کاربر:Hamidreza۱۲/صفحه تمرین

استان بوشهر دروازه دریایی ایران — سرزمین رئیسعلی دلواری
استان بوشهر — ساحل خلیج فارس استان بوشهر — ساحل خلیج فارس
کشور	ایران
مرکز استان	بوشهر
شمال	استان فارس
جنوب	خلیج فارس
شرق	استان هرمزگان
غرب	استان خوزستان
آب و هوا	گرم و مرطوب؛ تابستان تا ۵۰ درجه با رطوبت بالا — بادهای شَمال و قوس
قدمت تاریخی	ریشهر (لیان) باستانی — بندر مهم دوره هخامنشی و ساسانی
ساحل	کرانه شمالی خلیج فارس — شامل جزایر خارک، خارکو و شیف
رئیسعلی دلواری	قهرمان ملی (۱۲۶۰-۱۲۹۴ شمسی) — شکست ارتش امپراتوری بریتانیا در نبردهای تنگستان و دشتستان
پارس جنوبی (عسلویه)	بزرگ‌ترین میدان گازی جهان (مشترک با قطر) — بزرگ‌ترین مجتمع پتروشیمی خاورمیانه
نیروگاه اتمی بوشهر	نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران — ظرفیت ۱٬۰۰۰ مگاوات — بهره‌برداری ۱۳۹۲
جزیره خارک	مهم‌ترین پایانه نفتی ایران — بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام کشور
ناوگان دریایی نادرشاه	نادرشاه افشار ناوگان دریایی ایران را در بوشهر بنا کرد
شیلات	میگوی بوشهر (شهرت ملی) · ماهی صبور (ملکه ماهی‌های خلیج فارس) · شوریده · حلوای سیاه
خرما	نخلستان‌های برازجان و تنگستان — خرمای مرغوب صادراتی
موسیقی و رقص	رقص بندری · نِی‌جفتی و سُرنا · مراسم زار · نخل‌گردانی و سینه‌زنی دریایی

مقاله درحال ویرایش است

استان بوشهر

────────────────────────────────────────────────────────────

⬛ مرکز استان: بوشهر

⬛ مساحت: ۲۲,۷۴۳ کیلومتر مربع

⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)

⬛ شهرستان‌ها: ۱۰ شهرستان (بوشهر، دشتستان، برازجان، کنگان، دیّر، گناوه، جم، عسلویه و...)

⬛ آب و هوا: گرم و مرطوب؛ تابستان‌های بسیار گرم

⬛ زبان: بوشهری (دشتستانی)، فارسی، عربی

────────────────────────────────────────────────────────────

تاریخچه

بوشهر — «ریشهر» باستانی — از بنادر تاریخی خلیج فارس و دروازه دریایی ایران از دوران باستان تاکنون است. بندر بوشهر در دوره هخامنشی بندری مهم بود و بقایای شهر باستانی ریشهر (لیان) از مهم‌ترین محوطه‌های باستان‌شناسی دوره ساسانی است.

بندر تجاری خلیج فارس:

بوشهر از دوره صفوی و افشاری مهم‌ترین بندر تجاری ایران در خلیج فارس بود. نادرشاه افشار ناوگان دریایی ایران را در بوشهر بنا کرد. در دوره زندیه و قاجار، بوشهر بندر اصلی تجارت ایران با هند، عمان و آفریقای شرقی بود.

بمباران بوشهر توسط بریتانیا:

در جنگ ایران و بریتانیا (۱۲۳۵ هجری / ۱۸۵۶ میلادی)، نیروی دریایی بریتانیا بوشهر را بمباران و اشغال کرد. رئیسعلی دلواری — قهرمان ملی بوشهر — در جنگ جهانی اول (۱۲۹۴ شمسی / ۱۹۱۵ میلادی) نیروهای بریتانیایی را در تنگستان شکست داد و اسطوره مقاومت جنوب ایران شد.

رئیسعلی دلواری:

رئیسعلی دلواری (۱۲۶۰-۱۲۹۴ شمسی) رهبر مقاومت مردم تنگستان و دشتستان در برابر استعمار بریتانیا بود. او با نیروهای مردمی در چندین نبرد نیروهای بریتانیایی را شکست داد — از نادر قهرمان‌های ایرانی که ارتش امپراتوری بریتانیا را به زانو درآورد. رئیسعلی در سال ۱۲۹۴ ترور شد.

در دوره معاصر، ساخت نیروگاه اتمی بوشهر (نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران) و توسعه منطقه ویژه اقتصادی عسلویه (پارس جنوبی) بوشهر را به یکی از استان‌های کلیدی اقتصاد ایران تبدیل کرده است.

جغرافیا و اقلیم

بوشهر در جنوب‌غربی ایران و در کرانه شمالی خلیج فارس واقع شده. استان شامل سواحل طولانی خلیج فارس و جزایر متعددی (خارک، خارکو، شیف و...) است.

جزیره خارک:

جزیره خارک مهم‌ترین پایانه نفتی ایران و یکی از بزرگ‌ترین پایانه‌های نفتی جهان است. بیش از ۹۰ درصد صادرات نفت خام ایران از خارک انجام می‌شود. جزیره خارک در جنگ ایران و عراق هدف بمباران‌های مکرر قرار گرفت.

آب‌وهوای بوشهر گرم و مرطوب — تابستان‌ها دما تا ۵۰ درجه با رطوبت بالا. بادهای شَمال و قوس ویژگی اقلیمی منطقه‌اند.

اقتصاد و منابع

بوشهر یکی از مهم‌ترین استان‌های انرژی و اقتصاد ایران است.

پارس جنوبی — عسلویه:

میدان گازی پارس جنوبی بزرگ‌ترین میدان گازی جهان (مشترک با قطر) در آب‌های بوشهر واقع شده. منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس جنوبی (عسلویه) بزرگ‌ترین مجتمع صنعتی ایران و یکی از بزرگ‌ترین مراکز پتروشیمی خاورمیانه است.

نیروگاه اتمی بوشهر:

نیروگاه اتمی بوشهر — نخستین نیروگاه هسته‌ای ایران — با ظرفیت ۱,۰۰۰ مگاوات در سال ۱۳۹۲ به بهره‌برداری کامل رسید.

شیلات:

صید میگو، ماهی صبور، ماهی شوریده و حلوای سیاه از منابع مهم شیلاتی استان است. میگوی بوشهر شهرت ملی دارد.

خرما:

نخلستان‌های بوشهر از مراکز مهم تولید خرما هستند. خرمای برازجان و تنگستان مرغوب و صادراتی است.

فرهنگ و آداب و رسوم

فرهنگ بوشهر ترکیبی از فرهنگ‌های ایرانی، عربی و دریایی است — قرن‌ها تجارت دریایی با هند، آفریقا و عربستان فرهنگ منحصربه‌فردی ساخته.

موسیقی و رقص:

موسیقی بوشهری با ریتم‌های دریایی و سازهای نِی‌جفتی، سُرنا و تنبک از موسیقی‌های اصیل خلیج فارس است. رقص بندری و مراسم «زار» از آیین‌های منحصربه‌فرد هستند. «نخل‌گردانی» و «سینه‌زنی دریایی» از آیین‌های عاشورای بوشهر هستند.

مفاخر:

رئیسعلی دلواری (قهرمان ملی)، ابوالحسن حکیم‌الممالک (پزشک و سیاستمدار)، مقداد مهدوی کنی (ادیب) و خسرو شکیبایی (بازیگر — مادرش بوشهری) از چهره‌های مطرح هستند.

غذاهای محلی:

قلیه‌ماهی بوشهری (خورشت ماهی با تمبرهندی)، صبور کبابی (ماهی صبور — ملکه ماهی‌های خلیج فارس)، هریسه بوشهری، میگو بوشکار، رنگینک، موهامر و حلوای خرما از غذاهای سنتی استان هستند.

مبارزات و مقاومت مردمی

بوشهر سرزمین مقاومت در برابر استعمار بوده — از رئیسعلی دلواری تا مجاهدین خلق.

رئیسعلی دلواری — الگوی مقاومت:

مقاومت رئیسعلی دلواری در برابر بریتانیا از درخشان‌ترین صفحات تاریخ مقاومت ایران است. او با نیروهای مردمی — تفنگچی‌های تنگستانی و دشتستانی — در نبردهای دلوار، اهرم و بوشهر ارتش بریتانیا را شکست داد.

مجاهدین خلق در بوشهر:

سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در بوشهر و برازجان فعالیت سیاسی داشت. هواداران سازمان پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ مورد سرکوب قرار گرفتند و تعدادی دستگیر و زندانی شدند.

کشتار ۶۷ در بوشهر:

زندان بوشهر نیز در تابستان ۱۳۶۷ شاهد اعدام زندانیان سیاسی و مجاهد بود.

قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:

بوشهر و برازجان در قیام‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات بودند. کارگران عسلویه نیز در اعتراضات شرکت کردند.

واحدهای مقاومت:

واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در بوشهر و برازجان فعالیت‌های مستمری در زمینه افشاگری جنایات رژیم و نصب پوسترهای رهبران مقاومت داشته‌اند.