کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جزبدون خلاصۀ ویرایش
نوشتن مقاله جدید
 
(۱۲۹ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات شخصیت
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
|نام = لخ والسا
|نام رویداد=بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل در حمایت از آزادی و صلح پایدار در ایران
|تصویر =[[پرونده:Lech_Walesa_2007.jpg|وسط]]
|تصویر=بیانیه مشترک ۵۷برنده جایزه نوبل.jpg
|توضیحات = سیاستمدار و فعال اتحادیه‌های کارگری لهستان، برنده جایزه صلح نوبل
|عرض تصویر=
|لقب =
|توضیح تصویر=بیانیه مشترک برندگان جایزه نوبل در حمایت از مردم ایران و دولت موقت شورای ملی مقاومت (تصویر نمادین)
|زادروز = ۲۴ سپتامبر ۱۹۴۳
|عناوین دیگر=حمایت ۵۷ برنده جایزه نوبل از دولت موقت شورای ملی مقاومت ایران بر اساس برنامه ۱۰ماده‌ای مریم رجوی
|تاریخ_تولد = ۲۴ سپتامبر ۱۹۴۳ (۳ مهر ۱۳۲۲)
|عاملان=۵۷ برنده جایزه نوبل از رشته‌های مختلف (صلح، پزشکی، فیزیک، شیمی، ادبیات و اقتصاد) از کشورهای مختلف جهان
|تاریخ_مرگ =
|مکان=جهانی (انتشار بیانیه)
|ملیت = لهستانی
|زمان=مارس ۲۰۲۶ (اوایل فروردین ۱۴۰۵)
|شغل = سیاستمدار، اتحادیه کارگری، رئیس‌جمهور سابق لهستان
|نتیجه=حمایت رسمی و گسترده از اعلام دولت موقت شورای ملی مقاومت ایران، تأکید بر رد دیکتاتوری دینی و سلطنتی، استقبال از برنامه ۱۰ماده‌ای مریم رجوی، فراخوان به گذار دموکراتیک و برگزاری انتخابات آزاد، افزایش فشار بین‌المللی بر رژیم ایران برای پاسخگویی به جنایات علیه بشریت
|ویژگی = رهبر جنبش «همبستگی» لهستان، مدافع دموکراسی و حقوق کارگران
}}
}}
'''بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل''' با نام کامل '''بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل در حمایت از آزادی و صلح پایدار در ایران،''' سندی است که در مارس ۲۰۲۶ (اوایل فروردین ۱۴۰۵) منتشر شد. این بیانیه توسط ۵۷ برنده جایزه نوبل از رشته‌های مختلف علمی و ادبی امضا گردید و از اعلام دولت موقت [[شورای ملی مقاومت ایران]] برای انتقال حاکمیت به مردم و برپایی جمهوری دموکراتیک حمایت کرد.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B1%DB%B0%DB%B0%DB%B0%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%B4%D9%88%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA بیانیه بیش از ۱۰۰۰ شخصیت بین‌المللی- حمایت از اعلام دولت موقت توسط شورای ملی مقاومت]</ref>


'''لخ والسا''' (۲۴ سپتامبر ۱۹۴۳ – زنده) سیاستمدار، فعال کارگری و رهبر اتحادیه «همبستگی» در لهستان است که نقش کلیدی در سرنگونی رژیم کمونیستی لهستان ایفا کرد. او در سال ۱۹۸۳ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد و بین سال‌های ۱۹۹۰ تا ۱۹۹۵ به عنوان رئیس‌جمهور لهستان خدمت نمود<ref name=":0">[https://www.britannica.com/biography/Lech-Walesa The Editors of Encyclopaedia Britannica, Lech Wałęsa | Biography, Solidarity, Nobel Prize, & Facts, ۲۰۲۶, Encyclopaedia Britannica, Inc.,]
امضاکنندگان تأکید کردند که مردم ایران در قیام‌های خود نشان داده‌اند که هم دیکتاتوری سلطنتی و هم حکومت دینی را رد کرده و خواستار یک جمهوری دموکراتیک هستند. بیانیه اعلام داشت که آینده ایران باید به دست مردم ایران رقم بخورد، نه با زور و نه با بازتولید استبداد. آنها [[طرح ده ماده‌ای مریم رجوی برای ایران فردا|برنامه ۱۰ماده‌ای]] [[مریم رجوی]] را چشم‌اندازی روشن برای ایران دموکراتیک، سکولار، غیراتمی و صلح‌آمیز دانستند که شامل آزادی بیان، جدایی دین از دولت، برابری جنسیتی، لغو اعدام، خودمختاری ملیت‌ها و اقتصاد مبتنی بر عدالت اجتماعی است. این بیانیه با اشاره به حمایت پیشین بیش از ۴۰۰۰ قانون‌گذار و ۱۰۵ برنده جایزه نوبل از طرح ۱۰ماده‌ای، حمایت از دولت موقت شورای ملی مقاومت را گامی ضروری برای استقرار دموکراسی، ثبات در ایران و صلح در خاورمیانه خواندند.<ref name=":0" />
</ref>. والسا با کارگری در کشتی‌سازی گدانسک آغاز کرد و به سرعت به عنوان رهبر اعتراضات کارگری در اواخر دهه ۱۹۷۰ شناخته شد. فعالیت‌های او به تأسیس اتحادیه «همبستگی» انجامید که اولین اتحادیه مستقل کارگری در بلوک شرق اروپا بود<ref name=":1">Lech Wałęsa, The Struggle and the Triumph: An Autobiography, ۱۹۹۱, Arcade Publishing, https://www.amazon.com.be/-/en/Lech-Walesa/dp/162872580X
</ref>. لخ والسا با فعالیت‌های گستردهٔ کارگری، رهبری اتحادیه «همبستگی»، کسب جایزه صلح نوبل و خدمت به عنوان رئیس‌جمهور لهستان، یکی از برجسته‌ترین شخصیت‌های سیاسی و اجتماعی قرن بیستم در اروپای شرقی محسوب می‌شود. میراث او شامل تلاش برای حقوق کارگران، دموکراسی و مقاومت مسالمت‌آمیز است، در حالی که جنجال‌ها و دیدگاه‌های انتقادی بخشی از تحلیل‌های تاریخی دربارهٔ او را شکل می‌دهند. والسا همچنان به‌عنوان نماد تغییرات اجتماعی و سیاسی در لهستان و جهان شناخته می‌شود.


== دوران کودکی و تحصیل ==
==اسامی امضاکنندگان بیانیه==
۱-پرزیدنت خوزه راموس-هورتا Jose Ramos-Horta، رئیس‌جمهور کنونی تیمور شرقی از سال ۲۰۲۲، جایزه صلح نوبل ۱۹۹۶


لخ والسا در روستای پوگونین، در نزدیکی شهر لوبین در لهستان متولد شد. خانوادهٔ او کشاورز و کارگر بودند و زندگی اقتصادی‌شان محدود بود. او تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در لهستان گذراند و در نوجوانی وارد کار در صنایع سنگین شد، جایی که تجربهٔ کارگری او شکل گرفت و دیدگاه‌های اجتماعی او را به سمت عدالت اجتماعی و حقوق کارگران سوق داد<ref name=":0" />.
۲-پروفسور سر ریچارد رابرتس، Sir Richard Robertsجایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۳، انگلستان-آمریکا-


== شکل‌گیری اتحادیه «همبستگی» ==
۳-پروفسور جان متر، John Mather جایزه نوبل فیزیک ۲۰۰۶، آمریکا. بانی و محقق ارشد ناسا در تلسکوپ معروف جیمزوب که در سال ۲۰۲۱ به فضا پرتاب شد و در حال حاضر به کشفیات خود در کیهان ادامه می‌دهد


در اواخر دهه ۱۹۷۰، شرایط اقتصادی و اجتماعی لهستان تحت حکومت کمونیستی بسیار دشوار بود و اعتراضات کارگری در صنایع مختلف افزایش یافته بود. لخ والسا به عنوان یکی از کارگران کشتی‌سازی گدانسک، نقش محوری در سازماندهی اعتصابات داشت. او توانست با مهارت سیاسی خود، کارگران را متحد کند و مطالبات آن‌ها را به شکل سازمان‌یافته ارائه دهد<ref name=":0" />.
۴-پروفسور جفری هینتونGeoffrey Hinton جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۴، کانادا.


در آگوست ۱۹۸۰، اعتصابات گسترده در کشتی‌سازی گدانسک به رهبری والسا آغاز شد و پس از ۱۸ روز مذاکره با دولت، اتحادیه «همبستگی» به رسمیت شناخته شد. این اتحادیه اولین سازمان مستقل کارگری در بلوک شرق بود که نه تنها خواسته‌های اقتصادی بلکه مطالبات سیاسی و آزادی‌های مدنی را نیز مطرح می‌کرد<ref name=":1" />.
۵-پروفسور پیر آگوستینی Pierre Agostini جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۳، فرانسه.


== نقش در سرنگونی کمونیسم ==
۶-پروفسور ویکتور آمبروس Victor Ambros جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۴، آمریکا


والسا و اتحادیه «همبستگی» نقشی تعیین‌کننده در تضعیف رژیم کمونیستی لهستان ایفا کردند. فعالیت‌های مسالمت‌آمیز او و مذاکره‌های هوشمندانه با حکومت باعث شد که فشار داخلی و بین‌المللی افزایش یابد. این فشارها در نهایت به توافق گدانسک (۱۹۸۰) و پس از آن به سقوط کمونیسم در لهستان در سال ۱۹۸۹ منجر شد. والسا با به کارگیری استراتژی‌های مدنی و همزمان بهره‌گیری از حمایت جامعه بین‌المللی، زمینهٔ گذار مسالمت‌آمیز به دموکراسی را فراهم کرد<ref name=":0" />.
۷-پروفسور رابرت آومن Robert Aumann جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۵، آمریکا


== جایزه صلح نوبل ==
۸-پروفسور گئورگ بدنورز Georg Bednorz جایزه نوبل، فیزیک ۱۹۸۷، آلمان


به پاس تلاش‌های والسا برای ترویج حقوق بشر و دموکراسی، او در سال ۱۹۸۳ جایزه صلح نوبل را دریافت کرد. در بیانیه بنیاد نوبل آمده است که والسا با رهبری «همبستگی» در شرایط دشوار سیاسی، توانست مسیر صلح‌آمیز برای تغییرات اجتماعی و سیاسی ایجاد کند<ref name=":1">Nobel Prize Outreach, Lech Wałęsa – Speed read, ۲۰۲۶, https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1983/walesa/speedread/
۹-پروفسور ماریو کاپچی Mario Capecchi جایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۷، ایتالیا- آمریکا
</ref>.


== ریاست‌جمهوری لهستان ==
۱۰پروفسور توماس چک، thomas Cechجایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹، آمریکا


لخ والسا در دسامبر ۱۹۹۰ به عنوان رئیس‌جمهور لهستان انتخاب شد و تا سال ۱۹۹۵ در این سمت باقی ماند. ریاست‌جمهوری او مصادف با دوران گذار لهستان از کمونیسم به دموکراسی بود و چالش‌های بزرگی در زمینه اقتصادی، سیاسی و اجتماعی وجود داشت.
۱۱-خانم الفریده یلینک، Elfriede Jelinekجایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۴، اتریش


در دوران ریاست‌جمهوری، والسا تلاش کرد تا نهادهای دموکراتیک تقویت شوند و سیاست‌های بازار آزاد به کار گرفته شود. با این حال، اختلافات سیاسی و مشکلات اقتصادی داخلی باعث شد که دوران ریاست‌جمهوری او با نقدها و چالش‌های فراوانی همراه باشد<ref name=":0" />.
۱۲-پروفسور هاروی آلتر Harvey J Alter، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، آمریکا


== فعالیت‌های پس از ریاست‌جمهوری ==
۱۳-پروفسور آرون سیچانوورAaron Ciechanover جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۴،


پس از پایان دوره ریاست‌جمهوری، والسا همچنان به فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی ادامه داد و در زمینه حقوق بشر، دموکراسی و مشاوره سیاسی بین‌المللی فعال بود. بنیاد «لخ والسا» (Lech Wałęsa Institute) توسط او تأسیس شد تا میراث جنبش «همبستگی» و فعالیت‌های مدنی او حفظ شود و به آموزش و پژوهش در زمینه دموکراسی و حقوق بشر کمک کند<ref name=":2">Fundacja Instytut Lecha Wałęsy, Biography of Lech Wałęsa, https://walesa.eu/en/founder/biography
۱۴-پروفسور الیاس کوریElias Corey جایزه نوبل شیمی ۱۹۹۰، آمریکا
</ref><ref name=":3">Fundacja Instytut Lecha Wałęsy, Current activity • Lech Wałęsa Institute, https://www.walesa.org/en/founder/current-activity
</ref>.


با وجود موفقیت‌های سیاسی و اجتماعی، والسا در طول زندگی خود با جنجال‌هایی نیز مواجه شد؛ از جمله در سال ۲۰۱۶ اسناد مربوط به همکاری او با سازمان امنیتی دوران کمونیسم (Służba Bezpieczeństwa) منتشر شد که مباحثهٔ گسترده‌ای در لهستان ایجاد کرد<ref name=":4">Euronews فارسی, لخ والسا، قهرمان همبستگی لهستان به همکاری با سازمان امنیت دوران کمونیسم متهم شد, ۱۸ فوریه ۲۰۱۶, https://parsi.euronews.com/2016/02/18/lech-walesa-was-paid-communist-informant-poland-s-history-institute
۱۵-پروفسور جروم فریدمنJerome Friedmanجایزه نوبل فیزیک ۱۹۹۰، آمریکا
</ref>.


والسا در عرصه بین‌المللی به عنوان نماد مقاومت مدنی و مبارزه برای دموکراسی شناخته می‌شود و همچنان در کنفرانس‌ها و نشست‌های بین‌المللی حضور دارد و تجربیات خود در زمینه مبارزه مسالمت‌آمیز و رهبری جنبش‌های اجتماعی را منتقل می‌کند.
۱۶-پروفسور راینهارد گنزلReinhard Genzelجایزه نوبل، فیزیک ۲۰۲۰، آلمان


== تحلیل نقش تاریخی ==
۱۷-خانم هرتا مولر، Herta Mullerجایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۹، آلمان


لخ والسا به‌عنوان رهبر اتحادیه «همبستگی» و رئیس‌جمهور لهستان، نقش محوری در گذار لهستان از کمونیسم به دموکراسی ایفا کرد. تحلیل‌های تاریخی نشان می‌دهند که موفقیت او ناشی از ترکیبی از مهارت‌های رهبری، توانایی سازماندهی جنبش‌های مردمی و بهره‌گیری از فشارهای بین‌المللی بود. والسا نمونه‌ای از رهبری مدنی و فعالیت غیرخشونت‌آمیز برای تغییرات سیاسی است<ref name=":0" />.
۱۸-پروفسور الیور هارتOliver Hartجایزه نوبل، اقتصاد ۲۰۱۶، آمریکا


با این حال، تاریخ‌نگاران بر جنبه‌های مختلف کارنامه او تأکید دارند. برخی معتقدند که دوران ریاست‌جمهوری او با ناکامی‌های اقتصادی و سیاسی همراه بود و نتوانست به طور کامل اصلاحات مدنظر خود را پیاده کند. برخی دیگر نقش او در اتحاد و یکپارچگی جنبش «همبستگی» و اثرات طولانی‌مدت آن بر دموکراسی لهستان را برجسته می‌کنند<ref name=":1" />.
۱۹-پروفسور روآلد هافمنRoald Hoffmannجایزه نوبل شیمی ۱۹۸۱، آمریکا- اوکراین


== دیدگاه‌های انتقادی و جنجال‌ها ==
۲۰-پروفسور مایکل هاوتونMichael houghtonجایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، انگلستان


در طول سال‌ها، موضوع همکاری احتمالی والسا با سازمان امنیتی دوران کمونیسم (Służba Bezpieczeństwa) مورد بحث قرار گرفته است. این اسناد که در سال ۲۰۱۶ منتشر شدند، باعث شد تا برخی پژوهشگران و تحلیلگران لهستانی دیدگاه‌های انتقادی دربارهٔ اعتبار و نقش او ارائه کنند. با این حال، طرفداران والسا تأکید دارند که فعالیت‌های او در جنبش «همبستگی» و تلاش برای دموکراسی همچنان بی‌سابقه و تأثیرگذار بوده است<ref name=":4" />.
۲۱-پروفسور لوئیس ایگنارو، Louis Ignarroجایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۸، آمریکا


== میراث و اهمیت جهانی ==
۲۲-پروفسور برایان جوزفسون، Brian Josephsonجایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۳ انگلستان


لخ والسا نماد مقاومت مدنی و مبارزه برای حقوق کارگران و دموکراسی در سطح بین‌المللی شناخته می‌شود. جایزه صلح نوبل و نقش او در سرنگونی رژیم کمونیستی لهستان، به او اعتبار جهانی بخشیده است. بنیاد «لخ والسا» به حفظ میراث او و آموزش نسل‌های آینده در زمینه حقوق بشر و دموکراسی کمک می‌کند و نقش او همچنان در کنفرانس‌ها و نشست‌های بین‌المللی برجسته است<ref name=":2" /><ref name=":3" />.
۲۳-پروفسور تاکاکی کاجیتا، takaaki Kajitaجایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۵، ژاپن


== منابع: ==
۲۴-پروفسور برایان کوبیلکا، Brian Kobilkaجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۲، آمریکا
<references />
 
۲۵-پروفسور رابرت هیوبر Robert Huber برنده جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸، آلمان
 
۲۶-پروفسور راجر کورنبرگ، Roger Kornbergجایزه نوبل شیمی ۲۰۰۶، آمریکا
 
۲۷-پروفسور رابرت لفکوویتزRobert Lefkowitzجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۲، آمریکا
 
۲۸-پروفسور ژان ماری لن، Jean-Marie Lehnجایزه نوبل شیمی ۱۹۸۷، فرانسه
 
۲۹-پروفسور اریک مسکین، Eric Maskinجایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۷، آمریکا
 
۳۰-پروفسور کریگ ملو، Craig Melloجایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۶، آمریک
 
۳۱-پروفسور پاتریک مودیانو، Patrick Modianoجایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۴، فرانسه
 
۳۲-پروفسور پل مودریچ، Paul Modrichجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۵، آمریکا
 
۳۳-پروفسور ادوارد موزر، Edvard Moserجایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۴، نروژ
 
۳۴-پروفسور می-بریت موزر، May-Britt Moserجایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۴، نروژ
 
۳۵-پروفسور ویلیام فیلیپس، William Phillipsجایزه نوبل فیزیک ۱۹۹۷، آمریکا
 
۳۶-پروفسور سر پیتر رتکلیف Sir Peter Ratcliffe جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۹، انگلستان
 
۳۷-پروفسور چارلز رایس، Charles Riceجایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، آمریکا
 
۳۸-پروفسور اولگا توکارچوک، Olga tokarczukجایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۸، لهستان
 
۳۹-پروفسور ژان پیر سوواژ، Jean-Pierre Sauvageجایزه نوبل شیمی، ۲۰۱۶، فرانسه
 
۴۰-پروفسور رندی شکمن، Randy Schekmanجایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۳، آمریکا
 
۴۱-پروفسور ریچارد شراک، Richard Schrockجایزه نوبل شیمی ۲۰۰۵، آمریکا
 
۴۲-پروفسور گرگ سمنزا، Gregg Semenzaجایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۹، آمریکا
 
۴۳-پروفسور دنی شختمن، Danny Shechtmanجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۱،
 
۴۴-پروفسور ورنون اسمیت، Vernon Smithجایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۲، آمریکا
 
۴۵-پروفسور ووله سوینکا، Wole Soyinkaجایزه نوبل ادبیات ۱۹۸۶، نیجریه
 
۴۶-پروفسور جک شوستک، Jack Szostakجایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۹، آمریکا
 
۴۷-پروفسور آریه وارشل، Arieh Warshelجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۳ آمریکا
 
۴۸-خانم جودی ویلیامز، Jody Williamsجایزه صلح نوبل ۱۹۹۷، آمریکا
 
۴۹-پروفسور یوهان دایزنهوفر Johann Deisenhoferجایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸، آمریکا
 
۵۰-پروفسور میشل مایور، Michel Mayor جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۹، سوئیس
 
۵۱-پروفسور شلدون گلاشو، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۹، آمریکا
 
۵۲-توکل کرمان، جایزه نوبل صلح، یمن
 
۵۳-سر کازوئو ایشیگوروKazuo Ishiguro جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۷، انگلستان
 
۵۴-پروفسور مونجی باوندی Moungi Bawendi جایزه نوبل، شیمی ۲۰۲۳، آمریکا-تونس-فرانسه
 
۵۵-پروفسور گرهارد ارتلGerhard Ertl جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۷، آلمان
 
۵۶-پروفسور دانا استریکلند Donna Strickland جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۸، کانادا
 
۵۷-پروفسور پل میلگرام Paul Milgrom جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۰، آمریکا
 
بیانیه مشترک برندگان جایزه نوبل.<ref name=":0" />
 
==منابع==

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۵ مارس ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۵۱

بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل در حمایت از آزادی و صلح پایدار در ایران
حمایت ۵۷ برنده جایزه نوبل از دولت موقت شورای ملی مقاومت ایران بر اساس برنامه ۱۰ماده‌ای مریم رجوی
عاملان ۵۷ برنده جایزه نوبل از رشته‌های مختلف (صلح، پزشکی، فیزیک، شیمی، ادبیات و اقتصاد) از کشورهای مختلف جهان
مکان جهانی (انتشار بیانیه)
زمان مارس ۲۰۲۶ (اوایل فروردین ۱۴۰۵)
نتیجه حمایت رسمی و گسترده از اعلام دولت موقت شورای ملی مقاومت ایران، تأکید بر رد دیکتاتوری دینی و سلطنتی، استقبال از برنامه ۱۰ماده‌ای مریم رجوی، فراخوان به گذار دموکراتیک و برگزاری انتخابات آزاد، افزایش فشار بین‌المللی بر رژیم ایران برای پاسخگویی به جنایات علیه بشریت

بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل با نام کامل بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل در حمایت از آزادی و صلح پایدار در ایران، سندی است که در مارس ۲۰۲۶ (اوایل فروردین ۱۴۰۵) منتشر شد. این بیانیه توسط ۵۷ برنده جایزه نوبل از رشته‌های مختلف علمی و ادبی امضا گردید و از اعلام دولت موقت شورای ملی مقاومت ایران برای انتقال حاکمیت به مردم و برپایی جمهوری دموکراتیک حمایت کرد.[۱]

امضاکنندگان تأکید کردند که مردم ایران در قیام‌های خود نشان داده‌اند که هم دیکتاتوری سلطنتی و هم حکومت دینی را رد کرده و خواستار یک جمهوری دموکراتیک هستند. بیانیه اعلام داشت که آینده ایران باید به دست مردم ایران رقم بخورد، نه با زور و نه با بازتولید استبداد. آنها برنامه ۱۰ماده‌ای مریم رجوی را چشم‌اندازی روشن برای ایران دموکراتیک، سکولار، غیراتمی و صلح‌آمیز دانستند که شامل آزادی بیان، جدایی دین از دولت، برابری جنسیتی، لغو اعدام، خودمختاری ملیت‌ها و اقتصاد مبتنی بر عدالت اجتماعی است. این بیانیه با اشاره به حمایت پیشین بیش از ۴۰۰۰ قانون‌گذار و ۱۰۵ برنده جایزه نوبل از طرح ۱۰ماده‌ای، حمایت از دولت موقت شورای ملی مقاومت را گامی ضروری برای استقرار دموکراسی، ثبات در ایران و صلح در خاورمیانه خواندند.[۱]

اسامی امضاکنندگان بیانیه

۱-پرزیدنت خوزه راموس-هورتا Jose Ramos-Horta، رئیس‌جمهور کنونی تیمور شرقی از سال ۲۰۲۲، جایزه صلح نوبل ۱۹۹۶

۲-پروفسور سر ریچارد رابرتس، Sir Richard Robertsجایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۳، انگلستان-آمریکا-

۳-پروفسور جان متر، John Mather جایزه نوبل فیزیک ۲۰۰۶، آمریکا. بانی و محقق ارشد ناسا در تلسکوپ معروف جیمزوب که در سال ۲۰۲۱ به فضا پرتاب شد و در حال حاضر به کشفیات خود در کیهان ادامه می‌دهد

۴-پروفسور جفری هینتونGeoffrey Hinton جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۴، کانادا.

۵-پروفسور پیر آگوستینی Pierre Agostini جایزه نوبل فیزیک ۲۰۲۳، فرانسه.

۶-پروفسور ویکتور آمبروس Victor Ambros جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۴، آمریکا

۷-پروفسور رابرت آومن Robert Aumann جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۵، آمریکا

۸-پروفسور گئورگ بدنورز Georg Bednorz جایزه نوبل، فیزیک ۱۹۸۷، آلمان

۹-پروفسور ماریو کاپچی Mario Capecchi جایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۷، ایتالیا- آمریکا

۱۰پروفسور توماس چک، thomas Cechجایزه نوبل شیمی ۱۹۸۹، آمریکا

۱۱-خانم الفریده یلینک، Elfriede Jelinekجایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۴، اتریش

۱۲-پروفسور هاروی آلتر Harvey J Alter، جایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، آمریکا

۱۳-پروفسور آرون سیچانوورAaron Ciechanover جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۴،

۱۴-پروفسور الیاس کوریElias Corey جایزه نوبل شیمی ۱۹۹۰، آمریکا

۱۵-پروفسور جروم فریدمنJerome Friedmanجایزه نوبل فیزیک ۱۹۹۰، آمریکا

۱۶-پروفسور راینهارد گنزلReinhard Genzelجایزه نوبل، فیزیک ۲۰۲۰، آلمان

۱۷-خانم هرتا مولر، Herta Mullerجایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۹، آلمان

۱۸-پروفسور الیور هارتOliver Hartجایزه نوبل، اقتصاد ۲۰۱۶، آمریکا

۱۹-پروفسور روآلد هافمنRoald Hoffmannجایزه نوبل شیمی ۱۹۸۱، آمریکا- اوکراین

۲۰-پروفسور مایکل هاوتونMichael houghtonجایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، انگلستان

۲۱-پروفسور لوئیس ایگنارو، Louis Ignarroجایزه نوبل پزشکی ۱۹۹۸، آمریکا

۲۲-پروفسور برایان جوزفسون، Brian Josephsonجایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۳ انگلستان

۲۳-پروفسور تاکاکی کاجیتا، takaaki Kajitaجایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۵، ژاپن

۲۴-پروفسور برایان کوبیلکا، Brian Kobilkaجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۲، آمریکا

۲۵-پروفسور رابرت هیوبر Robert Huber برنده جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸، آلمان

۲۶-پروفسور راجر کورنبرگ، Roger Kornbergجایزه نوبل شیمی ۲۰۰۶، آمریکا

۲۷-پروفسور رابرت لفکوویتزRobert Lefkowitzجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۲، آمریکا

۲۸-پروفسور ژان ماری لن، Jean-Marie Lehnجایزه نوبل شیمی ۱۹۸۷، فرانسه

۲۹-پروفسور اریک مسکین، Eric Maskinجایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۷، آمریکا

۳۰-پروفسور کریگ ملو، Craig Melloجایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۶، آمریک

۳۱-پروفسور پاتریک مودیانو، Patrick Modianoجایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۴، فرانسه

۳۲-پروفسور پل مودریچ، Paul Modrichجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۵، آمریکا

۳۳-پروفسور ادوارد موزر، Edvard Moserجایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۴، نروژ

۳۴-پروفسور می-بریت موزر، May-Britt Moserجایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۴، نروژ

۳۵-پروفسور ویلیام فیلیپس، William Phillipsجایزه نوبل فیزیک ۱۹۹۷، آمریکا

۳۶-پروفسور سر پیتر رتکلیف Sir Peter Ratcliffe جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۹، انگلستان

۳۷-پروفسور چارلز رایس، Charles Riceجایزه نوبل پزشکی ۲۰۲۰، آمریکا

۳۸-پروفسور اولگا توکارچوک، Olga tokarczukجایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۸، لهستان

۳۹-پروفسور ژان پیر سوواژ، Jean-Pierre Sauvageجایزه نوبل شیمی، ۲۰۱۶، فرانسه

۴۰-پروفسور رندی شکمن، Randy Schekmanجایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۳، آمریکا

۴۱-پروفسور ریچارد شراک، Richard Schrockجایزه نوبل شیمی ۲۰۰۵، آمریکا

۴۲-پروفسور گرگ سمنزا، Gregg Semenzaجایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۹، آمریکا

۴۳-پروفسور دنی شختمن، Danny Shechtmanجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۱،

۴۴-پروفسور ورنون اسمیت، Vernon Smithجایزه نوبل اقتصاد ۲۰۰۲، آمریکا

۴۵-پروفسور ووله سوینکا، Wole Soyinkaجایزه نوبل ادبیات ۱۹۸۶، نیجریه

۴۶-پروفسور جک شوستک، Jack Szostakجایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۹، آمریکا

۴۷-پروفسور آریه وارشل، Arieh Warshelجایزه نوبل شیمی ۲۰۱۳ آمریکا

۴۸-خانم جودی ویلیامز، Jody Williamsجایزه صلح نوبل ۱۹۹۷، آمریکا

۴۹-پروفسور یوهان دایزنهوفر Johann Deisenhoferجایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸، آمریکا

۵۰-پروفسور میشل مایور، Michel Mayor جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۹، سوئیس

۵۱-پروفسور شلدون گلاشو، جایزه نوبل فیزیک ۱۹۷۹، آمریکا

۵۲-توکل کرمان، جایزه نوبل صلح، یمن

۵۳-سر کازوئو ایشیگوروKazuo Ishiguro جایزه نوبل ادبیات ۲۰۱۷، انگلستان

۵۴-پروفسور مونجی باوندی Moungi Bawendi جایزه نوبل، شیمی ۲۰۲۳، آمریکا-تونس-فرانسه

۵۵-پروفسور گرهارد ارتلGerhard Ertl جایزه نوبل شیمی ۲۰۰۷، آلمان

۵۶-پروفسور دانا استریکلند Donna Strickland جایزه نوبل فیزیک ۲۰۱۸، کانادا

۵۷-پروفسور پل میلگرام Paul Milgrom جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۰، آمریکا

بیانیه مشترک برندگان جایزه نوبل.[۱]

منابع