مهدی ولیدوست
| مهدی ولیدوست | |
|---|---|
 شهید قیام سراسری، مهدی ولیدوست | |
| درگذشت | ۱۷ دی ۱۴۰۴ چناران، خراسان رضوی |
| علت مرگ | شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر حکومتی |
| ملیت | ایرانی (کرد) |
| شناختهشده برای | شهید اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ |
مهدی ولیدوست، شهروند کرد اهل چناران از توابع استان خراسان رضوی، در شامگاه پنجشنبه ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴، با شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر حکومتی جان باخت. او یکی از پنج شهروند کرد کشتهشده در اعتراضات چناران محسوب میشود.[۱][۲][۳]
زمینه اعتراضات سراسری ۱۴۰۴
اعتراضات سراسری ایران در سال ۱۴۰۴ ریشه در بحران عمیق اقتصادی، معیشتی و حکمرانی دارد که با سقوط ارزش پول ملی، جهش نرخ ارز به بیش از ۱۴۰ هزار تومان، تورم فزاینده و کاهش قدرت خرید شهروندان همراه بود. اعتراضات از ۷ دی با اعتصاب بازار تهران آغاز شد و به سرعت به شهرهای مختلف از جمله چناران گسترش یافت. نیروهای انتظامی و امنیتی با تیراندازی مستقیم، گاز اشکآور و سرکوب شدید پاسخ دادند که منجر به کشته شدن دهها نفر در سراسر کشور شد.[۱][۲][۴]
زندگینامه و شناسایی مهدی ولیدوست
مهدی ولیدوست، شهروند کرد ساکن چناران در استان خراسان رضوی بود. اطلاعات دقیقی از سن، شغل یا وضعیت خانوادگی وی در گزارشهای موجود نیست، اما او به عنوان یکی از جوانان معترض در اعتراضات شرکت داشت و بخشی از جامعه کرد این منطقه محسوب میشود.[۲][۳][۵]
جان باختن در اعتراضات
شامگاه پنجشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴، مهدی ولیدوست در جریان اعتراضات مردمی در چناران، هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفت و جان باخت. طبق گزارشها، حداقل پنج شهروند کرد در این اعتراضات کشته شدند که اسامی آنها عبارتند از: مهدی قرباندوست، مهدی ولیدوست، مرتضی جهانبخش، روحالله ستاره مشتری (۲۶ ساله) و محمدرضا گروهی. معاون استاندار خراسان رضوی در تلویزیون حکومتی به کشته شدن پنج تن بدون ذکر نام اعتراف کرد.[۱][۲][۳][۶]
فرآیند شناسایی و گزارشها
سازمانهای حقوق بشری و منابع مخالف حکومت، نام مهدی ولیدوست را در لیست شهیدان قیام ۱۴۰۴ منتشر کردهاند. گزارشها نشان میدهد که او بر اثر شلیک مستقیم به شهادت رسیده و هویت وی احراز شده است. شمار شهیدان احراز هویتشده تا آن زمان به ۵۴ تن رسیده بود.[۱][۲][۷]
ارزیابی سازمانهای حقوق بشری
سازمانهای حقوق بشری مانند ههنگاو (که در برخی گزارشها ذکر شده) و شورای ملی مقاومت ایران، کشته شدن مهدی ولیدوست و دیگران را بخشی از سرکوب سیستماتیک اعتراضات توسط نیروهای حکومتی میدانند و خواستار تحقیقات بینالمللی شدهاند. این کشتارها به عنوان جنایت بزرگ در چناران توصیف شده است.[۲][۶][۸]