|
|
| (۴۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه زندگینامه
| | '''درحال ویرایش''' |
| |نام_شخص=شبنم فردوسی
| |
| |تصویر=شبنم فردوسی1.jpg
| |
| |عرض_تصویر=260px
| |
| |توضیح_تصویر=شبنم فردوسی
| |
| |تاریخ_تولد=
| |
| |محل_تولد=تهران
| |
| |تاریخ_مرگ=
| |
| |ملیت=ایرانی
| |
| |محل_مرگ=تهران - سلسبیل
| |
| |مدفن=
| |
| |علت مرگ=شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی
| |
| |شناختهشده برای=جانباخته اعتراضات سراسری ۱۴۰۴،
| |
| |همسر=
| |
| |والدین=
| |
| |تاریخ تولد=۱۳۶۷
| |
| |تاریخ مرگ=۱۸دی ۱۴۰۴
| |
| }}
| |
| '''شبنم فردوسی،''' (زاده ۱۳۶۷ خورشیدی – جانباخته ۱۸ دی ۱۴۰۴، تهران) هنرمند گرافیست و عروسکساز ایرانی که آثارش با ظرافت، رنگهای شاد و نگاهی شاعرانه به زندگی شناخته میشد. او در جریان [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] ایران در تهران، بر اثر شلیک گلوله نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی کشته شد. | |
|
| |
|
| == زندگی ==
| | آهو (نهال) قلندری (درگذشت: اسفند ۱۴۰۴) از شهروندان خرمآباد است که بنا بر گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی فارسیزبان، در جریان تجمعات و شادیهای خیابانی پس از مرگ علی خامنهای بر اثر شلیک نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی کشته شد. در برخی از این گزارشها از او با نام «نهال (کوثر) آهو قلندری» یاد شده و او را جوانی اهل خرمآباد معرفی کردهاند، |
| شبنم فردوسی در سال ۱۳۶۷ در ایران بهدنیا آمد. او تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته گرافیک تا مقطع کارشناسی ادامه داد و در کنار فعالیتهای گرافیکی، بهتدریج عروسکسازی را بهعنوان حرفه اصلی خود برگزید.
| |
|
| |
|
| پس از درگذشت پدر و مادر، شبنم زندگی مستقلی را در تهران پی گرفت و همراه برادرش در این شهر ساکن بود. گزارشها او را فردی خاص و عاشق قهوه، باهوش و هنرمند و عاشق رنگهای شاد، مهربان و در عین حال مستقل و خودساخته توصیف کردهاند که زندگیاش را بر پایه کار هنری خود سامان داده بود.<ref name=":0">[https://www.iranintl.com/202601240352 شبنم فردوسی، عروسکساز و گرافیست ۳۷ ساله، با شلیک ماموران جان خود را از دست داد-اینترنشنال]</ref><ref name=":1">[https://iranwire.com/fa/features/148669-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%A8%D9%86%D9%85-%D9%81%D8%B1%D8%AF%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%84%D9%82-%D9%81%D8%B1%D8%B4%D8%AA%D9%87%D9%87%D8%A7-%D9%82%D8%B5%D9%87%DA%AF%D9%88%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D9%88%D8%B3%DA%A9%D9%87%D8%A7/ زندگی مجازی شبنم فردوسی؛ خالق فرشتهها، قصهگوی عروسکها-ایران وایر]</ref>
| | == نحوه شهادت == |
| | مطابق روایتهای منتشرشده، آهو قلندری در شامگاه ۹ تا ۱۱ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با حضور مردم در خیابانهای خرمآباد برای جشن و ابراز شادی از مرگ رهبر جمهوری اسلامی ایران، در خودرویی بههمراه دوستانش درحال جشن و شادی بودند که خودروی آنها هدف گلوله قرار میگیرد. گزارشها حاکی از آن است که اصابت گلوله به ناحیهٔ سینه سبب مرگ آهو میشود، |
|
| |
|
| == فعالیت هنری ==
| | بهدلیل قطعی اینترنت در ایران جزئیات پزشکی، و مکان دقیق انتقال به بیمارستان و روند رسمی اعلام فوت در منابع عمومی ثبت و مستند نشده است. اما خبرها حاکی از فشار ماموران امنیتی رژیم بهخانواده قلندری است تا آهو را «شهید» جنگ خارجی بنامند و خانواده آهو از این کار سرباز زدهاست.<ref>[https://bazdashtshodegan.com/%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%A6%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%B2%D9%87-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D8%B3%D9%86%DA%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%81%D9%87/ از تئوریزه کردن «سنگسار» تا فرمان «خفهکردن در جا»-صدای بازداشت شدگان]</ref><ref>[https://x.com/soheili84/status/2029289788193243368 توییتر]</ref> |
| شبنم بهعنوان هنرمند عروسکساز شناخته میشد و عروسکهای دستساز او، که طراحی و اجرای آنها را شخصاً بر عهده داشت، بخش اصلی هویت حرفهایاش را تشکیل میداد. عروسکهای او عمدتاً به صورت کارهای هنری یونیک و دستساز تولید میشد و نمونههایی از آنها پس از جانباختنش در شبکههای اجتماعی منتشر شد.
| |
|
| |
|
| او مجموعهای از عروسکهای دستساز به شکل فرشته داشت. این فرشتهها هر کدام پیامی داشتند؛ مثلاً فرشتههای ۳۴ سانتیمتری با گیسوان بلند که «معتقد بودند سختیها ماندگار نیستند» [[پرونده:قورباغا.jpg|جایگزین=قورباغا|بندانگشتی|200x200پیکسل|قورباغا]]
| |
| یا فرشتههای بالداری که بالهایشان را باز میکردند تا صاحبانشان را به «دور دورها» ببرند.
| |
|
| |
|
| شبنم برای کارهایش از لوگویی با طرح چرخ خیاطی و نام «نمنم» استفاده میکرد. او برای عروسکهایش مانند «قورباغا» هویت و داستان میساخت و در ویدیوهایش با لحنی خلاقانه جزییات زندگی و نگاه متفاوتش به جهان را از زبان آنها یا درباره آنها روایت میکرد.<ref name=":2">[https://www.instagram.com/reel/DT5h7nej3br/?utm_source=ig_embed اینترنشنال-اینستاگرام]</ref><ref name=":1" />
| |
|
| |
|
| او در کنار عروسکسازی، به واسطه تحصیل در رشته گرافیک، با فضای هنرهای تجسمی و طراحی گرافیک نیز در ارتباط بود، اما عروسکسازی مهمترین و شناختهشدهترین عرصه فعالیت او بود.<ref name=":3">[https://hengaw.net/fa/news/2026/01/article-130-1 با احراز هویت چهار مورد دیگر، شمار زنان کشته شده در اعتراضات مردمی به ۲۰ نفر رسید-ههنگاو]</ref><ref name=":2" /><ref name=":4">[https://www.iranintl.com/202602043229 ویدیویی از جشن تولد جاویدنام شبنم فردوسی، عروسکساز-اینترنشنال]</ref><ref name=":0" /><ref name=":1" />
| | آهو بهعنوان یکی از قربانیان تازه سرکوب اعتراضات و شادیهای خیابانی پس از مرگ علی خامنهای است و مرگ او ادامهٔ سیاست سرکوب معترضان توسط نهادهای امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی تفسیر کردهاند. |
|
| |
|
| == نقش در خیزش ۱۴۰۴ و نحوه کشتهشدن ==
| | نام خانوادگی «آهو قلندری» در لرستان، بهویژه در خرمآباد، در برخی منابع تاریخی–نَسَبی و شجرهنامهای مرتبط با سادات موسوی این منطقه دیده میشود و نشان میدهد این نام در بافت اجتماعی و تاریخی لرستان ریشهدار است؛ با اینحال، پیوند دقیق خویشاوندی آهو قلندری با این شاخههای سادات در گزارشهای مربوط به کشتهشدن او تصریح نشده است. در زمان نگارش این مدخل، هیچ گزارش مستقل، مفصل و تأییدشدهای از سوی نهادهای حقوقبشری شناختهشده (مانند هرانا، ههنگاو، حالوش یا سازمانهای بینالمللی حقوق بشر) درباره پروندهٔ او منتشر نشده و اطلاعات موجود عمدتاً بر پایهٔ پستها و روایتهای فردی در شبکههای اجتماعی است؛ ازاینرو، بخشی از جزئیات مربوط به زندگی و نحوهٔ کشتهشدن او نیازمند راستیآزمایی و تکمیل از طریق منابع میدانی و حقوقبشری بعدی است. |
| در دی ۱۴۰۴ و همزمان با اوجگیری موج تازهای از اعتراضات سراسری در ایران، شبنم فردوسی در تهران در تجمعات اعتراضی حضور یافت. بنا بر گزارشها، او روز پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ در محدوده خیابان فاطمی و حوالی سلسبیل در تهران هدف شلیک گلوله جنگی نیروهای سرکوبگر حکومت قرار گرفت و جان خود را از دست داد. | |
| [[پرونده:عروسکهای شبنم فردوسی.jpg|جایگزین=عروسکهای شبنم فردوسی|بندانگشتی|200x200پیکسل|عروسکهای شبنم فردوسی]]
| |
| قتل شبنم، نمونهای دیگر از قتل چهرههای هنرمند کشورمان، توسط مستقیم نیروهای سرکوبگر رژیم بیانگر عمق نارضایتی اقشار مختلف مردم و حضور آنان در [[اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] میباشد.<ref name=":3" /><ref name=":2" /><ref name=":4" /><ref name=":0" /><ref name=":1" />
| |
| | |
| == بازتاب و یادمان ==
| |
| پس از کشتهشدن شبنم فردوسی، تصاویر و ویدیوهایی از او و عروسکهای دستسازش در شبکههای اجتماعی منتشر شد که چهرهای هنرمند، خلاق و در عین حال تنها و مستقل از او به نمایش میگذاشت. کاربران بسیاری در این فضاها، او را با عناوینی چون «عروسکساز مهربان» یاد کرده و روایت زندگی و مرگ او را نمادی از سرکوب نسلی جوان، تحصیلکرده و خودساخته دانستند.
| |
| | |
| ویدیویی از برگزاری مراسم تولد نمادین او پس از شهادتش نیز منتشر شد که در آن دوستان و نزدیکانش با برگزاری جشنی کوچک، یاد او را گرامی میدارند و بر تداوم یاد و راه او و دیگر جانباختگان خیزش تأکید میکنند.<ref>[https://www.instagram.com/reel/DVCeW5bF2m2/ اینترنشنال- مراسم تولد شبنم فردوسی]</ref>
| |
| | |
| این دست روایتها، شبنم فردوسی را نه تنها بهعنوان یک فرد، بلکه به مثابه بخشی از حافظه جمعی خیزش ۱۴۰۴ تثبیت کرده است.
| |
| | |
| نام شبنم فردوسی در فهرست [[جانباختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴]] در ردیف۱۹۳ بهثبت رسیدهاست.
| |
| | |
| == منابع ==
| |
درحال ویرایش
آهو (نهال) قلندری (درگذشت: اسفند ۱۴۰۴) از شهروندان خرمآباد است که بنا بر گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی فارسیزبان، در جریان تجمعات و شادیهای خیابانی پس از مرگ علی خامنهای بر اثر شلیک نیروهای وابسته به جمهوری اسلامی کشته شد. در برخی از این گزارشها از او با نام «نهال (کوثر) آهو قلندری» یاد شده و او را جوانی اهل خرمآباد معرفی کردهاند،
نحوه شهادت
مطابق روایتهای منتشرشده، آهو قلندری در شامگاه ۹ تا ۱۱ اسفند ۱۴۰۴، همزمان با حضور مردم در خیابانهای خرمآباد برای جشن و ابراز شادی از مرگ رهبر جمهوری اسلامی ایران، در خودرویی بههمراه دوستانش درحال جشن و شادی بودند که خودروی آنها هدف گلوله قرار میگیرد. گزارشها حاکی از آن است که اصابت گلوله به ناحیهٔ سینه سبب مرگ آهو میشود،
بهدلیل قطعی اینترنت در ایران جزئیات پزشکی، و مکان دقیق انتقال به بیمارستان و روند رسمی اعلام فوت در منابع عمومی ثبت و مستند نشده است. اما خبرها حاکی از فشار ماموران امنیتی رژیم بهخانواده قلندری است تا آهو را «شهید» جنگ خارجی بنامند و خانواده آهو از این کار سرباز زدهاست.[۱][۲]
آهو بهعنوان یکی از قربانیان تازه سرکوب اعتراضات و شادیهای خیابانی پس از مرگ علی خامنهای است و مرگ او ادامهٔ سیاست سرکوب معترضان توسط نهادهای امنیتی و انتظامی جمهوری اسلامی تفسیر کردهاند.
نام خانوادگی «آهو قلندری» در لرستان، بهویژه در خرمآباد، در برخی منابع تاریخی–نَسَبی و شجرهنامهای مرتبط با سادات موسوی این منطقه دیده میشود و نشان میدهد این نام در بافت اجتماعی و تاریخی لرستان ریشهدار است؛ با اینحال، پیوند دقیق خویشاوندی آهو قلندری با این شاخههای سادات در گزارشهای مربوط به کشتهشدن او تصریح نشده است. در زمان نگارش این مدخل، هیچ گزارش مستقل، مفصل و تأییدشدهای از سوی نهادهای حقوقبشری شناختهشده (مانند هرانا، ههنگاو، حالوش یا سازمانهای بینالمللی حقوق بشر) درباره پروندهٔ او منتشر نشده و اطلاعات موجود عمدتاً بر پایهٔ پستها و روایتهای فردی در شبکههای اجتماعی است؛ ازاینرو، بخشی از جزئیات مربوط به زندگی و نحوهٔ کشتهشدن او نیازمند راستیآزمایی و تکمیل از طریق منابع میدانی و حقوقبشری بعدی است.