کاربر:Alireza k h/صفحه تمرین معرفی کتاب: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
جزبدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۹ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
کتاب '''«مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی»''' در تاریخ ۲۳ شهریور ۱۳۹۸ (۱۴ سپتامبر ۲۰۱۹) از سوی انتشارات سازمان مجاهدین خلق ایران منتشر شد. این اثر که بر پایه یک مستند تلویزیونی پخش‌شده از سیمای آزادی (تلویزیون ملی ایران) در پاییز ۱۳۹۷ تهیه شده، به بررسی ۲۰۰ سال تاریخ معاصر ایران از منظر مبارزه برای آزادی و دموکراسی می‌پردازد. کتاب بر آن است تا با ارائه یک گواهی تاریخی، نقش شخصیت‌هایی چون محمد مصدق و رضاخان را در بستر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران، از انقلاب مشروطه تا کودتای ۱۳۳۲، روشن کند و تأثیر عوامل داخلی و خارجی بر این روند را تبیین نماید. این مجموعه مقالات به ریشه‌های استبداد در ایران و چالش‌های مداوم بر سر راه دستیابی به آزادی و حکومت مبتنی بر قانون اساسی می‌پردازد.


== معرفی کتاب: مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی ==


=== ۱. اطلاعات کلی و منبع کتاب کتاب ===
«مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی» اثری است که در تاریخ ۲۳ شهریور ۱۳۹۸ (۱۴ سپتامبر ۲۰۱۹) توسط انتشارات سازمان مجاهدین خلق ایران منتشر شده است. این کتاب در واقع، شکل نوشتاری و ویرایش‌شده یک مستند تلویزیونی است که در پاییز ۱۳۹۷ از سیمای آزادی (تلویزیون ملی ایران) پخش و در وب‌سایت مجاهد نیز منتشر شده بود. این شیوه نگارش، به کتاب لحنی روایت‌گونه و مستند می‌بخشد و تلاش می‌کند تا وقایع تاریخی را با نگاهی تحلیلی به خواننده ارائه دهد.<ref name=":0">[https://library.mojahedin.org/i/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%C2%AB%D9%85%D8%B5%D8%AF%D9%82-%D8%B1%D8%B6%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C%C2%BB کتاب «مصدق و رضاخان یک گواهی تاریخی»]</ref>
=== ۲. مروری بر تاریخ معاصر ایران (۲۰۰ سال مبارزه برای آزادی) ===
مقدمه کتاب با نگاهی به تاریخ جدید ایران از سال ۱۷۹۸ میلادی آغاز می‌شود؛ سالی که فتحعلی‌شاه قاجار در ایران به سلطنت می‌رسد و همزمان تحولات بزرگی در اروپا (همچون به قدرت رسیدن ناپلئون) رخ می‌دهد. این دوران، مصادف با رقابت امپراتوری‌های روسیه تزاری و بریتانیای کبیر برای نفوذ در ایران است. کتاب به وسعت جغرافیایی ایران در پایان قرن هجدهم (تقریباً دو برابر ایران کنونی) اشاره می‌کند که از دریای سیاه تا رود سند امتداد داشته است. در قرن نوزدهم، ایران با جنگ‌ها، تجزیه‌های متعدد، و چالش‌های بزرگ اجتماعی و سیاسی مواجه بود. با این حال، انتشار افکار آزادی‌خواهانه توسط روشنفکران و آغاز اصلاحات سیاسی و دینی در تمام طول این قرن ادامه یافت، در حالی که نظام فئودالی و سلطنت مطلقه برای ۱۰۰ سال در برابر این تغییرات مقاومت کرده و به سرکوب آزادی‌خواهان مبادرت ورزیدند.<ref name=":0" />
=== ۳. نقش پیشگامان اصلاحات و انقلاب مشروطه ===
کتاب به نقش قائم‌مقام فراهانی و سپس امیرکبیر به عنوان نخستین رجال ایرانی اشاره می‌کند که برای اصلاح امور و گسستن از نظم کهن قیام کردند. هر دو نفر، به دلیل تلاش‌های اصلاح‌طلبانه خود، توسط پادشاهان قاجار کشته شدند. ۷۰ سال پس از قتل امیرکبیر، «عطش ایران برای عدالت و آزادی به یک انقلاب اجتماعی بالغ شد» که نه تنها ایران، بلکه بخش‌های وسیعی از آسیا و شمال آفریقا را تحت تأثیر قرار داد. این انقلاب، مشروطیت ایران در سال ۱۲۸۵ شمسی (۱۹۰۶ میلادی) بود که به پیروزی رسید و سلطنت مشروطه جایگزین سلطنت مطلقه شد. اما به سرعت با مقاومت محمدعلی‌شاه مواجه شد که مجلس را در سال ۱۲۸۷ به توپ بست و دوباره سرکوب آزادی‌خواهان آغاز گردید. در پاسخ به این سرکوب، مردم و مجاهدان (اشاره به نیروهای آزادی‌خواه) قیام کرده و از تبریز با ستارخان آغاز و سپس تهران را فتح کردند که به فرار محمدعلی‌شاه انجامید.<ref name=":0" />
=== ۴. پایان مشروطه و ظهور رضاخان ===
کتاب بیان می‌کند که روند مشروطه و دموکراسی با ورود نیروهای انگلیس به ایران در جنگ جهانی اول مجدداً متوقف شد. «زیرساخت مستحکم فئودالی» و «بورژوازی نحیف تجاری» کشور، از دیدگاه نویسنده، تاب تحمل انقلاب مشروطه را نداشتند. در سال ۱۲۹۹، پس از فروپاشی امپراتوری تزارها در روسیه و حذف رقیب انگلیس در ایران، این کشور با کودتای سوم اسفند به مشروطیت ایران خاتمه داد. این کودتا، با فرماندهی پنهانی ژنرال آیرونساید انگلیسی، منجر به روی کار آمدن رضاخان قزاق شد که سید ضیاءالدین طباطبایی را به نخست‌وزیری نشاند. سیدضیاء به سرعت از صحنه محو شد و رضاخان گام‌به‌گام پیشروی کرد تا در سال ۱۳۰۴ به سلطنت قاجار خاتمه داد و خود به سلطنت رسید. از دیدگاه کتاب، رضاخان «هر چه را از مشروطه باقی مانده بود ریشه‌کن کرد و ایران مجدداً به دوران استبداد بازگشت». در رأی‌گیری مجلس برای سلطنت رضاشاه، تنها ۵ نفر از جمله مدرس و دکتر مصدق رأی مخالف دادند. کتاب، رضاشاه را «مجری ایرانی پروژه استعمار انگلیس» معرفی می‌کند.<ref name=":0" />
=== ۵. نقد دوره رضاشاه و اهمیت گواهی تاریخی ===
مصدق از دیدگاه کتاب، رضاشاه «آغازگر سازندگی ایران نبود، او پایان‌بخش انقلاب مشروطه و قاتل آرزوی نوسازی ایران بود». نویسنده ادعا می‌کند که در ۱۶ سال سلطنت مطلقه رضاشاه، اثری از دموکراسی و آزادی باقی نماند و او آزادی‌خواهان را با ترور، شکنجه، زندان، اعدام، تبعید و مصادره اموال سرکوب می‌کرد. کتاب همچنین به تمایلات رضاشاه به نفع آلمان نازی در جنگ جهانی دوم اشاره دارد. در شهریور ۱۳۲۰، با حمله متفقین به ایران، «بساط رضاشاه طی چند ساعت درهم ریخت» و او طی سه هفته وادار به استعفا و تبعید شد، و انگلیس‌ها پسرش محمدرضا را به سلطنت منصوب کردند. این کتاب، «گواهی تاریخی درباره رضاشاه از نگاه مصدق و نطق‌های روشنگر او» را چراغ راهی برای نسل جوان در مطالعه تاریخ معاصر ایران می‌داند و تلاش دارد تا روایتی انتقادی از این دوره و نقش رضاخان ارائه دهد.<ref>[https://image.mojahedin.org/VideoAttach/a5ae650a-5217-474c-b483-6fae5d26582f.pdf دانلود مستقیم کتاب مصدق و رضاخان: یک گواهی تاریخی]</ref>


'''علی ربیعی''' (زاده ۱۴ آذر ۱۳۳۴ در تهران؛ معروف به نام مستعار «عباد» در برخی منابع مخالف) سیاستمدار ایرانی نزدیک به جناح اصلاح‌طلب است. او سابقه طولانی در نهادهای امنیتی، کارگری و دولتی دارد و از مهر ۱۴۰۳ دستیار رئیس‌جمهور [[مسعود پزشکیان]] در امور اجتماعی است.[[۱]][[۲]] ربیعی پیش‌تر در دولت‌های یازدهم و دوازدهم [[حسن روحانی]] وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی (۱۳۹۲–۱۳۹۷)، سخنگوی دولت (۱۳۹۸–۱۴۰۰) و مشاور رئیس‌جمهور بود.[[۳]][[۴]]
ربیعی به عنوان پژوهشگر و استاد دانشگاه در حوزه جامعه‌شناسی سیاسی و اقتصادی فعالیت می‌کند.[[۵]] از سوی رسانه‌های نزدیک به [[سازمان مجاهدین خلق ایران]]، او به نقش در سرکوب مخالفان سیاسی در دهه ۱۳۶۰، شکنجه و نقض گسترده حقوق بشر متهم شده است.[[۶]][[۷]] این اتهامات شامل نقل قول‌هایی از مقامات سابق مانند [[روح‌الله حسینیان]] مبنی بر خشونت شدید ربیعی در بازجویی‌ها و ادعای نقش در مرگ زندانیان سیاسی است.[[۶]] این ادعاها توسط منابع رسمی جمهوری اسلامی تأیید نشده و عمدتاً از سوی مخالفان مطرح می‌گردند.[[۸]] ربیعی خود به تحلیل جامعه‌شناختی دلایل افول سازمان مجاهدین خلق پرداخته است.[[۹]]
== زندگی اولیه و شخصی ==
علی ربیعی در خانواده‌ای کارگری در محله جوادیه جنوب تهران زاده شد.[[۱۰]] پیش از انقلاب ۱۳۵۷، به عنوان تکنیسین در کارخانه‌هایی مانند جنرال موتورز، ارج و قرقره پرستو کار می‌کرد و در اعتصابات کارگری، از جمله اعتصاب شهرک اکباتان، نقش رهبری داشت که منجر به برخورد با ساواک شد.[[۱۱]][[۱۲]]
پس از انقلاب، در سال ۱۳۵۹ ازدواج کرد و چهار فرزند داشت. همسرش در سال ۱۳۸۵ بر اثر سرطان و فرزند آخرش محمدجواد در سال ۱۳۸۶ درگذشت.[[۱۳]][[۱۴]]
ربیعی تحصیلات عالی خود را پس از انقلاب ادامه داد و دکترای مدیریت استراتژیک از دانشگاه تهران گرفت.[[۱۵]] او عضو هیئت علمی دانشگاه‌هایی مانند پیام نور و تهران است و بیش از ۵۰ مقاله علمی، چندین کتاب و طرح پژوهشی در حوزه جامعه‌شناسی سیاسی، اقتصادی و مدیریت دارد.[[۵]]
== سوابق اولیه سیاسی، کارگری و امنیتی ==
ربیعی از ابتدای انقلاب در فعالیت‌های کارگری و سیاسی فعال بود. او نماینده کارگران در شورای عالی کار، مسئول شاخه کارگری [[حزب جمهوری اسلامی]] در دهه ۱۳۶۰، عضو مؤسس و شورای مرکزی [[خانه کارگر]] (تاکنون) و مدیر مسئول روزنامه «کار و کارگر» بود.[[۱۶]][[۱۷]]
در سال‌های اولیه انقلاب به [[سپاه پاسداران]] پیوست، ۶۵ ماه در جبهه‌های جنگ ایران و عراق (عمدتاً غرب کشور) حضور داشت و مسئول اطلاعات سپاه در مناطق شمالی و آذربایجان شرقی بود.[[۱۸]]
از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲، معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات در دوره وزارت [[محمد ری‌شهری]] و [[علی فلاحیان]] بود.[[۱۹]] پس از آن، تا ۱۳۸۴ مسئول اجرایی دبیرخانه [[شورای عالی امنیت ملی]] (دوره دبیری [[حسن روحانی]]) و ریاست کمیته تبلیغات آن شورا را بر عهده داشت.[[۲۰]]
=== اتهامات مرتبط با سابقه امنیتی و نقض حقوق بشر ===
منابع نزدیک به سازمان مجاهدین خلق، ربیعی را با نام مستعار «عباد» معرفی کرده و او را به نقش مستقیم در سرکوب مخالفان، شکنجه و عملیات اطلاعاتی در دهه ۱۳۶۰ متهم می‌کنند.[[۶]][[۷]] نقل قول‌هایی از روح‌الله حسینیان آورده شده که ربیعی را «صدبار وحشی‌تر از [[محسنی اژه‌ای]]» توصیف کرده و ادعا می‌کند اژه‌ای به دلیل خشونت ربیعی استعفا داد.[[۶]] همچنین ادعاهایی مانند دستور قرار دادن ۱۸ زندانی سیاسی آذربایجانی در تابوت و میخ‌زدن درها (منجر به خفگی) و نقش در کشتارهای دهه ۱۳۶۰ مطرح شده است.[[۶]]
این منابع همچنین ربیعی را به نقش در پرونده‌سازی علیه مجاهدین خلق در فرانسه (سال ۲۰۰۳، معروف به پرونده ۱۷ ژوئن) متهم می‌کنند، از جمله درخواست بودجه یک میلیون دلاری برای پیگیری قضایی.[[۶]][[۷]]
این اتهامات عمدتاً از سوی مخالفان جمهوری اسلامی مطرح شده و توسط دادگاه‌های بین‌المللی یا منابع مستقل بررسی و تأیید نشده‌اند.[[۸]] ربیعی به عنوان جامعه‌شناس، کتاب‌ها و مقالاتی در تحلیل دلایل زوال سازمان مجاهدین خلق نوشته و در مصاحبه‌هایی مانند اذعان به گسترش اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ به ۱۶۰ شهر به دلیل «شکستن مارپیچ سکوت» سخن گفته است.[[۷]][[۲۱]]
== فعالیت در دوره اصلاحات و دولت‌های خاتمی و روحانی ==
در دوره ریاست‌جمهوری [[سید محمد خاتمی]] (۱۳۷۶–۱۳۸۴)، ربیعی مشاور اجتماعی رئیس‌جمهور بود.[[۲۲]] او در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ از اعضای اصلی ستاد [[میرحسین موسوی]] بود و در کنفرانس خبری اعلام پیروزی موسوی حضور داشت، اما پس از اعلام نتایج رسمی، موضع خاصی علیه نتیجه نگرفت.[[۲۳]]
در دولت یازدهم حسن روحانی، ربیعی به عنوان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی شد و رأی اعتماد گرفت.[[۲۴]] تمرکز او بر مبارزه با فساد، تقویت کارآفرینی و مسائل رفاهی بود، اما با انتقادهایی مانند کارت زرد از مجلس مواجه شد.[[۲۵]]
در دولت دوازدهم ادامه وزارت داشت، اما در اسفند ۱۳۹۶ استیضاح شد و دفاع کرد، سپس در مرداد ۱۳۹۷ با ۱۲۹ رأی موافق استیضاح برکنار گردید.[[۲۶]] انتقادات شامل سیاست‌های ضدکارگری، بی‌توجهی به بیکاری و مسائل تأمین اجتماعی بود.[[۶]]
از خرداد ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۴۰۰ سخنگوی دولت بود و پس از آن مشاور رئیس‌جمهور و رئیس مرکز بررسی‌های استراتژیک شد.[[۳]]
در دولت [[مسعود پزشکیان]] (از مهر ۱۴۰۳)، به عنوان دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی منصوب شد و بر تقویت نهادهای مدنی، وفاق اجتماعی و عبور از بحران‌ها از طریق همدلی تأکید دارد.[[۱]][[۲]]
== دیدگاه‌ها و عملکرد شاخص ==
ربیعی به عنوان جامعه‌شناس، بر مسائل اجتماعی مانند کاهش اعتماد عمومی، بحران‌های رفاهی و نیاز به سیاست‌گذاری مبتنی بر تغییرات اجتماعی تمرکز دارد.[[۲۷]] او اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ را آژیر خطر برای نظام توصیف کرده و هشدار داده که بدون حل علل نارضایتی، ممکن است تکرار شود.[[۷]][[۲۱]]
در دوره وزارت، بر مبارزه با فساد تأکید داشت، اما با اتهاماتی مانند فساد مالی در زیرمجموعه‌ها مواجه بود.[[۲۸]] مخالفت با پرداخت یارانه نقدی مستقیم و پیشنهاد سرمایه‌گذاری آن در اشتغال از دیدگاه‌های اقتصادی او بود.[[۲۹]]
== منابع ==
== منابع ==
https://president.ir/fa/154436 - انتصاب علی ربیعی به عنوان دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور (۱۴۰۳)
https://www.irna.ir/news/85617739 - خبر انتصاب علی ربیعی (ایرنا، ۱۴۰۳)
https://fa.wikipedia.org/wiki/علی_ربیعی - مقاله ویکی‌پدیا فارسی (بازبینی دسامبر ۲۰۲۵)
https://www.bbc.com/persian/iran-features-40992273 - بیوگرافی علی ربیعی (بی‌بی‌سی فارسی، ۲۰۱۷)
https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Rabiei - مقاله انگلیسی ویکی‌پدیا
https://article.mojahedin.org/i/علی-ربیعی-کیست؟ - مقاله سازمان مجاهدین خلق درباره علی ربیعی (عباد)
https://news.mojahedin.org/i/اذعان-علی-ربیعی-معاونان-وزارت-اطلاعات-رژیم-ایران-اثر-شکستن-مارپیچ-سکوت-جامعه-مردم-160شهر-قیام-کردند - اذعان علی ربیعی درباره اعتراضات ۱۳۹۶ (سایت مجاهدین)
https://www.hamshahrionline.ir/news/227153 - زندگینامه علی ربیعی (همشهری آنلاین)
https://www.tabnak.ir/fa/news/610339 - روایت علی ربیعی از عملیات مرصاد (تابناک)
https://www.yjc.ir/fa/news/6388602 - زندگی شخصی (باشگاه خبرنگاران جوان)
https://www.bbc.com/persian/iran/2013/09/130919_l51_labour_ministry_rabiee_profile - پروفایل وزارت کار (بی‌بی‌سی)
https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3154684 - اظهارات درباره فوت خانواده
https://www.alef.ir/news/3970523097.html - فرزندان ربیعی
https://www.isna.ir/news/98030904010 - انتصاب سخنگویی
https://khanekargar.com/fa/page/100/علی ربیعی - سوابق خانه کارگر
https://www.mashreghnews.ir/news/1210638 - نقش در انتخابات ۱۳۸۸
https://ilna.ir/news/news.cfm?id=95625 - دغدغه فساد
https://www.asriran.com/fa/news/289884 - رأی اعتماد
https://www.iran-newspaper.com/newspaper/item/477616 - استیضاح
https://www.irna.ir/news/80878707 - مخالفت با یارانه
https://www.entekhab.ir/fa/news/155784 - پیشنهاد یارانه
https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/139977 - انتصاب تأمین اجتماعی (اعتماد، لینک تقریبی)
https://www.isna.ir - مصاحبه درباره مارپیچ سکوت (ایسنا، تقریبی)

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۸


علی ربیعی (زاده ۱۴ آذر ۱۳۳۴ در تهران؛ معروف به نام مستعار «عباد» در برخی منابع مخالف) سیاستمدار ایرانی نزدیک به جناح اصلاح‌طلب است. او سابقه طولانی در نهادهای امنیتی، کارگری و دولتی دارد و از مهر ۱۴۰۳ دستیار رئیس‌جمهور مسعود پزشکیان در امور اجتماعی است.۱۲ ربیعی پیش‌تر در دولت‌های یازدهم و دوازدهم حسن روحانی وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی (۱۳۹۲–۱۳۹۷)، سخنگوی دولت (۱۳۹۸–۱۴۰۰) و مشاور رئیس‌جمهور بود.۳۴ ربیعی به عنوان پژوهشگر و استاد دانشگاه در حوزه جامعه‌شناسی سیاسی و اقتصادی فعالیت می‌کند.۵ از سوی رسانه‌های نزدیک به سازمان مجاهدین خلق ایران، او به نقش در سرکوب مخالفان سیاسی در دهه ۱۳۶۰، شکنجه و نقض گسترده حقوق بشر متهم شده است.۶۷ این اتهامات شامل نقل قول‌هایی از مقامات سابق مانند روح‌الله حسینیان مبنی بر خشونت شدید ربیعی در بازجویی‌ها و ادعای نقش در مرگ زندانیان سیاسی است.۶ این ادعاها توسط منابع رسمی جمهوری اسلامی تأیید نشده و عمدتاً از سوی مخالفان مطرح می‌گردند.۸ ربیعی خود به تحلیل جامعه‌شناختی دلایل افول سازمان مجاهدین خلق پرداخته است.۹

زندگی اولیه و شخصی

علی ربیعی در خانواده‌ای کارگری در محله جوادیه جنوب تهران زاده شد.۱۰ پیش از انقلاب ۱۳۵۷، به عنوان تکنیسین در کارخانه‌هایی مانند جنرال موتورز، ارج و قرقره پرستو کار می‌کرد و در اعتصابات کارگری، از جمله اعتصاب شهرک اکباتان، نقش رهبری داشت که منجر به برخورد با ساواک شد.۱۱۱۲ پس از انقلاب، در سال ۱۳۵۹ ازدواج کرد و چهار فرزند داشت. همسرش در سال ۱۳۸۵ بر اثر سرطان و فرزند آخرش محمدجواد در سال ۱۳۸۶ درگذشت.۱۳۱۴ ربیعی تحصیلات عالی خود را پس از انقلاب ادامه داد و دکترای مدیریت استراتژیک از دانشگاه تهران گرفت.۱۵ او عضو هیئت علمی دانشگاه‌هایی مانند پیام نور و تهران است و بیش از ۵۰ مقاله علمی، چندین کتاب و طرح پژوهشی در حوزه جامعه‌شناسی سیاسی، اقتصادی و مدیریت دارد.۵

سوابق اولیه سیاسی، کارگری و امنیتی

ربیعی از ابتدای انقلاب در فعالیت‌های کارگری و سیاسی فعال بود. او نماینده کارگران در شورای عالی کار، مسئول شاخه کارگری حزب جمهوری اسلامی در دهه ۱۳۶۰، عضو مؤسس و شورای مرکزی خانه کارگر (تاکنون) و مدیر مسئول روزنامه «کار و کارگر» بود.۱۶۱۷ در سال‌های اولیه انقلاب به سپاه پاسداران پیوست، ۶۵ ماه در جبهه‌های جنگ ایران و عراق (عمدتاً غرب کشور) حضور داشت و مسئول اطلاعات سپاه در مناطق شمالی و آذربایجان شرقی بود.۱۸ از سال ۱۳۶۶ تا ۱۳۷۲، معاون حقوقی و پارلمانی وزارت اطلاعات در دوره وزارت محمد ری‌شهری و علی فلاحیان بود.۱۹ پس از آن، تا ۱۳۸۴ مسئول اجرایی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی (دوره دبیری حسن روحانی) و ریاست کمیته تبلیغات آن شورا را بر عهده داشت.۲۰

اتهامات مرتبط با سابقه امنیتی و نقض حقوق بشر

منابع نزدیک به سازمان مجاهدین خلق، ربیعی را با نام مستعار «عباد» معرفی کرده و او را به نقش مستقیم در سرکوب مخالفان، شکنجه و عملیات اطلاعاتی در دهه ۱۳۶۰ متهم می‌کنند.۶۷ نقل قول‌هایی از روح‌الله حسینیان آورده شده که ربیعی را «صدبار وحشی‌تر از محسنی اژه‌ای» توصیف کرده و ادعا می‌کند اژه‌ای به دلیل خشونت ربیعی استعفا داد.۶ همچنین ادعاهایی مانند دستور قرار دادن ۱۸ زندانی سیاسی آذربایجانی در تابوت و میخ‌زدن درها (منجر به خفگی) و نقش در کشتارهای دهه ۱۳۶۰ مطرح شده است.۶ این منابع همچنین ربیعی را به نقش در پرونده‌سازی علیه مجاهدین خلق در فرانسه (سال ۲۰۰۳، معروف به پرونده ۱۷ ژوئن) متهم می‌کنند، از جمله درخواست بودجه یک میلیون دلاری برای پیگیری قضایی.۶۷ این اتهامات عمدتاً از سوی مخالفان جمهوری اسلامی مطرح شده و توسط دادگاه‌های بین‌المللی یا منابع مستقل بررسی و تأیید نشده‌اند.۸ ربیعی به عنوان جامعه‌شناس، کتاب‌ها و مقالاتی در تحلیل دلایل زوال سازمان مجاهدین خلق نوشته و در مصاحبه‌هایی مانند اذعان به گسترش اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ به ۱۶۰ شهر به دلیل «شکستن مارپیچ سکوت» سخن گفته است.۷۲۱

فعالیت در دوره اصلاحات و دولت‌های خاتمی و روحانی

در دوره ریاست‌جمهوری سید محمد خاتمی (۱۳۷۶–۱۳۸۴)، ربیعی مشاور اجتماعی رئیس‌جمهور بود.۲۲ او در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۸۸ از اعضای اصلی ستاد میرحسین موسوی بود و در کنفرانس خبری اعلام پیروزی موسوی حضور داشت، اما پس از اعلام نتایج رسمی، موضع خاصی علیه نتیجه نگرفت.۲۳ در دولت یازدهم حسن روحانی، ربیعی به عنوان وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی معرفی شد و رأی اعتماد گرفت.۲۴ تمرکز او بر مبارزه با فساد، تقویت کارآفرینی و مسائل رفاهی بود، اما با انتقادهایی مانند کارت زرد از مجلس مواجه شد.۲۵ در دولت دوازدهم ادامه وزارت داشت، اما در اسفند ۱۳۹۶ استیضاح شد و دفاع کرد، سپس در مرداد ۱۳۹۷ با ۱۲۹ رأی موافق استیضاح برکنار گردید.۲۶ انتقادات شامل سیاست‌های ضدکارگری، بی‌توجهی به بیکاری و مسائل تأمین اجتماعی بود.۶ از خرداد ۱۳۹۸ تا مرداد ۱۴۰۰ سخنگوی دولت بود و پس از آن مشاور رئیس‌جمهور و رئیس مرکز بررسی‌های استراتژیک شد.۳ در دولت مسعود پزشکیان (از مهر ۱۴۰۳)، به عنوان دستیار رئیس‌جمهور در امور اجتماعی منصوب شد و بر تقویت نهادهای مدنی، وفاق اجتماعی و عبور از بحران‌ها از طریق همدلی تأکید دارد.۱۲

دیدگاه‌ها و عملکرد شاخص

ربیعی به عنوان جامعه‌شناس، بر مسائل اجتماعی مانند کاهش اعتماد عمومی، بحران‌های رفاهی و نیاز به سیاست‌گذاری مبتنی بر تغییرات اجتماعی تمرکز دارد.۲۷ او اعتراضات دی‌ماه ۱۳۹۶ را آژیر خطر برای نظام توصیف کرده و هشدار داده که بدون حل علل نارضایتی، ممکن است تکرار شود.۷۲۱ در دوره وزارت، بر مبارزه با فساد تأکید داشت، اما با اتهاماتی مانند فساد مالی در زیرمجموعه‌ها مواجه بود.۲۸ مخالفت با پرداخت یارانه نقدی مستقیم و پیشنهاد سرمایه‌گذاری آن در اشتغال از دیدگاه‌های اقتصادی او بود.۲۹

منابع

https://president.ir/fa/154436 - انتصاب علی ربیعی به عنوان دستیار اجتماعی رئیس‌جمهور (۱۴۰۳) https://www.irna.ir/news/85617739 - خبر انتصاب علی ربیعی (ایرنا، ۱۴۰۳) https://fa.wikipedia.org/wiki/علی_ربیعی - مقاله ویکی‌پدیا فارسی (بازبینی دسامبر ۲۰۲۵) https://www.bbc.com/persian/iran-features-40992273 - بیوگرافی علی ربیعی (بی‌بی‌سی فارسی، ۲۰۱۷) https://en.wikipedia.org/wiki/Ali_Rabiei - مقاله انگلیسی ویکی‌پدیا https://article.mojahedin.org/i/علی-ربیعی-کیست؟ - مقاله سازمان مجاهدین خلق درباره علی ربیعی (عباد) https://news.mojahedin.org/i/اذعان-علی-ربیعی-معاونان-وزارت-اطلاعات-رژیم-ایران-اثر-شکستن-مارپیچ-سکوت-جامعه-مردم-160شهر-قیام-کردند - اذعان علی ربیعی درباره اعتراضات ۱۳۹۶ (سایت مجاهدین) https://www.hamshahrionline.ir/news/227153 - زندگینامه علی ربیعی (همشهری آنلاین) https://www.tabnak.ir/fa/news/610339 - روایت علی ربیعی از عملیات مرصاد (تابناک) https://www.yjc.ir/fa/news/6388602 - زندگی شخصی (باشگاه خبرنگاران جوان) https://www.bbc.com/persian/iran/2013/09/130919_l51_labour_ministry_rabiee_profile - پروفایل وزارت کار (بی‌بی‌سی) https://donya-e-eqtesad.com/بخش-سایت-خوان-62/3154684 - اظهارات درباره فوت خانواده https://www.alef.ir/news/3970523097.html - فرزندان ربیعی https://www.isna.ir/news/98030904010 - انتصاب سخنگویی https://khanekargar.com/fa/page/100/علی ربیعی - سوابق خانه کارگر https://www.mashreghnews.ir/news/1210638 - نقش در انتخابات ۱۳۸۸ https://ilna.ir/news/news.cfm?id=95625 - دغدغه فساد https://www.asriran.com/fa/news/289884 - رأی اعتماد https://www.iran-newspaper.com/newspaper/item/477616 - استیضاح https://www.irna.ir/news/80878707 - مخالفت با یارانه https://www.entekhab.ir/fa/news/155784 - پیشنهاد یارانه https://www.etemadnewspaper.ir/fa/main/detail/139977 - انتصاب تأمین اجتماعی (اعتماد، لینک تقریبی) https://www.isna.ir - مصاحبه درباره مارپیچ سکوت (ایسنا، تقریبی)