|
|
| (۱۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| '''درحال ویرایش''' | | '''درحال ویرایش''' |
| {{جعبه زندگینامه
| |
| |نام_شخص=ابراهیم احمدپوریان
| |
| |تصویر=زیبا دستجردی1.jpg
| |
| |عرض_تصویر=260px
| |
| |توضیح_تصویر=شهید قیام سراسری، ابراهیم احمدپوریان
| |
| |تاریخ_تولد=
| |
| |محل_تولد=سقز-روستای شیخهله
| |
| |تاریخ_مرگ=۱۸ دی ۱۴۰۴
| |
| |ملیت=ایرانی (کرد)
| |
| |محل_مرگ=تهران، نازیآباد
| |
| |مدفن=
| |
| |علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر حکومتی به پیشانی
| |
| |شناختهشده برای=شهید اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴
| |
| |همسر=متاهل پدر دو فرزند
| |
| |والدین=عمر و خدیجه
| |
| |تاریخ تولد=
| |
| |تاریخ مرگ=۱۸دی ۱۴۰۴
| |
| }}
| |
| '''زیبا دستجردی،''' (متولد ۱۳۷۱ – کشتهشده ۱۹ دی ۱۴۰۴) یکی از زنان برجسته و نمادین شهیدان خیزش مردمی ۱۴۰۴ ایران بود. او به عنوان مادری جوان و از بازداشتشدگان اعتراضات ۱۴۰۱، در جریان سرکوب اعتراضات نیشابور با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی حکومت به شهادت رسید و نامش در فهرست جانباختگان رسمی این قیام ثبت شد.
| |
|
| |
|
| == زندگینامه شخصی و خانوادگی ==
| | آهو (نهال) قلندری (درگذشت: اسفند ۱۴۰۴) از شهروندان خرمآباد است که بنا بر گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی فارسیزبان، در جریان تجمعات و شادیهای خیابانی پس از مرگ علی خامنهای بر اثر شلیک نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی کشته شد. در برخی از این گزارشها از او با نام «نهال (کوثر) آهو قلندری» یاد شده و او را جوانی اهل خرمآباد معرفی کردهاند، |
| زیبا دستجردی در سال ۱۳۷۱ خورشیدی در شهر نیشابور، واقع در استان خراسان رضوی، چشم به جهان گشود. او در خانوادهای متوسط و مذهبی بزرگ شد و به گفته نزدیکانش، از کودکی روحیهای مستقل و مبارز داشت. زیبا در جوانی ازدواج کرد و مادر یک دختر ۸ ساله به نام (نام دخترش در منابع عمومی فاش نشده، اما در روایتها به عنوان نماد معصومیت در برابر خشونت حکومتی برجسته شده) شد. او به عنوان یک زن خانهدار و فعال اجتماعی شناخته میشد که مسئولیتهای مادرانهاش را با تعهد به مسائل اجتماعی و اعتراضی آمیخته بود.
| |
|
| |
|
| سابقه بازداشت او به اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ (معروف به جنبش زن، زندگی، آزادی) بازمیگردد، جایی که به دلیل شرکت در تجمعات اعتراضی در نیشابور دستگیر شد. این تجربه زندان نه تنها او را از مبارزه دور نکرد، بلکه عزم او را برای ادامه راه دوچندان کرد. منابع حقوقبشری گزارش میدهند که زیبا پس از آزادی، تحت فشارهای مداوم امنیتی قرار داشت، از جمله تهدیدات مکرر و محدودیتهای اجتماعی، اما همچنان در شبکههای محلی فعال بود و به حمایت از خانوادههای دیگر زندانیان و جانباختگان میپرداخت.
| | == نحوه شهادت == |
| | مطابق روایتهای منتشرشده، آهو قلندری در شامگاه ۹ تا ۱۱ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با حضور مردم در خیابانهای خرمآباد برای جشن و ابراز شادی از مرگ رهبر جمهوری اسلامی ایران، در خودرویی بههمراه دوستانش درحال جشن و شادی بودند که خودروی آنها هدف گلوله قرار میگیرد. گزارشها حاکی از آن است که اصابت گلوله به ناحیهٔ سینه سبب مرگ آهو میشود، |
|
| |
|
| == زمینههای اجتماعی و نقش در اعتراضات پیشین ==
| | بهدلیل قطعی اینترنت در ایران جزئیات پزشکی، و مکان دقیق انتقال به بیمارستان و روند رسمی اعلام فوت در منابع عمومی ثبت و مستند نشده است. اما خبرها حاکی از فشار ماموران امنیتی رژیم بهخانواده قلندری است تا آهو را «شهید» جنگ خارجی بنامند و خانواده آهو از این کار سرباز زدهاست.<ref>[https://bazdashtshodegan.com/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%81%D9%87/ از تئوریزه کردن «سنگسار» تا فرمان «خفهکردن در جا»-صدای بازداشت شدگان]</ref><ref>[https://x.com/soheili84/status/2029289788193243368 توییتر]</ref> |
| زیبا دستجردی در بستر اجتماعی نیشابور، شهری با سابقه طولانی در مبارزات مردمی (از جمله قیامهای تاریخی مانند نهضت نیشابور در دهههای گذشته)، رشد کرد. اعتراضات ۱۴۰۱ نقطه عطفی در زندگی او بود؛ او نه تنها به عنوان معترض، بلکه به عنوان یکی از حامیان زنان و مادرانی که فرزندانشان را در سرکوب از دست داده بودند، ظاهر شد. گزارشها حاکی از آن است که زیبا در جلسات خصوصی و شبکههای اجتماعی محلی، نقش محوری در اطلاعرسانی و سازماندهی کوچک داشت. او از نمادهای جنبش «زن، زندگی، آزادی» بود و شعارهای آن را حتی در زندان تکرار میکرد.
| |
|
| |
|
| در ماههای پیش از خیزش ۱۴۰۴، زیبا به طور فزایندهای درگیر مسائل اقتصادی و اجتماعی نیشابور شد – شهری که با مشکلات معیشتی، بیکاری و سرکوب فرهنگی دست و پنجه نرم میکند. او به عنوان مادری تنها (پس از جدایی یا فشارهای خانوادگی نامشخص)، نماد استقامت زنان طبقه متوسط ایرانی در برابر فشارهای چندلایه حکومتی بود.
| |
|
| |
|
| == نقش در خیزش ۱۴۰۴ و نحوه شهادت ==
| |
| خیزش ۱۴۰۴، که از اواخر آذر ۱۴۰۴ با شعلهور شدن اعتراضات سراسری علیه حکومت آغاز شد، نقطه اوج فعالیت زیبا بود. نیشابور یکی از کانونهای اصلی این قیام بود، جایی که مردم به دلیل گرانی، فساد و سرکوبهای پیدرپی به خیابانها ریختند. زیبا دستجردی در روز ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۹ ژانویه ۲۰۲۶) در جریان تجمع اعتراضی بزرگ نیشابور حضور یافت. گزارشهای eyewitness و رسانههای حقوقبشری مانند Hengaw و ManotoNews تأیید میکنند که او در حال شعار دادن و حمایت از معترضان جوان بود که نیروهای امنیتی با گلولههای جنگی به سمت جمعیت شلیک کردند.
| |
|
| |
|
| لحظات شهادت او به شدت تأثیرگذار توصیف شده: زیبا مقابل چشمان دختر ۸ سالهاش هدف تیر مستقیم قرار گرفت. برخی منابع میگویند او در همان لحظه جان باخت، در حالی که دیگران گزارش میدهند ساعاتی بعد در بیمارستان به دلیل جراحات شدید از پا درآمد. محل دقیق شهادت، میدان اصلی اعتراضات نیشابور (نزدیک میدان انقلاب یا بلوارهای مرکزی) اعلام شده و فیلمهای شهروندی کوتاه، سایهای از او را در میان جمعیت نشان میدهد. این واقعه بخشی از کشتار شش زن در آن روز در نیشابور بود، که Hengaw آن را «کشتار سیستماتیک» نامیده است.
| | آهو بهعنوان یکی از قربانیان تازه سرکوب اعتراضات و شادیهای خیابانی پس از مرگ علی خامنهای است و مرگ او ادامهٔ سیاست سرکوب معترضان توسط نهادهای امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی تفسیر کردهاند. |
|
| |
|
| == یادبود، میراث و بازتاب رسانهای ==
| | نام خانوادگی «آهو قلندری» در لرستان، بهویژه در خرمآباد، در برخی منابع تاریخی–نَسَبی و شجرهنامهای مرتبط با سادات موسوی این منطقه دیده میشود و نشان میدهد این نام در بافت اجتماعی و تاریخی لرستان ریشهدار است؛ با اینحال، پیوند دقیق خویشاوندی آهو قلندری با این شاخههای سادات در گزارشهای مربوط به کشتهشدن او تصریح نشده است. در زمان نگارش این مدخل، هیچ گزارش مستقل، مفصل و تأییدشدهای از سوی نهادهای حقوقبشری شناختهشده (مانند هرانا، ههنگاو، حالوش یا سازمانهای بینالمللی حقوق بشر) درباره پروندهٔ او منتشر نشده و اطلاعات موجود عمدتاً بر پایهٔ پستها و روایتهای فردی در شبکههای اجتماعی است؛ ازاینرو، بخشی از جزئیات مربوط به زندگی و نحوهٔ کشتهشدن او نیازمند راستیآزمایی و تکمیل از طریق منابع میدانی و حقوقبشری بعدی است. |
| پس از شهادت، نام زیبا دستجردی به سرعت در رسانههای خارج از کشور و شبکههای اجتماعی فارسیزبان جهانی شد. صفحات ManotoTV، Instagram و X (توئیتر سابق) با انتشار عکسهای او – از جمله تصویری از او با دخترش – کمپینهایی با هشتگ #زیبا_دستجردی راهاندازی کردند. او در ویکیپدیای فارسی به عنوان یکی از «کشتهشدگان خیزش ۱۴۰۴» و «اعتراضات دی ۱۴۰۴» ثبت شده و در لیستهای رسمی شهیدان قیام (مانند shohadayeghiam.info) به تفصیل آمده است.
| |
| | |
| یادبودهای محلی در نیشابور، علیرغم سرکوب، به صورت مخفیانه برگزار شد و تشییع جنازه او به تجمع اعتراضی دیگری تبدیل گردید. در تحلیلهای سیاسی، زیبا نماد «مادران شهید» در قیام ۱۴۰۴ دانسته شده – زنانی که نه تنها برای خود، بلکه برای نسل آینده مبارزه کردند. مقالات تحلیلی مانند گزارش مجاهدین خلق، شهادت او را بخشی از «عبور از دیوار ترس» قیامآفرینان توصیف کردهاند. تا اسفند ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۶)، نام او در گزارشهای حقوقبشری سازمانهایی مانند عفو بینالملل و HRW به عنوان نمونهای از نقض حقوق زنان معترض تکرار شده است.
| |
| | |
| میراث زیبا دستجردی فراتر از یک شهید فردی است؛ او الهامبخش نسل جدیدی از زنان مبارز ایرانی شد و داستانش در قالب شعرها، ویدیوها و روایتهای شفاهی حفظ میشود.
| |
درحال ویرایش
آهو (نهال) قلندری (درگذشت: اسفند ۱۴۰۴) از شهروندان خرمآباد است که بنا بر گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی فارسیزبان، در جریان تجمعات و شادیهای خیابانی پس از مرگ علی خامنهای بر اثر شلیک نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی کشته شد. در برخی از این گزارشها از او با نام «نهال (کوثر) آهو قلندری» یاد شده و او را جوانی اهل خرمآباد معرفی کردهاند،
نحوه شهادت
مطابق روایتهای منتشرشده، آهو قلندری در شامگاه ۹ تا ۱۱ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با حضور مردم در خیابانهای خرمآباد برای جشن و ابراز شادی از مرگ رهبر جمهوری اسلامی ایران، در خودرویی بههمراه دوستانش درحال جشن و شادی بودند که خودروی آنها هدف گلوله قرار میگیرد. گزارشها حاکی از آن است که اصابت گلوله به ناحیهٔ سینه سبب مرگ آهو میشود،
بهدلیل قطعی اینترنت در ایران جزئیات پزشکی، و مکان دقیق انتقال به بیمارستان و روند رسمی اعلام فوت در منابع عمومی ثبت و مستند نشده است. اما خبرها حاکی از فشار ماموران امنیتی رژیم بهخانواده قلندری است تا آهو را «شهید» جنگ خارجی بنامند و خانواده آهو از این کار سرباز زدهاست.[۱][۲]
آهو بهعنوان یکی از قربانیان تازه سرکوب اعتراضات و شادیهای خیابانی پس از مرگ علی خامنهای است و مرگ او ادامهٔ سیاست سرکوب معترضان توسط نهادهای امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی تفسیر کردهاند.
نام خانوادگی «آهو قلندری» در لرستان، بهویژه در خرمآباد، در برخی منابع تاریخی–نَسَبی و شجرهنامهای مرتبط با سادات موسوی این منطقه دیده میشود و نشان میدهد این نام در بافت اجتماعی و تاریخی لرستان ریشهدار است؛ با اینحال، پیوند دقیق خویشاوندی آهو قلندری با این شاخههای سادات در گزارشهای مربوط به کشتهشدن او تصریح نشده است. در زمان نگارش این مدخل، هیچ گزارش مستقل، مفصل و تأییدشدهای از سوی نهادهای حقوقبشری شناختهشده (مانند هرانا، ههنگاو، حالوش یا سازمانهای بینالمللی حقوق بشر) درباره پروندهٔ او منتشر نشده و اطلاعات موجود عمدتاً بر پایهٔ پستها و روایتهای فردی در شبکههای اجتماعی است؛ ازاینرو، بخشی از جزئیات مربوط به زندگی و نحوهٔ کشتهشدن او نیازمند راستیآزمایی و تکمیل از طریق منابع میدانی و حقوقبشری بعدی است.