشان داد که ویروس ژن سرطان‌زا را از سلول میزبان گرفته و در جریان تکامل با خود حمل کرده است.<ref name="نوبل-بیانیه">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/press-release/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1989، بیانیهٔ مجمع نوبل]</ref>


== فرهنگ و آداب و رسوم ==
این کشف در سال ۱۹۷۶ منتشر شد و برداشت رایج دربارهٔ سرطان را دگرگون کرد. پیش از آن، بسیاری از پژوهشگران تصور می‌کردند ژن‌های انکوژن مستقیماً به ویروس تعلق دارند. وارموس و بیشاپ نشان دادند که انکوژن ویروسی نسخهٔ تغییر‌یافته‌ای از یک ژن سلولی است که در حالت طبیعی در کنترل رشد و تقسیم سلول نقش دارد.
فرهنگ مازندرانی (تبری) یکی از کهن‌ترین فرهنگ‌های ایرانی است. زبان مازندرانی از زبان‌های ایرانی شمال‌غربی و یکی از کهن‌ترین زبان‌های ایرانی است.
[[پرونده:نیما یوشیج.JPG|جایگزین=نیما یوشیج|بندانگشتی|220x220پیکسل|'''نیما یوشیج، (علی اسفندیاری)''']]
موسیقی مازندرانی با آوازهای محلی (آمل‌نشین)، ساز لَلَوا (لَلَوا یا لله‌وا ساز بومی استان مازندران، «لَـله» (به معنی نی) و «وا» (به معنی باد)، که در فرهنگ فارسی به آن «نی چوپان» گفته می‌شود و دوتار شمالی از غنی‌ترین گنجینه‌های موسیقی ایران هستند.  


رقص‌های محلی مازندران نیز بسیار متنوع و پرشور هستند.
== پروتو-انکوژن‌ها و زیست‌شناسی سرطان ==


=== مفاخر ادبی و علمی: ===
پروتو-انکوژن‌ها ژن‌های طبیعی سلول‌اند که برای عملکرد سالم بدن ضروری هستند. آن‌ها می‌توانند پروتئین‌هایی بسازند که در مسیر پیام‌رسانی رشد، گیرنده‌های سطح سلول، کینازها یا تنظیم فعالیت ژن‌ها نقش دارند. در وضعیت عادی، این مسیرها با دقت کنترل می‌شوند.
'''محمد بن جریر طبری- پدر تاریخ‌نگاری:'''


ابوجعفر محمد بن جریر طبری (زاده ۲۲۴ هجری در آمل، درگذشته ۳۱۰ هجری در بغداد) بزرگ‌ترین مورخ و مفسر قرآن در جهان اسلام و نویسنده «تاریخ طبری» است. تاریخ طبری مرجع اصلی تاریخ جهان و ایران تا اوایل قرن چهارم هجری محسوب می‌شود و در سراسر جهان اسلام و غرب ترجمه و مطالعه شده است.<ref>[https://rasekhoon.net/article/show/1275549/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8C%D8%B4%D9%87%E2%80%8C%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A8%D9%86-%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D8%B1-%D8%B7%D8%A8%D8%B1%DB%8C/ نگاهی به اندیشه‌ی سیاسی محمد بن جریر طبری-رازخون]</ref>
اگر پروتو-انکوژن بر اثر جهش تغییر کند، بیش از اندازه فعال شود یا تعداد نسخه‌های آن افزایش یابد، پیام رشد ممکن است بدون توقف ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی، سلول از کنترل بافت خارج می‌شود و همراه با تغییرات ژنتیکی دیگر می‌تواند تومور بسازد. این دیدگاه به پژوهشگران کمک کرد سرطان را بیماری‌ای پیچیده و چندمرحله‌ای بدانند که از انباشته‌شدن تغییرات ژنتیکی پدید می‌آید.


'''نیما یوشیج -پدر شعر نو فارسی:'''
کشف وارموس و بیشاپ همچنین راه را برای شناسایی انکوژن‌های گوناگون هموار کرد. بسیاری از این ژن‌ها در سرطان‌های انسانی تغییر می‌کنند و برخی از آن‌ها به هدف داروهای ضدسرطان تبدیل شده‌اند. درمان‌های هدفمند، برخلاف داروهای عمومی، مسیرهای مولکولی خاصی را که در رشد تومور نقش دارند مهار می‌کنند.


علی اسفندیاری معروف به [[نیما یوشیج]] (۲۱ آبان ۱۲۷۶ - درگذشته ۱۶ دی ۱۳۳۸) شاعر و نویسنده بزرگ ایرانی و بنیان‌گذار شعر نو فارسی بود. نیما در روستای یوش آمل زاده شد.
== جایزهٔ نوبل و دیگر افتخارات ==


منظومه «افسانه» (۱۳۰۱) مانیفست شعر نوی فارسی خوانده شده است. نیما آگاهانه تمام بنیادها و ساختارهای شعر کهن فارسی را به چالش کشید و تمام جریان‌های شعر معاصر فارسی وامدار نوآوری او هستند.<ref>[https://www.bbc.com/persian/arts/2013/01/130102_l23_nima_youshij_anniv میراث نیما؛ نیم قرن پس از او-بی‌بی سی فارسی]</ref><ref>[[نیما یوشیج|نیما یوشیج - ایران پدیا-]]</ref>
مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا در ۹ اکتبر ۱۹۸۹ جایزهٔ فیزیولوژی یا پزشکی را به‌طور مشترک به جی. مایکل بیشاپ و هارولد وارموس اعطا کرد. بیانیهٔ نوبل توضیح داد که آن‌ها با استفاده از یک رتروویروس تومورزا توانستند انکوژن‌های کنترل‌کنندهٔ رشد را در سلول‌های طبیعی شناسایی کنند.


==== دیگر مفاخر مازندران: ====
این کشف نشان داد که ژن‌های سلولی در زنجیره‌های پیام‌رسانی رشد نقش دارند و اختلال در هر بخش از این زنجیره‌ها می‌تواند به سرطان کمک کند. جایزهٔ نوبل، اهمیت پیوند میان ویروس‌شناسی، ژنتیک و سرطان‌شناسی را تثبیت کرد.
[[پرونده:جشن تیرگان.jpg|جایگزین=جشن تیرگان- استان مازندران|بندانگشتی|424x424پیکسل|جشن تیرگان- استان مازندران]]
پرویز ناتل خانلری (ادیب و زبان‌شناس بزرگ)، امیر پازواری (شاعر مازندرانی قرن هشتم)، احمد قهرمان (گیاه‌شناس برجسته)، و منوچهر ستوده (پژوهشگر و تاریخ‌نویس) از دیگر فرزندان نام‌آور مازندران هستند. آرش کمانگیر، قهرمان اسطوره‌ای ایران نیز بنا بر روایات با تبرستان پیوند دارد.


'''آداب و رسوم:'''
وارموس پیش از نوبل نیز همراه با بیشاپ جایزهٔ آلبرت لاسکر برای پژوهش‌های بنیادی پزشکی را در سال ۱۹۸۲ دریافت کرده بود. او عضو آکادمی ملی علوم، آکادمی هنر و علوم آمریکا و انجمن سلطنتی بریتانیا بود. از دیگر افتخارات او می‌توان به جایزهٔ گایردنر، جایزهٔ اسلون و چندین مدرک افتخاری اشاره کرد.


مراسم تیرگان (جشن باران، ۱۳ تیر) در مازندران با آب‌پاشی و شادی برگزار می‌شود. مراسم نوروزخوانی (هوره‌خوانی نوروزی) از آیین‌های کهن مازندرانی است.<ref>[https://www.jajiga.com/mag/%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86 جشن تیرگان و آب‌بازی زیر آفتاب تابستون-جاجیکا]</ref>
== مدیریت علمی و سیاست‌گذاری پژوهش ==


عروسی‌های سنتی مازندرانی با موسیقی و رقص محلی چند روز طول می‌کشد.
وارموس در سال ۱۹۹۳ به‌عنوان چهاردهمین مدیر مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده منصوب شد و تا پایان سال ۱۹۹۹ در این سمت باقی ماند. او نخستین برندهٔ نوبل بود که ریاست NIH را بر عهده گرفت. در دوران مدیریت او، بودجهٔ NIH افزایش یافت و برنامه‌های بزرگ پژوهشی از جمله پروژهٔ ژنوم انسان گسترش پیدا کرد.


'''غذاهای محلی:'''
او همچنین از ایجاد دسترسی عمومی به مقالات پژوهشی حمایت کرد و پایه‌های شکل‌گیری پایگاه PubMed Central را تقویت کرد. این پایگاه امکان دسترسی آزاد به متن کامل بخشی از مقالات پژوهشی مورد حمایت NIH را فراهم کرد.


میرزا قاسمی (خوراک بادمجان و تخم‌مرغ)، باقلاقاتق، آش‌کاردو، زرشک‌پلو محلی، ترش‌تره (خورشت سبزی ترش)، ماهی سفید کبابی و شولم (سوپ محلی) از غذاهای سنتی مازندران هستند.<ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/amol-a-town-on-the-caspian-shore/ ĀMOL-iranica]</ref><ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/nowsahr/ NOWŠAHR-iranica]</ref><ref>[https://vilayar.com/places/what-do-you-know-about-the-13th-of-july-ceremony از مراسم سیزدهم تیرماه چه می دانید؟-ویلایار]</ref><ref>[https://www.tabnak.ir/fa/tags/144176/1/%D8%AC%D8%B4%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86 تیرگان -تابناک]</ref>
وارموس از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ رئیس و مدیر اجرایی مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ در نیویورک بود. سپس از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ریاست مؤسسهٔ ملی سرطان را بر عهده گرفت. در این دوره، برنامه‌هایی دربارهٔ ژنوم سرطان، سلامت جهانی و پزشکی دقیق توسعه یافت. او پس از آن به دانشکدهٔ پزشکی ویل کرنل پیوست و در مرکز ژنوم نیویورک نیز فعالیت کرد.<ref name="ان‌سی‌آی">[https://www.cancer.gov/about-nci/organization/cgh/global-cancer-conversations/varmus-video Global Cancer Conversations: Harold Varmus، مؤسسهٔ ملی سرطان]</ref>


== مبارزات و مقاومت مردمی ==
== علم باز و فعالیت‌های عمومی ==
مازندران سرزمین مقاومت و مبارزه بوده و مجاهدین خلق ایران در این استان شهدای فراوانی داده‌اند.


=== صدیقه مجاوری- مجاهد قهرمان ساری: ===
وارموس از مدافعان دسترسی آزاد به دانش علمی بود. او همراه با دانشمندان دیگر کتابخانهٔ عمومی علوم، یا PLOS، را بنیان گذاشت. هدف این سازمان، فراهم‌کردن امکان دسترسی گسترده و کم‌هزینه به نتایج پژوهش‌های علمی است.
مجاهد شهید صدیقه مجاوری (متولد ۱۳۳۸ در ساری) پس از آشنایی با مجاهدین خلق در دانشکده ادبیات تهران، در سال ۱۳۶۰ دستگیر و ۵ سال زیر شدیدترین شکنجه‌ها قرار گرفت.


وی پس از آزادی به ارتش آزادیبخش ملی ایران پیوست و از فرماندهان توپخانه شد. صدیقه در ۲۸ خرداد ۱۳۸۲ در اعتراض به دستگیری مریم رجوی توسط پلیس فرانسه، خود را در مقابل وزارت کشور فرانسه به آتش کشید و در ۶ تیر ۱۳۸۲ به شهادت رسید.<ref>[https://martyrs.mojahedin.org/i/martyrs/11858 به یاد عشق فروزان و شعله‌ور آزادی شهید مقدس صدیقه مجاوری- سازمان مجاهدین]</ref>
او در کنار پژوهش و مدیریت علمی، دربارهٔ رابطهٔ علم و سیاست عمومی نیز نوشته است. کتاب خاطرات او با عنوان '''هنر و سیاست علم''' به تجربه‌هایش در مقام پژوهشگر، مدیر دولتی و مدافع علم عمومی می‌پردازد. وارموس بر این باور است که پژوهش علمی باید در خدمت جامعه باشد و تصمیم‌گیری‌های عمومی باید بر شواهد علمی تکیه کند.


=== اسماعیل مهرآئین- مجاهد قائمشهری: ===
== حمایت از مردم ایران ==
مجاهد شهید اسماعیل مهرآئین (متولد ۱۳۳۶ جویبار-قائمشهر) معلم راهنمایی بود که در سال ۱۳۵۵ در دانشسرای ساری با مجاهدین آشنا شد. وی عضو تیم خبرنگاری سازمان در مازندران و مسئول نشریه طلاونگ در قائمشهر بود. اسماعیل در [[عملیات فروغ جاویدان]] دلیرانه جنگید و به شهادت رسید. در نامه‌ای به والدینش نوشت: «ما مجاهد خلقیم، ما عمیقاً به زندگی معتقدیم… ما خود را برای زندگی مردم فدا می‌کنیم.»<ref>[https://martyrs.mojahedin.org/i/martyrs/10852 با یاد مجاهد شهید اسماعیل مهرآئین-سازمان مجاهدین]</ref>


=== کشتار ۶۷ در مازندران: ===
نام هارولد وارموس در فهرست پشتیبانان [[نامه برندگان نوبل در حمایت از آزادی و صلح پایدار در ایران|نامهٔ برندگان نوبل]] دربارهٔ اعتراضات ایران در سال ۲۰۲۲ آمده است. این نامه که در وبگاه ابتکار زنان نوبل منتشر شده، از اعتراضات مردم ایران حمایت و سرکوب زنان و معترضان را محکوم می‌کند. امضاکنندگان خواستار پایان‌دادن به خشونت دولتی، آزادی بازداشت‌شدگان، رفع قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان و تحقیق مستقل دربارهٔ مرگ مهسا امینی شدند.<ref name="زنان-نوبل">[https://www.nobelwomensinitiative.org/an_open_letter_to_the_people_of_iran An Open Letter to the People of Iran، ابتکار زنان نوبل، ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲]</ref>
زندان‌های ساری، بابل و آمل در تابستان ۱۳۶۷ شاهد کشتار زندانیان مجاهد بودند. پس از فتوای خمینی برای قتل‌عام زندانیان سیاسی، کمیسیون‌های مرگ در مازندران ده‌ها تن از مجاهدین خلق مازندرانی را که بسیاری از آن‌ها حکم‌شان پایان یافته بود، بدون محاکمه اعدام کردند. پیکر شهدا در گورهای دسته‌جمعی دفن شد و خانواده‌ها سال‌ها از محل دفن عزیزانشان بی‌خبر ماندند.


=== قیام ۱۴۰۱و ۱۴۰۴: ===
شورای ملی مقاومت ایران نیز نام وارموس را در فهرست برندگان نوبل پشتیبان بیانیه‌ها و کارزارهای بین‌المللی دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران آورده است. در یکی از این بیانیه‌ها، بر حق مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و جمهوری منتخب تأکید شده و از [[طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی]] پشتیبانی شده است.<ref name="شورا">[https://www.ncr-iran.org/en/global-support-statements/in-joint-letter-to-world-leaders-79-nobel-laureates-support-free-and-democratic-iran/ In Joint Letter to World Leaders, 80 Nobel Laureates Support Free and Democratic Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۴]</ref>
مازندران در [[قیام سراسری ۱۴۰۱ ایران|قیام سراسری ۱۴۰۱]] و [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|قیام سراسری ۱۴۰۴]] از استان‌های پیشتاز بود. آمل، نوشهر، قائمشهر، بابل و ساری شاهد اعتراضات گسترده بودند. در قیام دی‌ماه ۱۴۰۴ نیز ساری و شهرهای مازندران شاهد اعتراضات مسالمت‌آمیز مردمی بودند که با شلیک مستقیم تیرجنگی توسط نیروهای سرکوبگر رژیم به‌شهادت رسیدند و واحدهای مقاومت در ساری، بابل، قائمشهر، آمل و نوشهر و شهرهای دیگر این استان در حال نبرد با ماموران سرکوبگر بودند. ایران‌پدیا در فهرست [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان مازندران]] نام ۷۱تن از شهدای این قیام را به‌ثبت رسانده‌است.  


== منابع ==
== منابع ==
<references />

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۹

هارولد وارموس
متولد۱۸ دسامبر ۱۹۳۹
محل زندگینیویورک، ایالات متحده
ملیتآمریکایی
جوایزجایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۹؛ جایزهٔ لاسکر
همسرکانستنس لوئیز کیسی
فرزنداندو پسر

هارولد الیوت وارموس (Harold E. Varmus؛ زادهٔ ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹) پزشک، ویروس‌شناس و پژوهشگر آمریکایی در زمینهٔ سرطان است. او به‌خاطر کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی، به‌طور مشترک با جان مایکل بیشاپ، جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۱۹۸۹ را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی» اعلام شد.[۱]

کشف وارموس و بیشاپ نشان داد که ژن‌های سرطان‌زا لزوماً ساختهٔ ویروس‌ها نیستند، بلکه می‌توانند از ژن‌های طبیعی سلول‌های جانوری منشأ بگیرند. این ژن‌های طبیعی که پروتو-انکوژن نامیده می‌شوند، در تنظیم رشد و تقسیم سلول نقش دارند. جهش یا فعال‌شدن نابجای آن‌ها می‌تواند سلول را به سوی سرطانی‌شدن سوق دهد.

زندگی و تحصیلات

هارولد وارموس در ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹ در اوشن‌ساید، در ساحل جنوبی لانگ‌آیلند در ایالت نیویورک متولد شد. پدرش پزشک عمومی و مادرش مددکار اجتماعی روان‌پزشکی بود. وارموس در فری‌پورت نیویورک بزرگ شد و در مدارس دولتی تحصیل کرد. او در دوران جوانی به مطالعه، سیاست و روزنامه‌نگاری علاقه داشت.[۲]

او در سال ۱۹۶۱ از کالج آمهرست فارغ‌التحصیل شد و در آنجا ادبیات انگلیسی خواند و سردبیر روزنامهٔ کالج بود. سپس با دریافت بورسیهٔ وودرو ویلسون، تحصیلات تکمیلی خود را در ادبیات انگلیسی در دانشگاه هاروارد آغاز کرد. بااین‌حال علاقهٔ او به پزشکی دوباره قوت گرفت و به دانشکدهٔ پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا رفت. وارموس در سال ۱۹۶۶ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد.

در دوران دانشکدهٔ پزشکی، او به علوم پایه و پزشکی بین‌المللی علاقه‌مند شد و مدتی در یک بیمارستان مأموریتی در شمال هند کار کرد. پس از دورهٔ کارورزی و دستیاری پزشکی داخلی در بیمارستان کلمبیا-پرسبیترین، در سال ۱۹۶۸ به‌عنوان همکار بالینی به مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده پیوست. او در آزمایشگاه ایرا پاستن دربارهٔ تنظیم ژن‌های باکتریایی پژوهش کرد و نخستین تجربهٔ جدی خود را در پژوهش آزمایشگاهی به دست آورد.

پیوستن به دانشگاه سان‌فرانسیسکو

وارموس در سال ۱۹۷۰ به‌عنوان پژوهشگر پسادکترا به آزمایشگاه جی. مایکل بیشاپ در دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو پیوست. این همکاری، مسیر اصلی زندگی علمی او را تعیین کرد. او با بیشاپ به مطالعهٔ ویروس‌های تومورزا و سازوکارهای مولکولی تبدیل سلول سالم به سلول سرطانی پرداخت.

وارموس در سال ۱۹۷۱ به عضویت هیئت علمی دانشگاه درآمد و در سال ۱۹۷۹ به مقام استادی رسید. پژوهش‌های او بر چرخهٔ زندگی رتروویروس‌ها، ژن‌های تبدیل‌کنندهٔ سلول، ویروس هپاتیت ب و سازوکار عمل انکوژن‌ها متمرکز بود. همکاری او با بیشاپ نمونه‌ای برجسته از پژوهش مشترک در زیست‌شناسی مولکولی به شمار می‌رود.[۳]

کشف منشأ سلولی انکوژن‌ها

وارموس و بیشاپ پژوهش خود را بر ویروس سارکومای روس متمرکز کردند. این رتروویروس می‌تواند در جوجه‌ها سارکوم، نوعی تومور بافت همبند، ایجاد کند. دانشمندان پیش‌تر می‌دانستند که ویروس دارای ژنی است که در ایجاد تومور نقش دارد، اما منشأ این ژن روشن نبود.

آن دو پژوهشگر ژن سرطان‌زای ویروس را شناسایی کردند و آن را v-src نامیدند. سپس با استفاده از روش‌های مولکولی، مادهٔ ژنتیکی مشابهی را در DNA سلول‌های سالم جوجه‌ها و دیگر جانوران یافتند. این ژن طبیعی c-src نام گرفت. نتیجه نشان داد که ویروس ژن سرطان‌زا را از سلول میزبان گرفته و در جریان تکامل با خود حمل کرده است.[۴]

این کشف در سال ۱۹۷۶ منتشر شد و برداشت رایج دربارهٔ سرطان را دگرگون کرد. پیش از آن، بسیاری از پژوهشگران تصور می‌کردند ژن‌های انکوژن مستقیماً به ویروس تعلق دارند. وارموس و بیشاپ نشان دادند که انکوژن ویروسی نسخهٔ تغییر‌یافته‌ای از یک ژن سلولی است که در حالت طبیعی در کنترل رشد و تقسیم سلول نقش دارد.

پروتو-انکوژن‌ها و زیست‌شناسی سرطان

پروتو-انکوژن‌ها ژن‌های طبیعی سلول‌اند که برای عملکرد سالم بدن ضروری هستند. آن‌ها می‌توانند پروتئین‌هایی بسازند که در مسیر پیام‌رسانی رشد، گیرنده‌های سطح سلول، کینازها یا تنظیم فعالیت ژن‌ها نقش دارند. در وضعیت عادی، این مسیرها با دقت کنترل می‌شوند.

اگر پروتو-انکوژن بر اثر جهش تغییر کند، بیش از اندازه فعال شود یا تعداد نسخه‌های آن افزایش یابد، پیام رشد ممکن است بدون توقف ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی، سلول از کنترل بافت خارج می‌شود و همراه با تغییرات ژنتیکی دیگر می‌تواند تومور بسازد. این دیدگاه به پژوهشگران کمک کرد سرطان را بیماری‌ای پیچیده و چندمرحله‌ای بدانند که از انباشته‌شدن تغییرات ژنتیکی پدید می‌آید.

کشف وارموس و بیشاپ همچنین راه را برای شناسایی انکوژن‌های گوناگون هموار کرد. بسیاری از این ژن‌ها در سرطان‌های انسانی تغییر می‌کنند و برخی از آن‌ها به هدف داروهای ضدسرطان تبدیل شده‌اند. درمان‌های هدفمند، برخلاف داروهای عمومی، مسیرهای مولکولی خاصی را که در رشد تومور نقش دارند مهار می‌کنند.

جایزهٔ نوبل و دیگر افتخارات

مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا در ۹ اکتبر ۱۹۸۹ جایزهٔ فیزیولوژی یا پزشکی را به‌طور مشترک به جی. مایکل بیشاپ و هارولد وارموس اعطا کرد. بیانیهٔ نوبل توضیح داد که آن‌ها با استفاده از یک رتروویروس تومورزا توانستند انکوژن‌های کنترل‌کنندهٔ رشد را در سلول‌های طبیعی شناسایی کنند.

این کشف نشان داد که ژن‌های سلولی در زنجیره‌های پیام‌رسانی رشد نقش دارند و اختلال در هر بخش از این زنجیره‌ها می‌تواند به سرطان کمک کند. جایزهٔ نوبل، اهمیت پیوند میان ویروس‌شناسی، ژنتیک و سرطان‌شناسی را تثبیت کرد.

وارموس پیش از نوبل نیز همراه با بیشاپ جایزهٔ آلبرت لاسکر برای پژوهش‌های بنیادی پزشکی را در سال ۱۹۸۲ دریافت کرده بود. او عضو آکادمی ملی علوم، آکادمی هنر و علوم آمریکا و انجمن سلطنتی بریتانیا بود. از دیگر افتخارات او می‌توان به جایزهٔ گایردنر، جایزهٔ اسلون و چندین مدرک افتخاری اشاره کرد.

مدیریت علمی و سیاست‌گذاری پژوهش

وارموس در سال ۱۹۹۳ به‌عنوان چهاردهمین مدیر مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده منصوب شد و تا پایان سال ۱۹۹۹ در این سمت باقی ماند. او نخستین برندهٔ نوبل بود که ریاست NIH را بر عهده گرفت. در دوران مدیریت او، بودجهٔ NIH افزایش یافت و برنامه‌های بزرگ پژوهشی از جمله پروژهٔ ژنوم انسان گسترش پیدا کرد.

او همچنین از ایجاد دسترسی عمومی به مقالات پژوهشی حمایت کرد و پایه‌های شکل‌گیری پایگاه PubMed Central را تقویت کرد. این پایگاه امکان دسترسی آزاد به متن کامل بخشی از مقالات پژوهشی مورد حمایت NIH را فراهم کرد.

وارموس از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ رئیس و مدیر اجرایی مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ در نیویورک بود. سپس از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ریاست مؤسسهٔ ملی سرطان را بر عهده گرفت. در این دوره، برنامه‌هایی دربارهٔ ژنوم سرطان، سلامت جهانی و پزشکی دقیق توسعه یافت. او پس از آن به دانشکدهٔ پزشکی ویل کرنل پیوست و در مرکز ژنوم نیویورک نیز فعالیت کرد.[۵]

علم باز و فعالیت‌های عمومی

وارموس از مدافعان دسترسی آزاد به دانش علمی بود. او همراه با دانشمندان دیگر کتابخانهٔ عمومی علوم، یا PLOS، را بنیان گذاشت. هدف این سازمان، فراهم‌کردن امکان دسترسی گسترده و کم‌هزینه به نتایج پژوهش‌های علمی است.

او در کنار پژوهش و مدیریت علمی، دربارهٔ رابطهٔ علم و سیاست عمومی نیز نوشته است. کتاب خاطرات او با عنوان هنر و سیاست علم به تجربه‌هایش در مقام پژوهشگر، مدیر دولتی و مدافع علم عمومی می‌پردازد. وارموس بر این باور است که پژوهش علمی باید در خدمت جامعه باشد و تصمیم‌گیری‌های عمومی باید بر شواهد علمی تکیه کند.

حمایت از مردم ایران

نام هارولد وارموس در فهرست پشتیبانان نامهٔ برندگان نوبل دربارهٔ اعتراضات ایران در سال ۲۰۲۲ آمده است. این نامه که در وبگاه ابتکار زنان نوبل منتشر شده، از اعتراضات مردم ایران حمایت و سرکوب زنان و معترضان را محکوم می‌کند. امضاکنندگان خواستار پایان‌دادن به خشونت دولتی، آزادی بازداشت‌شدگان، رفع قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان و تحقیق مستقل دربارهٔ مرگ مهسا امینی شدند.[۶]

شورای ملی مقاومت ایران نیز نام وارموس را در فهرست برندگان نوبل پشتیبان بیانیه‌ها و کارزارهای بین‌المللی دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران آورده است. در یکی از این بیانیه‌ها، بر حق مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و جمهوری منتخب تأکید شده و از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی پشتیبانی شده است.[۷]

منابع

  1. ↑ Harold E. Varmus – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل
  2. ↑ Harold E. Varmus – Biographical، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل
  3. ↑ Harold E. Varmus, M.D.، مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده
  4. ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1989، بیانیهٔ مجمع نوبل
  5. ↑ Global Cancer Conversations: Harold Varmus، مؤسسهٔ ملی سرطان
  6. ↑ An Open Letter to the People of Iran، ابتکار زنان نوبل، ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲
  7. ↑ In Joint Letter to World Leaders, 80 Nobel Laureates Support Free and Democratic Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۴
برگرفته از «https://iran-pedia.org/w/index.php?title=کاربر:Hamidreza/صفحه_تمرین&oldid=95275»