کاربر:Hamidreza/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات شهرهای ایران
{{جعبه اطلاعات دانشمند
| نام‌رسمی        = تهران
| نام                    = هارولد وارموس
| نام محلی        = تهران
| نام انگلیسی            = Harold E. Varmus
| نام‌های قدیمی  = تهران، ری (برای بخش جنوبی)
| تصویر                  =هارولد وارموس.jpg
| نام‌های دیگر    =  
| توضیح تصویر            =
| تصویر           = تهران.jpg
| نام اصلی              = هارولد الیوت وارموس
| اندازه تصویر    = 400
| زمینه فعالیت          = پزشکی، ویروس‌شناسی و زیست‌شناسی سرطان
| عنوان تصویر      = شهر تهران
| ملیت                  = آمریکایی
| استان            = تهران
| تاریخ تولد            = ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹
| شهرستان          = تهران
| محل تولد              = اوشن‌ساید، نیویورک، ایالات متحده
| بخش              = مرکزی
| والدین                =
| سال شهرشدن      = پیش از میلاد (ری باستان) / ۱۱۷۵ ه‍.ش (پایتختی)
| تاریخ مرگ              =
| جمعیت            = حدود ۱۴میلیون (۱۴۰۰)
| محل مرگ                =
| رشد جمعیت      =  
| علت مرگ                =
| تراکم جمعیت      = حدود ۱۲٬۰۰۰ نفر در کیلومتر مربع
| محل زندگی              = نیویورک، ایالات متحده
| مساحت            = ۱۳،۶۹۲ کیلومتر مربع
| مختصات محل زندگی      =
| ارتفاع          = ۱٬۲۰۰ متر (متوسط)
| مدفن                  =
| پیش‌شماره        = ۰۲۱
| در زمان حکومت          =
| کد آماری        =  
| اتفاقات مهم           = کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی
| نام دیگر              = هارولد ای. وارموس
| لقب                    =
| بنیانگذار              = از پیشگامان ژنتیک سرطان و علم باز
| پیشه                  = پزشک، پژوهشگر و مدیر علمی
| سال‌های فعالیت        = از دههٔ ۱۹۶۰
| سبک پژوهشی            = ویروس‌شناسی مولکولی و زیست‌شناسی سرطان
| آثار مهم              = کشف پروتو-انکوژن‌ها و پژوهش دربارهٔ رتروویروس‌ها
| مقالات                =
| جوایز                  = جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۹؛ جایزهٔ لاسکر
| علت شهرت              = اثبات منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی
| تأثیرگذاشته بر        = سرطان‌شناسی، ژنتیک و سیاست‌گذاری پژوهش
| تأثیرپذیرفته از         = زیست‌شناسی مولکولی و ویروس‌شناسی
| وبگاه                  = https://www.varmuslab.org/about-harold-2
| تحصیلات                = دکترای پزشکی، دانشگاه کلمبیا
| دانشگاه                = دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو
| حوزه                  = انکوژن‌ها، رتروویروس‌ها و ژنوم سرطان
| همسر                  = کانستنس لوئیز کیسی
| فرزندان                = دو پسر
| گفتاورد                =
| امضا                  =
}}
}}


'''هارولد الیوت وارموس''' ('''Harold E. Varmus'''؛ زادهٔ ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹) پزشک، ویروس‌شناس و پژوهشگر آمریکایی در زمینهٔ سرطان است. او به‌خاطر کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی، به‌طور مشترک با '''[[جان مایکل بیشاپ]]'''، جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۱۹۸۹ را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی» اعلام شد.<ref name="نوبل-اطلاعات">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/varmus/facts/ Harold E. Varmus – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>


== استان البرز ==
کشف وارموس و بیشاپ نشان داد که ژن‌های سرطان‌زا لزوماً ساختهٔ ویروس‌ها نیستند، بلکه می‌توانند از ژن‌های طبیعی سلول‌های جانوری منشأ بگیرند. این ژن‌های طبیعی که پروتو-انکوژن نامیده می‌شوند، در تنظیم رشد و تقسیم سلول نقش دارند. جهش یا فعال‌شدن نابجای آن‌ها می‌تواند سلول را به سوی سرطانی‌شدن سوق دهد.
استان البرز با مرکزیت کرج، جوان‌ترین استان ایران است که در سال ۱۳۸۹ از استان تهران جدا شد. این استان با وجود مساحت نسبتاً کم، حدود ۲.۸ میلیون نفر جمعیت دارد و از پرجمعیت‌ترین استان‌های کشور به شمار می‌رود. البرز به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه، از آب‌وهوای معتدل در دشت‌های جنوبی تا اقلیم کوهستانی در شمال برخوردار است. اقتصاد استان بر پایه صنعت، خدمات، کشاورزی و گردشگری استوار بوده و شهرک‌های صنعتی کرج و اشتهارد از مهم‌ترین مراکز تولیدی ایران هستند. جاذبه‌های طبیعی مانند جاده چالوس، سد امیرکبیر، دره طالقان و غار یخ‌مراد از مهم‌ترین دیدنی‌های استان محسوب می‌شوند. همچنین مهاجرپذیری گسترده باعث شده البرز از تنوع فرهنگی و قومی بالایی برخوردار باشد و به «ایران کوچک» شهرت یابد.


[[پرونده:استان البرز.jpg|جایگزین=استان البرز -کرج|بندانگشتی|استان البرز -کرج]]
== زندگی و تحصیلات ==
مرکز استان: کرج


مساحت: ۵,۱۲۲ کیلومتر مربع
هارولد وارموس در ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹ در اوشن‌ساید، در ساحل جنوبی لانگ‌آیلند در ایالت نیویورک متولد شد. پدرش پزشک عمومی و مادرش مددکار اجتماعی روان‌پزشکی بود. وارموس در فری‌پورت نیویورک بزرگ شد و در مدارس دولتی تحصیل کرد. او در دوران جوانی به مطالعه، سیاست و روزنامه‌نگاری علاقه داشت.<ref name="نوبل-زندگی">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/varmus/biographical/ Harold E. Varmus – Biographical، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>


جمعیت: حدود ۲.۸ میلیون نفر (۱۴۰۰) سومین استان پرجمعیت [[ایران]]
او در سال ۱۹۶۱ از کالج آمهرست فارغ‌التحصیل شد و در آنجا ادبیات انگلیسی خواند و سردبیر روزنامهٔ کالج بود. سپس با دریافت بورسیهٔ وودرو ویلسون، تحصیلات تکمیلی خود را در ادبیات انگلیسی در دانشگاه هاروارد آغاز کرد. بااین‌حال علاقهٔ او به پزشکی دوباره قوت گرفت و به دانشکدهٔ پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا رفت. وارموس در سال ۱۹۶۶ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد.


شهرستان‌ها: ۶ شهرستان (کرج، ساوجبلاغ، نظرآباد، فردیس، اشتهارد، طالقان)
در دوران دانشکدهٔ پزشکی، او به علوم پایه و پزشکی بین‌المللی علاقه‌مند شد و مدتی در یک بیمارستان مأموریتی در شمال هند کار کرد. پس از دورهٔ کارورزی و دستیاری پزشکی داخلی در بیمارستان کلمبیا-پرسبیترین، در سال ۱۹۶۸ به‌عنوان همکار بالینی به مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده پیوست. او در آزمایشگاه ایرا پاستن دربارهٔ تنظیم ژن‌های باکتریایی پژوهش کرد و نخستین تجربهٔ جدی خود را در پژوهش آزمایشگاهی به دست آورد.


آب و هوا: معتدل تا نیمه‌خشک- کوهستانی در شمال
== پیوستن به دانشگاه سان‌فرانسیسکو ==


زبان: فارسی (غالب)، ترکی، کردی، لُری و سایر زبان‌ها (به‌دلیل مهاجرپذیری)
وارموس در سال ۱۹۷۰ به‌عنوان پژوهشگر پسادکترا به آزمایشگاه جی. مایکل بیشاپ در دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو پیوست. این همکاری، مسیر اصلی زندگی علمی او را تعیین کرد. او با بیشاپ به مطالعهٔ ویروس‌های تومورزا و سازوکارهای مولکولی تبدیل سلول سالم به سلول سرطانی پرداخت.


سال تأسیس: ۱۳۸۹ جوان‌ترین استان ایران (جدا شده از تهران)
وارموس در سال ۱۹۷۱ به عضویت هیئت علمی دانشگاه درآمد و در سال ۱۹۷۹ به مقام استادی رسید. پژوهش‌های او بر چرخهٔ زندگی رتروویروس‌ها، ژن‌های تبدیل‌کنندهٔ سلول، ویروس هپاتیت ب و سازوکار عمل انکوژن‌ها متمرکز بود. همکاری او با بیشاپ نمونه‌ای برجسته از پژوهش مشترک در زیست‌شناسی مولکولی به شمار می‌رود.<ref name="ان‌آی‌اچ">[https://www.nih.gov/about-nih/nih-almanac/harold-e-varmus-md Harold E. Varmus, M.D.، مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده]</ref>


=== تاریخچه ===
== کشف منشأ سلولی انکوژن‌ها ==
'''البرز،''' جوان‌ترین و پرجمعیت‌ترین استان کوچک [[ایران]] در سال ۱۳۸۹ شمسی از استان تهران جدا شد و به سی‌ویکمین استان ایران تبدیل شد. مرکز آن شهر کرج، سومین شهر بزرگ ایران است.<ref>'''[https://www.britannica.com/place/Karaj karaj-britannica]'''</ref><ref>[https://www.bbc.com/persian/iran/2010/08/100812_l07_iran89_ahmadinejad_alborz_province قانون تاسیس استان البرز به مرکزیت شهر کرج اجرا می‌شود-بی‌بی‌سی]</ref>


'''کرج از روستا تا کلان‌شهر:'''
وارموس و بیشاپ پژوهش خود را بر ویروس سارکومای روس متمرکز کردند. این رتروویروس می‌تواند در جوجه‌ها سارکوم، نوعی تومور بافت همبند، ایجاد کند. دانشمندان پیش‌تر می‌دانستند که ویروس دارای ژنی است که در ایجاد تومور نقش دارد، اما منشأ این ژن روشن نبود.


کرج، با قدمتی ۹تا ۱۰هزار ساله از آثار یافت‌شده در ازبکی و تپه چگینی نظرآباد و همچنین تپه مردآباد و حسین‌آباد تا دوره قاجار که روستایی کوچک و ییلاقی بود و محمدعلی‌شاه قاجار باغ‌های ییلاقی در کرج بناکرد.  
آن دو پژوهشگر ژن سرطان‌زای ویروس را شناسایی کردند و آن را '''v-src''' نامیدند. سپس با استفاده از روش‌های مولکولی، مادهٔ ژنتیکی مشابهی را در DNA سلول‌های سالم جوجه‌ها و دیگر جانوران یافتند. این ژن طبیعی '''c-src''' نام گرفت. نتیجه نشان داد که ویروس ژن سرطان‌زا را از سلول میزبان گرفته و در جریان تکامل با خود حمل کرده است.<ref name="نوبل-بیانیه">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/press-release/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1989، بیانیهٔ مجمع نوبل]</ref>


در دوره پهلوی، ساخت سد کرج (۱۳۳۹) و راه‌آهن تهران-تبریز از کرج عبور کرد و این شهر رشد کرد. پس از انقلاب ۱۳۵۷، مهاجرت گسترده از سراسر ایران به‌ویژه از استان‌های غربی و جنوبی، کرج را به یکی از بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهرهای ایران تبدیل کرد.<ref>[https://www.isna.ir/news/96121307044/%D9%82%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-9-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-50-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF قدمت البرز از 9 هزار سال به 50 هزار سال رسید-ایسنا]</ref>
این کشف در سال ۱۹۷۶ منتشر شد و برداشت رایج دربارهٔ سرطان را دگرگون کرد. پیش از آن، بسیاری از پژوهشگران تصور می‌کردند ژن‌های انکوژن مستقیماً به ویروس تعلق دارند. وارموس و بیشاپ نشان دادند که انکوژن ویروسی نسخهٔ تغییر‌یافته‌ای از یک ژن سلولی است که در حالت طبیعی در کنترل رشد و تقسیم سلول نقش دارد.


'''سد امیرکبیر (کرج):'''
== پروتو-انکوژن‌ها و زیست‌شناسی سرطان ==


سد کرج (سد امیرکبیر) در سال ۱۳۴۰ ساخته شد و یکی از اولین سدهای بزرگ ایران و منبع اصلی آب آشامیدنی تهران و کرج است. دریاچه سد کرج از تفرجگاه‌های مهم منطقه است.<ref name=":0">[https://www.kojaro.com/attraction/307965-attraction-karaj/ جاهای دیدنی کرج؛ طبیعت، روستا و تفریحات محبوب نزدیک تهران-کرجو]</ref>
پروتو-انکوژن‌ها ژن‌های طبیعی سلول‌اند که برای عملکرد سالم بدن ضروری هستند. آن‌ها می‌توانند پروتئین‌هایی بسازند که در مسیر پیام‌رسانی رشد، گیرنده‌های سطح سلول، کینازها یا تنظیم فعالیت ژن‌ها نقش دارند. در وضعیت عادی، این مسیرها با دقت کنترل می‌شوند.


'''طالقان''':
اگر پروتو-انکوژن بر اثر جهش تغییر کند، بیش از اندازه فعال شود یا تعداد نسخه‌های آن افزایش یابد، پیام رشد ممکن است بدون توقف ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی، سلول از کنترل بافت خارج می‌شود و همراه با تغییرات ژنتیکی دیگر می‌تواند تومور بسازد. این دیدگاه به پژوهشگران کمک کرد سرطان را بیماری‌ای پیچیده و چندمرحله‌ای بدانند که از انباشته‌شدن تغییرات ژنتیکی پدید می‌آید.


دره طالقان، در شمال‌غربی استان البرز یکی از زیباترین دره‌های ایران با طبیعت کوهستانی بکر است. مردم طالقان گویش طالقانی (از شاخه زبان‌های ایرانی شمال‌غربی) دارند. سد طالقان نیز از سدهای مهم منطقه است.
کشف وارموس و بیشاپ همچنین راه را برای شناسایی انکوژن‌های گوناگون هموار کرد. بسیاری از این ژن‌ها در سرطان‌های انسانی تغییر می‌کنند و برخی از آن‌ها به هدف داروهای ضدسرطان تبدیل شده‌اند. درمان‌های هدفمند، برخلاف داروهای عمومی، مسیرهای مولکولی خاصی را که در رشد تومور نقش دارند مهار می‌کنند.


'''فردیس و مشکین‌دشت:'''
== جایزهٔ نوبل و دیگر افتخارات ==


فردیس، پرجمعیت‌ترین شهرستان استان البرز پس از کرج شهری مهاجرنشین و پرتراکم است. مشکین‌دشت و محمدشهر از مناطق مسکونی بزرگ کرج هستند.<ref name=":0" />
مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا در ۹ اکتبر ۱۹۸۹ جایزهٔ فیزیولوژی یا پزشکی را به‌طور مشترک به جی. مایکل بیشاپ و هارولد وارموس اعطا کرد. بیانیهٔ نوبل توضیح داد که آن‌ها با استفاده از یک رتروویروس تومورزا توانستند انکوژن‌های کنترل‌کنندهٔ رشد را در سلول‌های طبیعی شناسایی کنند.


=== جغرافیا و اقلیم ===
این کشف نشان داد که ژن‌های سلولی در زنجیره‌های پیام‌رسانی رشد نقش دارند و اختلال در هر بخش از این زنجیره‌ها می‌تواند به سرطان کمک کند. جایزهٔ نوبل، اهمیت پیوند میان ویروس‌شناسی، ژنتیک و سرطان‌شناسی را تثبیت کرد.
[[پرونده:رشته کوه البرز۲.jpg|جایگزین=رشته‌کوه البرز|بندانگشتی|387x387پیکسل|رشته‌کوه البرز]]
البرز، در جنوب رشته‌کوه البرز و غرب تهران واقع شده. استان از شمال به مازندران (رشته‌کوه البرز) و از جنوب به قزوین متصل است.<ref name=":0" />


'''رشته‌کوه البرز:'''
وارموس پیش از نوبل نیز همراه با بیشاپ جایزهٔ آلبرت لاسکر برای پژوهش‌های بنیادی پزشکی را در سال ۱۹۸۲ دریافت کرده بود. او عضو آکادمی ملی علوم، آکادمی هنر و علوم آمریکا و انجمن سلطنتی بریتانیا بود. از دیگر افتخارات او می‌توان به جایزهٔ گایردنر، جایزهٔ اسلون و چندین مدرک افتخاری اشاره کرد.


شمال استان البرز بخشی از رشته‌کوه البرز است.کوه‌های مرتفع با قله‌های بالای ۴,۰۰۰ متر. گردنه کندوان (مسیر کرج-چالوس) از زیباترین و پرترافیک‌ترین جاده‌های کوهستانی ایران است. مسیر جاده چالوس از کرج به دریای مازندران، از شگفتی‌های مهندسی و طبیعی ایران و یکی از زیباترین جاده‌های جهان است که سالانه میلیون‌ها گردشگر را به‌سوی خود جذب می‌کند. در مسیر این جاده پیست اسکی دیزین و پیست اسکی خور قرار دارد.
== مدیریت علمی و سیاست‌گذاری پژوهش ==


آب‌وهوای متنوع از معتدل در جلگه کرج تا سرد کوهستانی در شمال (طالقان و ارتفاعات البرز). میزان بارش در شمال بیشتر از جنوب است.<ref>[https://www.britannica.com/place/Alborz-Mountains دانشنامه بریتانیکا — رشته‌کوه البرز]</ref><ref>[https://decovel.com/page/alborz-mountain-range رشته کوه البرز-دکوول]</ref><ref name=":0" />
وارموس در سال ۱۹۹۳ به‌عنوان چهاردهمین مدیر مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده منصوب شد و تا پایان سال ۱۹۹۹ در این سمت باقی ماند. او نخستین برندهٔ نوبل بود که ریاست NIH را بر عهده گرفت. در دوران مدیریت او، بودجهٔ NIH افزایش یافت و برنامه‌های بزرگ پژوهشی از جمله پروژهٔ ژنوم انسان گسترش پیدا کرد.


=== اقتصاد و منابع ===
او همچنین از ایجاد دسترسی عمومی به مقالات پژوهشی حمایت کرد و پایه‌های شکل‌گیری پایگاه PubMed Central را تقویت کرد. این پایگاه امکان دسترسی آزاد به متن کامل بخشی از مقالات پژوهشی مورد حمایت NIH را فراهم کرد.
اقتصاد البرز بر صنعت، خدمات، کشاورزی و تجارت و گردشگری استوار است. نزدیکی به تهران آن را به قطب صنعتی تبدیل کرده‌است.


'''صنعت:'''
وارموس از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ رئیس و مدیر اجرایی مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ در نیویورک بود. سپس از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ریاست مؤسسهٔ ملی سرطان را بر عهده گرفت. در این دوره، برنامه‌هایی دربارهٔ ژنوم سرطان، سلامت جهانی و پزشکی دقیق توسعه یافت. او پس از آن به دانشکدهٔ پزشکی ویل کرنل پیوست و در مرکز ژنوم نیویورک نیز فعالیت کرد.<ref name="ان‌سی‌آی">[https://www.cancer.gov/about-nci/organization/cgh/global-cancer-conversations/varmus-video Global Cancer Conversations: Harold Varmus، مؤسسهٔ ملی سرطان]</ref>


شهرک‌های صنعتی کرج، اشتهارد و نظرآباد از بزرگ‌ترین مراکز صنعتی ایران هستند. صنایع غذایی، داروسازی، خودروسازی، الکترونیک، لوازم خانگی و پتروشیمی از صنایع کلیدی هستند. کارخانه‌های بزرگ ایران در کرج مستقر هستند.
== علم باز و فعالیت‌های عمومی ==


'''کشاورزی و دامپروری:'''
وارموس از مدافعان دسترسی آزاد به دانش علمی بود. او همراه با دانشمندان دیگر کتابخانهٔ عمومی علوم، یا PLOS، را بنیان گذاشت. هدف این سازمان، فراهم‌کردن امکان دسترسی گسترده و کم‌هزینه به نتایج پژوهش‌های علمی است.


گردوی کرج، گیلاس محمدشهر و سیب طالقان از محصولات باغی معروف هستند. باغ‌های میوه کرج به‌ویژه در ساوجبلاغ و طالقان از مرغوب‌ترین باغ‌های ایران هستند. همچنین در نقاط مختلف این استان دامپروری فعال است و  
او در کنار پژوهش و مدیریت علمی، دربارهٔ رابطهٔ علم و سیاست عمومی نیز نوشته است. کتاب خاطرات او با عنوان '''هنر و سیاست علم''' به تجربه‌هایش در مقام پژوهشگر، مدیر دولتی و مدافع علم عمومی می‌پردازد. وارموس بر این باور است که پژوهش علمی باید در خدمت جامعه باشد و تصمیم‌گیری‌های عمومی باید بر شواهد علمی تکیه کند.


مرکز تحقیقات کشاورزی کرج از مهم‌ترین مراکز تحقیقاتی کشاورزی ایران است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1405031005202/%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-%DB%B2-%D8%AA%D8%A7-%DB%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 میانگین برداشت میوه از باغ‌های البرز ۲ تا ۴ برابر باغ‌های کشور است-ایسنا]</ref><ref>[https://www.isna.ir/news/1405030603462/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%DB%B5-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%88-%DB%B3%DB%B5-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA معاون استاندار: ۵ کشتارگاه و ۳۵ مرکز عرضه دام در البرز فعال است-ایسنا]</ref>
== حمایت از مردم ایران ==


'''مراکز علمی و دانشگاهی:'''
نام هارولد وارموس در فهرست پشتیبانان [[نامه برندگان نوبل در حمایت از آزادی و صلح پایدار در ایران|نامهٔ برندگان نوبل]] دربارهٔ اعتراضات ایران در سال ۲۰۲۲ آمده است. این نامه که در وبگاه ابتکار زنان نوبل منتشر شده، از اعتراضات مردم ایران حمایت و سرکوب زنان و معترضان را محکوم می‌کند. امضاکنندگان خواستار پایان‌دادن به خشونت دولتی، آزادی بازداشت‌شدگان، رفع قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان و تحقیق مستقل دربارهٔ مرگ مهسا امینی شدند.<ref name="زنان-نوبل">[https://www.nobelwomensinitiative.org/an_open_letter_to_the_people_of_iran An Open Letter to the People of Iran، ابتکار زنان نوبل، ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲]</ref>


دانشگاه تهران (پردیس کرج - دانشکده کشاورزی)، دانشگاه خوارزمی و واحدهای دانشگاهی متعدد در کرج مستقر هستند. مرکز تحقیقات هسته‌ای ایران نیز در نزدیکی کرج واقع شده‌است.<ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/alborz-college/ دانشنامه ایرانیکا — البرز]</ref>
شورای ملی مقاومت ایران نیز نام وارموس را در فهرست برندگان نوبل پشتیبان بیانیه‌ها و کارزارهای بین‌المللی دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران آورده است. در یکی از این بیانیه‌ها، بر حق مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و جمهوری منتخب تأکید شده و از [[طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی]] پشتیبانی شده است.<ref name="شورا">[https://www.ncr-iran.org/en/global-support-statements/in-joint-letter-to-world-leaders-79-nobel-laureates-support-free-and-democratic-iran/ In Joint Letter to World Leaders, 80 Nobel Laureates Support Free and Democratic Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۴]</ref>
 
=== فرهنگ و آداب و رسوم ===
فرهنگ البرز به‌دلیل مهاجرپذیری گسترده ترکیبی از فرهنگ‌های مختلف ایران است.
 
'''تنوع فرهنگی:'''[[پرونده:غار یخ‌مراد گچسر.jpg|جایگزین=غار یخ مراد گچسر|بندانگشتی|غار یخ‌مراد گچسر|390x390پیکسل]]کرج یکی از متنوع‌ترین شهرهای ایران از نظر قومیتی و زبانی است. فارس‌ها، ترک‌ها، کردها، لُرها، گیلک‌ها و سایر اقوام ایرانی در کرج زندگی می‌کنند. این تنوع فرهنگی کرج را به «ایران کوچک» تبدیل کرده‌است.
 
'''غار یخ‌مراد:'''
 
غار یخ‌مراد در ارتفاعات شمال کرج، یکی از بزرگ‌ترین غارهای یخی ایران و جاذبه طبیعی مهمی است.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/alborz/yakh-morad-cave/ غار یخ مراد گچسر؛ ماجراجویی در غاری سرد و زیبا]</ref><ref>[https://www.kojaro.com/attraction/8231-%D8%BA%D8%A7%D8%B1-%DB%8C%D8%AE-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AF/ غار یخ‌ مراد-کرجو]</ref>
 
'''غذاهای محلی:'''
 
به‌دلیل تنوع قومیتی، غذاهای محلی کرج ترکیبی از آشپزی سراسر ایران است. این تنوع شامل بسیاری از غذاها، از کباب‌های ترکی تا آبگوشت لُری و باقلاقاتق گیلانی. آش رشته و دیزی از غذاهای پرطرفدار هستند.
 
'''طالقان فرهنگ بومی:'''
 
مردم طالقان فرهنگ و گویش بومی خاصی دارند. جشن‌های محلی طالقان به‌ویژه جشن برداشت گردو و سیب از آیین‌های سنتی مردم طالقان است.<ref>[https://www.mehrnews.com/news/2023044/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%84%D9%87%D8%AC%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%DA%AF%D9%88%DB%8C%D8%B4-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 استان البرز کانون تمرکز لهجه ها و گویش ها از سراسر کشور-مهر]</ref><ref>[https://www.flytoday.ir/blog/taleghan-attractions/ جاهای دیدنی طالقان | ییلاقی در نزدیکی تهران-فلای تودی]</ref>
 
=== مبارزات و مقاومت مردمی ===
البرز و کرج به‌عنوان کلان‌شهر مهاجرنشین و نزدیک به تهران، همواره در تحولات سیاسی نقش داشته و مجاهدین خلق پایگاه قوی در کرج داشته‌اند.
 
'''مجاهدین خلق در کرج:'''
 
سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب پایگاه بسیار قوی در کرج و حومه داشت. به‌دلیل جمعیت جوان و مهاجرنشین کرج، این شهر یکی از مراکز اصلی از میتینگ‌ها و تظاهرات سال‌های ۱۳۵۸ تا کنون هزاران نفر از مردم کرج، هوادار مجاهدین هستند.
 
'''زندان گوهردشت (رجایی‌شهر):'''
 
زندان گوهردشت (رجایی‌شهر کرج) - یکی از بزرگ‌ترین و بدنام‌ترین زندان‌های سیاسی ایران در کرج واقع شده‌است. این زندان محل نگهداری هزاران زندانی سیاسی مجاهد و گروه‌های مارکسیستی بوده‌است. در قتل‌عام تابستان ۱۳۶۷، زندان گوهردشت یکی از مراکز اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی بود. هزاران زندانی سیاسی عمدتاً مجاهدین خلق در این زندان اعدام شدند. گوهردشت نماد کشتار ۶۷ و جنایت علیه بشریت رژیم ایران است.<ref>[[زندان گوهردشت|زندان گوهردشت-ایران‌پدیا]]</ref>
 
'''شهدای کرج:'''
 
از شهدای معروف مجاهدین و جوانان شورشگر در کرج می‌توان به مجاهدین زندانی اعدام‌شده در گوهردشت یا فهرست [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]]  و [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] [[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز|استان البرز]] اشاره کرد.<ref>[https://martyrs.mojahedin.org/ سازمان مجاهدین — فهرست شهدا]</ref><ref>[https://www.amnesty.org/en/documents/mde13/9421/2018/en/ Iran: Blood-soaked secrets: Why Iran’s 1988 prison massacres are ongoing crimes against humanity- عفو بین‌الملل — کشتار زندان‌ها ۱۳۶۷]</ref>
 
'''قیام ۱۴۰۱:'''
 
استان البرز- کرج در [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ ایران|اعتراضات سراسری ۱۴۰۱]] (پس از قتل [[مهسا امینی]]) یکی از کانون‌های اصلی اعتراضات بود. تظاهرات گسترده در خیابان‌های کرج به‌ویژه در فردیس، مهرشهر و گوهردشت با سرکوب خونین رژیم مواجه شد و ده‌ها نفر در کرج به‌دست نیروهای سرکوبگر رژیم به‌شهادت رسیدند.
 
'''قیام ۱۴۰۴:'''
 
این استان به‌دلیل موقعیت خود در قیام ۱۴۰۴ نیز شاهد اعتراضات مردمی بود و تعداد بسیاری از از مردم این استان به‌دست نیروهای سرکوبگر به شهادت رسیدند.<ref>[[جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز|جان‌باختگان قیام ۱۴۰۴ در استان البرز-ایران پدیا]]</ref>


== منابع ==
== منابع ==
<references />

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۹

هارولد وارموس
متولد۱۸ دسامبر ۱۹۳۹
محل زندگینیویورک، ایالات متحده
ملیتآمریکایی
جوایزجایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۹؛ جایزهٔ لاسکر
همسرکانستنس لوئیز کیسی
فرزنداندو پسر

هارولد الیوت وارموس (Harold E. Varmus؛ زادهٔ ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹) پزشک، ویروس‌شناس و پژوهشگر آمریکایی در زمینهٔ سرطان است. او به‌خاطر کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی، به‌طور مشترک با جان مایکل بیشاپ، جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۱۹۸۹ را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی» اعلام شد.[۱]

کشف وارموس و بیشاپ نشان داد که ژن‌های سرطان‌زا لزوماً ساختهٔ ویروس‌ها نیستند، بلکه می‌توانند از ژن‌های طبیعی سلول‌های جانوری منشأ بگیرند. این ژن‌های طبیعی که پروتو-انکوژن نامیده می‌شوند، در تنظیم رشد و تقسیم سلول نقش دارند. جهش یا فعال‌شدن نابجای آن‌ها می‌تواند سلول را به سوی سرطانی‌شدن سوق دهد.

زندگی و تحصیلات

هارولد وارموس در ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹ در اوشن‌ساید، در ساحل جنوبی لانگ‌آیلند در ایالت نیویورک متولد شد. پدرش پزشک عمومی و مادرش مددکار اجتماعی روان‌پزشکی بود. وارموس در فری‌پورت نیویورک بزرگ شد و در مدارس دولتی تحصیل کرد. او در دوران جوانی به مطالعه، سیاست و روزنامه‌نگاری علاقه داشت.[۲]

او در سال ۱۹۶۱ از کالج آمهرست فارغ‌التحصیل شد و در آنجا ادبیات انگلیسی خواند و سردبیر روزنامهٔ کالج بود. سپس با دریافت بورسیهٔ وودرو ویلسون، تحصیلات تکمیلی خود را در ادبیات انگلیسی در دانشگاه هاروارد آغاز کرد. بااین‌حال علاقهٔ او به پزشکی دوباره قوت گرفت و به دانشکدهٔ پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا رفت. وارموس در سال ۱۹۶۶ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد.

در دوران دانشکدهٔ پزشکی، او به علوم پایه و پزشکی بین‌المللی علاقه‌مند شد و مدتی در یک بیمارستان مأموریتی در شمال هند کار کرد. پس از دورهٔ کارورزی و دستیاری پزشکی داخلی در بیمارستان کلمبیا-پرسبیترین، در سال ۱۹۶۸ به‌عنوان همکار بالینی به مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده پیوست. او در آزمایشگاه ایرا پاستن دربارهٔ تنظیم ژن‌های باکتریایی پژوهش کرد و نخستین تجربهٔ جدی خود را در پژوهش آزمایشگاهی به دست آورد.

پیوستن به دانشگاه سان‌فرانسیسکو

وارموس در سال ۱۹۷۰ به‌عنوان پژوهشگر پسادکترا به آزمایشگاه جی. مایکل بیشاپ در دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو پیوست. این همکاری، مسیر اصلی زندگی علمی او را تعیین کرد. او با بیشاپ به مطالعهٔ ویروس‌های تومورزا و سازوکارهای مولکولی تبدیل سلول سالم به سلول سرطانی پرداخت.

وارموس در سال ۱۹۷۱ به عضویت هیئت علمی دانشگاه درآمد و در سال ۱۹۷۹ به مقام استادی رسید. پژوهش‌های او بر چرخهٔ زندگی رتروویروس‌ها، ژن‌های تبدیل‌کنندهٔ سلول، ویروس هپاتیت ب و سازوکار عمل انکوژن‌ها متمرکز بود. همکاری او با بیشاپ نمونه‌ای برجسته از پژوهش مشترک در زیست‌شناسی مولکولی به شمار می‌رود.[۳]

کشف منشأ سلولی انکوژن‌ها

وارموس و بیشاپ پژوهش خود را بر ویروس سارکومای روس متمرکز کردند. این رتروویروس می‌تواند در جوجه‌ها سارکوم، نوعی تومور بافت همبند، ایجاد کند. دانشمندان پیش‌تر می‌دانستند که ویروس دارای ژنی است که در ایجاد تومور نقش دارد، اما منشأ این ژن روشن نبود.

آن دو پژوهشگر ژن سرطان‌زای ویروس را شناسایی کردند و آن را v-src نامیدند. سپس با استفاده از روش‌های مولکولی، مادهٔ ژنتیکی مشابهی را در DNA سلول‌های سالم جوجه‌ها و دیگر جانوران یافتند. این ژن طبیعی c-src نام گرفت. نتیجه نشان داد که ویروس ژن سرطان‌زا را از سلول میزبان گرفته و در جریان تکامل با خود حمل کرده است.[۴]

این کشف در سال ۱۹۷۶ منتشر شد و برداشت رایج دربارهٔ سرطان را دگرگون کرد. پیش از آن، بسیاری از پژوهشگران تصور می‌کردند ژن‌های انکوژن مستقیماً به ویروس تعلق دارند. وارموس و بیشاپ نشان دادند که انکوژن ویروسی نسخهٔ تغییر‌یافته‌ای از یک ژن سلولی است که در حالت طبیعی در کنترل رشد و تقسیم سلول نقش دارد.

پروتو-انکوژن‌ها و زیست‌شناسی سرطان

پروتو-انکوژن‌ها ژن‌های طبیعی سلول‌اند که برای عملکرد سالم بدن ضروری هستند. آن‌ها می‌توانند پروتئین‌هایی بسازند که در مسیر پیام‌رسانی رشد، گیرنده‌های سطح سلول، کینازها یا تنظیم فعالیت ژن‌ها نقش دارند. در وضعیت عادی، این مسیرها با دقت کنترل می‌شوند.

اگر پروتو-انکوژن بر اثر جهش تغییر کند، بیش از اندازه فعال شود یا تعداد نسخه‌های آن افزایش یابد، پیام رشد ممکن است بدون توقف ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی، سلول از کنترل بافت خارج می‌شود و همراه با تغییرات ژنتیکی دیگر می‌تواند تومور بسازد. این دیدگاه به پژوهشگران کمک کرد سرطان را بیماری‌ای پیچیده و چندمرحله‌ای بدانند که از انباشته‌شدن تغییرات ژنتیکی پدید می‌آید.

کشف وارموس و بیشاپ همچنین راه را برای شناسایی انکوژن‌های گوناگون هموار کرد. بسیاری از این ژن‌ها در سرطان‌های انسانی تغییر می‌کنند و برخی از آن‌ها به هدف داروهای ضدسرطان تبدیل شده‌اند. درمان‌های هدفمند، برخلاف داروهای عمومی، مسیرهای مولکولی خاصی را که در رشد تومور نقش دارند مهار می‌کنند.

جایزهٔ نوبل و دیگر افتخارات

مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا در ۹ اکتبر ۱۹۸۹ جایزهٔ فیزیولوژی یا پزشکی را به‌طور مشترک به جی. مایکل بیشاپ و هارولد وارموس اعطا کرد. بیانیهٔ نوبل توضیح داد که آن‌ها با استفاده از یک رتروویروس تومورزا توانستند انکوژن‌های کنترل‌کنندهٔ رشد را در سلول‌های طبیعی شناسایی کنند.

این کشف نشان داد که ژن‌های سلولی در زنجیره‌های پیام‌رسانی رشد نقش دارند و اختلال در هر بخش از این زنجیره‌ها می‌تواند به سرطان کمک کند. جایزهٔ نوبل، اهمیت پیوند میان ویروس‌شناسی، ژنتیک و سرطان‌شناسی را تثبیت کرد.

وارموس پیش از نوبل نیز همراه با بیشاپ جایزهٔ آلبرت لاسکر برای پژوهش‌های بنیادی پزشکی را در سال ۱۹۸۲ دریافت کرده بود. او عضو آکادمی ملی علوم، آکادمی هنر و علوم آمریکا و انجمن سلطنتی بریتانیا بود. از دیگر افتخارات او می‌توان به جایزهٔ گایردنر، جایزهٔ اسلون و چندین مدرک افتخاری اشاره کرد.

مدیریت علمی و سیاست‌گذاری پژوهش

وارموس در سال ۱۹۹۳ به‌عنوان چهاردهمین مدیر مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده منصوب شد و تا پایان سال ۱۹۹۹ در این سمت باقی ماند. او نخستین برندهٔ نوبل بود که ریاست NIH را بر عهده گرفت. در دوران مدیریت او، بودجهٔ NIH افزایش یافت و برنامه‌های بزرگ پژوهشی از جمله پروژهٔ ژنوم انسان گسترش پیدا کرد.

او همچنین از ایجاد دسترسی عمومی به مقالات پژوهشی حمایت کرد و پایه‌های شکل‌گیری پایگاه PubMed Central را تقویت کرد. این پایگاه امکان دسترسی آزاد به متن کامل بخشی از مقالات پژوهشی مورد حمایت NIH را فراهم کرد.

وارموس از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ رئیس و مدیر اجرایی مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ در نیویورک بود. سپس از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ریاست مؤسسهٔ ملی سرطان را بر عهده گرفت. در این دوره، برنامه‌هایی دربارهٔ ژنوم سرطان، سلامت جهانی و پزشکی دقیق توسعه یافت. او پس از آن به دانشکدهٔ پزشکی ویل کرنل پیوست و در مرکز ژنوم نیویورک نیز فعالیت کرد.[۵]

علم باز و فعالیت‌های عمومی

وارموس از مدافعان دسترسی آزاد به دانش علمی بود. او همراه با دانشمندان دیگر کتابخانهٔ عمومی علوم، یا PLOS، را بنیان گذاشت. هدف این سازمان، فراهم‌کردن امکان دسترسی گسترده و کم‌هزینه به نتایج پژوهش‌های علمی است.

او در کنار پژوهش و مدیریت علمی، دربارهٔ رابطهٔ علم و سیاست عمومی نیز نوشته است. کتاب خاطرات او با عنوان هنر و سیاست علم به تجربه‌هایش در مقام پژوهشگر، مدیر دولتی و مدافع علم عمومی می‌پردازد. وارموس بر این باور است که پژوهش علمی باید در خدمت جامعه باشد و تصمیم‌گیری‌های عمومی باید بر شواهد علمی تکیه کند.

حمایت از مردم ایران

نام هارولد وارموس در فهرست پشتیبانان نامهٔ برندگان نوبل دربارهٔ اعتراضات ایران در سال ۲۰۲۲ آمده است. این نامه که در وبگاه ابتکار زنان نوبل منتشر شده، از اعتراضات مردم ایران حمایت و سرکوب زنان و معترضان را محکوم می‌کند. امضاکنندگان خواستار پایان‌دادن به خشونت دولتی، آزادی بازداشت‌شدگان، رفع قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان و تحقیق مستقل دربارهٔ مرگ مهسا امینی شدند.[۶]

شورای ملی مقاومت ایران نیز نام وارموس را در فهرست برندگان نوبل پشتیبان بیانیه‌ها و کارزارهای بین‌المللی دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران آورده است. در یکی از این بیانیه‌ها، بر حق مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و جمهوری منتخب تأکید شده و از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی پشتیبانی شده است.[۷]

منابع