کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
افزودن عکس و لینک
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۱۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
 
{{جعبه اطلاعات رویداد تاریخی
{{جعبه زندگینامه
|نام رویداد=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
| اندازه جعبه      =
|تصویر=لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا.jpg
| عنوان            = ژنرال
|عرض تصویر=
| عنوان ۲          =
|توضیح تصویر=نماد سپاه پاسداران با علامت تروریستی در کنار پرچم اتحادیه اروپا (تصویر نمادین)
| نام               = وو نگوین جیاپ
|عناوین دیگر=قرار دادن [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
| تصویر             = ژنرال جیاپ - ۱.jpg
|عاملان=اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، [[مریم رجوی]] و [[شورای ملی مقاومت ایران]] (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
| اندازه تصویر     =
|مکان=بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
| عنوان تصویر       =  
|زمان=۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
| زادروز            = ۲۵ اوت ۱۹۱۱
|نتیجه=قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه
| زادگاه            = آن زا، کوانگ بینه، هندوچین فرانسه (ویتنام کنونی)
| مکان ناپدیدشدن    =
| تاریخ ناپدیدشدن  =
| وضعیت            =
| تاریخ مرگ        = ۴ اکتبر ۲۰۱۳
| مکان مرگ          = هانوی، ویتنام
| عرض جغرافیایی محل دفن =
| طول جغرافیایی محل دفن =
| latd= |latm= |lats= |latNS=N
| longd= |longm= |longs= |longEW=E
| علت مرگ          = کهولت سن
| پیداشدن جسد      =
| آرامگاه          =
| بناهای یادبود    =
| محل زندگی        = هانوی، ویتنام
| ملیت              = ویتنامی
| نام‌های دیگر       =  
| نژاد              =
| تابعیت            = ویتنام
| تحصیلات          = دکترای حقوق، دانشگاه هانوی
| دانشگاه          = دانشگاه هانوی
| پیشه              = نظامی، سیاستمدار، نویسنده
| سال‌های فعالیت    = ۱۹۴۱–۱۹۹۱
| کارفرما          = دولت ویتنام
| نهاد              = ارتش خلق ویتنام، حزب کمونیست ویتنام
| نماینده          =
| شناخته‌شده برای    = پیروزی در نبرد دین‌بین‌فو، رهبری نظامی در جنگ ویتنام
| نقش‌های برجسته    = فرمانده کل ارتش خلق ویتنام، وزیر دفاع ویتنام
| سبک              = استراتژی جنگ چریکی و جنگ مردمی
| تأثیرگذاران      = هوشی مین، مائو تسه‌تونگ، ناپلئون
| تأثیرپذیرفتگان    = جنبش‌های آزادی‌خواهی جهان
| شهر خانگی        = هانوی
| دستمزد            =
| دارایی خالص      =
| قد                =
| وزن              =
| تلویزیون          =
| لقب              = ببر دین‌بین‌فو، ناپلئون ویتنامی
| دوره              =
| پس از            =
| پیش از            =
| حزب              = حزب کمونیست ویتنام
| جنبش              = ضداستعماری، کمونیستی
| مخالفان          = استعمار فرانسه، ایالات متحده
| هیئت              =
| دین              =
| مذهب              =
| اتهام            =
| مجازات            =
| وضعیت گناهکاری    =
| منصب              = معاون نخست‌وزیر ویتنام (۱۹۵۵–۱۹۸۰)، وزیر دفاع (۱۹۴۶–۱۹۸۰)
| مکتب              = مارکسیست-لنینیست
| آثار              = جنگ مردمی، ارتش مردمی (۱۹۶۲)، دین‌بین‌فو (۱۹۶۴)
| همسر              = کوانگ تای (درگذشته ۱۹۴۱)، دانگ تی زوان
| شریک زندگی        =
| فرزندان          = پنج فرزند
| والدین            = وو کوانگ نگیهم (پدر)، نگوین تی کین (مادر)
| خویشاوندان سرشناس =
| جوایز            =
| امضا              =
| اندازه امضا      =
| signature_alt    =
| وبگاه            =
| imdb_id          =
| Soure_id          =
| پانویس            =  
}}
}}
 
'''لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا'''، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های [[شورای ملی مقاومت ایران]] و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%85-%D9%85%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%B1%D8%AC%D9%88%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2">[https://article.mojahedin.org/i/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%BE%D8%A7%D8%B3%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86 مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران]</ref>
 
== شرح جزئیات ==
'''وو نگوین جیاپ''' (گیاپ) (Vo Nguyen Giap)، (زاده ۲۵اوت ۱۹۱۱، درگذشته ۴اکتبر۲۰۱۳)، ژنرال برجسته ویتنامی بود که بدون آموزش نظامی رسمی، به یکی از بزرگ‌ترین استراتژیست‌های نظامی قرن بیستم تبدیل شد و نقش کلیدی در شکست دولت‌های وقت فرانسه و ایالات متحده در ویتنام ایفا کرد. جیاپ که در ابتدا معلم تاریخ و روزنامه‌نگار بود، در جوانی به حزب کمونیست پیوست و تحت تأثیر [[هوشی‌مین|هوشی مین]]، سازمان ویت‌مینه را برای مبارزه با استعمار فرانسه و اشغال ژاپن تأسیس کرد. در جنگ اول هندوچین (۱۹۴۶-۱۹۵۴)، او با استفاده از تاکتیک‌های چریکی و جنگ مردمی، پیروزی تاریخی در نبرد دین‌بین‌فو را به دست آورد که منجر به پایان حاکمیت فرانسه شد. در [[انقلاب ویتنام|جنگ ویتنام]] (۱۹۵۵-۱۹۷۵)، جیاپ فرمانده نیروهای شمالی بود و عملیات‌هایی مانند حمله تت در ۱۹۶۸ را هدایت کرد که ضربه روانی شدیدی به آمریکا وارد کرد و در نهایت به اتحاد ویتنام در ۱۹۷۵ منجر شد. استراتژی‌های او بر پایه جنگ طولانی‌مدت، بسیج مردمی و بهره‌برداری از ضعف‌های دشمن بود، که الهام‌بخش جنبش‌های آزادی‌خواهی در جهان شد. جیاپ پس از جنگ، سمت‌های سیاسی مانند معاون نخست‌وزیر و وزیر دفاع را بر عهده داشت، اما در دهه ۱۹۸۰ به حاشیه رانده شد. میراث او به عنوان "ناپلئون ویتنامی" یا "ببر دین‌بین‌فو"، نماد مقاومت در برابر امپریالیسم است و آثارش مانند "جنگ مردمی، ارتش مردمی" تأثیرگذار بوده‌اند. او با وجود انتقادها به خاطر تلفات بالا، به عنوان یک نابغه نظامی شناخته می‌شود که دو قدرت بزرگ را شکست داد.
در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. [[مریم رجوی]]، رئیس‌جمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده [[شورای ملی مقاومت ایران]] و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://x.com/Maryam_Rajavi_P/status/2016911003196276990?s=20 پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران]</ref><ref name=":2" /><ref name=":3">[https://www.ncr-iran.org/en/news/terrorism-a-fundamentalism/eu-formally-designates-irans-irgc-as-a-terrorist-organization EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization]</ref><ref name=":4">[https://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2019/04/290963.htm Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps]</ref>
 
==زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران==
== زندگی اولیه و آموزش ==
تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله [[مسعود رجوی]]، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.<ref name=":2" />
وو نگوین جیاپ در ۲۵ اوت ۱۹۱۱ در روستای آن زا، استان کوانگ بینه، در هندوچین فرانسه (ویتنام کنونی) متولد شد. او در خانواده‌ای پایین‌طبقه متوسط با ریشه‌های عمیق ضداستعماری بزرگ شد. پدرش، وو کوانگ نگیهم، یک دانشمند و کشاورز بود که به دلیل فعالیت‌های ضداستعماری علیه فرانسوی‌ها چندین بار زندانی شد. مادرش، نگوین تی کین، نیز از خانواده‌ای با سابقه مبارزه علیه استعمارگران فرانسوی بود. جیاپ از کودکی با داستان‌های قهرمانان نظامی ویتنامی مانند تران هونگ دائو، که در قرن سیزدهم مغول‌ها را شکست داده بود، آشنا شد و این داستان‌ها تأثیر عمیقی بر او گذاشتند. در سن ۱۴ سالگی، او به جنبش ملی‌گرایانه پنهان پیوست و در دبیرستان کووک هوک در هوئه، یکی از مراکز فکری ویتنام، تحصیل کرد. در این دبیرستان بود که جیاپ برای اولین بار با آثار هوشی مین، رهبر انقلابی ویتنام، آشنا شد و به ایده‌های کمونیستی و ملی‌گرایانه جذب شد. در سال ۱۹۲۶، او به انجمن جوانان انقلابی ویتنام (تان نین) پیوست و در ۱۸ سالگی به دلیل شرکت در اعتراضات دانشجویی علیه استعمار فرانسه دستگیر شد. جیاپ ۱۳ ماه از محکومیت سه‌ساله خود را در زندان گذراند، تجربه‌ای که عزم او را برای مبارزه با استعمار تقویت کرد. پس از آزادی، او به تحصیل در دانشگاه هانوی ادامه داد و در سال ۱۹۳۷ مدرک دکترای حقوق گرفت. او همچنین به مطالعه تاریخ نظامی، به‌ویژه تاکتیک‌های ناپلئون بناپارت، علاقه‌مند شد و توانایی بازسازی نقشه‌های نبردهای ناپلئون از حفظ را داشت.<ref name=":0">[https://spartacus-educational.com/VNgiap.htm Vo Nguyen Giap]</ref> <ref name=":1">[https://eshtrak.wordpress.com/2013/10/07/%DA%98%D9%86%D8%B1%D8%A7%D9%84-%D8%AC%DB%8C%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%88%DB%8C%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85/ ژنرال «جیاب» فرمانده افسانه ای ویتنام درگذشت: یونگه ولت – ترجمه رضا نافعی و ژنرال وُ نگوین جیاپ از میان ما رفت:ویتنام نت]</ref>
کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط [[شورای ملی مقاومت ایران]] پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5">[https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-10-2026-0023_EN.html Resolution on the situation in Iran]</ref>
 
==نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری==
== فعالیت‌های انقلابی اولیه ==
[[مریم رجوی]] از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد:
پس از آزادی از زندان، جیاپ فعالیت‌های ضداستعماری خود را شدت بخشید و به یکی از بنیان‌گذاران حزب کمونیست هندوچین در سال ۱۹۳۰ تبدیل شد. او به عنوان معلم تاریخ در دبیرستان تیک هانوی مشغول به کار شد و در عین حال روزنامه‌های انقلابی مانند "هون تره تاپ موی" (روح جدید) و "تراوایل" (کار) را تأسیس کرد که هر دو به دلیل محتوای ضداستعماری توسط مقامات فرانسوی توقیف شدند. جیاپ در این دوره به مطالعه آثار مارکس، [[ولادیمیر لنین|لنین]] و [[مائو تسه‌ تونگ|مائو تسه‌تونگ]] پرداخت و دیدگاه‌هایش درباره جنگ انقلابی شکل گرفت. در سال ۱۹۳۹، او با کوانگ تای، یکی از اعضای حزب کمونیست، ازدواج کرد، اما این ازدواج با تراژدی پایان یافت؛ کوانگ تای در سال ۱۹۴۱ در زندان فرانسوی‌ها درگذشت، مرگ او انگیزه‌ای قوی برای جیاپ در مبارزه علیه استعمارگران شد. در سال ۱۹۴۰، به دلیل فشار فزاینده مقامات فرانسوی، جیاپ به چین گریخت و در آنجا با هوشی مین، رهبر جنبش استقلال ویتنام، دیدار کرد. این دیدار نقطه عطفی در زندگی جیاپ بود، زیرا هوشی مین او را به عنوان یکی از نزدیکان خود برگزید و وظیفه سازماندهی نیروهای نظامی انقلابی را به او سپرد. جیاپ در چین آموزش‌های اولیه نظامی را از مربیان چینی دریافت کرد و با الهام از تاکتیک‌های چریکی مائو، استراتژی‌های خود را برای مبارزه با استعمارگران توسعه داد.<ref name=":0" /> <ref name=":1" />
تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا
 
اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا
== تأسیس ویت‌مینه و آغاز جنگ اول هندوچین ==
قطع شریان‌های مالی رژیم
در ژانویه ۱۹۴۱، جیاپ همراه با هوشی مین به ویتنام بازگشت و سازمان ویت‌مینه را برای مبارزه با استعمار فرانسه و اشغال ژاپن تأسیس کرد. ویت‌مینه، یک جبهه ملی‌گرا با گرایش کمونیستی، هدفش استقلال کامل ویتنام بود. جیاپ وظیفه آموزش نیروهای چریکی ویت‌مینه را بر عهده گرفت و با استفاده از منابع محدود و کمک‌های چینی، گروه کوچکی از مبارزان را در مناطق کوهستانی شمال ویتنام سازماندهی کرد. در دسامبر ۱۹۴۴، او اولین عملیات چریکی را علیه پاسگاه‌های ژاپنی آغاز کرد، عملیاتی که با موفقیت محدود اما تأثیر روانی قابل‌توجه همراه بود. پس از شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم و کناره‌گیری امپراتور بائو دای در سپتامبر ۱۹۴۵، هوشی مین استقلال ویتنام را اعلام کرد و جیاپ به عنوان وزیر دفاع و وزیر داخلی دولت جدید منصوب شد. با بازگشت فرانسوی‌ها برای بازپس‌گیری هندوچین، جنگ اول هندوچین در دسامبر ۱۹۴۵ آغاز شد. جیاپ استراتژی "جنگ مردمی" را توسعه داد که بر تاکتیک‌های چریکی، حملات غافلگیرکننده و حمایت گسترده دهقانان متکی بود. او از مناطق کوهستانی تونکین به عنوان پایگاه استفاده کرد و با حملات سریع و پراکنده، نیروهای فرانسوی را تضعیف کرد. این رویکرد، که از دکترین مائو تسه‌تونگ الهام گرفته بود، بر جنگ طولانی‌مدت و فرسایشی علیه دشمن برتر از نظر تسلیحات تأکید داشت. جیاپ معتقد بود که حمایت مردمی کلید پیروزی است و با بسیج روستاییان، شبکه‌ای از جاسوسان و حامیان محلی ایجاد کرد. <ref name=":2">[https://www.ebsco.com/research-starters/biography/vo-nguyen-giap Vo Nguyen Giap]</ref>
به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم
 
[[شورای ملی مقاومت ایران]] نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2" />
== پیروزی در دین‌بین‌فو ==
==دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶==
جیاپ با افزایش نیروهای ویت‌مینه به بیش از ۶۰ هزار نفر، توانایی نظامی خود را تقویت کرد. در سال ۱۹۵۴، او نبرد دین‌بین‌فو را طراحی کرد که به یکی از نقاط عطف تاریخ نظامی قرن بیستم تبدیل شد. این نبرد در دره‌ای دورافتاده در ۱۸۰ مایلی غرب هانوی رخ داد، جایی که فرانسوی‌ها پایگاه مستحکمی ایجاد کرده بودند. جیاپ با استفاده از لجستیک پیچیده، ۵۰ هزار سرباز و توپ‌های سنگین ۱۰۵ میلی‌متری را که از تسلیحات آمریکایی به غنیمت گرفته شده بود، به منطقه منتقل کرد. این عملیات شامل حمل توپ‌ها با دست و گاری‌های گاومیش در مسیرهای صعب‌العبور بود، کاری که فرانسوی‌ها آن را غیرممکن می‌دانستند. پس از ۵۵ روز محاصره و بمباران مداوم، نیروهای فرانسوی در ۷ مه ۱۹۵۴ تسلیم شدند. این پیروزی نه تنها به حاکمیت استعماری فرانسه در هندوچین پایان داد، بلکه الهام‌بخش جنبش‌های ضداستعماری در سراسر جهان، از الجزایر تا آفریقای جنوبی، شد. جیاپ به دلیل این موفقیت لقب "ببر دین‌بین‌فو" گرفت و به عنوان یک استراتژیست نظامی خودآموخته که بدون آموزش رسمی، دو قدرت بزرگ را به چالش کشید، شهرت یافت. این نبرد نشان داد که اراده، سازماندهی و استفاده هوشمندانه از زمین می‌تواند برتری فناوری دشمن را خنثی کند.<ref name=":0" />  
[[پرونده:کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا.jpg|جایگزین=کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا|بندانگشتی|'''کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا''']]
 
تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از:
== نقش در جنگ ویتنام ==
سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵
پس از کنفرانس ژنو در ۱۹۵۴، ویتنام به دو بخش شمالی و جنوبی تقسیم شد و جیاپ به عنوان معاون نخست‌وزیر، وزیر دفاع و فرمانده کل ارتش خلق ویتنام منصوب شد. او از نیروهای ویت‌کنگ در جنوب حمایت کرد و استراتژی جنگ چریکی را برای تضعیف دولت تحت‌الحمایه آمریکا در جنوب توسعه داد. در سال ۱۹۶۲، جیاپ کتاب "جنگ مردمی، ارتش مردمی" را منتشر کرد که در آن اصول جنگ انقلابی را تشریح کرد: حملات پراکنده در چندین جبهه، فرسایش روحیه دشمن و بهره‌برداری از ضعف‌های سیاسی و نظامی آن‌ها. او معتقد بود که ایالات متحده، با وجود برتری نظامی، اراده لازم برای جنگ طولانی‌مدت را ندارد. جیاپ اظهار داشت: "جنگ طولانی‌مدت شکست بزرگی برای آنهاست. روحیه‌شان پایین‌تر از علف است." این دیدگاه مبتنی بر تجزیه و تحلیل دقیق نقاط ضعف دشمن بود، از جمله وابستگی آمریکا به فناوری پیشرفته و عدم درک عمیق از فرهنگ و جغرافیای ویتنام. برخی منابع ادعا می‌کنند که جیاپ با حمله تت در سال ۱۹۶۸ مخالف بود، زیرا در آن زمان برای درمان پزشکی در بوداپست به سر می‌برد، اما همچنان به عنوان معمار استراتژیک این عملیات شناخته می‌شود. او با استفاده از اطلاعات جاسوسی و هماهنگی دقیق، شبکه‌ای از نیروهای چریکی و منظم را هدایت کرد که توانایی آمریکا را برای کنترل جنوب به چالش کشید. <ref name=":0" />
کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان
 
افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها)
== عملیات کلیدی در جنگ ویتنام ==
تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا
جنگ ویتنام در سال ۱۹۶۵ با ورود گسترده نیروهای آمریکایی تشدید شد. جیاپ استراتژی ترکیبی از جنگ چریکی و عملیات‌های منظم را به کار گرفت. حمله تت در ژانویه ۱۹۶۸، که همزمان با تعطیلات سال نو قمری اجرا شد، یکی از مهم‌ترین عملیات‌های جیاپ بود. این حمله شامل بیش از ۳۶ هزار نیروی شمالی و ویت‌کنگ بود که به بیش از ۱۰۰ شهر و پایگاه در جنوب حمله کردند. اگرچه این عملیات از نظر نظامی برای نیروهای جیاپ پرهزینه بود و تلفات سنگینی به همراه داشت، اما تأثیر روانی عمیقی بر افکار عمومی آمریکا گذاشت و حمایت از جنگ را کاهش داد. تصاویر حملات به سفارت آمریکا در سایگون و شهر هوئه به نمادی از شکست‌ناپذیری ویت‌کنگ تبدیل شد. عملیات نگوین هوئه در سال ۱۹۷۲ نیز تلاش دیگری برای تضعیف جنوب بود، اما نتوانست پایگاه دائمی در جنوب ایجاد کند. در سال ۱۹۷۴، جیاپ به عنوان فرمانده کل توسط ژنرال وان تیئن دونگ جایگزین شد، اما همچنان به عنوان وزیر دفاع نقش کلیدی در طراحی کمپین نهایی ۱۹۷۵ ایفا کرد. این کمپین با سقوط سایگون در ۳۰ آوریل ۱۹۷۵ به اتحاد ویتنام تحت رهبری شمال منجر شد. استراتژی جیاپ، که ترکیبی از لجستیک پیچیده، دیپلماسی و جنگ روانی بود، برتری نظامی آمریکا را خنثی کرد و به یکی از بزرگ‌ترین پیروزی‌های نظامی قرن بیستم منجر شد. <ref>[https://spartacus-educational.com/2WWvietnam.htm Vietnam]</ref>
فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.<ref name=":3" /><ref name=":6">[https://www.euronews.com/my-europe/2026/01/29/eu-agrees-to-designate-irans-revolutionary-guard-corps-as-terrorist-group EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group]</ref>
 
==عواقب عملی لیست‌گذاری==
== دوران پس از جنگ و انزوا سیاسی ==
لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل:
پس از اتحاد ویتنام، جیاپ تا سال ۱۹۸۰ به عنوان وزیر دفاع و تا سال ۱۹۸۲ به عنوان عضو پولیتبورو خدمت کرد. با این حال، به دلیل مخالفت با سیاست‌های حزب کمونیست، به‌ویژه حمله به کامبوج در سال ۱۹۷۹، به تدریج از قدرت کنار گذاشته شد. در دهه ۱۹۸۰، او به حاشیه رانده شد و بیشتر وقت خود را صرف نگارش و فعالیت‌های محیط‌زیستی کرد. در سال ۱۹۹۵، جیاپ در دیداری تاریخی با رابرت مک‌نامارا، وزیر دفاع سابق آمریکا، فاش کرد که حادثه دوم خلیج تونکین در سال ۱۹۴۴، که بهانه‌ای برای تشدید مداخله آمریکا در ویتنام بود، هرگز رخ نداده است. این افشاگری تأثیر مهمی بر درک تاریخی جنگ ویتنام داشت. جیاپ تا دهه ۱۹۹۰ در سیاست ویتنام فعال باقی ماند و با رهبران جهانی مانند فیدل کاسترو دیدار کرد. او به دلیل خلق‌وخوی تندش به "آتشفشان" ملقب بود و برخی، مانند ژنرال ویلیام وستمورلند آمریکایی، او را به دلیل بی‌توجهی به تلفات انسانی مورد انتقاد قرار دادند. با این حال، جیاپ همیشه تأکید داشت که تلفات بالا بهای ناگزیر استقلال بود. او همچنین به عنوان یک روشنفکر شناخته می‌شد که به مسائل محیط‌زیست و آموزش اهمیت می‌داد و در دهه‌های پایانی عمر خود برای ترویج اصلاحات پیشرو در ویتنام تلاش کرد. <ref name=":2" />
مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد.
 
ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است.
== تأثیرات جهانی ==
ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند.
[[پرونده:ژنرال جیاپ- ۲.jpg|جایگزین=وو نگوین جیاپ |بندانگشتی|325x325پیکسل|وو نگوین جیاپ]]
هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت.
نقش و تأثیر  جیاپ به عنوان یکی از برجسته‌ترین استراتژیست‌های نظامی قرن بیستم غیرقابل انکار است. او در آثار معروفی مانند "ژنرال‌های مشهور" (منتشرشده در لندن، ۱۹۸۵) و دانشنامه بریتانیکا در کنار ژنرال‌هایی مانند تران هونگ دائو قرار گرفت. آژانس‌های خبری مانند AFP، رویترز و پرنسا لاتینا او را به عنوان یک استراتژیست نظامی برجسته ستودند که الهام‌بخش جنبش‌های ضداستعماری در سراسر جهان بود. تاکتیک‌های جیاپ، به‌ویژه مفهوم "جنگ مردمی"، بر جنبش‌هایی مانند جبهه آزادی‌بخش الجزایر و حتی گروه‌های غیرمتعارف مانند جبهه تامیل سریلانکا تأثیر گذاشت. او همچنین الهام‌بخش رهبرانی مانند ولوپیلای پرابهاکاران بود. جیاپ در ۴ اکتبر ۲۰۱۳ در سن ۱۰۲ سالگی در هانوی درگذشت. مرگ او بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های جهانی داشت و او به عنوان قهرمانی یاد شد که نه تنها ویتنام را به استقلال رساند، بلکه الگویی برای مبارزه با امپریالیسم ارائه داد. مراسم تشییع جنازه او با حضور صدها هزار نفر برگزار شد و نامش به عنوان نماد مقاومت در تاریخ ثبت شد. جیاپ همچنین به دلیل فعالیت‌های محیط‌زیستی و حمایت از آموزش در ویتنام مورد احترام بود و تا پایان عمر به عنوان یک روشنفکر انقلابی شناخته می‌شد. <ref name=":1" />
این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.<ref name=":2" /><ref name=":6" />
 
==واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری==
== آثار و تجربیات ==
رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.»
جیاپ چندین اثر کلیدی در زمینه استراتژی نظامی نوشت، از جمله "جنگ مردمی، ارتش مردمی" (۱۹۶۲) و "دین‌بین‌فو" (۱۹۶۴)، که اصول جنگ انقلابی و تجربیات او در نبردهای کلیدی را تشریح می‌کنند. او تأکید داشت که استراتژی‌هایش ریشه در تاریخ نظامی ویتنام دارد و نه صرفاً از مائو یا ناپلئون الهام گرفته شده است. مورخ آمریکایی استنلی کارنو جیاپ را با ژنرال‌هایی مانند اولسیس گرانت، رابرت لی و اروین رومل مقایسه کرد و او را به دلیل توانایی‌اش در تبدیل محدودیت‌ها به فرصت‌ها ستود. ژنرال پیتر مک‌دونالد بریتانیایی در کتاب "جیاپ، ارزیابی"، ویژگی‌های رهبری او مانند اطمینان، هوش استراتژیک و تمرکز بی‌وقفه را تحسین کرد. جیاپ به عنوان نمادی از شکست استعمار شناخته می‌شود و پیروزی‌هایش پایان عصر استعمارگری را تسریع کرد. او همچنین به دلیل توانایی‌اش در بسیج توده‌ها و استفاده از جغرافیای ویتنام به نفع نیروهایش مورد توجه قرار گرفت. منتقدان، مانند وستمورلند، معتقد بودند که جیاپ بیش از حد به تلفات بی‌توجه بود، اما حامیان او استدلال می‌کردند که این تلفات برای دستیابی به هدفی بزرگ‌تر، یعنی استقلال ملی، ضروری بود.  
با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. [[مریم رجوی]] در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»<ref name=":0" /><ref name=":2" />
 
==واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی==
== یک نابغه نظامی ==
[[شورای ملی مقاومت ایران]] و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند.
وو نگوین جیاپ، بدون آموزش رسمی در آکادمی‌های نظامی، از رهبری ۳۴ چریک مسلح با سلاح‌های ابتدایی در سال ۱۹۴۴ به فرماندهی ارتش عظیمی رسید که دو قدرت بزرگ جهانی، فرانسه و ایالات متحده، را شکست داد. او یک روشنفکر انقلابی بود که نه تنها در میدان نبرد، بلکه در حوزه‌های فکری، سیاسی و محیط‌زیستی نیز تأثیر گذاشت. جیاپ با ترکیب استراتژی‌های چریکی، لجستیک پیچیده و جنگ روانی، الگویی برای جنبش‌های آزادی‌بخش در سراسر جهان ایجاد کرد. مرگ او در سال ۲۰۱۳ توجه جهانی را به خود جلب کرد و او به عنوان معمار اصلی پیروزی ویتنام در برابر امپریالیسم شناخته شد. جیاپ در قلب مردم ویتنام و مبارزان ضداستعماری جهان باقی مانده است و او به عنوان یکی از بزرگ‌ترین انقلابیون و استراتژیست‌های نظامی تاریخ، ملقب به "ناپلئون ویتنامی"، جاودانه شده است. توانایی او در تبدیل محدودیت‌های مادی به نقاط قوت استراتژیک، همراه با تعهد بی‌وقفه به استقلال ویتنام، او را به یک شخصیت بی‌نظیر در تاریخ مدرن تبدیل کرد. <ref name=":0" />
در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است.
 
سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.<ref name=":3" /><ref name=":5" /><ref name=":6" />
== منابع ==
==جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده==
لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند.
[[مریم رجوی]] در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.
==منابع==

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۴۰

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا
قرار دادن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در فهرست سازمان‌های تروریستی اتحادیه اروپا
عاملان اتحادیه اروپا (شورای امور خارجه ۲۷ کشور عضو)، پارلمان اروپا، مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران (کمپین و درخواست‌دهندگان اصلی)
مکان بروکسل، بلژیک (مقر شورای امور خارجه اتحادیه اروپا)
زمان ۹ بهمن ۱۴۰۴ – ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (تصمیم سیاسی و اعلام رسمی)
نتیجه قرار گرفتن سپاه پاسداران در لیست تروریستی اتحادیه اروپا، مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای سپاه، هم‌ردیف شدن با گروه‌هایی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله؛ فراخوان به اقدامات بیشتر مانند تعطیلی سفارت‌ها و انحلال سپاه

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا، به تصمیم رسمی شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اشاره دارد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را در فهرست سازمان‌های تروریستی قرار داد. این اقدام پس از سال‌ها کمپین‌های شورای ملی مقاومت ایران و فشارهای پارلمان اروپا، در پاسخ به سرکوب گسترده اعتراضات داخلی ایران و نقش سپاه در صدور تروریسم صورت گرفت. سپاه، به‌عنوان ارگان محوری رژیم ولایت فقیه، مسئول جنایات علیه بشریت، نسل‌کشی و جنگ‌افروزی خوانده شد و لیست‌گذاری آن گامی تعیین‌کننده برای پایان مماشات و حمایت از مقاومت مردم ایران محسوب می‌شود.[۱][۲]

شرح جزئیات

در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ (۹ بهمن ۱۴۰۴)، اتحادیه اروپا در یک تصمیم تاریخی، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) را به‌طور رسمی در فهرست سازمان‌های تروریستی خود قرار داد. این اقدام، که با اجماع کامل وزرای امور خارجه ۲۷ کشور عضو در شورای امور خارجه اتحادیه اروپا اتخاذ شد، پاسخی مستقیم به سرکوب خونین اعتراضات سراسری در ایران، کشتار هزاران معترض و جنایات علیه بشریت توسط سپاه بود. مریم رجوی، رئیس‌جمهور برگزیده شورای ملی مقاومت ایران، این تصمیم را «پاسخ مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین» خواند و تأکید کرد که سپاه ارگان محوری سرکوب، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی است که باید از سه دهه پیش لیست‌گذاری می‌شد. او خواستار تکمیل این اقدام با تعطیلی سفارت‌های رژیم، اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه، قطع شریان‌های مالی رژیم و به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شد. پیش از این، ایالات متحده (۲۰۱۹)، کانادا (۲۰۲۴) و استرالیا سپاه را تروریستی شناخته بودند. فشارهای پارلمان اروپا، قطعنامه‌های متعدد (مانند قطعنامه ژانویه ۲۰۲۶)، کمپین‌های گسترده شورای ملی مقاومت ایران و افشاگری‌های مقاومت ایران نقش کلیدی در این تغییر داشت. این فهرست‌گذاری سپاه را هم‌تراز با گروه‌های تروریستی مانند داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار داد و عواقب عملی مانند مسدود شدن دارایی‌ها، ممنوعیت حمایت مالی و سفر برای اعضای آن را به همراه داشت. مقاله مقاومت ایران بر انحلال کامل سپاه تأکید دارد و آن را تقاضای مردم ایران می‌داند، مشابه انحلال ساواک شاه. این تصمیم نماد پایان سیاست مماشات اروپا با رژیم ایران، حمایت از مبارزه مردم ایران برای آزادی و برقراری جمهوری دموکراتیک مبتنی بر اعلامیه جهانی حقوق بشر است.[۱][۳][۲][۴][۵]

زمینه تاریخی و تلاش‌های مقاومت ایران

تلاش برای لیست‌گذاری سپاه ریشه در تأسیس آن توسط خمینی در ۱۳۵۸ دارد. سپاه به‌عنوان نیروی سرکوبگر داخلی و صادرکننده تروریسم، از همان ابتدا در کشتارهای ترکمن‌صحرا، کردستان و خوزستان نقش داشت. طبق اساسنامه سپاه (مصوب ۱۳۶۰)، آن زیر فرمان مستقیم ولی فقیه قرار دارد و وظیفه حفظ و گسترش نظام ولایت فقیه را بر عهده دارد. مقاومت ایران، از جمله مسعود رجوی، از دهه‌ها پیش انحلال سپاه را مطالبه می‌کرد. در ۲۵ مرداد ۱۳۹۹، مسعود رجوی نخستین بار ضرورت «انحلال سپاه» را مطرح کرد و در ۳ خرداد ۱۴۰۱، در پیامی با عنوان «انحلال سپاه پاسداران خواست مردم و مقاومت ایران»، تأکید کرد که سپاه نیروی محوری سرکوب و ابزار حفظ دیکتاتوری مذهبی است و لیست‌گذاری کافی نیست؛ باید منحل شود.[۲] کمپین لیست‌گذاری در سطح بین‌المللی توسط شورای ملی مقاومت ایران پیگیری شد. ایالات متحده در آوریل ۲۰۱۹ سپاه را به‌عنوان سازمان تروریستی خارجی (FTO) معرفی کرد – اولین بار برای یک نیروی نظامی رسمی یک کشور. کانادا در ژوئن ۲۰۲۴ این اقدام را تکرار کرد. در اتحادیه اروپا، بحث‌ها از ۲۰۱۷ شدت گرفت، اما موانع حقوقی (سپاه بخشی از ساختار دولتی ایران) و نگرانی‌های دیپلماتیک (مانند مذاکرات هسته‌ای) مانع بود. پارلمان اروپا در قطعنامه‌های متعدد، از جمله ژانویه ۲۰۲۳ و ۲۰۲۶، خواستار لیست‌گذاری شد.[۴][۵][۶]

نقش کلیدی مریم رجوی و شورای ملی مقاومت ایران در کمپین لیست‌گذاری

مریم رجوی از دهه‌های گذشته، لیست‌گذاری سپاه پاسداران را یکی از مطالبات اصلی مقاومت ایران معرفی کرده بود. او بارها در سخنرانی‌های خود در پارلمان اروپا، کنفرانس‌های بریتانیا، آمریکا و سایر کشورها تأکید کرد که سپاه نه تنها نیروی نظامی، بلکه «ارگان محوری سرکوب داخلی، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی» است و بدون لیست‌گذاری آن، هیچ سیاست مؤثری در قبال رژیم ایران ممکن نیست. در پیام ویژه خود به مناسبت تصمیم اتحادیه اروپا (منتشرشده در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶)، مریم رجوی نوشت:«لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا پاسخی مبرم به قتل‌عام جوانان قیام‌آفرین ایران است. این تصمیم دیرهنگام اما ضروری بود. سپاه پاسداران از سه دهه پیش باید در فهرست تروریستی قرار می‌گرفت. این اقدام گامی تعیین‌کننده در جهت پایان مماشات با رژیم آخوندی و حمایت از مردم ایران برای سرنگونی است.»او در ادامه، خواستار اقدامات تکمیلی شد: تعطیلی سفارتخانه‌ها و نمایندگی‌های رژیم در اروپا اخراج دیپلمات‌ها و مزدوران سپاه از خاک اروپا قطع شریان‌های مالی رژیم به‌رسمیت شناختن حق جوانان ایرانی برای مبارزه با سپاه و سرنگونی رژیم شورای ملی مقاومت ایران نیز کمپین گسترده‌ای را از سال‌ها پیش راه‌اندازی کرد. این شورا با ارائه اسناد و شواهد جنایات سپاه (از جمله نقش در قتل‌عام ۱۳۶۷، سرکوب اعتراضات ۱۳۹۶، ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱، و صدور تروریسم به اروپا) فشار بر پارلمان اروپا و دولت‌های عضو را افزایش داد. قطعنامه‌های پارلمان اروپا در ژانویه ۲۰۲۳، اکتبر ۲۰۲۴ و ژانویه ۲۰۲۶ مستقیماً نتیجه این کمپین‌ها بودند و خواستار لیست‌گذاری فوری سپاه شدند.[۱][۳][۲]

دلایل تصمیم اتحادیه اروپا در ژانویه ۲۰۲۶

کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا
کایا کالاس مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا

تصمیم نهایی در نشست شورای امور خارجه اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶ اتخاذ شد. کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه، پس از نشست اعلام کرد:«سرکوب نمی‌تواند بدون پاسخ بماند. هر رژیمی که هزاران نفر از مردم خود را بکشد، در حال نابودی خود است. سپاه پاسداران نقش محوری در این جنایات دارد.»اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، نیز این اقدام را «بسیار دیرهنگام اما ضروری» توصیف کرد. دلایل اصلی عبارت بودند از: سرکوب خونین اعتراضات سراسری پس از کشته شدن مهسا امینی و ادامه خیزش‌های ۱۴۰۴–۱۴۰۵ کشتار صدها معترض در ژانویه ۲۰۲۶ و نقش مستقیم سپاه در تیراندازی به معترضان افشای نقش سپاه در برنامه هسته‌ای، موشکی و حمایت از گروه‌های تروریستی نیابتی در منطقه (حزب‌الله، حماس، حوثی‌ها) تهدید امنیت اروپا از طریق فعالیت‌های جاسوسی و ترور مخالفان ایرانی در خاک اروپا فرانسه و اسپانیا که پیش‌تر مخالف بودند، پس از فشارهای داخلی و شواهد جدید، در روزهای پایانی به اجماع پیوستند. این تصمیم با استناد به مقررات مبارزه با تروریسم اتحادیه اروپا (Regulation (EU) 2017/1509) اتخاذ شد.[۴][۷]

عواقب عملی لیست‌گذاری

لیست‌گذاری سپاه پاسداران عواقب فوری و گسترده‌ای داشت، شامل: مسدود شدن دارایی‌ها: تمام دارایی‌های شناخته‌شده سپاه و شرکت‌های وابسته در اروپا مسدود شد. ممنوعیت حمایت مالی: هرگونه کمک مالی، فنی یا مادی به سپاه جرم‌انگاری شد و قابل پیگرد کیفری است. ممنوعیت سفر: اعضای سپاه (از فرماندهان تا نیروهای عادی) از ورود به خاک اتحادیه اروپا منع شدند. هم‌ترازی با گروه‌های تروریستی: سپاه در کنار داعش، القاعده، حماس و حزب‌الله قرار گرفت و از نظر حقوقی و سیاسی وضعیت مشابه یافت. این اقدام، فشار اقتصادی بر رژیم را افزایش داد و راه را برای اقدامات قضایی علیه فرماندهان سپاه در دادگاه‌های اروپا باز کرد.[۲][۷]

واکنش رژیم ایران به لیست‌گذاری

رژیم جمهوری اسلامی بلافاصله پس از اعلام تصمیم اتحادیه اروپا، واکنش تندی نشان داد. وزارت امور خارجه رژیم در بیانیه‌ای این اقدام را «غیرقانونی، سیاسی و مداخله‌جویانه» خواند و تهدید کرد که «پاسخ متناسب» خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه رژیم، ناصر کنعانی، گفت: «این تصمیم اتحادیه اروپا بخشی از توطئه صهیونیستی-آمریکایی علیه ایران است و سپاه پاسداران نیروی رسمی و قانونی کشور است.»در داخل ایران، رسانه‌های حکومتی مانند کیهان و فارس، لیست‌گذاری را «جنگ اقتصادی جدید» توصیف کردند و خواستار اقدامات تلافی‌جویانه مانند اخراج دیپلمات‌های اروپایی یا افزایش فعالیت‌های نیابتی در منطقه شدند. فرماندهان سپاه نیز بیانیه‌هایی صادر کردند که در آن اتحادیه اروپا را «دشمن اسلام و مقاومت» خواندند و تأکید کردند که این اقدام «عزم سپاه را برای دفاع از انقلاب قوی‌تر می‌کند.» با این حال، تحلیلگران مقاومت ایران این واکنش‌ها را نشانه ضعف رژیم دانستند. مریم رجوی در ادامه پیام خود نوشت: «رژیم با تهدید و لفاظی سعی دارد شکست خود را پنهان کند، اما این لیست‌گذاری نشان‌دهنده پایان دوران مماشات و آغاز انزوای کامل رژیم است.»[۱][۲]

واکنش مقاومت ایران و جامعه بین‌المللی

شورای ملی مقاومت ایران و سازمان مجاهدین خلق این تصمیم را پیروزی بزرگ مقاومت مردم ایران توصیف کردند. در مقاله‌ای با عنوان «از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران»، تأکید شد که لیست‌گذاری تنها گام اول است و هدف نهایی انحلال کامل سپاه است – مشابه انحلال ساواک پس از انقلاب ۱۳۵۷. مقاله یادآوری کرد که مسعود رجوی از سال ۱۳۹۹ انحلال سپاه را مطالبه کرده بود و اکنون زمان آن فرا رسیده که جامعه جهانی از حق مردم ایران برای سرنگونی رژیم و انحلال ابزار اصلی سرکوب حمایت کند. در سطح بین‌المللی، ایالات متحده از تصمیم اتحادیه اروپا استقبال کرد و آن را «گامی مهم در جهت فشار حداکثری بر رژیم ایران» خواند. کانادا و استرالیا (که پیش‌تر سپاه را تروریستی شناخته بودند) بیانیه‌هایی صادر کردند و خواستار هماهنگی بیشتر شدند. پارلمان اروپا نیز در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم نتیجه قطعنامه‌های متعدد آن است و اکنون زمان اجرای تحریم‌های گسترده‌تر علیه فرماندهان سپاه فرا رسیده است. سازمان‌های حقوق بشری مانند عفو بین‌الملل و دیده‌بان حقوق بشر نیز از لیست‌گذاری استقبال کردند و آن را فرصتی برای پیگیری قضایی جنایات سپاه در دادگاه‌های اروپا دانستند. برخی کشورها مانند آلمان و هلند اعلام کردند که تحقیقات قضایی علیه اعضای سپاه در خاک خود را تسریع خواهند کرد.[۴][۶][۷]

جمع‌بندی و چشم‌انداز آینده

لیست‌گذاری سپاه پاسداران توسط اتحادیه اروپا در ۲۹ ژانویه ۲۰۲۶، نقطه عطفی در سیاست خارجی اروپا در قبال ایران بود. این اقدام نه تنها فشار اقتصادی و حقوقی بر رژیم را افزایش داد، بلکه پیام روشنی به مردم ایران فرستاد: جامعه بین‌المللی دیگر سیاست مماشات را ادامه نمی‌دهد و از مبارزه مردم برای آزادی حمایت می‌کند. مریم رجوی در پایان پیام خود تأکید کرد: «این گام، آغاز پایان رژیم آخوندی است. آینده ایران، جمهوری دموکراتیک، سکولار و کثرت‌گرا خواهد بود که در آن سپاه پاسداران جایی ندارد و به تاریخ سپرده می‌شود.»مقاومت ایران بر این باور است که لیست‌گذاری باید به انحلال کامل سپاه منجر شود و این امر تنها با ادامه قیام مردم ایران و فشارهای بین‌المللی ممکن است. این تصمیم، در کنار اقدامات پیشین ایالات متحده و کانادا، رژیم را در انزوای بی‌سابقه‌ای قرار داد و امید به پیروزی قریب‌الوقوع مقاومت را افزایش داد.

منابع

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ خانم مریم رجوی: لیست‌گذاری سپاه پاسداران
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ مقاومت ایران: از طرح لیست‌گذاری تا انحلال سپاه پاسداران
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ پست مریم رجوی در X درباره لیست‌گذاری سپاه پاسداران
  4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ EU Officially Designates Iran's IRGC as a Terrorist Organization
  5. ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ Designation of the Islamic Revolutionary Guard Corps
  6. ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ Resolution on the situation in Iran
  7. ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ EU agrees to designate Iran's Revolutionary Guard Corps as terrorist group
برگرفته از «https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=کاربر:Alireza_k_h/صفحه_تمرین&oldid=85305»