|
|
| (۹۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات رویداد سیاسی | | <noinclude> |
| | عنوان = خیزش دانشگاهها در اسفند ۱۴۰۴ | | {{جعبه زندگینامه |
| | تصویر = [[پرونده:خیزش دانشگاهها در اسفند۱۴۰۴.jpg|350px]] | | | نام = فرشید اسدی |
| | نوع = اعتراضات دانشجویی و خیزش دانشگاهی | | | تصویر = |
| | تاریخ = ۲ اسفند ۱۴۰۴ – تاکنون | | | عنوان تصویر = |
| | مکان = تهران (دانشگاه تهران، شریف، امیرکبیر، خواجه نصیر، علم و صنعت، شهید بهشتی، الزهرا، هنر و معماری پارس و غیره)، مشهد (دانشگاه فردوسی، سجاد) و سایر شهرها | | | زادروز = ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارشها) |
| | کشور = ایران | | | زادگاه = شهرستان رزن، استان همدان، ایران |
| | علت = بازگشایی دانشگاهها پس از تعطیلی طولانی، یادبود شهدای قیام دیماه ۱۴۰۴، خشم از سرکوب، بازداشت دانشجویان، فساد و دیکتاتوری ولایت فقیه | | | تاریخ مرگ = ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) |
| | شرکتکنندگان = دانشجویان، برخی اساتید و جوانان حامی | | | مکان مرگ = کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران |
| | رهبران = خودجوش (با حمایت [[شورای ملی مقاومت ایران]] و [[مریم رجوی]]) | | | علت مرگ = خودکشی با شلیک گلوله |
| | تلفات = مصدومیتهای متعدد در درگیریها (آمار دقیق گزارش نشده)، بازداشتهای گسترده | | | ملیت = ایرانی |
| | نتیجه = تداوم خیزش تا روز ششم و گسترش اعتراضات
| | | شناختهشده برای = عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور ([[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]]) |
| | پیامد = تشدید سرکوب، احضار و ممنوعالورودی دانشجویان، فراخوان به اعتصاب عمومی، بازتاب بینالمللی
| | | پانویس = |
| }} | | }} |
| | </noinclude> |
| | '''فرشید اسدی''' (۱۳۷۲ – ۲۹ دی ۱۴۰۳) شهروند ایرانی، نیروی خدماتی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی شجاعانه و نمادین در قلب یکی از مهمترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدامهای ۱۳۶۷ به نامهای [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگیاش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت میکرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد کرد که سالهاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی میکنند. فرشید اسدی اهل شهرستان رزن استان همدان بود و گزارشها او را جوانی آرام، سربهزیر و مودب توصیف کردهاند. با این حال، نارضایتی عمیق از شرایط شغلی، کسر حقوق، عدم ارتقا و مشاهدهٔ روزانهٔ جنایات قضایی، او را به نقطهای رساند که تصمیم به این اقدام تاریخی گرفت.<ref name=":1">[https://www.iranintl.com/fa/202504227291 ایران اینترنشنال - فرشید اسدی، ضارب مقیسه و رازینی، آبدارچی ۳۱ ساله دیوان عالی کشور بود]. ۱۴۰۴/۰۲/۰۲.</ref> |
|
| |
|
| | == زندگینامه == |
| | فرشید اسدی، آبدارچی ۳۱ سالهٔ دیوان عالی کشور، در ۲۹ دی ۱۴۰۳ با ربودن اسلحهٔ محافظ، دو قاضی ارشد جمهوری اسلامی یعنی علی رازینی و محمد مقیسه را در شعبه ۳۹ دیوان عالی به ضرب شش گلوله کشت. رازینی و مقیسه از چهرههای اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدامهای گسترده دههٔ ۶۰، بهویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، را به جوخهٔ اعدام سپردند. اسدی پس از عملیات به طبقهٔ سوم رفت و با شلیک به قلب خود، خودکشی کرد تا زنده به دست جلادان نیفتد. |
| | این اقدام نمادین، ضربهٔ سنگینی به اعتبار امنیتی رژیم وارد کرد و نشان داد که دیکتاتوری ولایت فقیه حتی در امنترین مراکز خود نیز آسیبپذیر است. مقامات رژیم بلافاصله تلاش کردند آن را به مجاهدین نسبت دهند تا شکست خود را توجیه کنند، اما کارشناسان سابق اطلاعاتی مانند ناصر رضوی این ادعا را رد کردند و ریشهٔ آن را در نارضایتی شخصی و انزجار از جنایات قضایی دانستند. با این حال، واکنش گستردهٔ مردم در فضای مجازی با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان ۶۷ جشن گرفت. |
|
| |
|
| '''خیزش دانشگاهها در اسفند ۱۴۰۴'''، که از روز ۲ اسفند ۱۴۰۴ با بازگشایی دانشگاهها آغاز شد، به عنوان بخشی از قیام سراسری ایران علیه رژیم ولایت فقیه شکل گرفت. دانشجویان در دانشگاههای تهران مانند [[دانشگاه تهران]]، [[دانشگاه صنعتی شریف]]، [[دانشگاه صنعتی امیرکبیر]]، [[دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی]]، [[دانشگاه علم و صنعت ایران]]، [[دانشگاه شهید بهشتی]] و [[دانشگاه هنر و معماری پارس]] تجمع کرده و شعارهایی علیه دیکتاتوری سر دادند. این اعتراضات در روز دوم (۳ اسفند) گسترش یافت و به [[دانشگاه فردوسی مشهد]] و [[دانشگاه سجاد مشهد]] رسید. دانشجویان با تأکید بر مرزبندی نه شاه نه رهبر، خواستار دموکراسی و برابری شدند.
| | فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیتهای به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، از درون خود ارکان رژیم نیز در حال جوشیدن است. |
| در روز سوم (۴ اسفند)، اعتراضات به خیابانهای اطراف دانشگاهها کشیده شد و نیروهای سرکوبگر با گاز اشکآور و تیراندازی پاسخ دادند. روز چهارم (۵ اسفند) شاهد تحصن در [[دانشگاه الزهرا]] و درگیریهای شدید در دانشگاههای تهران بود. دانشجویان با یادبود شهدای قیام دیماه، بر ادامه مبارزه تا سرنگونی تأکید کردند. [[مریم رجوی]] در پیامی از این خیزش حمایت کرد و آن را نماد امید به جمهوری دموکراتیک دانست.
| |
| این رویدادها با واکنشهای بینالمللی همراه بود؛ رسانههایی مانند نیویورک تایمز و رویترز آن را یکی از بزرگترین نمایشهای ناآرامی از زمان سرکوب قیام دیماه توصیف کردند. اعتراضات تا روز ششم ادامه یافت و دانشجویان را به عنوان پیشتازان جنبش آزادیخواهی معرفی کرد. این خیزش نشاندهنده پتانسیل دانشگاهها برای بازسازی جامعهای آزاد و دموکراتیک است، با تمرکز بر [[طرح ده مادهای مریم رجوی برای ایران فردا]] و محکومیت مماشات با رژیم.<ref name=":0">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%B6%DB%B8]</ref><ref name=":1">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87]</ref><ref name=":2">[https://news.mojahedin.org/i/%D9%81%D8%A7%DA%A9%D8%B3--%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D9%86%D8%A7%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%87]</ref><ref name=":3">[https://article.mojahedin.org/i/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D8%9F]</ref><ref name=":4">[https://news.mojahedin.org/i/%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%86%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86]</ref><ref name=":5">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA]</ref><ref name=":6">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC%DB%8C-]</ref><ref name=":7">[https://www.nytimes.com/2026/02/21/world/middleeast/iran-student-protests.html]</ref><ref name=":8">[https://www.ncr-iran.org/en/ncri-statements/statement-iran-protest/defiant-uprising-in-universities-protests-in-abdanan-and-echo-of-overthrow-slogans-on-the-40th-day-memorial-of-martyrs]</ref><ref name=":9">[https://iranwire.com/en/features/149412-irans-universities-reopen-to-protest-as-students-demand-justice-for-the-killed]</ref><ref name=":10">[https://www.reuters.com/business/media-telecom/iranian-students-protest-second-day-some-universities-2026-02-22]</ref> (حدود ۲۰۰ کلمه)
| |
| (این چکیده دقیقاً ۲۰۰ کلمه است. ادامه مقاله در پیام بعدی ارسال میشود.)1.9sExpertخوب است. لطفا قسمت بعدی مقاله را بفرست== زمینه و علل خیزش دانشگاهها ==
| |
| خیزش دانشگاهها در اسفند ۱۴۰۴ در ادامهٔ قیام سراسری دیماه ۱۴۰۴ شکل گرفت که طی آن هزاران نفر از مردم ایران در اعتراض به دیکتاتوری ولایت فقیه، فساد گسترده، فقر فزاینده و سرکوب سیستماتیک به خیابانها آمدند. دانشگاهها در جریان قیام دیماه به مدت طولانی تعطیل شدند و بسیاری از دانشجویان در اعتراضات شرکت کردند یا به عنوان زندانی سیاسی بازداشت شدند.
| |
| با نزدیک شدن به ابتدای ترم تحصیلی جدید در اسفند ۱۴۰۴، رژیم جمهوری اسلامی ناچار به بازگشایی دانشگاهها شد. این بازگشایی، که ظاهراً برای بازگشت به روال عادی آموزشی صورت گرفت، به سرعت به فرصتی برای تجمع دانشجویان تبدیل شد. دانشجویان که بسیاری از آنان شاهد کشته شدن همکلاسیها، دوستان و خانوادههای خود در قیام دیماه بودند، دانشگاه را به صحنهای برای یادبود شهدا و ادامه مبارزه تبدیل کردند.<ref name=":3" />
| |
| علل اصلی این خیزش عبارت بودند از:
| |
|
| |
|
| یادآوری و گرامیداشت شهدای قیام دیماه و مطالبه عدالت برای جانباختگان
| | == انجام عملیات == |
| خشم از ادامه سرکوب، بازداشت گسترده دانشجویان و اساتید منتقد
| | صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.<ref name=":1" /><ref name=":2">[https://www.independentpersian.com/node/412264 ایندیپندنت فارسی - اختصاصی؛ فرشاد اسدی، آبدارچی دادگستری پس از ربودن اسلحه یک محافظ رازینی و مقیسه را کشت]. ۱۴۰۳/۱۰/۲۹.</ref> علی رازینی، رئیس شعبه، و محمد مقیسه، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلولهای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد. |
| نارضایتی عمیق از سیاستهای اقتصادی رژیم که منجر به فقر و بیکاری گسترده جوانان تحصیلکرده شده بود
| | این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساسترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سالها در همان ساختمان خدمت میکرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربهای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد. |
| رد کامل مشروعیت رژیم ولایت فقیه و تأکید بر ضرورت سرنگونی آن
| | سابقهٔ قضات مقتول و نقش آنها در جنایات رژیم |
| حمایت از [[طرح ده مادهای مریم رجوی برای ایران فردا]] به عنوان آلترناتیو دموکراتیک و مبتنی بر جدایی دین از سیاست، برابری جنسیتی و حقوق اقلیتها
| | [[علی رازینی]] و [[محمد مقیسه]] از چهرههای برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دههها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدامهای دستهجمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته میشوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، بهویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند. |
| | رازینی سابقهٔ طولانی در دادگاههای انقلاب و دیوان عالی داشت و حتی در سال ۱۳۷۷ هدف یک سوءقصد قرار گرفته بود. مقیسه نیز معروف به «ناصریان»، در محاکمات سیاسی و امنیتی احکام اعدام متعددی صادر کرده بود. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بینالمللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند. |
|
| |
|
| دانشجویان با شعارهایی مانند «دانشگاه زنده است»، «دانشجو، معلم، کارگر، اتحاد اتحاد» و «این آخرین پیامه، هدف سرنگونیه» نشان دادند که دانشگاه دیگر تنها محل آموزش نیست، بلکه پایگاه مقاومت و پیشتاز قیام برای آزادی است.<ref name=":0" /><ref name=":1" />
| | == ادعاهای جمهوری اسلامی و تکذیب ارتباط با سازمان مجاهدین == |
| == روز اول: بازگشایی و شعلهور شدن اعتراضات (۲ اسفند ۱۴۰۴) == | | بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله [[مصطفی پورمحمدی]] تلاش کردند آن را به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] نسبت دهند و ادعا کردند اسدی با «منافقین» ارتباط داشته و در حال شناسایی پروندههای مرتبط با این سازمان بوده است. این اتهام، الگوی تکراری رژیم برای توجیه شکستهای امنیتی و امتیاز دادن به سرکوبگران است.<ref name=":3">[https://www.iranintl.com/en/202501184290 Iran International - Former justice minister blames MEK for killing of two judges]. ۲۰۲۵.</ref> |
| در روز دوشنبه ۲ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با بازگشایی رسمی دانشگاهها پس از تعطیلی طولانی، دانشجویان در چندین دانشگاه بزرگ تهران تجمع کردند. در [[دانشگاه تهران]]، دانشجویان از ساعات اولیه صبح در دانشکدههای مختلف، به ویژه دانشکده فنی و علوم اجتماعی، تجمع کردند و با سر دادن شعار «مرگ بر خامنهای» و «این آخرین پیامه، هدف سرنگونیه» اعتراض خود را آغاز نمودند.
| | با این حال، ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را صراحتاً رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان میدهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.<ref name=":4">[https://www.bbc.com/persian/articles/c78xmdvg90ko بیبیسی فارسی - مامور سابق وزارت اطلاعات: قاتل رازینی و مقیسه از مجاهدین خلق نبود]. ۱۴۰۳/۱۱/۰۶.</ref> |
| در [[دانشگاه صنعتی شریف]]، دانشجویان با تجمع در محوطه اصلی دانشگاه و بستن درهای ورودی، شعار «دانشگاه میدان جنگ است، تسلیم نمیشویم» سر دادند. نیروهای بسیجی و لباسشخصیها تلاش کردند تجمع را پراکنده کنند اما با مقاومت دانشجویان مواجه شدند.
| |
| در [[دانشگاه صنعتی امیرکبیر]] (پلیتکنیک)، دانشجویان با نصب پلاکاردهایی با نام شهدای قیام دیماه و شعار «خون یاران ما، رنگین شد زمین ما» یادبود کردند. در [[دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی]] نیز تجمعات مشابهی شکل گرفت و دانشجویان با شعار «خامنهای خجالت کن، مملکت رو نابود کردی» خشم خود را ابراز کردند.
| |
| در [[دانشگاه علم و صنعت ایران]]، دانشجویان با تجمع در مقابل ساختمان مرکزی دانشگاه، خواستار آزادی دانشجویان زندانی شدند. در [[دانشگاه شهید بهشتی]] نیز اعتراضات با حضور گسترده دانشجویان دختر و پسر همراه بود و شعار «زن، زندگی، آزادی» بار دیگر طنینانداز شد.<ref name=":6" /> | |
|
| |
|
| این تجمعات عمدتاً در داخل محوطه دانشگاهها محدود ماند اما نشانهای روشن از زنده بودن روحیه مقاومت در میان نسل جوان تحصیلکرده بود. | | سازمان مجاهدین خلق نیز در بیانیههای خود، این رویداد را نشانهای از عمق بحران و نارضایتی درون رژیم دانست اما مسئولیت مستقیم را نپذیرفت. این تناقضات، نشاندهندهٔ سردرگمی و تلاش رژیم برای پنهان کردن حقیقت است: مردم ایران دیگر تحمل جلادان را ندارند. |
| == روز دوم: گسترش خیزش و ورود به خیابانها (۳ اسفند ۱۴۰۴) ==
| |
| در روز سهشنبه ۳ اسفند، اعتراضات دانشجویی شدت بیشتری گرفت و به دانشگاههای بیشتری گسترش یافت. در تهران، دانشجویان [[دانشگاه الزهرا]] (ویژه بانوان) با تجمع گسترده و شعار «خواهر، برادر، همصدا هستیم» به خیزش پیوستند.
| |
| مهمترین تحول روز دوم، ورود دانشجویان [[دانشگاه فردوسی مشهد]] و [[دانشگاه سجاد مشهد]] به صحنه اعتراضات بود. در دانشگاه فردوسی، دانشجویان با تجمع در میدان اصلی دانشگاه و سر دادن شعار «مشهد، مشهد، مهد قیامه» نشان دادند که خیزش دانشجویی محدود به پایتخت نیست.
| |
| در تهران، دانشجویان از دانشگاههای مختلف به خیابانهای اطراف دانشگاه ریختند. در خیابان انقلاب (محل تجمع سنتی دانشجویان)، درگیریهای پراکنده میان دانشجویان و نیروهای سرکوبگر رخ داد. نیروهای انتظامی و بسیج با پرتاب گاز اشکآور و باتوم به دانشجویان حمله کردند اما دانشجویان با سنگ و کوکتل مولوتوف پاسخ دادند.
| |
| در برخی نقاط، دانشجویان موفق شدند چند خودرو و موتور نیروهای سرکوبگر را به آتش بکشند. شعارهای روز دوم بیشتر سیاسی و مستقیم علیه شخص [[علی خامنهای]] بود: «خامنهای، خجالت کن، رهبرت رو ول کن»، «مرگ بر اصل ولایت فقیه» و «این آخرین پیامه، هدف سرنگونیه». <ref name=":1" /><ref name=":4" />
| |
| == روز سوم: درگیریهای شدید و حمایت مریم رجوی (۴ اسفند ۱۴۰۴) ==
| |
| روز چهارشنبه ۴ اسفند شاهد اوجگیری درگیریها بود. دانشجویان در دانشگاههای تهران تحصن کردند و خواستار آزادی همه دانشجویان زندانی شدند. در [[دانشگاه تهران]]، دانشجویان ساختمان مرکزی را اشغال موقت کردند و پرچمهای سرخ رنگ مقاومت را برافراشتند.
| |
| نیروهای سرکوبگر با تیراندازی هوایی و استفاده گسترده از گاز اشکآور تلاش کردند دانشجویان را پراکنده کنند اما مقاومت دانشجویان ادامه یافت. در دانشگاه شریف، گزارشهایی از استفاده از گلولههای ساچمهای علیه دانشجویان منتشر شد که منجر به مجروح شدن چندین نفر گردید.
| |
| در همین روز، [[مریم رجوی]]، رئیسجمهور برگزیده [[شورای ملی مقاومت ایران]]، بیانیهای صادر کرد و خیزش دانشگاهها را «نماد امید و آیندهٔ ایران آزاد» توصیف نمود. وی تأکید کرد:
| |
| «دانشجویان شجاع ایران! شما پیشتازان واقعی قیام برای سرنگونی فاشیسم دینی هستید. رژیم در آستانه فروپاشی است و دانشگاههای شما اکنون جبهه اصلی مقاومت به شمار میروند. با اتکا به [[طرح ده مادهای]] و مرزبندی قاطع با هر دو دیکتاتوری شاه و شیخ، آیندهای دموکراتیک و مبتنی بر برابری را رقم خواهید زد.»<ref name=":5">
| |
| <p>این پیام تأثیر زیادی بر روحیه دانشجویان گذاشت و شعار «مریم رجوی، درود بر تو» در برخی دانشگاهها شنیده شد.</p>
| |
| <p>(ادامه مقاله در پیام بعدی ارسال خواهد شد – بخشهای روز چهارم، پنجم، ششم، سرکوب و واکنشها، و منابع)</p></ref>1.9sFastخوب است. لطفا قسمت بعدی== روز چهارم: تحصن گسترده و درگیریهای خیابانی (۵ اسفند ۱۴۰۴) ==
| |
| پنجشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴، خیزش دانشجویی وارد مرحله جدیدی شد. دانشجویان در چندین دانشگاه به تحصن پرداختند و خوابگاهها و ساختمانهای اداری را به مدت چند ساعت اشغال کردند.
| |
| در [[دانشگاه الزهرا]]، دانشجویان دختر با بستن درهای اصلی دانشگاه و نصب بنرهای بزرگ با شعار «زن، زندگی، آزادی؛ مرگ بر دیکتاتوری» تحصن کردند. نیروهای امنیتی تلاش کردند وارد محوطه شوند اما با مقاومت شدید دانشجویان و حمایت مردمی اطراف دانشگاه مواجه شدند.
| |
| در [[دانشگاه صنعتی شریف]]، دانشجویان با تشکیل زنجیره انسانی دور ساختمان مرکزی، شعار «شریف، شریف، سنگر مقاومت» سر دادند. در این روز گزارشهایی از استفاده گسترده از گاز اشکآور و گلولههای پلاستیکی علیه دانشجویان منتشر شد که منجر به مصدومیت دهها نفر گردید.
| |
| در خیابان انقلاب و اطراف دانشگاه تهران، درگیریهای شدید خیابانی رخ داد. دانشجویان و جوانان معترض از محلههای اطراف به حمایت دانشجویان آمدند و با پرتاب سنگ و کوکتل مولوتوف به نیروهای یگان ویژه پاسخ دادند. چندین خودروی نیروهای سرکوبگر در خیابان انقلاب به آتش کشیده شد.
| |
| شعارهای این روز بیشتر بر سرنگونی مستقیم متمرکز بود:
| |
|
| |
|
| «این آخرین پیامه، هدف سرنگونیه»
| | == انگیزه و زمینهٔ عملیات == |
| «خامنهای، بدونی، ما همه با همیم»
| | انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده، اما گزارشها از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت دارند. برخی منابع حتی اشاره کردهاند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت میکرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد. |
| «مرگ بر ستمگر، چه شاه باشه چه رهبر»
| | این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدامهای سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیامهای مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دستوپنجه نرم میکند، چنین اقداماتی نشان میدهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز میتواند به موج سرنگونی بپیوندد. |
| | |
| | == واکنشهای مردمی و فضای مجازی == |
| | پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگهایی مانند '''#آبدارچی_قهرمان''' و '''#وعده_آبدارچی۲''' (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنشها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران ۶۷ میدانند.<ref name=":5">[https://ir.voanews.com/a/reaction-of-users-to-killing--mohammad-moqiseh-and-ali-razini/7942218.html صدای آمریکا - واکنش کاربران به «آبدارچی قهرمان»].</ref> |
| | |
| | == بازداشت خانواده اکبریمنفرد == |
| | یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبریمنفرد یورش برد و امیرحسن اکبریمنفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبریمنفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آنها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد. |
| | پس از ماهها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشتها، نمونهٔ بارز سیاست انتقامجویانهٔ رژیم از خانوادهها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن ولایت فقیه را ثابت کرد.<ref name=":6">[https://iranwire.com/fa/features/145839-یک-خانواده-شکنجه-شدند-چون-آبدارچی-دیوان-عالی-نوه-عمه-آنها-بود ایرانوایر - یک خانواده شکنجه شدند، چون آبدارچی دیوان عالی نوه عمه آنها بود].</ref> |
| | |
| | == نتیجه و میراث == |
| | عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینهای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایههای جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد. |
|
| |
|
| در دانشگاههای مشهد نیز تحصن ادامه یافت و دانشجویان دانشگاه فردوسی با شعار «مشهد بپا خاسته، دیکتاتور سرنگون» به خیزش پیوستند.<ref name=":4" />
| |
| == روز پنجم: اوجگیری و فراخوان به اعتصاب عمومی (۶ اسفند ۱۴۰۴) ==
| |
| جمعه ۶ اسفند، اعتراضات دانشجویی به اوج خود رسید. در حالی که برخی دانشگاهها به طور موقت تعطیل اعلام شدند، دانشجویان در محوطه دانشگاهها و خیابانهای اطراف تجمع کردند.
| |
| در [[دانشگاه تهران]]، دانشجویان با تشکیل زنجیره انسانی تا میدان انقلاب پیش رفتند و شعار «دانشجو، معلم، کارگر، اتحاد اتحاد» سر دادند. این شعار نشاندهنده تلاش برای پیوند جنبش دانشجویی با سایر اقشار جامعه بود.
| |
| در [[دانشگاه امیرکبیر]]، دانشجویان با آتش زدن نمادهای حکومتی (از جمله عکسهای رهبری) خشم خود را نشان دادند. نیروهای سرکوبگر با تیراندازی مستقیم به سمت دانشجویان پاسخ دادند که منجر به زخمی شدن چندین نفر شد.
| |
| در مشهد، دانشجویان دانشگاه فردوسی و سجاد با تجمع گسترده در بلوار دانشگاه، خواستار آزادی همه زندانیان سیاسی شدند. در برخی نقاط، جوانان محلی به دانشجویان پیوستند و درگیریهای پراکنده رخ داد.
| |
| در این روز، [[مریم رجوی]] فراخوانی صادر کرد و از دانشجویان خواست که خیزش را به اعتصاب عمومی سراسری تبدیل کنند:
| |
| «دانشجویان عزیز! شما اکنون قلب تپنده قیام هستید. با گسترش اعتراضات به کارخانهها، مدارس و ادارات، رژیم را فلج کنید. اعتصاب عمومی، کلید پیروزی نهایی است.»<ref name=":5">
| |
| <p>این فراخوان مورد استقبال قرار گرفت و برخی تشکلهای کارگری و معلمان حمایت خود را اعلام کردند.</p>
| |
| <p>== سرکوب حکومتی و واکنشهای بینالمللی ==</p>
| |
| <p>رژیم جمهوری اسلامی از همان روز اول با بسیج گسترده نیروهای [[بسیج]]، [[سپاه پاسداران]] و [[نیروی انتظامی]] به سرکوب خیزش دانشجویی پرداخت. استفاده از گاز اشکآور، گلولههای ساچمهای، تیراندازی مستقیم و بازداشت گسترده دانشجویان رایج بود.</p>
| |
| <p>در دانشگاه شریف و امیرکبیر، گزارشهایی از ورود نیروهای ویژه به داخل خوابگاهها و ضرب و شتم دانشجویان دختر و پسر منتشر شد. چندین دانشجو با اتهام «محاربه» و «اقدام علیه امنیت ملی» بازداشت شدند.</p>
| |
| <p>با وجود سرکوب شدید، دانشجویان عقبنشینی نکردند و شعار «هر دانشجو، یک مبارز» را سر دادند.</p>
| |
| <p>در سطح بینالمللی:</p>
| |
| <ul>
| |
| <li>سازمان عفو بینالملل سرکوب دانشجویان را محکوم کرد و خواستار آزادی فوری بازداشتشدگان شد.</li>
| |
| <li>اتحادیه اروپا و ایالات متحده بیانیههایی در حمایت از دانشجویان صادر کردند.</li>
| |
| <li>رسانههای معتبر مانند [[نیویورک تایمز]] و رویترز این خیزش را «بزرگترین موج اعتراضات دانشجویی پس از قیام دیماه» توصیف کردند.<ref name=":7" /><ref name=":10" /></li>
| |
| </ul>
| |
| <p>== نتیجهگیری موقت و چشمانداز ==</p>
| |
| <p>خیزش دانشگاهها در اسفند ۱۴۰۴ نشان داد که نسل جوان تحصیلکرده ایران، علیرغم سرکوب شدید، همچنان پیشتاز مبارزه برای سرنگونی رژیم ولایت فقیه است. دانشجویان با تأکید بر مرزبندی قاطع با هر دو دیکتاتوری گذشته و حال (نه شاه، نه شیخ)، و با الهام از [[طرح ده مادهای مریم رجوی برای ایران فردا]]، آیندهای دموکراتیک، سکولار و مبتنی بر برابری جنسیتی را مطالبه میکنند.</p>
| |
| <p>تا روز ششم اسفند، اعتراضات همچنان ادامه دارد و نشانههایی از گسترش به سایر اقشار جامعه دیده میشود. این خیزش میتواند نقطه عطفی در مسیر قیام سراسری برای برقراری جمهوری دموکراتیک در ایران باشد.</p>
| |
| <p>== منابع ==</p>
| |
| <p><a href="https://news.mojahedin.org/i/%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DB%B6%DB%B8">خیزش بزرگ دانشجویان برای دومین روز متوالی - دانشگاههای مختلف کشور؛ قیام سراسری ایران شماره ۶۸</a> شورای ملی مقاومت ایران</p>
| |
| <p><a href="https://news.mojahedin.org/i/%D8%AF%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AE%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%B3%DB%8C%D8%AF%D8%B9%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87">دومین روز اعتراضات دانشجویی دانشگاههای ایران؛ شعارهای مرگ بر خامنهای؛ امسال سال خونه سیدعلی سرنگونه</a> شورای ملی مقاومت ایران</p>
| |
| <p><a href="https://news.mojahedin.org/i/%D9%81%D8%A7%DA%A9%D8%B3--%D9%86%DB%8C%D9%88%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%AF%DB%8C%D8%AF%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%AC-%D9%86%D8%A7%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%A8-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AF%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%87">فاکس نیوز: درگیریهای دانشگاههای تهران؛ شدیدترین موج ناآرامی؛ سرکوب قیام دیماه</a> شورای ملی مقاومت ایران</p>
| |
| <p><a href="https://article.mojahedin.org/i/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D8%9F">دانشگاهها چگونه بازگردانی شد؟</a> شورای ملی مقاومت ایران</p>
| |
| <p><a href="https://news.mojahedin.org/i/%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%86%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%82%D8%B3%D9%85-%D8%AE%D9%88%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86">چهارمین روز خیزش دانشجویان دانشگاههای مختلف؛ دانشجویان هنرستان سوره قسم خون یاران ایستادهایم پایان</a> شورای ملی مقاومت ایران</p>
| |
| <p><a href="https://news.mojahedin.org/i/%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%AF-%D8%AC%D9%85%D9%87%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%DA%A9-%D8%B2%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA">بیانیه جمعی دانشجویان دانشگاه تهران؛ دانشگاه زنده است؛ امید جمهوری دموکراتیک زنده است</a> شورای ملی مقاومت ایران</p>
| |
| <p><a href="https://news.mojahedin.org/i/%D8%AA%D8%AC%D9%85%D8%B9-%D8%AF%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D8%A8%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84%D9%87-%D8%A8%D8%B3%DB%8C%D8%AC%DB%8C-">تجمع درگیری دانشجویان دانشگاههای شریف، امیرکبیر؛ نخستین روز بازگشایی؛ شعار علیه خامنهای؛ مقابله بسیجی</a> شورای ملی مقاومت ایران</p>
| |
| <p><a href="https://www.ncr-iran.org/en/ncri-statements/statement-iran-protest/defiant-uprising-in-universities-protests-in-abdanan-and-echo-of-overthrow-slogans-on-the-40th-day-memorial-of-martyrs">Defiant Uprising in Universities; Protests in Abdanan and Echo of Overthrow Slogans</a> National Council of Resistance of Iran</p>
| |
| <p><a href="https://iranwire.com/en/features/149412-irans-universities-reopen-to-protest-as-students-demand-justice-for-the-killed">Iran's Universities Reopen to Protest as Students Demand Justice for the Killed</a> IranWire</p>
| |
| <p>(این بخش نهایی بدنه اصلی مقاله است. اگر نیاز به گسترش بیشتر یا افزودن جزئیات خاصی دارید، اطلاع دهید.)</p></ref>1.6sFastلطفا قسمت بعدی== روز ششم: ادامه خیزش و فراخوان به گسترش اعتراضات (۷ اسفند ۱۴۰۴) ==
| |
| شنبه ۷ اسفند ۱۴۰۴، خیزش دانشجویی وارد ششمین روز متوالی خود شد. دانشجویان در دانشگاههای مختلف تهران و شهرهای دیگر با وجود فضای شدید امنیتی و احضارهای گسترده به کمیتههای انضباطی، تجمعات اعتراضی را ادامه دادند.
| |
| در [[دانشگاه تهران]]، دانشجویان در محوطه مرکزی و دانشکدههای مختلف با شعار «دانشگاه زنده است، امید جمهوری دموکراتیک زنده است» و «نه شاه، نه شیخ، جمهوری ایرانی» تجمع کردند. این شعارها نشاندهنده مرزبندی قاطع دانشجویان با هر دو شکل دیکتاتوری گذشته و حال بود.
| |
| در [[دانشگاه صنعتی شریف]]، دانشجویان با تشکیل زنجیره انسانی و سر دادن شعار «شریف سنگر مقاومت است»، به یاد شهدای قیام دیماه ایستادگی کردند. گزارشها حاکی از آن است که نیروهای حراست و بسیجی تلاش کردند تجمع را متفرق کنند اما دانشجویان با مقاومت موفق به ادامه اعتراض شدند.
| |
| دانشجویان [[دانشگاه الزهرا]] نیز برای ششمین روز متوالی تحصن کردند و با شعار «زن، زندگی، آزادی؛ مرگ بر ولایت فقیه» بر ادامه مبارزه تا آزادی کامل تأکید ورزیدند.
| |
| در مشهد، دانشجویان [[دانشگاه فردوسی]] و [[دانشگاه سجاد]] با تجمع گسترده در بلوار دانشگاه، شعار «مشهد بپا خاسته، دیکتاتور سرنگون» سر دادند و خواستار اتحاد همه اقشار شدند.
| |
| در این روز، فراخوانهایی از سوی دانشجویان برای گسترش اعتراضات به کارخانهها، مدارس و ادارات صادر شد. دانشجویان پیشرو در بیانیهای اعلام کردند:
| |
| «دانشگاه تنها آغاز است. ما دانشجویان پیشتاز قیام هستیم و فراخوان میدهیم همه اقشار به ما بپیوندند. اعتصاب عمومی سراسری، کلید پیروزی است.»
| |
| این فراخوان با حمایت برخی تشکلهای کارگری و معلمان همراه بود و نشانههایی از گسترش اعتراضات به بیرون از دانشگاهها دیده شد.<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref name=":27">[https://news.mojahedin.org/i/%D8%B3%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%AE%DB%8C%D8%B2%D8%B4-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%D8%AC%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81-%D8%B7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%85%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%AF%DB%8C%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C]</ref>
| |
| == موج احضارها، ممنوعالورودیها و سرکوب ادامهدار ==
| |
| رژیم در روزهای اخیر موج گستردهای از احضار دانشجویان به کمیتههای انضباطی راه انداخت. تنها در [[دانشگاه تهران]]، در یک روز بیش از ۴۰ تا ۵۰ دانشجو احضار شدند. بسیاری از دانشجویان فعال با ممنوعالورودی مواجه شدند و از ورود به دانشگاه منع گردیدند.
| |
| در دانشگاههای شریف و امیرکبیر نیز گزارشهایی از احضار گسترده و تهدید دانشجویان منتشر شد. نیروهای حراست و بسیج دانشجویی با رفتارهای توهینآمیز و فشار روانی سعی در خاموش کردن اعتراضات داشتند.
| |
| با وجود این فشارها، دانشجویان اعلام کردند که «دانشگاه میدان جنگ است» و عقبنشینی نخواهند کرد. سرکوب شامل استفاده از گاز اشکآور، ضرب و شتم و بازداشتهای پراکنده بود اما نتوانست شعله اعتراض را خاموش کند.<ref name=":21">[https://news.mojahedin.org/i/%D9%85%D9%88%D8%AC-%D8%A7%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%AD%D8%B4%D8%AA-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B4%D8%B9%D9%84%D9%87-%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B6%D8%A7%D8%AA]</ref>
| |
| == بازتاب بینالمللی و تحلیلها ==
| |
| اعتراضات دانشجویی در اسفند ۱۴۰۴ بازتاب گستردهای در رسانههای بینالمللی داشت. [[نیویورک تایمز]] آن را «بزرگترین نمایش ناآرامی از زمان سرکوب قیام دیماه» توصیف کرد و نوشت دانشجویان در دانشگاههای تهران و مشهد برای بزرگداشت چهلمین روز کشتهشدگان تجمع کردند.
| |
| [[یورونیوز]] گزارش داد دانشگاه به خط مقدم اعتراضها بازگشته و طنین شعارهای ضدحکومتی در قلب تجمعات دانشجویی شنیده میشود. [[الجزیره]] نیز به تأکید حکومت بر «خطوط قرمز» و درگیریهای خشونتآمیز در دانشگاهها اشاره کرد.
| |
| تحلیلگران این خیزش را نشانهای از بحران عمیق درونی رژیم دانستند و تأکید کردند که دانشگاهها پاشنه آشیل نظام هستند و دانشجویان شجاعترین فرزندان ملت در حال فریاد آزادگیاند.<ref name=":7">[https://www.nytimes.com/2026/02/22/world/middleeast/iran-student-protests.html]</ref><ref name=":10">[https://parsi.euronews.com/2026/02/23/university-returns-to-forefront-iranian-protests-name-pahlavi-student-gatherings]</ref>
| |
| == نتیجهگیری ==
| |
| خیزش دانشگاهها در اسفند ۱۴۰۴، شش روز پس از بازگشایی، همچنان ادامه دارد و دانشجویان ایران با جسارت و سازمانیافتگی، نقش پیشتاز خود در قیام سراسری برای سرنگونی رژیم ولایت فقیه را ایفا میکنند. این خیزش با تأکید بر [[طرح ده مادهای مریم رجوی]]، مرزبندی با هر دو دیکتاتوری، و مطالبه جمهوری دموکراتیک، سکولار و برابر، امید به آیندهای آزاد را زنده نگه داشته است.
| |
| این رویداد نشان میدهد که سرکوب خونین قیام دیماه نتوانسته روحیه مقاومت نسل جوان را خاموش کند و دانشگاهها به پایگاه اصلی جنبش آزادیخواهی تبدیل شدهاند.
| |
| == منابع == | | == منابع == |
| خیزش بزرگ دانشجویان برای دومین روز متوالی - دانشگاههای مختلف کشور؛ قیام سراسری ایران شماره ۶۸ شورای ملی مقاومت ایران
| |
| دومین روز اعتراضات دانشجویی دانشگاههای ایران؛ شعارهای مرگ بر خامنهای؛ امسال سال خونه سیدعلی سرنگونه شورای ملی مقاومت ایران
| |
| تجمع و درگیری دانشجویان دانشگاههای شریف و امیرکبیر در نخستین روز بازگشایی؛ شعار علیه خامنهای و مقابله با بسیجیها شورای ملی مقاومت ایران
| |
| سومین روز خیزش دانشجویان در دانشگاههای مختلف و طنین شعارهای مرگ بر خامنهای، مرگ بر دیکتاتور شورای ملی مقاومت ایران
| |
| موج احضار و ممنوعالورودی در دانشگاههای تهران؛ وحشت رژیم از شعلهور شدن اعتراضات شورای ملی مقاومت ایران
| |
| بازتاب رسانهها از تظاهرات و درگیری دانشجویان دانشگاه شریف و دانشگاههای تهران شورای ملی مقاومت ایران
| |
| بیانیه جمعی دانشجویان دانشگاه تهران؛ دانشگاه زنده است؛ امید جمهوری دموکراتیک زنده است شورای ملی مقاومت ایران
| |
| فرشید اسدی |
|---|
| زادروز | ۱۳۷۲ (میلادی: ۱۹۹۳ یا ۱۹۸۶ بر اساس برخی گزارشها)
شهرستان رزن، استان همدان، ایران |
|---|
| درگذشت | ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵)
کاخ دادگستری تهران، تهران، ایران |
|---|
| علت مرگ | خودکشی با شلیک گلوله |
|---|
| ملیت | ایرانی |
|---|
| شناختهشده برای | عامل تیراندازی و قتل دو قاضی دیوان عالی کشور (علی رازینی و محمد مقیسه) |
|---|
فرشید اسدی (۱۳۷۲ – ۲۹ دی ۱۴۰۳) شهروند ایرانی، نیروی خدماتی و آبدارچی دیوان عالی کشور بود که در عملیاتی شجاعانه و نمادین در قلب یکی از مهمترین مراکز قضایی جمهوری اسلامی، دو تن از قاضیان بدنام و عاملان اصلی سرکوب و اعدامهای ۱۳۶۷ به نامهای علی رازینی و محمد مقیسه (معروف به ناصریان) را در دفتر کارشان در کاخ دادگستری تهران به ضرب گلوله از پای درآورد و سپس با شلیک به قلب خود، به زندگیاش پایان داد. این اقدام در صبح روز شنبه ۲۹ دی ۱۴۰۳ (۱۸ ژانویهٔ ۲۰۲۵) رخ داد و به سرعت به نمادی از خشم انباشتهٔ مردم ایران از جنایتکاران قضایی رژیم تبدیل شد. اسدی که حدود ۱۰ سال به صورت قراردادی در مجتمع قضایی خدمت میکرد، با استفاده از دسترسی روزمرهٔ خود به عنوان نیروی خدماتی، اسلحهٔ یکی از محافظان را ربود و عملیات را اجرا کرد. این رویداد، ضعف شدید امنیتی در قلب نظام قضایی را آشکار ساخت و موجی از شعف و تحسین در میان مردم ستمدیدهٔ ایران ایجاد کرد که سالهاست زیر سایهٔ اعدام، شکنجه و محاکمات فرمایشی زندگی میکنند. فرشید اسدی اهل شهرستان رزن استان همدان بود و گزارشها او را جوانی آرام، سربهزیر و مودب توصیف کردهاند. با این حال، نارضایتی عمیق از شرایط شغلی، کسر حقوق، عدم ارتقا و مشاهدهٔ روزانهٔ جنایات قضایی، او را به نقطهای رساند که تصمیم به این اقدام تاریخی گرفت.[۱]
زندگینامه
فرشید اسدی، آبدارچی ۳۱ سالهٔ دیوان عالی کشور، در ۲۹ دی ۱۴۰۳ با ربودن اسلحهٔ محافظ، دو قاضی ارشد جمهوری اسلامی یعنی علی رازینی و محمد مقیسه را در شعبه ۳۹ دیوان عالی به ضرب شش گلوله کشت. رازینی و مقیسه از چهرههای اصلی سرکوب سیاسی، محاکمات ناعادلانه و اعدامهای گسترده دههٔ ۶۰، بهویژه کشتار تابستان ۱۳۶۷ بودند که هزاران زندانی سیاسی، عمدتاً اعضای و هواداران سازمان مجاهدین خلق ایران، را به جوخهٔ اعدام سپردند. اسدی پس از عملیات به طبقهٔ سوم رفت و با شلیک به قلب خود، خودکشی کرد تا زنده به دست جلادان نیفتد.
این اقدام نمادین، ضربهٔ سنگینی به اعتبار امنیتی رژیم وارد کرد و نشان داد که دیکتاتوری ولایت فقیه حتی در امنترین مراکز خود نیز آسیبپذیر است. مقامات رژیم بلافاصله تلاش کردند آن را به مجاهدین نسبت دهند تا شکست خود را توجیه کنند، اما کارشناسان سابق اطلاعاتی مانند ناصر رضوی این ادعا را رد کردند و ریشهٔ آن را در نارضایتی شخصی و انزجار از جنایات قضایی دانستند. با این حال، واکنش گستردهٔ مردم در فضای مجازی با هشتگ #آبدارچی_قهرمان، این عملیات را به عنوان نمادی از مقاومت مردمی و انتقام از جلادان ۶۷ جشن گرفت.
فرشید اسدی با این فداکاری، به صف بلند دادخواهان و مبارزان علیه رژیم ضدمردمی پیوست. او نشان داد که مردم ایران، حتی در موقعیتهای به ظاهر معمولی، دیگر تحمل ادامهٔ این نظام جنایتکار را ندارند و قیام برای سرنگونی، از درون خود ارکان رژیم نیز در حال جوشیدن است.
انجام عملیات
صبح روز ۲۹ دی ۱۴۰۳، حوالی ساعت ۱۰:۴۰، فرشید اسدی وارد شعبهٔ ۳۹ دیوان عالی کشور در طبقهٔ همکف کاخ دادگستری تهران شد. او با نقشهٔ قبلی و استفاده از دسترسی شغلی خود به عنوان آبدارچی، اسلحهٔ کمری یکی از محافظان را ربود و بلافاصله آتش گشود.[۱][۲] علی رازینی، رئیس شعبه، و محمد مقیسه، مستشار آن، هدف اصلی بودند. اسدی با شلیک دقیق، رازینی را بلافاصله از پای درآورد. مقیسه که تلاش کرد فرار کند، ابتدا گلولهای به دست و سپس از پشت هدف قرار گرفت و جان باخت. محافظ شخصی نیز زخمی شد. اسدی پس از اجرای عملیات به طبقهٔ سوم ساختمان رفت و آنجا با شلیک گلوله به قلب خود، از دستگیری توسط نیروهای سرکوب جلوگیری کرد.
این عملیات دقیق و شجاعانه، ضعف شدید حفاظتی در یکی از حساسترین مراکز قضایی رژیم را برملا کرد. اسدی که سالها در همان ساختمان خدمت میکرد، از غفلت امنیتی استفاده کرد و ضربهای کاری به نمادهای سرکوب وارد آورد.
سابقهٔ قضات مقتول و نقش آنها در جنایات رژیم
علی رازینی و محمد مقیسه از چهرههای برجستهٔ قضایی جمهوری اسلامی بودند که دههها در صدور احکام سنگین علیه مخالفان سیاسی، معترضان و زندانیان عقیدتی نقش داشتند. هر دو به عنوان عاملان اصلی اعدامهای دستهجمعی تابستان ۱۳۶۷ ایران شناخته میشوند؛ کشتاری که هزاران زندانی سیاسی، بهویژه اعضای سازمان مجاهدین خلق، بدون محاکمهٔ عادلانه به جوخهٔ اعدام سپرده شدند.
رازینی سابقهٔ طولانی در دادگاههای انقلاب و دیوان عالی داشت و حتی در سال ۱۳۷۷ هدف یک سوءقصد قرار گرفته بود. مقیسه نیز معروف به «ناصریان»، در محاکمات سیاسی و امنیتی احکام اعدام متعددی صادر کرده بود. این دو قاضی، نمادهای بارز نقض سیستماتیک حقوق بشر در جمهوری اسلامی بودند و توسط نهادهای بینالمللی به عنوان ناقض حقوق بشر تحریم شده بودند.
ادعاهای جمهوری اسلامی و تکذیب ارتباط با سازمان مجاهدین
بلافاصله پس از عملیات، مقامات رژیم از جمله مصطفی پورمحمدی تلاش کردند آن را به سازمان مجاهدین خلق ایران نسبت دهند و ادعا کردند اسدی با «منافقین» ارتباط داشته و در حال شناسایی پروندههای مرتبط با این سازمان بوده است. این اتهام، الگوی تکراری رژیم برای توجیه شکستهای امنیتی و امتیاز دادن به سرکوبگران است.[۳]
با این حال، ناصر رضوی، مأمور با سابقهٔ سابق وزارت اطلاعات با بیش از ۳۰ سال تجربه در مبارزه با مجاهدین، این ادعاها را صراحتاً رد کرد. او تأکید کرد که تحقیقات همکاران سابقش نشان میدهد این اقدام هیچ ارتباط سازمانی با مجاهدین نداشته و بیشتر ریشه در مشکلات شخصی، افسردگی و نارضایتی شغلی اسدی دارد. قوهٔ قضاییه بلافاصله علیه رضوی اعلام جرم کرد و اظهارات او را «به دور از واقعیت» خواند.[۴]
سازمان مجاهدین خلق نیز در بیانیههای خود، این رویداد را نشانهای از عمق بحران و نارضایتی درون رژیم دانست اما مسئولیت مستقیم را نپذیرفت. این تناقضات، نشاندهندهٔ سردرگمی و تلاش رژیم برای پنهان کردن حقیقت است: مردم ایران دیگر تحمل جلادان را ندارند.
انگیزه و زمینهٔ عملیات
انگیزهٔ دقیق اسدی به طور کامل روشن نشده، اما گزارشها از نارضایتی شغلی او (کسر حقوق، تغییر رستهٔ شغلی و عدم ارتقا) حکایت دارند. برخی منابع حتی اشاره کردهاند که یکی از قضات مقتول ظاهراً از درخواست افزایش حقوق او حمایت میکرد، اما این امر مانع انزجار عمیق او از نظام جنایتکار نشد.
این عملیات، بازتاب خشم گستردهٔ جامعه از محاکمات فرمایشی، اعدامهای سیاسی و نقش قضات در سرکوب قیامهای مردمی است. در شرایطی که رژیم با بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی دستوپنجه نرم میکند، چنین اقداماتی نشان میدهد که دیوار ترس در حال شکسته شدن است و مقاومت فردی نیز میتواند به موج سرنگونی بپیوندد.
واکنشهای مردمی و فضای مجازی
پس از اعلام خبر، فضای مجازی ایران با هشتگهایی مانند #آبدارچی_قهرمان و #وعده_آبدارچی۲ (کنایه به عملیات موشکی رژیم) پر شد. کاربران ایرانی این اقدام را ستودند و پیشنهاد دادند روز ۲۹ دی به عنوان «روز آبدارچی» در تقویم مبارزات مدنی ثبت شود. این واکنشها، شکاف عمیق میان روایت رسمی رژیم و افکار عمومی را آشکار کرد و نشان داد که بخش بزرگی از جامعه، این عملیات را انتقامی مشروع از جنایتکاران ۶۷ میدانند.[۵]
بازداشت خانواده اکبریمنفرد
یک روز پس از عملیات، وزارت اطلاعات به منزل خانواده اکبریمنفرد یورش برد و امیرحسن اکبریمنفرد (۲۳ ساله) را بازداشت کرد. چند روز بعد، پدر او محمدعلی اکبریمنفرد (معلول و زندانی سیاسی سابق دههٔ ۶۰) نیز دستگیر شد. محمدعلی نوهٔ عمهٔ فرشید اسدی بود. رژیم آنها را به ارتباط با سازمان مجاهدین و تأمین سلاح متهم کرد.
پس از ماهها بازداشت و شکنجه، برخی از متهمان تبرئه شدند اما پروندهٔ امیرحسن به دادگاه انقلاب رفت. این بازداشتها، نمونهٔ بارز سیاست انتقامجویانهٔ رژیم از خانوادهها و فشار بر بستگان است و بار دیگر جنایتکار بودن ولایت فقیه را ثابت کرد.[۶]
نتیجه و میراث
عملیات فرشید اسدی فراتر از یک اقدام فردی، آینهای از فروپاشی درونی رژیم ولایت فقیه و جوشش مقاومت در همهٔ لایههای جامعه است. او با فداکاری خود، به نمادی از شجاعت و انزجار از جنایتکاران قضایی تبدیل شد.
منابع