کاربر:Hamidreza۱۲/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۵۹: | خط ۵۹: | ||
}} | }} | ||
'''مقاله درحال ویرایش است''' | '''مقاله درحال ویرایش و ویراستاری است''' | ||
'''استان بوشهر''' | '''استان بوشهر''' | ||
| خط ۲۹۵: | خط ۲۹۵: | ||
<nowiki>== چهره‌های شناخته‌شده ==</nowiki> | <nowiki>== چهره‌های شناخته‌شده ==</nowiki> | ||
مفاخر | |||
[[منوچهر آتشی|'''منوچهر آتشی''']]، [[صادق چوبک|'''صادق چوبک''']]، [[همایون خرم|'''همایون خرم''']]، | |||
مقاومت | |||
[[رئیسعلی دلواری|'''رئیسعلی دلواری''']] | |||
پرسنل ارتش هوادار مجاهدین | |||
'''[[منصوره حیدری]]''' | |||
[[بهروز منصوری|'''بهروز منصوری''']] | |||
[[زهره فاضلی|'''زهره فاضلی''']] | |||
کشتار در نیزار ماهشهر | |||
اعتصاب نفتگران ایران | |||
از چهره‌های مرتبط با استان بوشهر می‌توان به <nowiki>'''رئیسعلی دلواری'''</nowiki>، از رهبران مقاومت جنوب ایران در برابر بریتانیا، اشاره کرد. | از چهره‌های مرتبط با استان بوشهر می‌توان به <nowiki>'''رئیسعلی دلواری'''</nowiki>، از رهبران مقاومت جنوب ایران در برابر بریتانیا، اشاره کرد. | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۳۰
| استان بوشهر دروازه دریایی ایران — سرزمین رئیسعلی دلواری | |
|---|---|
| استان بوشهر — ساحل خلیج فارس استان بوشهر — ساحل خلیج فارس | |
| کشور | ایران |
| مرکز استان | بوشهر |
| شمال | استان فارس |
| جنوب | خلیج فارس |
| شرق | استان هرمزگان |
| غرب | استان خوزستان |
| آب و هوا | گرم و مرطوب؛ تابستان تا ۵۰ درجه با رطوبت بالا — بادهای شَمال و قوس |
| قدمت تاریخی | ریشهر (لیان) باستانی — بندر مهم دوره هخامنشی و ساسانی |
| ساحل | کرانه شمالی خلیج فارس — شامل جزایر خارک، خارکو و شیف |
| رئیسعلی دلواری | قهرمان ملی (۱۲۶۰-۱۲۹۴ شمسی) — شکست ارتش امپراتوری بریتانیا در نبردهای تنگستان و دشتستان |
| پارس جنوبی (عسلویه) | بزرگ‌ترین میدان گازی جهان (مشترک با قطر) — بزرگ‌ترین مجتمع پتروشیمی خاورمیانه |
| نیروگاه اتمی بوشهر | نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران — ظرفیت ۱٬۰۰۰ مگاوات — بهره‌برداری ۱۳۹۲ |
| جزیره خارک | مهم‌ترین پایانه نفتی ایران — بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام کشور |
| ناوگان دریایی نادرشاه | نادرشاه افشار ناوگان دریایی ایران را در بوشهر بنا کرد |
| شیلات | میگوی بوشهر (شهرت ملی) · ماهی صبور (ملکه ماهی‌های خلیج فارس) · شوریده · حلوای سیاه |
| خرما | نخلستان‌های برازجان و تنگستان — خرمای مرغوب صادراتی |
| موسیقی و رقص | رقص بندری · نِی‌جفتی و سُرنا · مراسم زار · نخل‌گردانی و سینه‌زنی دریایی |
مقاله درحال ویرایش و ویراستاری است
استان بوشهر
────────────────────────────────────────────────────────────
مرکز استان: بوشهر
مساحت: ۲۲,۷۴۳ کیلومتر مربع
جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)
شهرستان‌ها: ۱۰ شهرستان (بوشهر، دشتستان، برازجان، کنگان، دیّر، گناوه، جم، عسلویه و...)
آب و هوا: گرم و مرطوب؛ تابستان‌های بسیار گرم
زبان: بوشهری (دشتستانی)، فارسی، عربی
────────────────────────────────────────────────────────────
استان بوشهر یکی از استان‌های جنوبی ایران و از مهم‌ترین استان‌های ساحلی کشور در کرانه خلیج فارس است. مرکز این استان شهر بوشهر است. موقعیت جغرافیایی استان در ساحل خلیج فارس، وجود بنادر تاریخی، جزایر، منابع نفت و گاز، صنایع پتروشیمی، فعالیت‌های دریایی و شیلات، به آن جایگاهی مهم در تاریخ، اقتصاد و فرهنگ ایران داده است.
استان بوشهر از یک سو دارای پیشینه‌ای چند هزار ساله در ارتباطات دریایی و تجاری خلیج فارس است و از سوی دیگر، در دوره معاصر به یکی از مهم‌ترین مراکز انرژی ایران تبدیل شده است.
بنادر تاریخی ریشهر، سیراف و بوشهر در دوره‌های مختلف نقش مهمی در ارتباط ایران با سرزمین‌های پیرامون خلیج فارس و اقیانوس هند داشته‌اند.
در دوره معاصر نیز استقرار تأسیسات گسترده نفت، گاز و پتروشیمی در عسلویه و کنگان، میدان گازی پارس جنوبی و نیروگاه اتمی بوشهر، اهمیت اقتصادی و راهبردی استان را افزایش داده است.
جغرافیا
استان بوشهر در جنوب ایران و در امتداد بخش مهمی از ساحل خلیج فارس قرار گرفته است. این استان از شمال به استان خوزستان، از شرق و شمال‌شرق به استان فارس و از جنوب‌شرق به استان هرمزگان محدود می‌شود و در غرب و جنوب‌غرب با خلیج فارس ارتباط مستقیم دارد.
چهره طبیعی استان ترکیبی از سواحل دریایی، دشت‌های ساحلی، مناطق کم‌ارتفاع و ارتفاعات جنوبی زاگرس است. در برخی مناطق، رشته‌کوه‌ها با فاصله اندکی از ساحل قرار گرفته‌اند و همین ویژگی موجب تنوع چشم‌اندازهای طبیعی استان شده است.
طول قابل توجه ساحل خلیج فارس سبب شده است که دریا از گذشته تا امروز نقش مهمی در زندگی اقتصادی و اجتماعی مردم بوشهر داشته باشد. شهرها و بندرهایی مانند بوشهر، گناوه، دیلم، دیر، کنگان و سیراف در ارتباط مستقیم با شبکه‌های دریایی و تجاری خلیج فارس شکل گرفته یا توسعه یافته‌اند.
استان همچنین دارای جزایری مانند خارگ، خارگو و شیف است که برخی از آنها دارای اهمیت اقتصادی، نظامی، نفتی یا زیست‌محیطی هستند.
آب‌وهوا
آب‌وهوای بوشهر عمدتاً گرم و مرطوب است و نزدیکی به خلیج فارس تأثیر زیادی بر شرایط اقلیمی استان دارد. تابستان‌ها در مناطق ساحلی بسیار گرم و همراه با رطوبت بالاست، در حالی که نواحی کوهپایه‌ای و داخلی شرایط متفاوتی دارند.
کمبود بارندگی در بخش‌هایی از استان و گرمای شدید تابستان، از عوامل مؤثر بر الگوی کشاورزی، استقرار جمعیت و شیوه زندگی مردم بوده است. معماری سنتی شهرهای ساحلی نیز تا حد زیادی برای سازگاری با گرما و رطوبت شکل گرفته است.
تاریخ
دوران باستان
سواحل و بنادر منطقه‌ای که امروزه استان بوشهر را تشکیل می‌دهد، از دوران پیش از اسلام با شبکه‌های دریایی خلیج فارس ارتباط داشته‌اند. ریشهر در نزدیکی بوشهر امروزی و سیراف از مهم‌ترین مراکز تاریخی این منطقه به شمار می‌روند.
در دوره ساسانی، ریشهر و سیراف در شبکه ارتباطی و تجاری خلیج فارس نقش داشتند. شواهد تاریخی و باستان‌شناختی نشان می‌دهد که این بنادر در ارتباط میان ایران و دیگر مناطق پیرامون خلیج فارس فعال بوده‌اند.
سیراف و تجارت دریایی
سیراف یکی از مهم‌ترین بنادر تاریخی ساحل خلیج فارس در استان بوشهر است. این بندر در سده‌های نخست اسلامی به یکی از مراکز مهم تجارت دریایی ایران تبدیل شد و با هند، شرق آفریقا، چین و دیگر مناطق حوزه اقیانوس هند ارتباط تجاری داشت.
آثار باستان‌شناختی سیراف شامل بقایای دژ، مسجد جامع، بازار و محله‌های مسکونی است و از رونق اقتصادی و تجاری این بندر در دوره اسلامی حکایت دارد.
زلزله‌ای بزرگ در سال ۳۶۶ هجری قمری بخش زیادی از سیراف را ویران کرد. پس از آن، نقش تجاری این بندر کاهش یافت و رشد مراکز دیگری مانند جزیره کیش و تنگه هرمز نیز در کاهش اهمیت آن مؤثر بود.
امروزه محوطه تاریخی سیراف یکی از مهم‌ترین آثار باستان‌شناختی ساحل خلیج فارس در ایران است.
بندر بوشهر
بندر بوشهر در دوره‌های مختلف تاریخی اهمیت متفاوتی داشته است. اهمیت آن در دوره افشاریه افزایش یافت و نادرشاه افشار تلاش کرد از بوشهر به عنوان پایگاه دریایی استفاده کند.
در دوره زندیه، نزدیکی بوشهر به استان فارس به رشد اهمیت تجاری آن کمک کرد و در نیمه دوم سده هجدهم میلادی، بوشهر به بندر اصلی تجارت ایران در خلیج فارس تبدیل شد.
در سال ۱۷۶۳ میلادی، کمپانی هند شرقی بریتانیا در بوشهر دفتر تجاری ایجاد کرد. پس از آن، بوشهر به یکی از مراکز اصلی تجارت خارجی ایران تبدیل شد و نمایندگان و مؤسسات خارجی متعددی در آن حضور یافتند.
در سده نوزدهم و اوایل سده بیستم نیز بوشهر یکی از مهم‌ترین بنادر تجاری ایران بود و نقش واسطه‌ای میان خلیج فارس، استان فارس و مناطق داخلی ایران داشت.
بوشهر در دوره قاجار
در دوره قاجار، بوشهر یکی از مهم‌ترین نقاط تماس ایران با تجارت و سیاست خارجی در خلیج فارس بود.
در جریان جنگ ایران و بریتانیا در سال‌های ۱۸۵۶–۱۸۵۷ میلادی، نیروهای بریتانیا بوشهر را اشغال کردند. نیروهای محلی تنگستان و دشتستان نیز در برابر نیروهای بریتانیایی به مقاومت پرداختند.
این دوره از تاریخ بوشهر نشان‌دهنده اهمیت راهبردی بندر و موقعیت آن در رقابت میان قدرت‌های منطقه‌ای و اروپایی در خلیج فارس است.
تنگستان و مقاومت در برابر بریتانیا
تنگستان یکی از مناطق تاریخی استان بوشهر است که در تاریخ سیاسی و نظامی جنوب ایران جایگاه ویژه‌ای دارد.
در جریان جنگ ایران و بریتانیا در سال‌های ۱۸۵۶–۱۸۵۷ میلادی، نیروهای محلی تنگستان و دشتستان با نیروهای بریتانیایی درگیر شدند. این مقاومت در دوره جنگ جهانی اول نیز ادامه یافت.
رئیسعلی دلواری از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های مقاومت جنوب ایران در برابر حضور بریتانیا بود.
او در جریان جنگ جهانی اول با نیروهای محلی تنگستان و دشتستان به مقابله با نیروهای بریتانیایی پرداخت و در روایت تاریخی مقاومت جنوب ایران جایگاهی برجسته یافت.
رئیسعلی دلواری در سال ۱۲۹۴ خورشیدی کشته شد. او به عنوان یکی از نمادهای مقاومت ضد استعماری در جنوب ایران شناخته می‌شود.
جنگ جهانی اول
در جریان جنگ جهانی اول، بوشهر و مناطق پیرامون آن تحت تأثیر رقابت قدرت‌های خارجی در خلیج فارس قرار گرفتند.
در سال ۱۹۱۵ میلادی، نیروهای بریتانیا حضور نظامی خود را در منطقه افزایش دادند. در این دوره، فعالیت‌های نیروهای محلی جنوب ایران در برابر حضور بریتانیا و همچنین فعالیت‌های مرتبط با کنسول آلمان، ویلهلم واسموس، در تحولات منطقه تأثیر داشت.
رویدادهای جنگ جهانی اول به کاهش تدریجی نقش سنتی بوشهر در تجارت منطقه‌ای کمک کرد و بخشی از جریان تجارت خلیج فارس به مسیرهای دیگر منتقل شد.
تقسیمات کشوری و جمعیت
بر اساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت استان بوشهر ۱٬۱۶۳٬۴۰۰ نفر بوده است. در سرشماری سال ۱۳۹۰ جمعیت استان ۱٬۰۳۲٬۹۴۹ نفر و در سرشماری سال ۱۳۸۵، ۸۸۶٬۲۶۷ نفر ثبت شده بود.
بر پایه تقسیمات مورد استفاده در سرشماری سال ۱۳۹۵، استان بوشهر دارای شهرستان‌های بوشهر، دشتستان، دشتی، دیر، دیلم، گناوه، جم، کنگان، تنگستان و عسلویه بود.
شهر بوشهر مرکز استان و برازجان مرکز شهرستان دشتستان از مهم‌ترین مراکز جمعیتی استان به شمار می‌روند.
'''منبع این بخش:''' مرکز آمار ایران و مقاله «بوشهر بدون لینک».
== اقتصاد ==
اقتصاد استان بوشهر ترکیبی از فعالیت‌های دریایی، تجارت، کشاورزی، شیلات، خدمات و صنایع نفت و گاز است.
موقعیت ساحلی استان باعث شده است که بنادر آن در تجارت و حمل‌ونقل دریایی نقش داشته باشند. در بخش‌هایی از ساحل نیز صید و فعالیت‌های مرتبط با دریا از منابع مهم درآمد و معیشت مردم محسوب می‌شود.
در دهه‌های اخیر، توسعه نفت، گاز و صنایع پتروشیمی به‌ویژه در جنوب استان، ساختار اقتصادی بوشهر را به‌شدت تغییر داده است.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== عسلویه و پارس جنوبی ==
'''عسلویه''' در جنوب استان بوشهر قرار دارد و به دلیل استقرار بخش بزرگی از تأسیسات نفت، گاز و پتروشیمی، به یکی از مهم‌ترین مراکز صنعتی ایران تبدیل شده است.
میدان گازی '''پارس جنوبی''' یکی از بزرگ‌ترین میدان‌های گازی جهان است که میان ایران و قطر مشترک است. بخش مهمی از تأسیسات خشکی مربوط به توسعه این میدان در محدوده استان بوشهر قرار گرفته است.
منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس در عسلویه و کنگان شامل پالایشگاه‌ها، مجتمع‌های پتروشیمی، تأسیسات فرآوری گاز و زیرساخت‌های وابسته است.
توسعه صنعتی عسلویه از دهه ۱۳۷۰ خورشیدی شتاب گرفت و به تدریج مجموعه گسترده‌ای از تأسیسات تولید و فرآوری گاز و صنایع پایین‌دستی در منطقه ایجاد شد.
گسترش صنایع انرژی در عسلویه علاوه بر ایجاد ظرفیت‌های اقتصادی و اشتغال، پیامدهای اجتماعی و زیست‌محیطی نیز داشته است؛ از جمله فشار بر زیرساخت‌ها، آلودگی و تأثیر فعالیت‌های صنعتی بر محیط پیرامون.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== نیروگاه اتمی بوشهر ==
'''نیروگاه اتمی بوشهر''' در نزدیکی شهر بوشهر قرار دارد و نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران است.
ساخت نیروگاه در دوره پیش از انقلاب آغاز شد و پس از وقفه‌های طولانی، تکمیل و راه‌اندازی آن در دوره جمهوری اسلامی انجام گرفت. این نیروگاه در ساختار انرژی و فناوری هسته‌ای ایران جایگاه مهمی دارد.
'''منبع این بخش:''' مقاله «استان بوشهر». و
== جزیره خارگ ==
'''جزیره خارگ''' یکی از مهم‌ترین جزایر استان بوشهر در خلیج فارس است و از نظر اقتصادی و نفتی اهمیت ویژه‌ای دارد.
خارگ به عنوان یکی از مراکز اصلی صادرات نفت خام ایران شناخته می‌شود و تأسیسات نفتی آن نقش مهمی در صادرات نفت کشور داشته‌اند.
این جزیره در جریان جنگ ایران و عراق بارها هدف حملات هوایی قرار گرفت و تأسیسات نفتی آن آسیب‌هایی دید.
'''منبع این بخش:''' مقاله «استان بوشهر».
== کشاورزی و شیلات ==
با وجود آب‌وهوای گرم و محدودیت منابع آب، کشاورزی در بخش‌هایی از استان بوشهر انجام می‌شود.
'''خرما''' یکی از محصولات مهم کشاورزی استان است. شهرستان‌های دشتستان و دشتی از مناطق شناخته‌شده تولید خرما هستند و خرمای برازجان و تنگستان نیز از محصولات معروف استان به شمار می‌رود.
شیلات و صید دریایی نیز به دلیل دسترسی مستقیم به خلیج فارس اهمیت زیادی دارند. صید ماهی و میگو از فعالیت‌های مهم ساحل‌نشینان است و بنادر کوچک و بزرگ استان در ارتباط با صید، تجارت و حمل‌ونقل دریایی فعالیت می‌کنند.
از گونه‌های مهم شیلاتی استان می‌توان به میگو، ماهی صبور، شوریده و حلواسیاه اشاره کرد.
'''منبع این بخش:''' دو مقاله مبنا.
== فرهنگ و زبان ==
فرهنگ بوشهر بخشی از فرهنگ جنوب ایران و حوزه خلیج فارس است. ارتباط تاریخی با دریا، تجارت با سرزمین‌های پیرامون خلیج فارس و رفت‌وآمد جمعیت‌های مختلف، در شکل‌گیری فرهنگ منطقه تأثیر داشته است.
در مناطق مختلف استان گونه‌هایی از زبان فارسی و گویش‌های جنوبی رواج دارد. گویش‌های بوشهری، دشتی، دشتستانی و تنگستانی از گویش‌هایی هستند که در مطالعات زبان‌شناختی جنوب ایران بررسی شده‌اند.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== موسیقی و آیین‌ها ==
موسیقی بوشهر از عناصر شناخته‌شده فرهنگ جنوب ایران است. موسیقی این منطقه با زندگی دریایی، آیین‌های محلی و مناسک مذهبی پیوند دارد.
'''شروه''' از گونه‌های آواز محلی بوشهر است که در مناطقی مانند دشتی، دشتستان و تنگستان رواج دارد. '''نی‌انبان''' نیز از سازهای شاخص موسیقی بوشهر است.
'''یزله''' و گونه‌های موسیقی مذهبی و سوگواری نیز بخشی از میراث موسیقایی استان را تشکیل می‌دهند.
در آیین‌های مذهبی و به‌ویژه مراسم محرم، موسیقی، ریتم‌های کوبه‌ای و شیوه‌های خاص عزاداری جایگاه مهمی دارند.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== معماری و بافت تاریخی ==
معماری سنتی بوشهر با آب‌وهوای گرم و مرطوب منطقه سازگار شده است. بادگیرها، حیاط‌های داخلی، پنجره‌های متعدد و سازمان فضایی مناسب برای گردش هوا از ویژگی‌های معماری تاریخی شهرهای ساحلی استان هستند.
'''بافت تاریخی بندر بوشهر''' مجموعه‌ای از خانه‌ها، گذرها، بازارها و بناهایی است که با فعالیت‌های تجاری و دریایی گذشته شهر ارتباط داشته‌اند.
این بافت تاریخی تصویری از جایگاه بوشهر در شبکه تجارت خلیج فارس و ارتباط آن با مناطق داخلی ایران ارائه می‌کند.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== آثار تاریخی و فرهنگی ==
استان بوشهر دارای آثار تاریخی و فرهنگی متعلق به دوره‌های مختلف تاریخی است. مهم‌ترین آنها عبارت‌اند از:
- محوطه باستانی سیراف
- ریشهر
- گور دختر
- کاخ بردک سیاه
- قلعه نصوری
- عمارت دهدشتی
- عمارت ملک
- مسجد بردستان
- بافت تاریخی بوشهر
محوطه تاریخی سیراف به دلیل وجود بقایای معماری ساسانی، مسجد جامع، بازار و محله‌های مسکونی دوره اسلامی، از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناختی ساحل خلیج فارس در ایران است.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== جاذبه‌های طبیعی ==
سواحل خلیج فارس، جزایر، خورها، دشت‌ها، مناطق کوهستانی و زیست‌بوم‌های دریایی از مهم‌ترین ظرفیت‌های طبیعی استان بوشهر هستند.
'''پارک ملی دریایی نایبند''' در جنوب استان قرار دارد و از مناطق مهم ساحلی و دریایی منطقه است. خلیج نایبند، سواحل ماسه‌ای، زیست‌بوم‌های دریایی و جنگل‌های حرا از ویژگی‌های طبیعی این منطقه هستند.
'''گنبد نمکی جاشک''' در شهرستان دشتی یکی دیگر از پدیده‌های طبیعی شاخص استان است. این منطقه مجموعه‌ای از ساختارهای نمکی و عوارض زمین‌شناختی و فرسایشی را دربر می‌گیرد.
جزیره خارگ نیز علاوه بر اهمیت اقتصادی و نفتی، از نظر جغرافیایی و زیست‌محیطی دارای اهمیت است.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== غذاهای محلی ==
غذاهای محلی بوشهر بخش مهمی از فرهنگ غذایی جنوب ایران را تشکیل می‌دهند و استفاده از ماهی، میگو، خرما و ادویه‌های محلی در آنها رواج دارد.
از غذاها و خوراک‌های شناخته‌شده استان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- قلیه‌ماهی بوشهری
- ماهی صبور کبابی
- هریسه بوشهری
- میگو
- رنگینک
- موهامره
- حلوا و فرآورده‌های خرما
قلیه‌ماهی و غذاهای تهیه‌شده از ماهی و میگو با موقعیت دریایی استان پیوند مستقیم دارند.
'''منبع این بخش:''' مقاله «استان بوشهر».
== چهره‌های شناخته‌شده ==
مفاخر
منوچهر آتشی، صادق چوبک، همایون خرم،
مقاومت
پرسنل ارتش هوادار مجاهدین
کشتار در نیزار ماهشهر
اعتصاب نفتگران ایران
از چهره‌های مرتبط با استان بوشهر می‌توان به '''رئیسعلی دلواری'''، از رهبران مقاومت جنوب ایران در برابر بریتانیا، اشاره کرد.
در حوزه فرهنگ و هنر نیز چهره‌هایی با پیشینه یا پیوند بوشهری در عرصه‌های مختلف شناخته شده‌اند.
'''منبع این بخش:''' مقاله «استان بوشهر».
== تحولات سیاسی و معاصر ==
استان بوشهر در دهه‌های اخیر علاوه بر اهمیت اقتصادی، شاهد تحولات سیاسی و اجتماعی نیز بوده است.
پس از انقلاب ۱۳۵۷، سازمان مجاهدین خلق در بوشهر و برازجان فعالیت سیاسی داشت. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰، هواداران این سازمان در نقاط مختلف کشور تحت تعقیب و سرکوب قرار گرفتند و در بوشهر نیز تعدادی از هواداران آن دستگیر و زندانی شدند.
بر اساس مقاله مبنا، زندان بوشهر در تابستان ۱۳۶۷ نیز شاهد اعدام شماری از زندانیان سیاسی و اعضا یا هواداران مجاهدین خلق بوده است.
همچنین در اعتراضات سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴، شهرهای بوشهر و برازجان شاهد اعتراضات بودند و در منطقه عسلویه نیز کارگران در برخی اعتراضات و تجمعات شرکت کردند.
در مقاله مبنا همچنین به فعالیت واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در بوشهر و برازجان و فعالیت‌های تبلیغی و افشاگرانه آنها اشاره شده است.
'''منبع این بخش:''' مقاله «استان بوشهر».
== گاه‌شمار تاریخی ==
- '''دوره ساسانی:''' ریشهر و سیراف در شبکه ارتباطی و دریایی خلیج فارس اهمیت داشتند.
- '''سده‌های نخست اسلامی:''' سیراف به یکی از مراکز اصلی تجارت دریایی ایران با هند و شرق آفریقا و دیگر مناطق اقیانوس هند تبدیل شد.
- '''۳۶۶ هجری قمری:''' زلزله‌ای بزرگ بخش‌هایی از سیراف را ویران کرد و در افول تدریجی این بندر مؤثر بود.
- '''سده هجدهم میلادی:''' بوشهر به مهم‌ترین بندر تجاری ایران در خلیج فارس تبدیل شد.
- '''۱۷۶۳ میلادی:''' کمپانی هند شرقی بریتانیا در بوشهر دفتر تجاری ایجاد کرد.
- '''۱۸۵۶–۱۸۵۷ میلادی:''' بوشهر در جریان جنگ ایران و بریتانیا اشغال شد و نیروهای محلی جنوب ایران با نیروهای بریتانیا درگیر شدند.
- '''۱۹۱۵ میلادی:''' تحولات جنگ جهانی اول بر بوشهر و تنگستان تأثیر گذاشت و حضور نظامی بریتانیا در منطقه افزایش یافت.
- '''دهه ۱۳۷۰ خورشیدی:''' توسعه صنایع نفت، گاز و پتروشیمی در منطقه پارس جنوبی شتاب گرفت.
- '''دوره معاصر:''' بوشهر با توسعه پارس جنوبی، صنایع انرژی و نیروگاه اتمی، به یکی از مراکز مهم انرژی ایران تبدیل شد.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== اهمیت استان بوشهر ==
استان بوشهر به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در ساحل خلیج فارس، در دوره‌های مختلف تاریخی نقشی مهم در ارتباط ایران با جهان دریایی داشته است.
سیراف و ریشهر در دوره‌های باستانی و اسلامی و سپس بندر بوشهر در دوره‌های متأخر، از مراکز مهم تجارت دریایی ایران بوده‌اند.
در دوره معاصر، اهمیت بوشهر بیش از گذشته با اقتصاد انرژی پیوند خورده است. استقرار بخش مهمی از تأسیسات پارس جنوبی، صنایع پتروشیمی، پایانه‌های نفتی جزیره خارگ و نیروگاه اتمی بوشهر، این استان را به یکی از مراکز مهم اقتصادی و راهبردی ایران تبدیل کرده است.
در کنار اهمیت اقتصادی، میراث تاریخی سیراف، ریشهر، بوشهر و دیگر آثار تاریخی استان و همچنین موسیقی، معماری و فرهنگ دریایی آن، بخش مهمی از میراث فرهنگی جنوب ایران را تشکیل می‌دهد.
'''منبع این بخش:''' مقاله «بوشهر بدون لینک».
== جستارهای وابسته ==
- [[خلیج فارس]]
- [[بندر بوشهر]]
- [[سیراف]]
- [[ریشهر]]
- [[تنگستان]]
- [[دشتستان]]
- [[رئیسعلی دلواری]]
- [[عسلویه]]
- [[پارس جنوبی]]
- [[جزیره خارگ]]
- [[نیروگاه اتمی بوشهر]]
- [[مقاومت جنوب ایران در برابر بریتانیا]]
== منابع ==
مرکز آمار ایران، '''نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۵'''، نتایج جمعیت استان بوشهر.
مرکز آمار ایران، '''نتایج سرشماری جمعیت به تفکیک تقسیمات کشوری سال ۱۳۹۵'''.
'''مقاله «استان بوشهر»'''، فایل مبنای نخست ارائه‌شده برای تدوین مقاله.
'''مقاله «بوشهر بدون لینک»'''، فایل مبنای دوم ارائه‌شده برای تدوین مقاله.
'''مشخصات میدان گازی پارس جنوبی'''، منابع صنعت نفت و گاز ایران، مطابق ارجاع موجود در مقاله مبنا.
'''توسعه میدان گازی پارس جنوبی ـ فاز ۱۲'''، منابع فنی و مهندسی صنعت نفت، مطابق ارجاع موجود در مقاله مبنا.
'''منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس و صنایع عسلویه'''، منابع صنعت نفت ایران، مطابق ارجاع موجود در مقاله مبنا.
گزارش‌های مربوط به آثار اجتماعی و زیست‌محیطی صنایع پارس جنوبی، مطابق ارجاعات موجود در مقاله مبنا.