کاربر:Hamidreza/صفحه تمرین2: تفاوت میان نسخه‌ها

**دیوید مک‌میلان**
دیوید مک‌میلان
متولد	۱۶ مارس ۱۹۶۸;
محل زندگی	پرینستون، ایالات متحده
ملیت	بریتانیایی-آمریکایی
جوایز	جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۲۱؛ عضویت انجمن سلطنتی

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

دیداریویکی‌متن

نسخهٔ ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۱۹

دیوید ویلیام کراوچر مک‌میلان (David W. C. MacMillan؛ زادهٔ ۱۶ مارس ۱۹۶۸) شیمی‌دان آلی اسکاتلندی-آمریکایی و استاد دانشگاه پرینستون است. او به‌خاطر توسعهٔ کاتالیز آلی نامتقارن و پیشبرد فوتوکاتالیز شناخته می‌شود. مک‌میلان در سال ۲۰۲۱، به‌طور مشترک با بنیامین لیست، جایزهٔ نوبل شیمی را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای توسعهٔ کاتالیز آلی نامتقارن» اعلام شد.^[۱]

کاتالیزور ماده‌ای است که سرعت یک واکنش شیمیایی را افزایش می‌دهد، بدون آن‌که در پایان واکنش مصرف شود. پیش از کار مک‌میلان و لیست، شیمی‌دانان عمدتاً بر دو نوع کاتالیزور، یعنی فلزات و آنزیم‌ها، تکیه داشتند. کاتالیز آلی امکان استفاده از مولکول‌های کوچکِ دارای کربن را برای هدایت واکنش‌ها فراهم کرد. این مولکول‌ها معمولاً ارزان‌تر، در دسترس‌تر و کم‌خطرتر از بسیاری از کاتالیزورهای فلزی هستند.

زندگی و تحصیلات

دیوید مک‌میلان در شهر بل‌شیل در اسکاتلند متولد شد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ شیمی در دانشگاه گلاسگو آغاز کرد و در سال ۱۹۸۹ مدرک کارشناسی گرفت. مک‌میلان در سال ۱۹۹۰ دورهٔ دکترای خود را زیر نظر لری آورمن در دانشگاه کالیفرنیا، ارواین، آغاز کرد و در سال ۱۹۹۶ دکترای شیمی گرفت.^[۲]

او پس از دکترا به‌عنوان پژوهشگر پسادکترا نزد دیو ایوانز در دانشگاه هاروارد فعالیت کرد. مک‌میلان در سال ۱۹۹۸ به هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی پیوست و در سال ۲۰۰۰ به مؤسسهٔ فناوری کالیفرنیا رفت. او در سال ۲۰۰۶ به دانشگاه پرینستون منتقل شد و در این دانشگاه به مقام استاد ممتاز شیمی رسید. مک‌میلان از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ریاست گروه شیمی پرینستون را بر عهده داشت.^[۳]

کاتالیز آلی نامتقارن

بسیاری از مولکول‌های شیمیایی در دو شکل ساخته می‌شوند که تصویر آینه‌ای یکدیگرند. این دو شکل را انانتیومر می‌نامند. اگرچه فرمول شیمیایی آن‌ها یکسان است، ممکن است در بدن انسان عملکردهای کاملاً متفاوتی داشته باشند. در ساخت داروها معمولاً تنها یکی از این دو شکل مطلوب است و شکل دیگر ممکن است بی‌اثر یا حتی زیان‌آور باشد.

مک‌میلان و بنیامین لیست در سال ۲۰۰۰، مستقل از یکدیگر، نشان دادند که می‌توان از مولکول‌های آلی کوچک برای ساخت ترجیحی یکی از دو شکل آینه‌ای استفاده کرد. این روش کاتالیز آلی نامتقارن نام گرفت. در این روش، کاتالیزور آلی با مواد اولیه برهم‌کنش می‌کند و مسیر واکنش را به‌گونه‌ای تغییر می‌دهد که محصول اصلی با آرایش فضایی مطلوب ساخته شود.^[۴]

اهمیت این روش در سادگی و انعطاف‌پذیری آن بود. بسیاری از کاتالیزورهای آلی از عناصری مانند کربن، هیدروژن، اکسیژن، نیتروژن، گوگرد یا فسفر تشکیل می‌شوند. برخلاف برخی فلزات گران‌بها و کمیاب، این مواد معمولاً به مقدار بیشتری در دسترس‌اند و در بسیاری از فرایندها سمیت و هزینهٔ کمتری دارند.

نقش در داروسازی و شیمی سبز

ساخت مولکول‌های پیچیده برای تولید دارو، مواد کشاورزی، رنگ‌ها و مواد پیشرفته ضروری است. روش‌های سنتی سنتز ممکن است به مراحل متعدد، حلال‌های خطرناک و فلزات سنگین نیاز داشته باشند. کاتالیز آلی امکان طراحی واکنش‌هایی با مراحل کمتر و پسماند پایین‌تر را فراهم کرده است.

در صنعت داروسازی، انتخاب شکل فضایی مناسب یک مولکول اهمیت زیادی دارد. کاتالیزورهای آلی می‌توانند به تولید انتخابی همان شکل کمک کنند و میزان جداسازی و دورریز مواد نامطلوب را کاهش دهند. آکادمی سلطنتی علوم سوئد اعلام کرد که این حوزه تأثیر زیادی بر پژوهش‌های دارویی گذاشته و شیمی را سبزتر کرده است.^[۴]

کاتالیز آلی همچنین امکان تولید ترکیباتی را فراهم می‌کند که در سلول‌های خورشیدی، مواد پلیمری، الیاف، شامپو، مواد شوینده و دیگر محصولات روزمره کاربرد دارند. این روش به‌تنهایی همهٔ مشکلات زیست‌محیطی صنعت شیمی را حل نمی‌کند، اما ابزار دیگری برای کاهش مصرف مواد کمیاب و خطرناک در اختیار شیمی‌دانان قرار می‌دهد.

فوتوکاتالیز و نور مرئی

یکی از حوزه‌های مهم پژوهشی مک‌میلان فوتوکاتالیز اکسایش-کاهش یا فوتوردُکس است. در این روش از نور، به‌ویژه نور مرئی، برای برانگیختن مولکول‌ها و جابه‌جایی الکترون‌ها استفاده می‌شود. جابه‌جایی کنترل‌شدهٔ الکترون می‌تواند پیوندهای شیمیایی را بشکند یا پیوندهای تازه‌ای ایجاد کند.

مک‌میلان و گروه او نشان دادند که می‌توان فوتوکاتالیز را با کاتالیز آلی ترکیب کرد. این ترکیب، مسیرهای تازه‌ای برای ساخت مولکول‌های آلی ایجاد کرد و به شیمی‌دانان اجازه داد واکنش‌هایی را انجام دهند که با روش‌های معمول دشوار یا غیرممکن بودند. دانشگاه پرینستون او را از رهبران فوتوکاتالیز، در کنار کاتالیز آلی نامتقارن، معرفی کرده است.^[۳]

در فوتوکاتالیز، نور معمولی می‌تواند به‌جای برخی مواد شیمیایی سخت و فلزات کمیاب به کار رود. با این حال، مناسب‌بودن هر روش به نوع واکنش، بازده، مقیاس تولید و هزینهٔ انرژی بستگی دارد. پژوهش‌های مک‌میلان این حوزه را به یکی از شاخه‌های مهم شیمی آلی مدرن تبدیل کرده است.

گسترش پژوهش و آموزش

مک‌میلان علاوه بر فعالیت آزمایشگاهی، در ایجاد همکاری‌های میان‌رشته‌ای در پرینستون نقش داشته است. او از رهبران ابتکار کاتالیز پرینستون بوده؛ برنامه‌ای که شیمی‌دانان، مهندسان و پژوهشگران حوزه‌های دیگر را برای توسعهٔ روش‌های تازهٔ کاتالیز به هم نزدیک می‌کند.

گروه پژوهشی او بیش از یک دهه در توسعهٔ فوتوکاتالیز و کاتالیز آلی فعالیت کرده و روش‌های آن در پژوهش‌های دانشگاهی و صنعتی به کار رفته‌اند. مک‌میلان در سخنرانی‌ها و فعالیت‌های آموزشی خود بر این نکته تأکید کرده است که شیمی باید علاوه بر حل مسائل بنیادی، به بهبود سلامت انسان و کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی کمک کند.

جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۲۱

آکادمی سلطنتی علوم سوئد در ۶ اکتبر ۲۰۲۱ جایزهٔ نوبل شیمی را به‌طور مشترک به دیوید مک‌میلان و بنیامین لیست اعطا کرد. ارزش جایزه ۱۰ میلیون کرون سوئد بود که میان دو برنده تقسیم شد. مک‌میلان دومین برندهٔ نوبل شیمی با پیشینهٔ اسکاتلندی و نخستین عضو هیئت علمی پرینستون بود که این جایزه را دریافت کرد.^[۴]

کمیتهٔ نوبل، کاتالیز آلی را «ابزاری دقیق برای ساخت مولکول‌ها» توصیف کرد. از نگاه کمیته، مک‌میلان و لیست نشان دادند که مولکول‌های کوچک آلی می‌توانند واکنش‌های متنوعی را هدایت کنند و شیمی‌دانان را قادر سازند داروها و مواد جدید را با گزینش‌پذیری بالاتر بسازند.

مک‌میلان عضو انجمن سلطنتی بریتانیا، عضو متناظر انجمن سلطنتی ادینبرو و عضو آکادمی ملی علوم ایالات متحده است. او جوایز دیگری مانند جایزهٔ صدسالانهٔ انجمن سلطنتی شیمی، جایزهٔ گابور سومورژای و جایزهٔ ریوجی نویوری را نیز دریافت کرده است.^[۳]

حمایت از مقاومت ایران

نام دیوید مک‌میلان در فهرست امضاکنندگان بیانیهٔ مشترک ۵۶ برندهٔ نوبل در حمایت از اجلاس ایران آزاد در سال ۲۰۲۲ آمده است. شورای ملی مقاومت ایران در گزارش خود، او را با عنوان «دیوید مک‌میلان، برندهٔ نوبل شیمی ۲۰۲۱، بریتانیا» معرفی کرده است.^[۵]

بر اساس متن این بیانیه، امضاکنندگان نگرانی خود را دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران اعلام کرده و از مبارزهٔ مردم ایران برای آزادی و دموکراسی حمایت کرده‌اند. آنان همچنین از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی برای آیندهٔ ایران پشتیبانی کرده‌اند؛ طرحی که بر انتخابات آزاد، حق رأی همگانی، برابری جنسیتی، دینی و قومی، جدایی دین از دولت، همزیستی مسالمت‌آمیز و ایران غیراتمی تأکید دارد.

نام مک‌میلان در فهرست امضاکنندگان نامهٔ ۷۵ برندهٔ نوبل در حمایت از مقاومت و خیزش مردم ایران در سال ۲۰۲۳ نیز آمده است. شورای ملی مقاومت گزارش کرده است که این نامه از خواست مردم ایران برای آزادی و جمهوری دموکراتیک حمایت می‌کند و سرکوب و اعدام‌ها در ایران را محکوم می‌نماید.^[۶]

منابع

[نوبل-اطلاعات-1] David W.C. MacMillan – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل

[پرینستون-زندگی-2] Dave MacMillan، گروه مک‌میلان در دانشگاه پرینستون

[پرینستون-نوبل-3] ۳٫۰ ^۳٫۱ ^۳٫۲ Princeton’s David MacMillan receives Nobel Prize in chemistry، دانشگاه پرینستون

[نوبل-بیانیه-4] ۴٫۰ ^۴٫۱ ^۴٫۲ The Nobel Prize in Chemistry 2021، بیانیهٔ آکادمی سلطنتی علوم سوئد

[شورا-۲۰۲۲-5] Joint Statement of 56 Nobel Laureates In Support of Free Iran Summit 2022، شورای ملی مقاومت ایران، ۲۹ اوت ۲۰۲۲

[شورا-۲۰۲۳-6] Seventy-five Nobel Laureates Support Iran’s Resistance and Uprising، شورای ملی مقاومت ایران، ۲۸ ژوئن ۲۰۲۳

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-درحال ویرایش
+{{جعبه اطلاعات دانشمند
+| نام                    = دیوید مک‌میلان
+| نام انگلیسی            = David W. C. MacMillan
+| تصویر                  =دیوید مک‌میلان.jpg
+| توضیح تصویر            =
+| نام اصلی               = دیوید ویلیام کراوچر مک‌میلان
+| زمینه فعالیت           = شیمی آلی و کاتالیز
+| ملیت                   = بریتانیایی-آمریکایی
+| تاریخ تولد             = ۱۶ مارس ۱۹۶۸
+| محل تولد               = بل‌شیل، اسکاتلند
+| والدین                 =
+| تاریخ مرگ              =
+| محل مرگ                =
+| علت مرگ                =
+| محل زندگی              = پرینستون، ایالات متحده
+| مختصات محل زندگی       =
+| مدفن                   =
+| در زمان حکومت          =
+| اتفاقات مهم            = توسعهٔ کاتالیز آلی نامتقارن و فوتوکاتالیز
+| نام دیگر               = دیو مک‌میلان
+| لقب                    =
+| بنیانگذار              = از بنیان‌گذاران کاتالیز آلی نامتقارن
+| پیشه                   = شیمی‌دان و استاد دانشگاه
+| سال‌های فعالیت         = از دههٔ ۱۹۹۰
+| سبک پژوهشی             = سنتز آلی، کاتالیز و شیمی سبز
+| آثار مهم               = کاتالیزورهای آلی و فوتوردُکس
+| مقالات                 =
+| جوایز                  = جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۲۱؛ عضویت انجمن سلطنتی
+| علت شهرت               = توسعهٔ کاتالیز آلی نامتقارن
+| تأثیرگذاشته بر         = داروسازی، شیمی سبز و سنتز مولکولی
+| تأثیرپذیرفته از         = شیمی آلی سنتزی و کاتالیز
+| وبگاه                  = https://macmillan.princeton.edu/dave-macmillan/
+| تحصیلات                = دکترای شیمی، دانشگاه کالیفرنیا، ارواین
+| دانشگاه                = دانشگاه پرینستون
+| حوزه                   = کاتالیز آلی، فوتوکاتالیز و شیمی آلی
+| همسر                   =
+| فرزندان                =
+| گفتاورد                =
+| امضا                   =
+}}
-{{جعبه زندگینامه
+'''دیوید ویلیام کراوچر مک‌میلان''' ('''David W. C. MacMillan'''؛ زادهٔ ۱۶ مارس ۱۹۶۸) شیمی‌دان آلی اسکاتلندی-آمریکایی و استاد دانشگاه پرینستون است. او به‌خاطر توسعهٔ کاتالیز آلی نامتقارن و پیشبرد فوتوکاتالیز شناخته می‌شود. مک‌میلان در سال ۲۰۲۱، به‌طور مشترک با [[بنیامین لیست]]، جایزهٔ نوبل شیمی را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای توسعهٔ کاتالیز آلی نامتقارن» اعلام شد.<ref name="نوبل-اطلاعات">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2021/macmillan/facts/ David W.C. MacMillan – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>
-|نام_شخص=امیرحسین و احمدرضا فیضی
-|تصویر=امیرحسین و احمدرضا فیضی.jpg
-|عرض_تصویر=260px
-|توضیح_تصویر=شهدای شادی پس از مرگ علی‌خامنه‌ای
-|تاریخ_تولد=
-|محل_تولد=کرج -شهریار
-|تاریخ_مرگ=۱۸ دی ۱۴۰۴
-|ملیت=ایرانی
-|محل_مرگ=فردیس کرج
-|مدفن=«بهشت علی» اشتهارد- قطعه یک
-|علت مرگ=شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر حکومتی
-|شناخته‌شده برای=
-|همسر=
-|والدین=«سودابه آفرینی» و «ولی فیضی»
-|تاریخ تولد=احمدرضا ۲۲اسفند ۱۳۸۹- امیرحسین ۱۶فروردین ۱۳۸۵
-|تاریخ مرگ=۹اسفند ۱۴۰۴
-}}'''امیرحسین فیضی''' (زاده ۱۶فروردین ۱۳۸۵ در کرج- جان‌باخته ۹اسفند ۱۴۰۴) و '''احمدرضا فیضی''' (زاده ۲۲اسفند ۱۳۸۹ در شهریار- جان‌باخته ۹اسفند ۱۴۰۴) دو برادر نوجوان بودند که در پی شادی و اعلام خبر مرگ [[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]] بر اثر شلیک نیروهای مسلح حکومتی در ۹اسفند ۱۴۰۴ در فردیس کرج کشته شدند. این واقعه در زمره رویدادهای خونینِ روزها و ساعات پس از اعلام خبر مرگ خامنه‌ای قرار می‌گیرد و در حافظه اعتراضی معترضان به‌عنوان نمونه‌ای از سرکوب خشونت‌آمیز شادی‌های خیابانی ثبت شده است.
-== زندگی و پیش‌زمینه ==
+کاتالیزور ماده‌ای است که سرعت یک واکنش شیمیایی را افزایش می‌دهد، بدون آن‌که در پایان واکنش مصرف شود. پیش از کار مک‌میلان و لیست، شیمی‌دانان عمدتاً بر دو نوع کاتالیزور، یعنی فلزات و آنزیم‌ها، تکیه داشتند. کاتالیز آلی امکان استفاده از مولکول‌های کوچکِ دارای کربن را برای هدایت واکنش‌ها فراهم کرد. این مولکول‌ها معمولاً ارزان‌تر، در دسترس‌تر و کم‌خطرتر از بسیاری از کاتالیزورهای فلزی هستند.
-هر دو برادر مهربان و انسان‌دوست بودند. امیر حسین، روحیه‌ای مبارز داشت و در [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] حضور فعال داشت. او عاشق تحصیل و درس خواندن بود و بیشتر وقت خود را پای کامپیوتر مطالعه می‌کرد ومی‌خواست امسال در کنکور پزشکی شرکت کند وبرای ادامه تحصیل در رشته دندانپزشکی به‌روسیه برود.
-احمدرضا، دانش‌آموز۱۶ساله دبیرستانی بود و همیشه روزه می‌گرفت و می‌گفت ثوابش به‌شهدای قیام برسد. ۲۲اسفند روز تولدش است.<ref name=":0">[https://iranwire.com/fa/features/150209-%D8%A7%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D9%81%DB%8C%D8%B6%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF/ احمدرضا و امیرحسین فیضی؛ برای مرگ خامنه‌ای شادی کردند، کشته شدند-ایران‌وایر]</ref><ref name=":1">[https://www.radiofarda.com/a/33702267.html دو برادر که پس از شادی برای مرگ علی خامنه‌ای کشته شدند-رادیوفردا]</ref>
+== زندگی و تحصیلات ==
-== واقعه کشته شدن ==
+دیوید مک‌میلان در شهر بل‌شیل در اسکاتلند متولد شد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشتهٔ شیمی در دانشگاه گلاسگو آغاز کرد و در سال ۱۹۸۹ مدرک کارشناسی گرفت. مک‌میلان در سال ۱۹۹۰ دورهٔ دکترای خود را زیر نظر لری آورمن در دانشگاه کالیفرنیا، ارواین، آغاز کرد و در سال ۱۹۹۶ دکترای شیمی گرفت.<ref name="پرینستون-زندگی">[https://macmillan.princeton.edu/dave-macmillan/ Dave MacMillan، گروه مک‌میلان در دانشگاه پرینستون]</ref>
-واقعه تلخ نهم اسفندماه در فردیس کرج، زمانی رقم خورد که احمدرضا و امیرحسین فیضی، دو برادر ۱۵ و ۱۹ ساله، به همراه پدرشان در پی انتشار خبر مرگ [[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]] در حال ابراز شادی و بوق زدن بودند.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
-در پی یک مشاجره لفظی با مأموران سرکوبگر جمهوری‌اسلامی، خودروی آن‌ها به رگبار بسته شد که در این تیراندازی وحشیانه، در همان لحظه گلوله از ناحیه پشت احمدرضا عبور کرده وبه قلب او اصابت می‌کند و به‌شهادت می‌رسد و امیرحسین نیز بر اثر جراحات شدید ناشی از گلوله‌های جنگی از ناحیه پهلو زخمی می‌شود و بعد از رساندن او به درمانگاه به شهادت می‌رسد.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
+او پس از دکترا به‌عنوان پژوهشگر پسادکترا نزد دیو ایوانز در دانشگاه هاروارد فعالیت کرد. مک‌میلان در سال ۱۹۹۸ به هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیا، برکلی پیوست و در سال ۲۰۰۰ به مؤسسهٔ فناوری کالیفرنیا رفت. او در سال ۲۰۰۶ به دانشگاه پرینستون منتقل شد و در این دانشگاه به مقام استاد ممتاز شیمی رسید. مک‌میلان از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ ریاست گروه شیمی پرینستون را بر عهده داشت.<ref name="پرینستون-نوبل">[https://www.princeton.edu/news/2021/10/06/princetons-david-macmillan-receives-nobel-prize-chemistry Princeton’s David MacMillan receives Nobel Prize in chemistry، دانشگاه پرینستون]</ref>
-گزارش‌ها حاکی از رفتار غیرانسانی مأموران در صحنه و ضرب‌وشتم خانواده در درمانگاه است، به طوری که حتی از تحویل پیکرها خودداری کرده و آن را منوط به تسلیم شدن پدر خانواده و بسیجی نامیدن دو شهید کردند که مادر آن‌ها از این‌کار سرباز می‌زند.
+== کاتالیز آلی نامتقارن ==
-در نهایت، روز ۱۳اسفند، پیکر این دو نوجوان در فضایی به شدت امنیتی و دور از محل زندگی‌شان در آرامستان «بهشت علی» به خاک سپرده شدند.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":2">[https://bazdashtshodegan.com/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%81%D9%87/ از تئوریزه کردن «سنگسار» تا فرمان «خفه‌کردن در جا»-صدای بازداشت‌شدگان]</ref>
+بسیاری از مولکول‌های شیمیایی در دو شکل ساخته می‌شوند که تصویر آینه‌ای یکدیگرند. این دو شکل را انانتیومر می‌نامند. اگرچه فرمول شیمیایی آن‌ها یکسان است، ممکن است در بدن انسان عملکردهای کاملاً متفاوتی داشته باشند. در ساخت داروها معمولاً تنها یکی از این دو شکل مطلوب است و شکل دیگر ممکن است بی‌اثر یا حتی زیان‌آور باشد.
-== بازتاب رسانه‌ای و حقوقی ==
+مک‌میلان و بنیامین لیست در سال ۲۰۰۰، مستقل از یکدیگر، نشان دادند که می‌توان از مولکول‌های آلی کوچک برای ساخت ترجیحی یکی از دو شکل آینه‌ای استفاده کرد. این روش کاتالیز آلی نامتقارن نام گرفت. در این روش، کاتالیزور آلی با مواد اولیه برهم‌کنش می‌کند و مسیر واکنش را به‌گونه‌ای تغییر می‌دهد که محصول اصلی با آرایش فضایی مطلوب ساخته شود.<ref name="نوبل-بیانیه">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2021/press-release/ The Nobel Prize in Chemistry 2021، بیانیهٔ آکادمی سلطنتی علوم سوئد]</ref>
-کشته شدن احمدرضا و امیرحسین فیضی نیز در قالب «کشتار پس از مرگ خامنه‌ای» و ادامه الگوی سرکوب خونین [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|اعتراضات سراسری دی‌ماه ۱۴۰۴]]  جای‌می‌گیرد وبر این نکته تأکید می‌شود که نیروهای مسلح جمهوری اسلامی حتی در مواجهه با نوجوانان و افراد کم‌سن‌وسال، از شلیک گلوله و به‌کارگیری سلاح گرم خودداری نمی‌کنند.<ref name=":2" />
-این واقعه در کنار پرونده‌های دیگر [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴|جانباختگان اعتراضات]] و رخدادهای سیاسی سال ۱۴۰۴ مطرح شده و به‌عنوان نمونه‌ای از استفاده مرگبار از قوه قهریه علیه شهروندان بی‌سلاح، به ویژه افراد زیر ۱۸ سال، مورد اشاره قرار می‌گیرد.
+اهمیت این روش در سادگی و انعطاف‌پذیری آن بود. بسیاری از کاتالیزورهای آلی از عناصری مانند کربن، هیدروژن، اکسیژن، نیتروژن، گوگرد یا فسفر تشکیل می‌شوند. برخلاف برخی فلزات گران‌بها و کمیاب، این مواد معمولاً به مقدار بیشتری در دسترس‌اند و در بسیاری از فرایندها سمیت و هزینهٔ کمتری دارند.
-نام احمدرضا و امیرحسین فیضی در روایت‌های اعتراضی و در افکار عمومی، به‌عنوان «شهدا» یا کشته‌شدگان راه اعتراض به نظام سیاسی موجود و نماد سرکوب شادی مردمی پس از مرگ رهبر جمهوری اسلامی یاد می‌شوند.<ref name=":2" />
+== نقش در داروسازی و شیمی سبز ==
+ساخت مولکول‌های پیچیده برای تولید دارو، مواد کشاورزی، رنگ‌ها و مواد پیشرفته ضروری است. روش‌های سنتی سنتز ممکن است به مراحل متعدد، حلال‌های خطرناک و فلزات سنگین نیاز داشته باشند. کاتالیز آلی امکان طراحی واکنش‌هایی با مراحل کمتر و پسماند پایین‌تر را فراهم کرده است.
+در صنعت داروسازی، انتخاب شکل فضایی مناسب یک مولکول اهمیت زیادی دارد. کاتالیزورهای آلی می‌توانند به تولید انتخابی همان شکل کمک کنند و میزان جداسازی و دورریز مواد نامطلوب را کاهش دهند. آکادمی سلطنتی علوم سوئد اعلام کرد که این حوزه تأثیر زیادی بر پژوهش‌های دارویی گذاشته و شیمی را سبزتر کرده است.<ref name="نوبل-بیانیه" />
+کاتالیز آلی همچنین امکان تولید ترکیباتی را فراهم می‌کند که در سلول‌های خورشیدی، مواد پلیمری، الیاف، شامپو، مواد شوینده و دیگر محصولات روزمره کاربرد دارند. این روش به‌تنهایی همهٔ مشکلات زیست‌محیطی صنعت شیمی را حل نمی‌کند، اما ابزار دیگری برای کاهش مصرف مواد کمیاب و خطرناک در اختیار شیمی‌دانان قرار می‌دهد.
+== فوتوکاتالیز و نور مرئی ==
+یکی از حوزه‌های مهم پژوهشی مک‌میلان فوتوکاتالیز اکسایش-کاهش یا فوتوردُکس است. در این روش از نور، به‌ویژه نور مرئی، برای برانگیختن مولکول‌ها و جابه‌جایی الکترون‌ها استفاده می‌شود. جابه‌جایی کنترل‌شدهٔ الکترون می‌تواند پیوندهای شیمیایی را بشکند یا پیوندهای تازه‌ای ایجاد کند.
+مک‌میلان و گروه او نشان دادند که می‌توان فوتوکاتالیز را با کاتالیز آلی ترکیب کرد. این ترکیب، مسیرهای تازه‌ای برای ساخت مولکول‌های آلی ایجاد کرد و به شیمی‌دانان اجازه داد واکنش‌هایی را انجام دهند که با روش‌های معمول دشوار یا غیرممکن بودند. دانشگاه پرینستون او را از رهبران فوتوکاتالیز، در کنار کاتالیز آلی نامتقارن، معرفی کرده است.<ref name="پرینستون-نوبل" />
+در فوتوکاتالیز، نور معمولی می‌تواند به‌جای برخی مواد شیمیایی سخت و فلزات کمیاب به کار رود. با این حال، مناسب‌بودن هر روش به نوع واکنش، بازده، مقیاس تولید و هزینهٔ انرژی بستگی دارد. پژوهش‌های مک‌میلان این حوزه را به یکی از شاخه‌های مهم شیمی آلی مدرن تبدیل کرده است.
+== گسترش پژوهش و آموزش ==
+مک‌میلان علاوه بر فعالیت آزمایشگاهی، در ایجاد همکاری‌های میان‌رشته‌ای در پرینستون نقش داشته است. او از رهبران ابتکار کاتالیز پرینستون بوده؛ برنامه‌ای که شیمی‌دانان، مهندسان و پژوهشگران حوزه‌های دیگر را برای توسعهٔ روش‌های تازهٔ کاتالیز به هم نزدیک می‌کند.
+گروه پژوهشی او بیش از یک دهه در توسعهٔ فوتوکاتالیز و کاتالیز آلی فعالیت کرده و روش‌های آن در پژوهش‌های دانشگاهی و صنعتی به کار رفته‌اند. مک‌میلان در سخنرانی‌ها و فعالیت‌های آموزشی خود بر این نکته تأکید کرده است که شیمی باید علاوه بر حل مسائل بنیادی، به بهبود سلامت انسان و کاهش آسیب‌های زیست‌محیطی کمک کند.
+== جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۲۱ ==
+آکادمی سلطنتی علوم سوئد در ۶ اکتبر ۲۰۲۱ جایزهٔ نوبل شیمی را به‌طور مشترک به دیوید مک‌میلان و بنیامین لیست اعطا کرد. ارزش جایزه ۱۰ میلیون کرون سوئد بود که میان دو برنده تقسیم شد. مک‌میلان دومین برندهٔ نوبل شیمی با پیشینهٔ اسکاتلندی و نخستین عضو هیئت علمی پرینستون بود که این جایزه را دریافت کرد.<ref name="نوبل-بیانیه" />
+کمیتهٔ نوبل، کاتالیز آلی را «ابزاری دقیق برای ساخت مولکول‌ها» توصیف کرد. از نگاه کمیته، مک‌میلان و لیست نشان دادند که مولکول‌های کوچک آلی می‌توانند واکنش‌های متنوعی را هدایت کنند و شیمی‌دانان را قادر سازند داروها و مواد جدید را با گزینش‌پذیری بالاتر بسازند.
+مک‌میلان عضو انجمن سلطنتی بریتانیا، عضو متناظر انجمن سلطنتی ادینبرو و عضو آکادمی ملی علوم ایالات متحده است. او جوایز دیگری مانند جایزهٔ صدسالانهٔ انجمن سلطنتی شیمی، جایزهٔ گابور سومورژای و جایزهٔ ریوجی نویوری را نیز دریافت کرده است.<ref name="پرینستون-نوبل" />
+== حمایت از مقاومت ایران ==
+نام دیوید مک‌میلان در فهرست امضاکنندگان [[نامه برندگان نوبل در حمایت از آزادی و صلح پایدار در ایران|'''بیانیهٔ مشترک ۵۶ برندهٔ نوبل''']] در حمایت از اجلاس ایران آزاد در سال ۲۰۲۲ آمده است. [[شورای ملی مقاومت ایران|'''شورای ملی مقاومت ایران''']] در گزارش خود، او را با عنوان «دیوید مک‌میلان، برندهٔ نوبل شیمی ۲۰۲۱، بریتانیا» معرفی کرده است.<ref name="شورا-۲۰۲۲">[https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-protests/joint-statement-of-56-nobel-laureates-in-support-of-free-iran-summit-2022/ Joint Statement of 56 Nobel Laureates In Support of Free Iran Summit 2022، شورای ملی مقاومت ایران، ۲۹ اوت ۲۰۲۲]</ref>
+بر اساس متن این بیانیه، امضاکنندگان نگرانی خود را دربارهٔ وضعیت حقوق بشر در ایران اعلام کرده و از مبارزهٔ مردم ایران برای آزادی و دموکراسی حمایت کرده‌اند. آنان همچنین از [[طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی|'''طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی''']] برای آیندهٔ ایران پشتیبانی کرده‌اند؛ طرحی که بر انتخابات آزاد، حق رأی همگانی، برابری جنسیتی، دینی و قومی، جدایی دین از دولت، همزیستی مسالمت‌آمیز و ایران غیراتمی تأکید دارد.
+نام مک‌میلان در فهرست امضاکنندگان [[بیانیه مشترک ۵۷ برنده جایزه نوبل|نامهٔ ۷۵ برندهٔ نوبل]] در حمایت از مقاومت و خیزش مردم ایران در سال ۲۰۲۳ نیز آمده است. شورای ملی مقاومت گزارش کرده است که این نامه از خواست مردم ایران برای آزادی و جمهوری دموکراتیک حمایت می‌کند و سرکوب و اعدام‌ها در ایران را محکوم می‌نماید.<ref name="شورا-۲۰۲۳">[https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-resistance/seventy-five-nobel-laureates-support-irans-resistance-and-uprising/ Seventy-five Nobel Laureates Support Iran’s Resistance and Uprising، شورای ملی مقاومت ایران، ۲۸ ژوئن ۲۰۲۳]</ref>
 == منابع ==
+<references />

دیوید مک‌میلان

متولد	۱۶ مارس ۱۹۶۸
محل زندگی	پرینستون، ایالات متحده
ملیت	بریتانیایی-آمریکایی
جوایز	جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۲۱؛ عضویت انجمن سلطنتی