کاربر:Hamidreza/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۵۱۶ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
۲٬۵۱۶ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
مقاله در حال ویرایش است
{{جعبه اطلاعات دانشمند
| نام                    = هارولد وارموس
| نام انگلیسی            = Harold E. Varmus
| تصویر                  =هارولد وارموس.jpg
| توضیح تصویر            =
| نام اصلی              = هارولد الیوت وارموس
| زمینه فعالیت          = پزشکی، ویروس‌شناسی و زیست‌شناسی سرطان
| ملیت                  = آمریکایی
| تاریخ تولد            = ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹
| محل تولد              = اوشن‌ساید، نیویورک، ایالات متحده
| والدین                =
| تاریخ مرگ              =
| محل مرگ                =
| علت مرگ                =
| محل زندگی              = نیویورک، ایالات متحده
| مختصات محل زندگی      =
| مدفن                  =
| در زمان حکومت          =
| اتفاقات مهم            = کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی
| نام دیگر              = هارولد ای. وارموس
| لقب                    =
| بنیانگذار              = از پیشگامان ژنتیک سرطان و علم باز
| پیشه                  = پزشک، پژوهشگر و مدیر علمی
| سال‌های فعالیت        = از دههٔ ۱۹۶۰
| سبک پژوهشی            = ویروس‌شناسی مولکولی و زیست‌شناسی سرطان
| آثار مهم              = کشف پروتو-انکوژن‌ها و پژوهش دربارهٔ رتروویروس‌ها
| مقالات                =
| جوایز                  = جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۹؛ جایزهٔ لاسکر
| علت شهرت              = اثبات منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی
| تأثیرگذاشته بر        = سرطان‌شناسی، ژنتیک و سیاست‌گذاری پژوهش
| تأثیرپذیرفته از        = زیست‌شناسی مولکولی و ویروس‌شناسی
| وبگاه                  = https://www.varmuslab.org/about-harold-2
| تحصیلات                = دکترای پزشکی، دانشگاه کلمبیا
| دانشگاه                = دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو
| حوزه                  = انکوژن‌ها، رتروویروس‌ها و ژنوم سرطان
| همسر                  = کانستنس لوئیز کیسی
| فرزندان                = دو پسر
| گفتاورد                =
| امضا                  =
}}


== استان البرز ==
'''هارولد الیوت وارموس''' ('''Harold E. Varmus'''؛ زادهٔ ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹) پزشک، ویروس‌شناس و پژوهشگر آمریکایی در زمینهٔ سرطان است. او به‌خاطر کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی، به‌طور مشترک با '''[[جان مایکل بیشاپ]]'''، جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۱۹۸۹ را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی» اعلام شد.<ref name="نوبل-اطلاعات">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/varmus/facts/ Harold E. Varmus – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>
[[پرونده:استان البرز.jpg|جایگزین=استان البرز -کرج|بندانگشتی|استان البرز -کرج]]
مرکز استان: کرج


مساحت: ۵,۱۲۲ کیلومتر مربع
کشف وارموس و بیشاپ نشان داد که ژن‌های سرطان‌زا لزوماً ساختهٔ ویروس‌ها نیستند، بلکه می‌توانند از ژن‌های طبیعی سلول‌های جانوری منشأ بگیرند. این ژن‌های طبیعی که پروتو-انکوژن نامیده می‌شوند، در تنظیم رشد و تقسیم سلول نقش دارند. جهش یا فعال‌شدن نابجای آن‌ها می‌تواند سلول را به سوی سرطانی‌شدن سوق دهد.


جمعیت: حدود ۲.۸ میلیون نفر (۱۴۰۰) سومین استان پرجمعیت [[ایران]]
== زندگی و تحصیلات ==


شهرستان‌ها: ۶ شهرستان (کرج، ساوجبلاغ، نظرآباد، فردیس، اشتهارد، طالقان)
هارولد وارموس در ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹ در اوشن‌ساید، در ساحل جنوبی لانگ‌آیلند در ایالت نیویورک متولد شد. پدرش پزشک عمومی و مادرش مددکار اجتماعی روان‌پزشکی بود. وارموس در فری‌پورت نیویورک بزرگ شد و در مدارس دولتی تحصیل کرد. او در دوران جوانی به مطالعه، سیاست و روزنامه‌نگاری علاقه داشت.<ref name="نوبل-زندگی">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/varmus/biographical/ Harold E. Varmus – Biographical، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>


آب و هوا: معتدل تا نیمه‌خشک — کوهستانی در شمال
او در سال ۱۹۶۱ از کالج آمهرست فارغ‌التحصیل شد و در آنجا ادبیات انگلیسی خواند و سردبیر روزنامهٔ کالج بود. سپس با دریافت بورسیهٔ وودرو ویلسون، تحصیلات تکمیلی خود را در ادبیات انگلیسی در دانشگاه هاروارد آغاز کرد. بااین‌حال علاقهٔ او به پزشکی دوباره قوت گرفت و به دانشکدهٔ پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا رفت. وارموس در سال ۱۹۶۶ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد.


زبان: فارسی (غالب)، ترکی، کردی، لُری و سایر زبان‌ها (به‌دلیل مهاجرپذیری)
در دوران دانشکدهٔ پزشکی، او به علوم پایه و پزشکی بین‌المللی علاقه‌مند شد و مدتی در یک بیمارستان مأموریتی در شمال هند کار کرد. پس از دورهٔ کارورزی و دستیاری پزشکی داخلی در بیمارستان کلمبیا-پرسبیترین، در سال ۱۹۶۸ به‌عنوان همکار بالینی به مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده پیوست. او در آزمایشگاه ایرا پاستن دربارهٔ تنظیم ژن‌های باکتریایی پژوهش کرد و نخستین تجربهٔ جدی خود را در پژوهش آزمایشگاهی به دست آورد.


سال تأسیس: ۱۳۸۹ جوان‌ترین استان ایران (جدا شده از تهران)
== پیوستن به دانشگاه سان‌فرانسیسکو ==


=== تاریخچه ===
وارموس در سال ۱۹۷۰ به‌عنوان پژوهشگر پسادکترا به آزمایشگاه جی. مایکل بیشاپ در دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو پیوست. این همکاری، مسیر اصلی زندگی علمی او را تعیین کرد. او با بیشاپ به مطالعهٔ ویروس‌های تومورزا و سازوکارهای مولکولی تبدیل سلول سالم به سلول سرطانی پرداخت.
'''البرز،''' جوان‌ترین و پرجمعیت‌ترین استان کوچک ایران در سال ۱۳۸۹ شمسی از استان تهران جدا شد و به سی‌ویکمین استان ایران تبدیل شد. مرکز آن شهر کرج، سومین شهر بزرگ ایران است.<ref>'''[https://www.britannica.com/place/Karaj karaj-britannica]'''</ref>


'''کرج از روستا تا کلان‌شهر:'''
وارموس در سال ۱۹۷۱ به عضویت هیئت علمی دانشگاه درآمد و در سال ۱۹۷۹ به مقام استادی رسید. پژوهش‌های او بر چرخهٔ زندگی رتروویروس‌ها، ژن‌های تبدیل‌کنندهٔ سلول، ویروس هپاتیت ب و سازوکار عمل انکوژن‌ها متمرکز بود. همکاری او با بیشاپ نمونه‌ای برجسته از پژوهش مشترک در زیست‌شناسی مولکولی به شمار می‌رود.<ref name="ان‌آی‌اچ">[https://www.nih.gov/about-nih/nih-almanac/harold-e-varmus-md Harold E. Varmus, M.D.، مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده]</ref>


کرج، در دوره قاجار روستایی کوچک و ییلاقی بود. محمدعلی‌شاه قاجار باغ‌های ییلاقی در کرج داشت. در دوره پهلوی، ساخت سد کرج (۱۳۳۹) و راه‌آهن تهران-تبریز از کرج عبور کرد و شهر رشد کرد. پس از انقلاب ۱۳۵۷، مهاجرت گسترده از سراسر ایران به‌ویژه از استان‌های غربی و جنوبی، کرج را به یکی از بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهرهای ایران تبدیل کرد.
== کشف منشأ سلولی انکوژن‌ها ==


'''سد امیرکبیر (کرج):'''
وارموس و بیشاپ پژوهش خود را بر ویروس سارکومای روس متمرکز کردند. این رتروویروس می‌تواند در جوجه‌ها سارکوم، نوعی تومور بافت همبند، ایجاد کند. دانشمندان پیش‌تر می‌دانستند که ویروس دارای ژنی است که در ایجاد تومور نقش دارد، اما منشأ این ژن روشن نبود.


سد کرج (سد امیرکبیر) در سال ۱۳۴۰ ساخته شد و یکی از اولین سدهای بزرگ ایران و منبع اصلی آب آشامیدنی تهران و کرج است. دریاچه سد کرج از تفرجگاه‌های مهم منطقه است.
آن دو پژوهشگر ژن سرطان‌زای ویروس را شناسایی کردند و آن را '''v-src''' نامیدند. سپس با استفاده از روش‌های مولکولی، مادهٔ ژنتیکی مشابهی را در DNA سلول‌های سالم جوجه‌ها و دیگر جانوران یافتند. این ژن طبیعی '''c-src''' نام گرفت. نتیجه نشان داد که ویروس ژن سرطان‌زا را از سلول میزبان گرفته و در جریان تکامل با خود حمل کرده است.<ref name="نوبل-بیانیه">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1989/press-release/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1989، بیانیهٔ مجمع نوبل]</ref>


'''طالقان''':
این کشف در سال ۱۹۷۶ منتشر شد و برداشت رایج دربارهٔ سرطان را دگرگون کرد. پیش از آن، بسیاری از پژوهشگران تصور می‌کردند ژن‌های انکوژن مستقیماً به ویروس تعلق دارند. وارموس و بیشاپ نشان دادند که انکوژن ویروسی نسخهٔ تغییر‌یافته‌ای از یک ژن سلولی است که در حالت طبیعی در کنترل رشد و تقسیم سلول نقش دارد.


دره طالقان، در شمال‌غربی استان البرز یکی از زیباترین دره‌های ایران با طبیعت کوهستانی بکر است. مردم طالقان گویش طالقانی (از شاخه زبان‌های ایرانی شمال‌غربی) دارند. سد طالقان نیز از سدهای مهم منطقه است.
== پروتو-انکوژن‌ها و زیست‌شناسی سرطان ==


'''فردیس و مشکین‌دشت:'''
پروتو-انکوژن‌ها ژن‌های طبیعی سلول‌اند که برای عملکرد سالم بدن ضروری هستند. آن‌ها می‌توانند پروتئین‌هایی بسازند که در مسیر پیام‌رسانی رشد، گیرنده‌های سطح سلول، کینازها یا تنظیم فعالیت ژن‌ها نقش دارند. در وضعیت عادی، این مسیرها با دقت کنترل می‌شوند.


فردیس، پرجمعیت‌ترین شهرستان استان البرز پس از کرج شهری مهاجرنشین و پرتراکم است. مشکین‌دشت و محمدشهر از مناطق مسکونی بزرگ کرج هستند.
اگر پروتو-انکوژن بر اثر جهش تغییر کند، بیش از اندازه فعال شود یا تعداد نسخه‌های آن افزایش یابد، پیام رشد ممکن است بدون توقف ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی، سلول از کنترل بافت خارج می‌شود و همراه با تغییرات ژنتیکی دیگر می‌تواند تومور بسازد. این دیدگاه به پژوهشگران کمک کرد سرطان را بیماری‌ای پیچیده و چندمرحله‌ای بدانند که از انباشته‌شدن تغییرات ژنتیکی پدید می‌آید.


=== جغرافیا و اقلیم ===
کشف وارموس و بیشاپ همچنین راه را برای شناسایی انکوژن‌های گوناگون هموار کرد. بسیاری از این ژن‌ها در سرطان‌های انسانی تغییر می‌کنند و برخی از آن‌ها به هدف داروهای ضدسرطان تبدیل شده‌اند. درمان‌های هدفمند، برخلاف داروهای عمومی، مسیرهای مولکولی خاصی را که در رشد تومور نقش دارند مهار می‌کنند.
البرز، در جنوب رشته‌کوه البرز و غرب تهران واقع شده. استان از شمال به مازندران (رشته‌کوه البرز) و از جنوب به قزوین متصل است.


'''رشته‌کوه البرز:'''
== جایزهٔ نوبل و دیگر افتخارات ==


شمال استان البرز بخشی از رشته‌کوه البرز است.کوه‌های مرتفع با قله‌های بالای ۴,۰۰۰ متر. گردنه کندوان (مسیر کرج-چالوس) از زیباترین و پرترافیک‌ترین جاده‌های کوهستانی ایران است. جاده چالوس از کرج به دریای مازندران، از شگفتی‌های مهندسی و طبیعی ایران و یکی از زیباترین جاده‌های جهان است.
مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا در ۹ اکتبر ۱۹۸۹ جایزهٔ فیزیولوژی یا پزشکی را به‌طور مشترک به جی. مایکل بیشاپ و هارولد وارموس اعطا کرد. بیانیهٔ نوبل توضیح داد که آن‌ها با استفاده از یک رتروویروس تومورزا توانستند انکوژن‌های کنترل‌کنندهٔ رشد را در سلول‌های طبیعی شناسایی کنند.


آب‌وهوای متنوع از معتدل در جلگه کرج تا سرد کوهستانی در شمال (طالقان و ارتفاعات البرز). میزان بارش در شمال بیشتر از جنوب است.<ref>[https://www.britannica.com/place/Alborz-Mountains دانشنامه بریتانیکا — رشته‌کوه البرز]</ref><ref>[https://decovel.com/page/alborz-mountain-range رشته کوه البرز-دکوول]</ref>
این کشف نشان داد که ژن‌های سلولی در زنجیره‌های پیام‌رسانی رشد نقش دارند و اختلال در هر بخش از این زنجیره‌ها می‌تواند به سرطان کمک کند. جایزهٔ نوبل، اهمیت پیوند میان ویروس‌شناسی، ژنتیک و سرطان‌شناسی را تثبیت کرد.


=== اقتصاد و منابع ===
وارموس پیش از نوبل نیز همراه با بیشاپ جایزهٔ آلبرت لاسکر برای پژوهش‌های بنیادی پزشکی را در سال ۱۹۸۲ دریافت کرده بود. او عضو آکادمی ملی علوم، آکادمی هنر و علوم آمریکا و انجمن سلطنتی بریتانیا بود. از دیگر افتخارات او می‌توان به جایزهٔ گایردنر، جایزهٔ اسلون و چندین مدرک افتخاری اشاره کرد.
اقتصاد البرز بر صنعت، خدمات، کشاورزی و تجارت استوار است. نزدیکی به تهران آن را به قطب صنعتی تبدیل کرده‌است.


'''صنعت:'''
== مدیریت علمی و سیاست‌گذاری پژوهش ==


شهرک‌های صنعتی کرج، اشتهارد و نظرآباد از بزرگ‌ترین مراکز صنعتی ایران هستند. صنایع غذایی، داروسازی، خودروسازی، الکترونیک، لوازم خانگی و پتروشیمی از صنایع کلیدی هستند. کارخانه‌های بزرگ ایران در کرج مستقر هستند.
وارموس در سال ۱۹۹۳ به‌عنوان چهاردهمین مدیر مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده منصوب شد و تا پایان سال ۱۹۹۹ در این سمت باقی ماند. او نخستین برندهٔ نوبل بود که ریاست NIH را بر عهده گرفت. در دوران مدیریت او، بودجهٔ NIH افزایش یافت و برنامه‌های بزرگ پژوهشی از جمله پروژهٔ ژنوم انسان گسترش پیدا کرد.


'''کشاورزی و دامپروری:'''
او همچنین از ایجاد دسترسی عمومی به مقالات پژوهشی حمایت کرد و پایه‌های شکل‌گیری پایگاه PubMed Central را تقویت کرد. این پایگاه امکان دسترسی آزاد به متن کامل بخشی از مقالات پژوهشی مورد حمایت NIH را فراهم کرد.


گردوی کرج، گیلاس محمدشهر و سیب طالقان از محصولات باغی معروف هستند. باغ‌های میوه کرج به‌ویژه در ساوجبلاغ و طالقان از مرغوب‌ترین باغ‌های ایران هستند. همچنین در نقاط مختلف این استان دامپروری فعال است.  
وارموس از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ رئیس و مدیر اجرایی مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ در نیویورک بود. سپس از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ریاست مؤسسهٔ ملی سرطان را بر عهده گرفت. در این دوره، برنامه‌هایی دربارهٔ ژنوم سرطان، سلامت جهانی و پزشکی دقیق توسعه یافت. او پس از آن به دانشکدهٔ پزشکی ویل کرنل پیوست و در مرکز ژنوم نیویورک نیز فعالیت کرد.<ref name="ان‌سی‌آی">[https://www.cancer.gov/about-nci/organization/cgh/global-cancer-conversations/varmus-video Global Cancer Conversations: Harold Varmus، مؤسسهٔ ملی سرطان]</ref>


مرکز تحقیقات کشاورزی کرج از مهم‌ترین مراکز تحقیقاتی کشاورزی ایران است.<ref>[https://www.isna.ir/news/1405031005202/%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-%DB%B2-%D8%AA%D8%A7-%DB%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1 میانگین برداشت میوه از باغ‌های البرز ۲ تا ۴ برابر باغ‌های کشور است-ایسنا]</ref><ref>[https://www.isna.ir/news/1405030603462/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%DB%B5-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%88-%DB%B3%DB%B5-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%B1%D8%B2-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA معاون استاندار: ۵ کشتارگاه و ۳۵ مرکز عرضه دام در البرز فعال است-ایسنا]</ref>
== علم باز و فعالیت‌های عمومی ==


'''مراکز علمی و دانشگاهی:'''
وارموس از مدافعان دسترسی آزاد به دانش علمی بود. او همراه با دانشمندان دیگر کتابخانهٔ عمومی علوم، یا PLOS، را بنیان گذاشت. هدف این سازمان، فراهم‌کردن امکان دسترسی گسترده و کم‌هزینه به نتایج پژوهش‌های علمی است.


دانشگاه تهران (پردیس کرج - دانشکده کشاورزی)، دانشگاه خوارزمی و واحدهای دانشگاهی متعدد در کرج مستقر هستند. مرکز تحقیقات هسته‌ای ایران نیز در نزدیکی کرج واقع شده‌است.<ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/alborz-college/ دانشنامه ایرانیکا — البرز]</ref>
او در کنار پژوهش و مدیریت علمی، دربارهٔ رابطهٔ علم و سیاست عمومی نیز نوشته است. کتاب خاطرات او با عنوان '''هنر و سیاست علم''' به تجربه‌هایش در مقام پژوهشگر، مدیر دولتی و مدافع علم عمومی می‌پردازد. وارموس بر این باور است که پژوهش علمی باید در خدمت جامعه باشد و تصمیم‌گیری‌های عمومی باید بر شواهد علمی تکیه کند.


=== فرهنگ و آداب و رسوم ===
== حمایت از مردم ایران ==
فرهنگ البرز به‌دلیل مهاجرپذیری گسترده ترکیبی از فرهنگ‌های مختلف ایران است.


'''تنوع فرهنگی:'''
نام هارولد وارموس در فهرست پشتیبانان [[نامه برندگان نوبل در حمایت از آزادی و صلح پایدار در ایران|نامهٔ برندگان نوبل]] دربارهٔ اعتراضات ایران در سال ۲۰۲۲ آمده است. این نامه که در وبگاه ابتکار زنان نوبل منتشر شده، از اعتراضات مردم ایران حمایت و سرکوب زنان و معترضان را محکوم می‌کند. امضاکنندگان خواستار پایان‌دادن به خشونت دولتی، آزادی بازداشت‌شدگان، رفع قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان و تحقیق مستقل دربارهٔ مرگ مهسا امینی شدند.<ref name="زنان-نوبل">[https://www.nobelwomensinitiative.org/an_open_letter_to_the_people_of_iran An Open Letter to the People of Iran، ابتکار زنان نوبل، ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲]</ref>


کرج یکی از متنوع‌ترین شهرهای ایران از نظر قومیتی و زبانی است. فارس‌ها، ترک‌ها، کردها، لُرها، گیلک‌ها و سایر اقوام ایرانی در کرج زندگی می‌کنند. این تنوع فرهنگی کرج را به «ایران کوچک» تبدیل کرده‌است.
شورای ملی مقاومت ایران نیز نام وارموس را در فهرست برندگان نوبل پشتیبان بیانیه‌ها و کارزارهای بین‌المللی دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران آورده است. در یکی از این بیانیه‌ها، بر حق مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و جمهوری منتخب تأکید شده و از [[طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی]] پشتیبانی شده است.<ref name="شورا">[https://www.ncr-iran.org/en/global-support-statements/in-joint-letter-to-world-leaders-79-nobel-laureates-support-free-and-democratic-iran/ In Joint Letter to World Leaders, 80 Nobel Laureates Support Free and Democratic Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۴]</ref>
 
'''غار یخ‌مراد:'''
 
غار یخ‌مراد — در ارتفاعات شمال کرج — یکی از بزرگ‌ترین غارهای یخی ایران و جاذبه طبیعی مهمی است.
 
'''غذاهای محلی:'''
 
به‌دلیل تنوع قومیتی، غذاهای محلی کرج ترکیبی از آشپزی سراسر ایران است. این تنوع شامل بسیاری از غذاها، از کباب‌های ترکی تا آبگوشت لُری و باقلاقاتق گیلانی. آش رشته و دیزی از غذاهای پرطرفدار هستند.
 
'''طالقان — فرهنگ بومی:'''
 
مردم طالقان فرهنگ و گویش بومی خاصی دارند. جشن‌های محلی طالقان به‌ویژه جشن برداشت گردو و سیب از آیین‌های سنتی مردم طالقان است.
 
=== مبارزات و مقاومت مردمی ===
البرز و کرج به‌عنوان کلان‌شهر مهاجرنشین و نزدیک به تهران، همواره در تحولات سیاسی نقش داشته و مجاهدین خلق پایگاه قوی در کرج داشته‌اند.
 
'''مجاهدین خلق در کرج:'''
 
سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب پایگاه بسیار قوی در کرج و حومه داشت. به‌دلیل جمعیت جوان و مهاجرنشین کرج، این شهر یکی از مراکز اصلی از میتینگ‌ها و تظاهرات سال‌های ۱۳۵۸ تا کنون هزاران نفر از مردم کرج، هوادار مجاهدین هستند.
 
'''۳۰ خرداد ۱۳۶۰ و سرکوب:'''
 
'''پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، کرج از شهرهایی بود که سرکوب شدید هواداران مجاهدین را تجربه کرد. صدها نفر در کرج و حومه دستگیر و زندانی شدند.'''
 
'''زندان گوهردشت (رجایی‌شهر):'''
 
زندان گوهردشت (رجایی‌شهر کرج) — یکی از بزرگ‌ترین و بدنام‌ترین زندان‌های سیاسی ایران — در کرج واقع شده. این زندان محل نگهداری هزاران زندانی سیاسی مجاهد و چپ بوده. در کشتار تابستان ۱۳۶۷، زندان گوهردشت یکی از مراکز اصلی اعدام‌های دسته‌جمعی بود. هزاران زندانی سیاسی — عمدتاً مجاهدین خلق — در این زندان اعدام شدند. گوهردشت نماد کشتار ۶۷ و جنایت علیه بشریت رژیم ایران است.
 
'''شهدای کرج:'''
 
از شهدای معروف مجاهدین در کرج می‌توان به مجاهدین زندانی اعدام‌شده در گوهردشت اشاره کرد — هزاران نفر که نامشان در فهرست شهدای سازمان ثبت شده.<ref>[https://martyrs.mojahedin.org/ سازمان مجاهدین — فهرست شهدا]</ref><ref>[https://www.amnesty.org/en/documents/mde13/9421/2018/en/ Iran: Blood-soaked secrets: Why Iran’s 1988 prison massacres are ongoing crimes against humanity- عفو بین‌الملل — کشتار زندان‌ها ۱۳۶۷]</ref>
 
'''قیام ۱۴۰۱:'''
 
کرج و فردیس در قیام سراسری ۱۴۰۱ (پس از قتل مهسا امینی) از کانون‌های اصلی اعتراضات بودند. تظاهرات گسترده در خیابان‌های کرج — به‌ویژه در فردیس، مهرشهر و گوهردشت — با سرکوب خونین رژیم مواجه شد. چندین نفر در کرج کشته شدند.
 
'''قیام ۱۴۰۴:'''
 
کرج در قیام ۱۴۰۴ نیز شاهد اعتراضات مردمی بود.
 
'''واحدهای مقاومت:'''
 
واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در کرج — شهر بزرگ و پرجمعیت — فعالیت گسترده‌ای در زمینه نصب پوسترهای مریم رجوی، نوشتن شعارهای دیواری و افشاگری داشته‌اند.


== منابع ==
== منابع ==
<references />

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۲۱:۰۹

هارولد وارموس
متولد۱۸ دسامبر ۱۹۳۹
محل زندگینیویورک، ایالات متحده
ملیتآمریکایی
جوایزجایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۹؛ جایزهٔ لاسکر
همسرکانستنس لوئیز کیسی
فرزنداندو پسر

هارولد الیوت وارموس (Harold E. Varmus؛ زادهٔ ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹) پزشک، ویروس‌شناس و پژوهشگر آمریکایی در زمینهٔ سرطان است. او به‌خاطر کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی، به‌طور مشترک با جان مایکل بیشاپ، جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی سال ۱۹۸۹ را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای کشف منشأ سلولی انکوژن‌های رتروویروسی» اعلام شد.[۱]

کشف وارموس و بیشاپ نشان داد که ژن‌های سرطان‌زا لزوماً ساختهٔ ویروس‌ها نیستند، بلکه می‌توانند از ژن‌های طبیعی سلول‌های جانوری منشأ بگیرند. این ژن‌های طبیعی که پروتو-انکوژن نامیده می‌شوند، در تنظیم رشد و تقسیم سلول نقش دارند. جهش یا فعال‌شدن نابجای آن‌ها می‌تواند سلول را به سوی سرطانی‌شدن سوق دهد.

زندگی و تحصیلات

هارولد وارموس در ۱۸ دسامبر ۱۹۳۹ در اوشن‌ساید، در ساحل جنوبی لانگ‌آیلند در ایالت نیویورک متولد شد. پدرش پزشک عمومی و مادرش مددکار اجتماعی روان‌پزشکی بود. وارموس در فری‌پورت نیویورک بزرگ شد و در مدارس دولتی تحصیل کرد. او در دوران جوانی به مطالعه، سیاست و روزنامه‌نگاری علاقه داشت.[۲]

او در سال ۱۹۶۱ از کالج آمهرست فارغ‌التحصیل شد و در آنجا ادبیات انگلیسی خواند و سردبیر روزنامهٔ کالج بود. سپس با دریافت بورسیهٔ وودرو ویلسون، تحصیلات تکمیلی خود را در ادبیات انگلیسی در دانشگاه هاروارد آغاز کرد. بااین‌حال علاقهٔ او به پزشکی دوباره قوت گرفت و به دانشکدهٔ پزشکان و جراحان دانشگاه کلمبیا رفت. وارموس در سال ۱۹۶۶ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد.

در دوران دانشکدهٔ پزشکی، او به علوم پایه و پزشکی بین‌المللی علاقه‌مند شد و مدتی در یک بیمارستان مأموریتی در شمال هند کار کرد. پس از دورهٔ کارورزی و دستیاری پزشکی داخلی در بیمارستان کلمبیا-پرسبیترین، در سال ۱۹۶۸ به‌عنوان همکار بالینی به مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده پیوست. او در آزمایشگاه ایرا پاستن دربارهٔ تنظیم ژن‌های باکتریایی پژوهش کرد و نخستین تجربهٔ جدی خود را در پژوهش آزمایشگاهی به دست آورد.

پیوستن به دانشگاه سان‌فرانسیسکو

وارموس در سال ۱۹۷۰ به‌عنوان پژوهشگر پسادکترا به آزمایشگاه جی. مایکل بیشاپ در دانشگاه کالیفرنیا، سان‌فرانسیسکو پیوست. این همکاری، مسیر اصلی زندگی علمی او را تعیین کرد. او با بیشاپ به مطالعهٔ ویروس‌های تومورزا و سازوکارهای مولکولی تبدیل سلول سالم به سلول سرطانی پرداخت.

وارموس در سال ۱۹۷۱ به عضویت هیئت علمی دانشگاه درآمد و در سال ۱۹۷۹ به مقام استادی رسید. پژوهش‌های او بر چرخهٔ زندگی رتروویروس‌ها، ژن‌های تبدیل‌کنندهٔ سلول، ویروس هپاتیت ب و سازوکار عمل انکوژن‌ها متمرکز بود. همکاری او با بیشاپ نمونه‌ای برجسته از پژوهش مشترک در زیست‌شناسی مولکولی به شمار می‌رود.[۳]

کشف منشأ سلولی انکوژن‌ها

وارموس و بیشاپ پژوهش خود را بر ویروس سارکومای روس متمرکز کردند. این رتروویروس می‌تواند در جوجه‌ها سارکوم، نوعی تومور بافت همبند، ایجاد کند. دانشمندان پیش‌تر می‌دانستند که ویروس دارای ژنی است که در ایجاد تومور نقش دارد، اما منشأ این ژن روشن نبود.

آن دو پژوهشگر ژن سرطان‌زای ویروس را شناسایی کردند و آن را v-src نامیدند. سپس با استفاده از روش‌های مولکولی، مادهٔ ژنتیکی مشابهی را در DNA سلول‌های سالم جوجه‌ها و دیگر جانوران یافتند. این ژن طبیعی c-src نام گرفت. نتیجه نشان داد که ویروس ژن سرطان‌زا را از سلول میزبان گرفته و در جریان تکامل با خود حمل کرده است.[۴]

این کشف در سال ۱۹۷۶ منتشر شد و برداشت رایج دربارهٔ سرطان را دگرگون کرد. پیش از آن، بسیاری از پژوهشگران تصور می‌کردند ژن‌های انکوژن مستقیماً به ویروس تعلق دارند. وارموس و بیشاپ نشان دادند که انکوژن ویروسی نسخهٔ تغییر‌یافته‌ای از یک ژن سلولی است که در حالت طبیعی در کنترل رشد و تقسیم سلول نقش دارد.

پروتو-انکوژن‌ها و زیست‌شناسی سرطان

پروتو-انکوژن‌ها ژن‌های طبیعی سلول‌اند که برای عملکرد سالم بدن ضروری هستند. آن‌ها می‌توانند پروتئین‌هایی بسازند که در مسیر پیام‌رسانی رشد، گیرنده‌های سطح سلول، کینازها یا تنظیم فعالیت ژن‌ها نقش دارند. در وضعیت عادی، این مسیرها با دقت کنترل می‌شوند.

اگر پروتو-انکوژن بر اثر جهش تغییر کند، بیش از اندازه فعال شود یا تعداد نسخه‌های آن افزایش یابد، پیام رشد ممکن است بدون توقف ادامه پیدا کند. در چنین شرایطی، سلول از کنترل بافت خارج می‌شود و همراه با تغییرات ژنتیکی دیگر می‌تواند تومور بسازد. این دیدگاه به پژوهشگران کمک کرد سرطان را بیماری‌ای پیچیده و چندمرحله‌ای بدانند که از انباشته‌شدن تغییرات ژنتیکی پدید می‌آید.

کشف وارموس و بیشاپ همچنین راه را برای شناسایی انکوژن‌های گوناگون هموار کرد. بسیاری از این ژن‌ها در سرطان‌های انسانی تغییر می‌کنند و برخی از آن‌ها به هدف داروهای ضدسرطان تبدیل شده‌اند. درمان‌های هدفمند، برخلاف داروهای عمومی، مسیرهای مولکولی خاصی را که در رشد تومور نقش دارند مهار می‌کنند.

جایزهٔ نوبل و دیگر افتخارات

مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا در ۹ اکتبر ۱۹۸۹ جایزهٔ فیزیولوژی یا پزشکی را به‌طور مشترک به جی. مایکل بیشاپ و هارولد وارموس اعطا کرد. بیانیهٔ نوبل توضیح داد که آن‌ها با استفاده از یک رتروویروس تومورزا توانستند انکوژن‌های کنترل‌کنندهٔ رشد را در سلول‌های طبیعی شناسایی کنند.

این کشف نشان داد که ژن‌های سلولی در زنجیره‌های پیام‌رسانی رشد نقش دارند و اختلال در هر بخش از این زنجیره‌ها می‌تواند به سرطان کمک کند. جایزهٔ نوبل، اهمیت پیوند میان ویروس‌شناسی، ژنتیک و سرطان‌شناسی را تثبیت کرد.

وارموس پیش از نوبل نیز همراه با بیشاپ جایزهٔ آلبرت لاسکر برای پژوهش‌های بنیادی پزشکی را در سال ۱۹۸۲ دریافت کرده بود. او عضو آکادمی ملی علوم، آکادمی هنر و علوم آمریکا و انجمن سلطنتی بریتانیا بود. از دیگر افتخارات او می‌توان به جایزهٔ گایردنر، جایزهٔ اسلون و چندین مدرک افتخاری اشاره کرد.

مدیریت علمی و سیاست‌گذاری پژوهش

وارموس در سال ۱۹۹۳ به‌عنوان چهاردهمین مدیر مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده منصوب شد و تا پایان سال ۱۹۹۹ در این سمت باقی ماند. او نخستین برندهٔ نوبل بود که ریاست NIH را بر عهده گرفت. در دوران مدیریت او، بودجهٔ NIH افزایش یافت و برنامه‌های بزرگ پژوهشی از جمله پروژهٔ ژنوم انسان گسترش پیدا کرد.

او همچنین از ایجاد دسترسی عمومی به مقالات پژوهشی حمایت کرد و پایه‌های شکل‌گیری پایگاه PubMed Central را تقویت کرد. این پایگاه امکان دسترسی آزاد به متن کامل بخشی از مقالات پژوهشی مورد حمایت NIH را فراهم کرد.

وارموس از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۰ رئیس و مدیر اجرایی مرکز سرطان مموریال اسلون کترینگ در نیویورک بود. سپس از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ریاست مؤسسهٔ ملی سرطان را بر عهده گرفت. در این دوره، برنامه‌هایی دربارهٔ ژنوم سرطان، سلامت جهانی و پزشکی دقیق توسعه یافت. او پس از آن به دانشکدهٔ پزشکی ویل کرنل پیوست و در مرکز ژنوم نیویورک نیز فعالیت کرد.[۵]

علم باز و فعالیت‌های عمومی

وارموس از مدافعان دسترسی آزاد به دانش علمی بود. او همراه با دانشمندان دیگر کتابخانهٔ عمومی علوم، یا PLOS، را بنیان گذاشت. هدف این سازمان، فراهم‌کردن امکان دسترسی گسترده و کم‌هزینه به نتایج پژوهش‌های علمی است.

او در کنار پژوهش و مدیریت علمی، دربارهٔ رابطهٔ علم و سیاست عمومی نیز نوشته است. کتاب خاطرات او با عنوان هنر و سیاست علم به تجربه‌هایش در مقام پژوهشگر، مدیر دولتی و مدافع علم عمومی می‌پردازد. وارموس بر این باور است که پژوهش علمی باید در خدمت جامعه باشد و تصمیم‌گیری‌های عمومی باید بر شواهد علمی تکیه کند.

حمایت از مردم ایران

نام هارولد وارموس در فهرست پشتیبانان نامهٔ برندگان نوبل دربارهٔ اعتراضات ایران در سال ۲۰۲۲ آمده است. این نامه که در وبگاه ابتکار زنان نوبل منتشر شده، از اعتراضات مردم ایران حمایت و سرکوب زنان و معترضان را محکوم می‌کند. امضاکنندگان خواستار پایان‌دادن به خشونت دولتی، آزادی بازداشت‌شدگان، رفع قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان و تحقیق مستقل دربارهٔ مرگ مهسا امینی شدند.[۶]

شورای ملی مقاومت ایران نیز نام وارموس را در فهرست برندگان نوبل پشتیبان بیانیه‌ها و کارزارهای بین‌المللی دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران آورده است. در یکی از این بیانیه‌ها، بر حق مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و جمهوری منتخب تأکید شده و از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی پشتیبانی شده است.[۷]

منابع

  1. ↑ Harold E. Varmus – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل
  2. ↑ Harold E. Varmus – Biographical، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل
  3. ↑ Harold E. Varmus, M.D.، مؤسسهٔ ملی سلامت ایالات متحده
  4. ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1989، بیانیهٔ مجمع نوبل
  5. ↑ Global Cancer Conversations: Harold Varmus، مؤسسهٔ ملی سرطان
  6. ↑ An Open Letter to the People of Iran، ابتکار زنان نوبل، ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۲
  7. ↑ In Joint Letter to World Leaders, 80 Nobel Laureates Support Free and Democratic Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۴
برگرفته از «https://iran-pedia.org/w/index.php?title=کاربر:Hamidreza/صفحه_تمرین&oldid=95275»