کاربر:Hamidreza۱۴/صفحه تمرین
استان قزوین
────────────────────────────────────────────────────────────
⬛ مرکز استان: قزوین
⬛ مساحت: ۱۵,۵۶۷ کیلومتر مربع
⬛ جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)
⬛ شهرستانها: ۶ شهرستان (قزوین، تاکستان، البرز، بوئینزهرا، آبیک، آوج)
⬛ آب و هوا: معتدل نیمهخشک تا سرد کوهستانی
⬛ زبان: فارسی (گویش قزوینی)، تاتی، دیلمی
────────────────────────────────────────────────────────────
تاریخچه
قزوین — «دروازه تاریخ ایران» — یکی از کهنترین شهرهای ایران با قدمت بیش از ۴,۰۰۰ سال و پایتخت صفویه (۱۵۵۵-۱۵۹۸ میلادی) است.
پایتخت صفوی:
شاهطهماسب صفوی در سال ۹۶۲ هجری (۱۵۵۵ میلادی) قزوین را پایتخت ایران کرد — بعد از تبریز که در معرض حملات عثمانی بود. قزوین تا سال ۱۵۹۸ پایتخت صفوی بود و سپس شاهعباس پایتخت را به اصفهان منتقل کرد. در دوره پایتختی، کاخها، مساجد و بازارهای فراوانی در قزوین ساخته شد.
مسجد جامع قزوین:
مسجد جامع قزوین (مسجد عتیق) از کهنترین مساجد ایران است — بخشهایی از آن به قرن دوم هجری بازمیگردد. شبستان ستوندار مسجد از شاهکارهای معماری اسلامی ایران محسوب میشود.
کاروانسراها و بازار:
بازار سنتی قزوین از بزرگترین و قدیمیترین بازارهای ایران است. کاروانسراهای سعدالسلطنه و حاجمحمدرضا از زیباترین کاروانسراهای ایران هستند.
قلعه الموت — حسن صباح:
قلعه الموت در رشتهکوههای البرز (شمال قزوین) مقر حسن صباح — بنیانگذار فرقه اسماعیلیه نزاری (حشاشین) — بود. حسن صباح در سال ۴۸۳ هجری (۱۰۹۰ میلادی) قلعه را تصرف کرد و تا حمله مغول (۶۵۴ هجری) این قلعه پابرجا بود. داستان حشاشین در ادبیات و فرهنگ جهانی (از مارکوپولو تا بازیهای رایانهای Assassin's Creed) شهرت دارد.
جغرافیا و اقلیم
قزوین در شمالغربی فلات مرکزی ایران و در دامنه جنوبی رشتهکوه البرز واقع شده. استان از کوهستانهای البرز در شمال تا دشتهای مرکزی در جنوب گسترده شده.
دره الموت:
دره الموت — «دره عقاب» — یکی از زیباترین درههای ایران با طبیعت کوهستانی بکر، باغهای گیلاس و گردو و چشمههای فراوان است.
آبوهوای قزوین معتدل نیمهخشک در دشت و سرد کوهستانی در ارتفاعات است. زمستانها نسبتاً سرد و تابستانها معتدل تا گرم هستند.
اقتصاد و منابع
اقتصاد قزوین بر صنعت، کشاورزی و گردشگری استوار است. قزوین با موقعیت استراتژیک بین تهران و غرب ایران، یکی از مراکز صنعتی مهم کشور است.
صنایع:
شهرکهای صنعتی قزوین از فعالترین شهرکهای صنعتی ایران هستند. صنایع غذایی، خودروسازی، لوازم خانگی، الکترونیک و نساجی از صنایع مهم استان هستند.
کشاورزی:
انگور تاکستان از مرغوبترین انگورهای ایران و مرکز تولید کشمش است. بادام، گردو و گیلاس الموت از محصولات باغی مهم هستند.
گردشگری:
قلعه الموت، کاخ چهلستون قزوین، بازار سنتی، کاروانسرای سعدالسلطنه، مسجد جامع و دره الموت از جاذبههای گردشگری هستند.
فرهنگ و آداب و رسوم
فرهنگ قزوین ترکیبی از فرهنگ شهری کهن و سنتهای روستایی است. قزوین به خاطر شوخطبعی و طنز مردمش در فرهنگ ایران معروف است.
مفاخر:
عبید زاکانی (طنزپرداز بزرگ فارسی — قرن هشتم)، حمدالله مستوفی (مورخ و جغرافیدان — نزهةالقلوب)، میرعماد (خوشنویس بزرگ) و دهخدا (لغتنامهنویس — تحصیل در قزوین) از مفاخر هستند.
غذاهای محلی:
باقالیپلو با مرغ قزوینی، آشکارده (آش ترش قزوینی)، خورشت کدو حلوایی، نان سنگک قزوینی و شیرینیهای محلی از غذاهای سنتی استان هستند.
مبارزات و مقاومت مردمی
قزوین از شهرهای فعال در تاریخ مبارزات ایران بوده و مجاهدین خلق در این استان فعالیت و شهدا داشتهاند.
جنبش مشروطه:
مردم قزوین در جنبش مشروطه (۱۲۸۵ شمسی) نقش مهمی داشتند. در جنگهای مشروطه، نیروهای آزادیخواه از قزوین به سمت تهران حرکت کردند.
مجاهدین خلق در قزوین:
سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در قزوین و تاکستان فعالیت سیاسی گستردهای داشت. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ سرکوب شدید آغاز شد و بسیاری دستگیر و زندانی شدند.
کشتار ۶۷ در قزوین:
زندان قزوین در تابستان ۱۳۶۷ شاهد اعدام زندانیان سیاسی و مجاهد بود. کمیسیون مرگ در قزوین فعال بود و تعدادی از زندانیان مجاهد بدون محاکمه اعدام شدند.
قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:
قزوین و تاکستان در قیامهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات مردمی بودند. تاکستان از شهرهای فعال در قیام ۱۴۰۱ بود.
واحدهای مقاومت:
واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در قزوین و تاکستان فعالیتهای مستمری در زمینه افشاگری و نصب پوسترهای رهبران مقاومت داشتهاند.