کاربر:Hamidreza۱۵/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات شرکت
|نام=شرکت سهامی بیمه ایران
|نام لاتین=Iran Insurance Company
|نوع=شرکت سهامی دولتی
|صنعت=بیمه و خدمات مالی
|تأسیس=۱۵ آبان ۱۳۱۴
|بنیانگذار=[[علی‌اکبر داور]] و دولت ایران
|مرکز=تهران، ایران
|مالک=دولت جمهوری اسلامی ایران
|حوزه فعالیت=بیمه‌های بازرگانی، بیمه‌های اشخاص، بیمه‌های اموال، مسئولیت و اتکایی
|نهاد ناظر=[[بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران]]
|مدیرعامل کنونی=علی جباری
|وضعیت=فعال
}}


{{Infobox settlement
'''مقاله درحال ویرایش است'''
| name                    = استان زنجان
 
| other_name              = شهر چاقو — سرزمین گنبد سلطانیه
 
| image_skyline          = استان زنجان.jpg
'''شرکت سهامی بیمه ایران''' نخستین شرکت بیمه ایرانی و نخستین شرکت بیمه دولتی ایران است که در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، در دوره سلطنت [[رضاشاه پهلوی]]، تأسیس شد. این شرکت در ابتدا با هدف ایجاد یک نهاد بیمه‌ای ایرانی و کاهش وابستگی بازار بیمه به شرکت‌های خارجی شکل گرفت. بیمه ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز به فعالیت خود ادامه داد و پس از ملی‌شدن صنعت بیمه، به یکی از ارکان اصلی بازار بیمه دولتی ایران تبدیل شد. در اساسنامه کنونی، تمام سهام شرکت متعلق به دولت و غیرقابل انتقال اعلام شده است.
| image_caption          = استان زنجان — گنبد سلطانیه (یونسکو)
 
| pushpin_map            = Iran
پیشینه بیمه در ایران
| map_caption            = موقعیت استان زنجان در نقشه ایران
 
| subdivision_type        = کشور
فعالیت بیمه‌ای در ایران پیش از تأسیس بیمه ایران آغاز شده بود. در اواخر دوره قاجار، شرکت‌های خارجی برای ورود به بازار بیمه ایران تلاش کردند و در اوایل سده بیستم، چند شرکت روسی، آلمانی و سپس بریتانیایی در کشور فعالیت داشتند.
| subdivision_name        = ایران
 
| seat_type              = مرکز استان
بر اساس پژوهش ویلم فلور در دانشنامه ایرانیکا، تا سال ۱۹۱۰ چند شرکت خارجی در تهران نمایندگی داشتند و در دهه‌های بعد شمار شرکت‌های خارجی فعال افزایش یافت. در سال ۱۹۳۵، یعنی سال تأسیس بیمه ایران، ارزش کل حق‌بیمه‌های تولیدشده در کشور نزدیک به ۸ میلیون ریال بود و بخش عمده آن به بیمه حمل‌ونقل و آتش‌سوزی مربوط می‌شد.
| seat                    = زنجان
 
| blank_name              = مساحت
'''منابع این بخش:'''
| blank_info              = ۲۱٬۷۷۳ کیلومتر مربع
 
| blank1_name            = جمعیت (۱۴۰۰)
دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA (بیمه در ایران)
| blank1_info            = حدود ۱٫۰ میلیون نفر
تأسیس بیمه ایران
| blank2_name            = تعداد شهرستان
| blank2_info            = ۸ (زنجان، ابهر، خدابنده، طارم، ماه‌نشان، ایجرود، سلطانیه، خرمدره)
| blank3_name            = زبان‌ها
| blank3_info            = ترکی آذربایجانی، فارسی، تاتی
| blank4_name            = آب و هوا
| blank4_info            = سرد و نیمه‌خشک — از سردترین استان‌های ایران (تا منفی ۲۵ درجه) — بارش برف سنگین
| blank5_name            = قدمت تاریخی
| blank5_info            = بیش از ۲٬۵۰۰ سال — نام از زنگان (محل فراوانی فلز)
| blank6_name            = ارتفاع شهر
| blank6_info            = ۱٬۶۶۳ متر از سطح دریا
| blank_name_sec1        = شمال
| blank_info_sec1        = استان گیلان و اردبیل
| blank1_name_sec1        = جنوب
| blank1_info_sec1        = استان همدان
| blank2_name_sec1        = شرق
| blank2_info_sec1        = استان قزوین
| blank3_name_sec1        = غرب
| blank3_info_sec1        = استان آذربایجان شرقی و کردستان
| blank_name_sec2        = گنبد سلطانیه (یونسکو)
| blank_info_sec2        = بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان — ارتفاع ۵۰ متر، قطر ۲۵ متر — ساخت ۱۳۰۲ میلادی به دستور اُلجایتو — الگوی گنبدهای سنتاماریا فلورانس و تاج‌محل
| blank1_name_sec2        = سلطانیه — پایتخت ایلخانان
| blank1_info_sec2        = پایتخت ایران در دوره ایلخانی (قرن هفتم و هشتم هجری) — یکی از بزرگ‌ترین شهرهای جهان
| blank2_name_sec2        = غار کاتاله‌خور
| blank2_info_sec2        = دومین غار بزرگ آبی جهان — استالاکتیت‌ها و استالاگمیت‌های بی‌نظیر
| blank3_name_sec2        = چاقوسازی زنجان
| blank3_info_sec2        = قدمت چند صد ساله — چاقوهای تاشو ضامن‌دار با کیفیت بالا — صدها کارگاه
| blank4_name_sec2        = ملیله‌سازی
| blank4_info_sec2        = ساخت اشیای هنری از سیم‌های ظریف نقره — هنر منحصربه‌فرد ایران و میراث ناملموس فرهنگی
| blank5_name_sec2        = معدن انگوران
| blank5_info_sec2        = بزرگ‌ترین معدن سرب و روی ایران و خاورمیانه — معادن طلا نیز از منابع مهم
| blank6_name_sec2        = کشاورزی
| blank6_info_sec2        = انگور و کشمش زنجان و خدابنده · گندم · جو · حبوبات
| blank7_name_sec2        = نخل‌گردانی عاشورا
| blank7_info_sec2        = مشهورترین مراسم عاشورا در ایران — حمل نخل‌های عظیم چوبی — ثبت ملی
| blank8_name_sec2        = غذاهای محلی
| blank8_info_sec2        = قیمه‌نثار زنجانی (پلوی زعفرانی با مغزیجات) · دولمه · کوفته زنجانی · آش زنجانی · مربای گل
| blank9_name_sec2        = صنایع دستی
| blank9_info_sec2        = ملیله‌سازی · قالی‌بافی · گلیم‌بافی
| blank10_name_sec2      = منطقه زمانی
| blank10_info_sec2      = به وقت ایران (+۳:۳۰)
}}


مقاله درحال ویرایش است
شرکت سهامی بیمه ایران در سال ۱۳۱۴ خورشیدی تأسیس شد. دانشنامه ایرانیکا تأسیس آن را در اسفند ۱۳۱۳/مارس و آوریل ۱۹۳۵ ثبت کرده است؛ وبگاه بیمه ایران نیز ۶ نوامبر ۱۹۳۵ را تاریخ رسمی و یادمانی تأسیس شرکت معرفی می‌کند.


استان زنجان
سرمایه اولیه شرکت ۲۰ میلیون ریال تعیین شد. بیمه ایران پس از آغاز فعالیت، بیمه مؤسسات دولتی را بر عهده گرفت و شرکت‌های بیمه خارجی فعال در ایران نیز موظف شدند بخشی از معاملات خود را نزد بیمه ایران واگذار کنند. بر اساس پژوهش ایرانیکا، این سهم در آن دوره ۲۵ درصد بود.


────────────────────────────────────────────────────────────
در نخستین سال فعالیت، شرکت در شهرهایی از جمله مشهد، شیراز، اصفهان، همدان، اهواز و بوشهر نمایندگی ایجاد کرد. منابع رسمی شرکت همچنین اعلام کرده‌اند که بیمه ایران در همان سال‌های آغازین بیش از ۶۲ درصد بازار بیمه داخلی را در اختیار گرفت.


مرکز استان: زنجان
'''منابع این بخش:'''


مساحت: ۲۱,۷۷۳ کیلومتر مربع
تاریخچه بیمه ایران ـ وبگاه بین‌المللی بیمه ایران
دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA
بیمه ایران در دوره پهلوی


جمعیت: حدود ۱.۰ میلیون نفر (۱۴۰۰)
بیمه ایران در دوره پهلوی به عنوان مهم‌ترین شرکت بیمه ایرانی و شرکت بیمه متعلق به دولت فعالیت می‌کرد. در کنار آن، شرکت‌های خصوصی ایرانی و شرکت‌های بیمه خارجی نیز در بازار حضور داشتند.


شهرستان‌ها: ۸ شهرستان (زنجان، ابهر، خدابنده، طارم، ماه‌نشان، ایجرود، سلطانیه، خرمدره)
در سال ۱۳۱۷، بیمه ایران و شرکت‌های خارجی فعال در ایران یک سندیکا تشکیل دادند که به کاهش نرخ‌ها، یکسان‌شدن تعرفه‌ها و استانداردشدن فرم‌های بیمه‌نامه کمک کرد.


آب و هوا: سرد و نیمه‌خشک؛ زمستان‌های بسیار سرد
در دهه‌های بعد، بازار بیمه ایران گسترش یافت. در سال ۱۳۳۱، علاوه بر بیمه ایران، چندین شرکت خصوصی ایرانی و خارجی در بازار فعالیت داشتند. بیمه ایران همچنان بخشی مهم از بیمه‌های دولتی و بیمه اتکایی را در اختیار داشت.


زبان: ترکی آذربایجانی، فارسی، تاتی
'''منابع این بخش:'''


────────────────────────────────────────────────────────────
دانشنامه ایرانیکا ـ تاریخ صنعت بیمه ایران
تأسیس بیمه مرکزی ایران


== موقعیت جغرافیایی ==
یکی از مهم‌ترین تحولات ساختار صنعت بیمه در دوره پهلوی، تأسیس [[بیمه مرکزی ایران]] در سال ۱۳۵۰ بود.
استان زنجان، در شمال‌غرب ایران واقع شده و از شمال به استان‌های اردبیل و آذربایجان شرقی، از جنوب به استان مرکزی و همدان، از شرق به قزوین و از غرب به استان کردستان محدود می‌شود.


رودخانه قزل‌اوزن، از مهم‌ترین رودهای این منطقه، از دل کوهستان‌های استان می‌گذرد و در طول تاریخ زندگی کشاورزی و استقرار انسانی را در این منطقه شکل داده است. اقلیم استان به‌طور کلی نیمه‌خشک و کوهستانی است؛ زمستان‌های سرد و برفی و تابستان‌های معتدل دارد.
قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری در ۳۰ خرداد ۱۳۵۰ تصویب شد. هدف قانون، تنظیم، تعمیم و هدایت امر بیمه در ایران و حمایت از بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان بود.


= تاریخچه =
پس از تأسیس بیمه مرکزی، بخشی از وظایفی که پیش‌تر عملاً بر عهده بیمه ایران قرار داشت، از جمله نظارت و تنظیم بازار، به بیمه مرکزی منتقل شد. ایرانیکا تأکید می‌کند که بیمه مرکزی از سال ۱۹۷۱ وظایف نظارتی و تنظیمی صنعت بیمه را بر عهده گرفت.
شهر زنجان «شهر چاقو»  از شهرهای تاریخی شمال‌غربی ایران با قدمت بیش از ۲,۵۰۰ سال است. نام زنجان از «زنگان» یا «زنگ‌آن» (محل فراوانی زنگ/فلز) گرفته شده‌است.  


مناطق این استان قدمتی کهن دارند، محوطه باستانی تپه خالصه در خرمدره، که به هزاره ششم پیش از میلاد بازمی‌گردد، از قدیمی‌ترین شواهد استقرار انسانی در منطقه به شمار می‌رود. در دوران اسلامی، زنجان در مسیرهای بازرگانی میان آذربایجان و مرکز ایران جایگاهی راهبردی یافت و در دوره ایلخانی، پایتخت به سلطانیه (نزدیک زنجان)، منتقل گردید.
'''منابع این بخش:'''


با انتقال پایتخت به سلطانیه در دوره ایلخانی (قرن هفتم و هشتم هجری) این شهر به  کانون سیاسی و معماری مهمی در ایران و یکی از بزرگ‌ترین شهرهای جهان تبدیل شد. ایلخانان مغول پس از مسلمان شدن، سلطانیه را با شکوه بسیار ساختند و محل دفن اُلجایتو و از مهم‌ترین آثار معماری دوره اسلامی جهان به‌شمار می‌رود.
قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری
دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA
بیمه ایران و مسئله فساد در دوره پهلوی


در دوره قاجار، زنجان صحنه یکی از مهم‌ترین رویدادهای مذهبی-اجتماعی سده نوزدهم ایران «قیام بابیان زنجان» بود. در پنجم مه ۱۸۵۰ میلادی، پیروان باب به رهبری روحانی کاریزماتیکی معروف به «حجت زنجانی» در برابر حاکم قجری شهر دست به قیام زدند. حدود دو هزار رزمنده بابی همراه با خانواده‌های خویش بخشی از شهر را در برابر ارتشی بسیار بزرگ‌تر برای نزدیک به نه ماه حفظ کردند، تا آن‌که سرانجام آخرین خانه‌های ویران‌شده در تصرف بابیان سقوط کرد و کمتر از صد رزمنده بازمانده به اعدام سپرده شدند.
بررسی فساد اقتصادی در دوره پهلوی باید میان دو موضوع تفاوت بگذارد: فساد و رانت در ساختار اقتصادی حکومت پهلوی و اختلاس یا برداشت غیرقانونی مشخص از منابع شرکت بیمه ایران.


این واقعه در کنار قیام‌های مازندران (۱۸۴۸-۱۸۴۹) و نی‌ریز (۱۸۵۰)، از سه قیام بزرگ بابیان در تاریخ معاصر ایران به شمار می‌رود.
منابع تاریخی درباره ساختار اقتصادی حکومت پهلوی، از جمله درباره [[بنیاد پهلوی]]، گزارش‌هایی درباره مالکیت و فعالیت اقتصادی وابسته به خاندان سلطنتی ارائه کرده‌اند. برای نمونه، مجله تایم در سال ۱۹۷۹ با استناد به کتاب رابرت گراهام درباره دارایی‌های بنیاد پهلوی، از مالکیت یا سهام این بنیاد در شمار زیادی از شرکت‌های اقتصادی و همچنین ۸۰ درصد سهام شرکت بیمه ملی سخن گفت.


با این حال، '''بیمه ملی''' با '''بیمه ایران''' یکی نبود. بنابراین نمی‌توان مالکیت بنیاد پهلوی در بیمه ملی را به‌عنوان اختلاس از بیمه ایران معرفی کرد.


'''در جنبش مشروطه، زنجان نقش فعالی داشت. زنجان در جنگ ایران و روسیه نیز آسیب دید.'''
همچنین در منابع معتبر بررسی‌شده، پرونده قضایی مشخصی که نشان دهد در دوره پهلوی مبلغ معینی از خود شرکت بیمه ایران اختلاس شده و این امر در یک دادگاه اثبات شده باشد، پیدا نشد. از این رو، نسبت‌دادن یک رقم مشخص از «اختلاس بیمه ایران» به حکومت پهلوی بدون سند مستقیم، از نظر روش دانشنامه‌ای قابل دفاع نیست.


=== گنبد سلطانیه و تاریخچه آن ===
'''منابع این بخش:'''
گنبد سلطانیه یکی از باشکوه‌ترین آثار معماری ایران است که در شهر سلطانیه، استان زنجان قرار دارد. این بنا آرامگاه سلطان محمد خدابنده (اولجایتو)، هشتمین فرمانروای ایلخانی، است و بین سال‌های ۱۳۰۲ تا ۱۳۱۲ میلادی ساخته شد.


سلطانیه در اوایل قرن چهاردهم میلادی پایتخت حکومت ایلخانان مغول بود و اولجایتو آن را به یکی از بزرگ‌ترین و آبادترین شهرهای زمان خود تبدیل کرد.
TIME ـ گزارش درباره دارایی‌های بنیاد پهلوی
دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA
انقلاب ۱۳۵۷ و ملی‌شدن صنعت بیمه


سلطان محمد خدابنده در طول زندگی خود از مسیحیت به بودایی و سپس به اسلام گروید و سرانجام به تشیع گرایش پیدا کردو همین دگرگونی‌های مذهبی در شکل‌گیری این مجموعه نیز تأثیر داشت.
پس از [[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]]، ساختار مالکیت صنعت بیمه دگرگون شد.


گنبد سلطانیه با ارتفاع حدود ۵۰ متر و قطر نزدیک به ۲۵ متر، از بزرگ‌ترین گنبدهای آجری دوپوسته جهان به شمار می‌رود و از شاهکارهای مهندسی دوره ایلخانی است.
در سال ۱۳۵۸، لایحه قانونی ملی‌شدن مؤسسات بیمه و مؤسسات اعتباری تصویب شد. این اقدام موجب انتقال بخش عمده صنعت بیمه به مالکیت دولت شد.


ساختمان هشت‌ضلعی آن با هشت مناره باریک، کاشی‌های فیروزه‌ای، گچ‌بری‌های ظریف، کتیبه‌های قرآنی، نقاشی‌های دیواری و مقرنس‌کاری‌های چشمگیر، اوج هنر معماری ایرانی-اسلامی را نشان می‌دهد.
در زمان ملی‌شدن صنعت بیمه، بیمه ایران از پیش یک شرکت دولتی بود. در نتیجه، ملی‌شدن بیشتر بر شرکت‌های خصوصی و مختلط اثر گذاشت. دانشنامه ایرانیکا گزارش می‌کند که شرکت‌های خصوصی ایرانی ملی شدند و فعالیت برخی شرکت‌های خارجی نیز متوقف شد.


نوآوری‌های این بنا در ساخت گنبد دوپوسته و شیوه تزیینات داخلی، الگوی بسیاری از بناهای دوره تیموری و صفوی شد و حتی برخی پژوهشگران آن را از الهام‌بخش‌های گنبدهای بزرگی مانند تاج محل می‌دانند.
'''منابع این بخش:'''


یونسکو در سال ۲۰۰۵ گنبد سلطانیه را به دلیل ارزش تاریخی، معماری و نقش آن در تحول معماری اسلامی، با شماره ۱۱۸۸ در فهرست میراث جهانی ثبت کرد.
قانون فهرست قوانین و احکام نامعتبر در حوزه بیمه ـ شامل قانون ملی‌شدن مؤسسات بیمه
El País ـ ملی‌شدن شرکت‌های بیمه ایران در ۱۹۷۹
دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA
بیمه ایران پس از انقلاب


امروزه این اثر نه‌تنها نماد شکوه دوره ایلخانی، بلکه یکی از ارزشمندترین گنجینه‌های فرهنگی ایران و از مهم‌ترین جاذبه‌های تاریخی استان زنجان به شمار می‌آید. <ref>[https://whc.unesco.org/en/list/1188/ Soltaniyeh-unesco]</ref><ref>[https://www.re-thinkingthefuture.com/case-studies/a4813-soltaniyeh-dome-zanjan-complex-of-ruins/ Soltaniyeh Dome, Zanjan: Complex of Ruins-re-thinkingthefuture]</ref>
پس از انقلاب، بیمه ایران در ساختار جدید دولتی صنعت بیمه باقی ماند. در سال ۱۳۶۷ قانون اداره امور شرکت‌های بیمه تصویب شد و بیمه ایران در کنار آسیا، البرز و دانا در چارچوب شرکت‌های بیمه دولتی اداره می‌شد.


== جغرافیا و اقلیم ==
اساسنامه جدید شرکت در ۱۵ آذر ۱۳۶۸ به تصویب هیئت وزیران رسید. بر اساس ماده ۳ این اساسنامه، تمام سهام بیمه ایران متعلق به دولت و غیرقابل انتقال است.
زنجان در شمال‌غربی ایران بین قزوین و تبریز واقع شده. استان کوهستانی و مرتفع است — ارتفاع شهر زنجان حدود ۱,۶۶۳ متر از سطح دریا.


غار کاتاله‌خور:
همچنین طبق اساسنامه، سود ویژه شرکت پس از کسر اندوخته‌ها، مالیات و سایر موارد قانونی به خزانه منتقل می‌شود.


غار کاتاله‌خور (در نزدیکی زنجان) دومین غار بزرگ آبی جهان و یکی از زیباترین غارهای ایران است — با استالاکتیت‌ها و استالاگمیت‌های بی‌نظیر.
'''منابع این بخش:'''


آب‌وهوای زنجان بسیار سرد — یکی از سردترین استان‌های ایران. زمستان‌ها دما تا منفی ۲۵ درجه و بارش برف سنگین. تابستان‌ها معتدل و خنک هستند.
قانون اداره امور شرکت‌های بیمه
اساسنامه شرکت سهامی بیمه ایران، مصوب ۱۳۶۸
خصوصی‌سازی صنعت بیمه


== اقتصاد و منابع ==
در سال ۱۳۸۰ قانون تأسیس مؤسسات بیمه غیردولتی تصویب شد. این قانون امکان ایجاد شرکت‌های بیمه غیردولتی را فراهم کرد و به تدریج رقابت خصوصی در بازار بیمه ایران گسترش یافت.
اقتصاد زنجان بر صنعت، معدن، کشاورزی و صنایع دستی استوار است.


چاقوسازی زنجان:
با وجود ورود شرکت‌های خصوصی، بیمه ایران همچنان دولتی باقی ماند و ساختار مالکیت آن تغییر نکرد.


زنجان «شهر چاقو» ایران است — چاقوسازی سنتی زنجان قدمتی چند صد ساله دارد. چاقوهای زنجانی به‌ویژه چاقوهای تاشو (ضامن‌دار) از کیفیت بالایی برخوردارند. صنعت چاقوسازی زنجان صدها کارگاه کوچک و بزرگ را شامل می‌شود.
'''منابع این بخش:'''


معادن:
قانون تأسیس مؤسسات بیمه غیردولتی، ۱۳۸۰
پرونده اختلاس بیمه ایران


معدن سرب و روی انگوران (بزرگ‌ترین معدن سرب و روی ایران و خاورمیانه) در نزدیکی ماه‌نشان واقع شده. معادن طلای زنجان نیز از منابع معدنی مهم هستند.
یکی از مهم‌ترین پرونده‌های فساد مالی مرتبط با بیمه ایران در جمهوری اسلامی، پرونده‌ای بود که از اواخر دهه ۱۳۸۰ مورد رسیدگی قرار گرفت و در سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ به یکی از پرونده‌های مهم فساد اقتصادی تبدیل شد.


کشاورزی:
این پرونده مربوط به تخلفاتی در بیمه ایران و برخی نهادهای مرتبط در استان تهران بود و اتهام‌هایی از جمله اختلاس، جعل، ارتشا و تحصیل مال نامشروع در آن مطرح شد. در گزارش‌های قضایی و رسانه‌ای، تعداد متهمان در مراحل مختلف پرونده متفاوت بود.


انگور و کشمش زنجان و خدابنده از مرغوب‌ترین محصولات هستند. گندم، جو و حبوبات از محصولات زراعی مهم هستند.
بر اساس گزارش منتشرشده درباره احکام نهایی، دیوان عالی کشور احکام شماری از متهمان را تأیید کرد؛ از جمله برای مصطفی حمزه‌نوسی و داود فهیمی‌رودپشتی حکم حبس ابد و جریمه‌های مالی صادر شده بود و برای متهمان دیگر نیز احکام متفاوتی از چند ماه تا چندین سال حبس تعیین شد.


صنایع دستی:
'''منابع این بخش:'''


ملیله‌سازی زنجان — ساخت اشیای هنری از سیم‌های ظریف نقره — از هنرهای منحصربه‌فرد ایران و میراث ناملموس فرهنگی است. قالی‌بافی و گلیم‌بافی نیز از صنایع دستی مهم استان هستند.
رادیوفردا ـ احکام نهایی متهمان پرونده بیمه ایران
تسنیم ـ روند قضایی پرونده محمدرضا رحیمی
PBS/Tehran Bureau ـ پرونده فساد بیمه ایران
محمدرضا رحیمی و پرونده بیمه ایران


گردشگری:
نام [[محمدرضا رحیمی]]، معاون اول [[محمود احمدی‌نژاد]]، در جریان رسیدگی به پرونده بیمه ایران مطرح شد.


گنبد سلطانیه — میراث جهانی:
در جریان رسیدگی، برخی متهمان ادعاهایی درباره پرداخت مبالغی به رحیمی مطرح کردند. رحیمی ارتباط خود با اختلاس بیمه ایران را رد کرد و در دفاعیات خود توضیح دیگری درباره منشأ پرداخت‌ها ارائه داد.


گنبد سلطانیه — بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان — میراث جهانی یونسکو است. این گنبد در سال ۷۰۳ هجری (۱۳۰۲ میلادی) به دستور سلطان محمد خدابنده (اُلجایتو) — از ایلخانان مغول — در شهر سلطانیه ساخته شد. ارتفاع گنبد ۵۰ متر و قطر آن ۲۵ متر است — بزرگ‌ترین گنبد آجری جهان و الگوی ساخت گنبدهای بعدی از جمله سنتاماریا فلورانس و تاج‌محل.
پرونده رحیمی در نهایت به‌صورت جداگانه مورد رسیدگی قرار گرفت. شعبه ۱۱ دیوان عالی کشور حکم او را به پنج سال و ۹۱ روز حبس، پرداخت دو میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان رد مال و یک میلیارد تومان جزای نقدی تبدیل و تأیید کرد.


== فرهنگ و آداب و رسوم ==
در گزارش سخنگوی قوه قضائیه، اتهامات مربوط به رشوه، تحصیل مال نامشروع و اتهامات مرتبط با شبکه فساد مطرح شد؛ در همان گزارش آمده است که دیوان عالی کشور برخی از عناوین اتهامی را احراز نکرده بود.
فرهنگ زنجان ترکیبی از فرهنگ ترکی آذربایجانی و ایرانی است.


مراسم عاشورا — نخل‌گردانی:
'''منابع این بخش:'''


مراسم عاشورای زنجان از مشهورترین مراسم عاشورا در ایران و جهان اسلام است. نخل‌گردانی زنجان — حمل نخل‌های عظیم چوبی در خیابان‌ها — از آیین‌های منحصربه‌فرد و ثبت‌شده ملی است.
رادیوفردا ـ جزئیات حکم محمدرضا رحیمی
تسنیم ـ حکم نهایی محمدرضا رحیمی
ارقام و اختلاف درباره پرونده


مفاخر:
درباره مبلغ اختلاس بیمه ایران در رسانه‌ها ارقام متفاوتی منتشر شده است. علت این تفاوت آن است که پرونده شامل چندین متهم، چند عنوان اتهامی و چند جریان مالی بود و برخی رسانه‌ها رقم یک بخش از پرونده را به کل پرونده تعمیم داده‌اند.


آذر شیوا (نویسنده)، حسین قلی‌خان نظام‌السلطنه مافی (سیاستمدار مشروطه) و سید عبدالرحیم خلخالی (عالم دینی) از چهره‌های مطرح هستند.
از این رو، در یک مقاله دانشنامه‌ای بهتر است به جای ارائه یک رقم واحد به عنوان «کل اختلاس»، رقم‌ها به پرونده یا متهم مشخص نسبت داده شوند. گزارش احکام نهایی نیز نشان می‌دهد که برای متهمان مختلف مبالغ متفاوتی به عنوان رد مال یا جزای نقدی تعیین شده است.


غذاهای محلی:
'''منابع این بخش:'''


قیمه‌نثار زنجانی (پلوی زعفرانی با گوشت و مغزیجات)، آش زنجانی، دولمه، کوفته زنجانی، رشته‌پلو، حلوای و مربای گل زنجان از غذاهای سنتی هستند.
رادیوفردا ـ احکام نهایی پرونده بیمه ایران
وضعیت کنونی


== مبارزات و مقاومت مردمی ==
بیمه ایران همچنان یک شرکت دولتی است و مالکیت تمام سهام آن در اختیار دولت قرار دارد. شرکت در رشته‌های بیمه زندگی و غیرزندگی فعالیت می‌کند و در حوزه‌هایی مانند خودرو، آتش‌سوزی، حمل‌ونقل، مهندسی، مسئولیت، انرژی و پروژه‌های بزرگ زیرساختی حضور دارد.
زنجان در تاریخ معاصر شاهد مبارزات مردمی بوده و مجاهدین خلق در این استان فعالیت داشته‌اند.


مجاهدین خلق در زنجان:
در سال ۱۴۰۵، علی جباری رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت بوده است. بر اساس گزارش منتشرشده در مهر ۱۴۰۵، شرکت در شش ماه نخست آن سال ۱۰۲ هزار میلیارد تومان حق‌بیمه تولید کرده و رشد ۶۷ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل را اعلام کرده است. این ارقام، اظهارات اعلام‌شده از سوی مدیریت شرکت هستند و برای ارزیابی مستقل عملکرد مالی باید با صورت‌های مالی و گزارش‌های حسابرسی بررسی شوند.


سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در زنجان و ابهر فعالیت سیاسی داشت. هواداران سازمان در تظاهرات و فعالیت‌های سیاسی شرکت داشتند و پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ تحت سرکوب قرار گرفتند.
'''منابع این بخش:'''


کشتار ۶۷ در زنجان:
اساسنامه بیمه ایران و وضعیت مالکیت شرکت
معرفی بیمه ایران و حوزه‌های فعالیت
گزارش عملکرد بیمه ایران در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵
جمع‌بندی


زندان زنجان نیز در تابستان ۱۳۶۷ شاهد اعدام زندانیان سیاسی و مجاهد بود.
بیمه ایران در سال ۱۳۱۴ در دوره پهلوی تأسیس شد و در شکل‌گیری صنعت بیمه نوین ایران نقش محوری داشت. در دوره پهلوی، این شرکت در کنار شرکت‌های خصوصی و خارجی فعالیت می‌کرد و از سال ۱۳۵۰، با ایجاد بیمه مرکزی، نقش نظارتی آن از نقش اجرایی جدا شد.


قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:
پس از انقلاب، ملی‌شدن صنعت بیمه موجب دولتی‌شدن بخش عمده بازار شد و بیمه ایران به عنوان شرکت دولتی موجود، در ساختار جدید باقی ماند. از سال ۱۳۸۰ ورود شرکت‌های بیمه غیردولتی دوباره امکان رقابت خصوصی را افزایش داد، اما مالکیت بیمه ایران همچنان دولتی باقی مانده است.


زنجان و ابهر در قیام‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات مردمی بودند. ابهر و خرمدره از شهرهای فعال در قیام ۱۴۰۱ بودند.
در زمینه فساد، پرونده بیمه ایران در دهه ۱۳۸۰ یک پرونده قضایی مستند و مهم است. در مقابل، درباره دوره پهلوی باید میان فساد اقتصادی عمومی، دارایی‌های بنیاد پهلوی و تخلفات احتمالی در صنعت بیمه از یک سو، و «اختلاس اثبات‌شده از خود بیمه ایران» از سوی دیگر تفکیک قائل شد.


واحدهای مقاومت:
'''منابع این بخش:'''


واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در زنجان و ابهر فعالیت‌های مستمری در زمینه نصب پوسترهای رهبران مقاومت داشته‌اند.
دانشنامه ایرانیکا ـ تاریخ بیمه در ایران
اساسنامه بیمه ایران
پرونده اختلاس بیمه ایران و احکام نهایی
جستارهای وابسته
[[بیمه]]
[[بیمه مرکزی ایران]]
[[صنعت بیمه در ایران]]
[[ملی‌شدن صنعت بیمه]]
[[دوره پهلوی]]
[[انقلاب ۱۳۵۷ ایران]]
[[فساد اقتصادی در ایران]]
[[محمود احمدی‌نژاد]]
[[محمدرضا رحیمی]]
منابع
Willem M. Floor, «BĪMA»، ''Encyclopaedia Iranica''.
شرکت سهامی بیمه ایران، «Brief History of Bimeh Iran».
قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، مصوب ۱۳۵۰.
قانون اداره امور شرکت‌های بیمه، مصوب ۱۳۶۷.
اساسنامه شرکت سهامی بیمه ایران، مصوب ۱۳۶۸.
قانون تأسیس مؤسسات بیمه غیردولتی، مصوب ۱۳۸۰.
گزارش احکام نهایی پرونده بیمه ایران.
گزارش‌های قضایی درباره پرونده محمدرضا رحیمی.
گزارش PBS/Tehran Bureau درباره پرونده فساد بیمه ایران.
گزارش TIME درباره دارایی‌های بنیاد پهلوی.

نسخهٔ کنونی تا ‏۲ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۶

شرکت سهامی بیمه ایران
نام لاتینIran Insurance Company
نوعشرکت سهامی دولتی
صنعتبیمه و خدمات مالی
بنا نهاده۱۵ آبان ۱۳۱۴
بنیانگذارانعلی‌اکبر داور و دولت ایران
مالکدولت جمهوری اسلامی ایران

مقاله درحال ویرایش است


شرکت سهامی بیمه ایران نخستین شرکت بیمه ایرانی و نخستین شرکت بیمه دولتی ایران است که در سال ۱۳۱۴ خورشیدی، در دوره سلطنت رضاشاه پهلوی، تأسیس شد. این شرکت در ابتدا با هدف ایجاد یک نهاد بیمه‌ای ایرانی و کاهش وابستگی بازار بیمه به شرکت‌های خارجی شکل گرفت. بیمه ایران پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز به فعالیت خود ادامه داد و پس از ملی‌شدن صنعت بیمه، به یکی از ارکان اصلی بازار بیمه دولتی ایران تبدیل شد. در اساسنامه کنونی، تمام سهام شرکت متعلق به دولت و غیرقابل انتقال اعلام شده است.

پیشینه بیمه در ایران

فعالیت بیمه‌ای در ایران پیش از تأسیس بیمه ایران آغاز شده بود. در اواخر دوره قاجار، شرکت‌های خارجی برای ورود به بازار بیمه ایران تلاش کردند و در اوایل سده بیستم، چند شرکت روسی، آلمانی و سپس بریتانیایی در کشور فعالیت داشتند.

بر اساس پژوهش ویلم فلور در دانشنامه ایرانیکا، تا سال ۱۹۱۰ چند شرکت خارجی در تهران نمایندگی داشتند و در دهه‌های بعد شمار شرکت‌های خارجی فعال افزایش یافت. در سال ۱۹۳۵، یعنی سال تأسیس بیمه ایران، ارزش کل حق‌بیمه‌های تولیدشده در کشور نزدیک به ۸ میلیون ریال بود و بخش عمده آن به بیمه حمل‌ونقل و آتش‌سوزی مربوط می‌شد.

منابع این بخش:

دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA (بیمه در ایران) تأسیس بیمه ایران

شرکت سهامی بیمه ایران در سال ۱۳۱۴ خورشیدی تأسیس شد. دانشنامه ایرانیکا تأسیس آن را در اسفند ۱۳۱۳/مارس و آوریل ۱۹۳۵ ثبت کرده است؛ وبگاه بیمه ایران نیز ۶ نوامبر ۱۹۳۵ را تاریخ رسمی و یادمانی تأسیس شرکت معرفی می‌کند.

سرمایه اولیه شرکت ۲۰ میلیون ریال تعیین شد. بیمه ایران پس از آغاز فعالیت، بیمه مؤسسات دولتی را بر عهده گرفت و شرکت‌های بیمه خارجی فعال در ایران نیز موظف شدند بخشی از معاملات خود را نزد بیمه ایران واگذار کنند. بر اساس پژوهش ایرانیکا، این سهم در آن دوره ۲۵ درصد بود.

در نخستین سال فعالیت، شرکت در شهرهایی از جمله مشهد، شیراز، اصفهان، همدان، اهواز و بوشهر نمایندگی ایجاد کرد. منابع رسمی شرکت همچنین اعلام کرده‌اند که بیمه ایران در همان سال‌های آغازین بیش از ۶۲ درصد بازار بیمه داخلی را در اختیار گرفت.

منابع این بخش:

تاریخچه بیمه ایران ـ وبگاه بین‌المللی بیمه ایران دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA بیمه ایران در دوره پهلوی

بیمه ایران در دوره پهلوی به عنوان مهم‌ترین شرکت بیمه ایرانی و شرکت بیمه متعلق به دولت فعالیت می‌کرد. در کنار آن، شرکت‌های خصوصی ایرانی و شرکت‌های بیمه خارجی نیز در بازار حضور داشتند.

در سال ۱۳۱۷، بیمه ایران و شرکت‌های خارجی فعال در ایران یک سندیکا تشکیل دادند که به کاهش نرخ‌ها، یکسان‌شدن تعرفه‌ها و استانداردشدن فرم‌های بیمه‌نامه کمک کرد.

در دهه‌های بعد، بازار بیمه ایران گسترش یافت. در سال ۱۳۳۱، علاوه بر بیمه ایران، چندین شرکت خصوصی ایرانی و خارجی در بازار فعالیت داشتند. بیمه ایران همچنان بخشی مهم از بیمه‌های دولتی و بیمه اتکایی را در اختیار داشت.

منابع این بخش:

دانشنامه ایرانیکا ـ تاریخ صنعت بیمه ایران تأسیس بیمه مرکزی ایران

یکی از مهم‌ترین تحولات ساختار صنعت بیمه در دوره پهلوی، تأسیس بیمه مرکزی ایران در سال ۱۳۵۰ بود.

قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری در ۳۰ خرداد ۱۳۵۰ تصویب شد. هدف قانون، تنظیم، تعمیم و هدایت امر بیمه در ایران و حمایت از بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان بود.

پس از تأسیس بیمه مرکزی، بخشی از وظایفی که پیش‌تر عملاً بر عهده بیمه ایران قرار داشت، از جمله نظارت و تنظیم بازار، به بیمه مرکزی منتقل شد. ایرانیکا تأکید می‌کند که بیمه مرکزی از سال ۱۹۷۱ وظایف نظارتی و تنظیمی صنعت بیمه را بر عهده گرفت.

منابع این بخش:

قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA بیمه ایران و مسئله فساد در دوره پهلوی

بررسی فساد اقتصادی در دوره پهلوی باید میان دو موضوع تفاوت بگذارد: فساد و رانت در ساختار اقتصادی حکومت پهلوی و اختلاس یا برداشت غیرقانونی مشخص از منابع شرکت بیمه ایران.

منابع تاریخی درباره ساختار اقتصادی حکومت پهلوی، از جمله درباره بنیاد پهلوی، گزارش‌هایی درباره مالکیت و فعالیت اقتصادی وابسته به خاندان سلطنتی ارائه کرده‌اند. برای نمونه، مجله تایم در سال ۱۹۷۹ با استناد به کتاب رابرت گراهام درباره دارایی‌های بنیاد پهلوی، از مالکیت یا سهام این بنیاد در شمار زیادی از شرکت‌های اقتصادی و همچنین ۸۰ درصد سهام شرکت بیمه ملی سخن گفت.

با این حال، بیمه ملی با بیمه ایران یکی نبود. بنابراین نمی‌توان مالکیت بنیاد پهلوی در بیمه ملی را به‌عنوان اختلاس از بیمه ایران معرفی کرد.

همچنین در منابع معتبر بررسی‌شده، پرونده قضایی مشخصی که نشان دهد در دوره پهلوی مبلغ معینی از خود شرکت بیمه ایران اختلاس شده و این امر در یک دادگاه اثبات شده باشد، پیدا نشد. از این رو، نسبت‌دادن یک رقم مشخص از «اختلاس بیمه ایران» به حکومت پهلوی بدون سند مستقیم، از نظر روش دانشنامه‌ای قابل دفاع نیست.

منابع این بخش:

TIME ـ گزارش درباره دارایی‌های بنیاد پهلوی دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA انقلاب ۱۳۵۷ و ملی‌شدن صنعت بیمه

پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، ساختار مالکیت صنعت بیمه دگرگون شد.

در سال ۱۳۵۸، لایحه قانونی ملی‌شدن مؤسسات بیمه و مؤسسات اعتباری تصویب شد. این اقدام موجب انتقال بخش عمده صنعت بیمه به مالکیت دولت شد.

در زمان ملی‌شدن صنعت بیمه، بیمه ایران از پیش یک شرکت دولتی بود. در نتیجه، ملی‌شدن بیشتر بر شرکت‌های خصوصی و مختلط اثر گذاشت. دانشنامه ایرانیکا گزارش می‌کند که شرکت‌های خصوصی ایرانی ملی شدند و فعالیت برخی شرکت‌های خارجی نیز متوقف شد.

منابع این بخش:

قانون فهرست قوانین و احکام نامعتبر در حوزه بیمه ـ شامل قانون ملی‌شدن مؤسسات بیمه El País ـ ملی‌شدن شرکت‌های بیمه ایران در ۱۹۷۹ دانشنامه ایرانیکا ـ BĪMA بیمه ایران پس از انقلاب

پس از انقلاب، بیمه ایران در ساختار جدید دولتی صنعت بیمه باقی ماند. در سال ۱۳۶۷ قانون اداره امور شرکت‌های بیمه تصویب شد و بیمه ایران در کنار آسیا، البرز و دانا در چارچوب شرکت‌های بیمه دولتی اداره می‌شد.

اساسنامه جدید شرکت در ۱۵ آذر ۱۳۶۸ به تصویب هیئت وزیران رسید. بر اساس ماده ۳ این اساسنامه، تمام سهام بیمه ایران متعلق به دولت و غیرقابل انتقال است.

همچنین طبق اساسنامه، سود ویژه شرکت پس از کسر اندوخته‌ها، مالیات و سایر موارد قانونی به خزانه منتقل می‌شود.

منابع این بخش:

قانون اداره امور شرکت‌های بیمه اساسنامه شرکت سهامی بیمه ایران، مصوب ۱۳۶۸ خصوصی‌سازی صنعت بیمه

در سال ۱۳۸۰ قانون تأسیس مؤسسات بیمه غیردولتی تصویب شد. این قانون امکان ایجاد شرکت‌های بیمه غیردولتی را فراهم کرد و به تدریج رقابت خصوصی در بازار بیمه ایران گسترش یافت.

با وجود ورود شرکت‌های خصوصی، بیمه ایران همچنان دولتی باقی ماند و ساختار مالکیت آن تغییر نکرد.

منابع این بخش:

قانون تأسیس مؤسسات بیمه غیردولتی، ۱۳۸۰ پرونده اختلاس بیمه ایران

یکی از مهم‌ترین پرونده‌های فساد مالی مرتبط با بیمه ایران در جمهوری اسلامی، پرونده‌ای بود که از اواخر دهه ۱۳۸۰ مورد رسیدگی قرار گرفت و در سال‌های ۱۳۸۹ و ۱۳۹۰ به یکی از پرونده‌های مهم فساد اقتصادی تبدیل شد.

این پرونده مربوط به تخلفاتی در بیمه ایران و برخی نهادهای مرتبط در استان تهران بود و اتهام‌هایی از جمله اختلاس، جعل، ارتشا و تحصیل مال نامشروع در آن مطرح شد. در گزارش‌های قضایی و رسانه‌ای، تعداد متهمان در مراحل مختلف پرونده متفاوت بود.

بر اساس گزارش منتشرشده درباره احکام نهایی، دیوان عالی کشور احکام شماری از متهمان را تأیید کرد؛ از جمله برای مصطفی حمزه‌نوسی و داود فهیمی‌رودپشتی حکم حبس ابد و جریمه‌های مالی صادر شده بود و برای متهمان دیگر نیز احکام متفاوتی از چند ماه تا چندین سال حبس تعیین شد.

منابع این بخش:

رادیوفردا ـ احکام نهایی متهمان پرونده بیمه ایران تسنیم ـ روند قضایی پرونده محمدرضا رحیمی PBS/Tehran Bureau ـ پرونده فساد بیمه ایران محمدرضا رحیمی و پرونده بیمه ایران

نام محمدرضا رحیمی، معاون اول محمود احمدی‌نژاد، در جریان رسیدگی به پرونده بیمه ایران مطرح شد.

در جریان رسیدگی، برخی متهمان ادعاهایی درباره پرداخت مبالغی به رحیمی مطرح کردند. رحیمی ارتباط خود با اختلاس بیمه ایران را رد کرد و در دفاعیات خود توضیح دیگری درباره منشأ پرداخت‌ها ارائه داد.

پرونده رحیمی در نهایت به‌صورت جداگانه مورد رسیدگی قرار گرفت. شعبه ۱۱ دیوان عالی کشور حکم او را به پنج سال و ۹۱ روز حبس، پرداخت دو میلیارد و ۸۵۰ میلیون تومان رد مال و یک میلیارد تومان جزای نقدی تبدیل و تأیید کرد.

در گزارش سخنگوی قوه قضائیه، اتهامات مربوط به رشوه، تحصیل مال نامشروع و اتهامات مرتبط با شبکه فساد مطرح شد؛ در همان گزارش آمده است که دیوان عالی کشور برخی از عناوین اتهامی را احراز نکرده بود.

منابع این بخش:

رادیوفردا ـ جزئیات حکم محمدرضا رحیمی تسنیم ـ حکم نهایی محمدرضا رحیمی ارقام و اختلاف درباره پرونده

درباره مبلغ اختلاس بیمه ایران در رسانه‌ها ارقام متفاوتی منتشر شده است. علت این تفاوت آن است که پرونده شامل چندین متهم، چند عنوان اتهامی و چند جریان مالی بود و برخی رسانه‌ها رقم یک بخش از پرونده را به کل پرونده تعمیم داده‌اند.

از این رو، در یک مقاله دانشنامه‌ای بهتر است به جای ارائه یک رقم واحد به عنوان «کل اختلاس»، رقم‌ها به پرونده یا متهم مشخص نسبت داده شوند. گزارش احکام نهایی نیز نشان می‌دهد که برای متهمان مختلف مبالغ متفاوتی به عنوان رد مال یا جزای نقدی تعیین شده است.

منابع این بخش:

رادیوفردا ـ احکام نهایی پرونده بیمه ایران وضعیت کنونی

بیمه ایران همچنان یک شرکت دولتی است و مالکیت تمام سهام آن در اختیار دولت قرار دارد. شرکت در رشته‌های بیمه زندگی و غیرزندگی فعالیت می‌کند و در حوزه‌هایی مانند خودرو، آتش‌سوزی، حمل‌ونقل، مهندسی، مسئولیت، انرژی و پروژه‌های بزرگ زیرساختی حضور دارد.

در سال ۱۴۰۵، علی جباری رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت بوده است. بر اساس گزارش منتشرشده در مهر ۱۴۰۵، شرکت در شش ماه نخست آن سال ۱۰۲ هزار میلیارد تومان حق‌بیمه تولید کرده و رشد ۶۷ درصدی نسبت به دوره مشابه سال قبل را اعلام کرده است. این ارقام، اظهارات اعلام‌شده از سوی مدیریت شرکت هستند و برای ارزیابی مستقل عملکرد مالی باید با صورت‌های مالی و گزارش‌های حسابرسی بررسی شوند.

منابع این بخش:

اساسنامه بیمه ایران و وضعیت مالکیت شرکت معرفی بیمه ایران و حوزه‌های فعالیت گزارش عملکرد بیمه ایران در شش‌ماهه نخست ۱۴۰۵ جمع‌بندی

بیمه ایران در سال ۱۳۱۴ در دوره پهلوی تأسیس شد و در شکل‌گیری صنعت بیمه نوین ایران نقش محوری داشت. در دوره پهلوی، این شرکت در کنار شرکت‌های خصوصی و خارجی فعالیت می‌کرد و از سال ۱۳۵۰، با ایجاد بیمه مرکزی، نقش نظارتی آن از نقش اجرایی جدا شد.

پس از انقلاب، ملی‌شدن صنعت بیمه موجب دولتی‌شدن بخش عمده بازار شد و بیمه ایران به عنوان شرکت دولتی موجود، در ساختار جدید باقی ماند. از سال ۱۳۸۰ ورود شرکت‌های بیمه غیردولتی دوباره امکان رقابت خصوصی را افزایش داد، اما مالکیت بیمه ایران همچنان دولتی باقی مانده است.

در زمینه فساد، پرونده بیمه ایران در دهه ۱۳۸۰ یک پرونده قضایی مستند و مهم است. در مقابل، درباره دوره پهلوی باید میان فساد اقتصادی عمومی، دارایی‌های بنیاد پهلوی و تخلفات احتمالی در صنعت بیمه از یک سو، و «اختلاس اثبات‌شده از خود بیمه ایران» از سوی دیگر تفکیک قائل شد.

منابع این بخش:

دانشنامه ایرانیکا ـ تاریخ بیمه در ایران اساسنامه بیمه ایران پرونده اختلاس بیمه ایران و احکام نهایی جستارهای وابسته بیمه بیمه مرکزی ایران صنعت بیمه در ایران ملی‌شدن صنعت بیمه دوره پهلوی انقلاب ۱۳۵۷ ایران فساد اقتصادی در ایران محمود احمدی‌نژاد محمدرضا رحیمی منابع Willem M. Floor, «BĪMA»، Encyclopaedia Iranica. شرکت سهامی بیمه ایران، «Brief History of Bimeh Iran». قانون تأسیس بیمه مرکزی ایران و بیمه‌گری، مصوب ۱۳۵۰. قانون اداره امور شرکت‌های بیمه، مصوب ۱۳۶۷. اساسنامه شرکت سهامی بیمه ایران، مصوب ۱۳۶۸. قانون تأسیس مؤسسات بیمه غیردولتی، مصوب ۱۳۸۰. گزارش احکام نهایی پرونده بیمه ایران. گزارش‌های قضایی درباره پرونده محمدرضا رحیمی. گزارش PBS/Tehran Bureau درباره پرونده فساد بیمه ایران. گزارش TIME درباره دارایی‌های بنیاد پهلوی.