نامه ۳۰۹شخصیت به دبیر کل سازمان ملل
| نامه سرگشاده ۳۰۹ شخصیت سیاسی، حقوقی و مدافع حقوقبشر
به دبیرکل سازمان ملل درباره تشدید اعدامهای سیستماتیک در ایران | |
|---|---|
 | |
| فراخوان فوری به توقف اعدامها، آزادی زندانیان سیاسی و پاسخگویی رژیم ایران | |
| عاملان | ۳۰۹ شخصیت سیاسی، حقوقی، قضایی و مدافع حقوقبشر بینالمللی |
| مکان | سازمان ملل متحد، نیویورک / ژنو |
| زمان | اردیبهشت ۱۴۰۵ (مه ۲۰۲۶) |
| نتیجه | محکومیت شدید اعدامهای هدفمند زندانیان سیاسی و معترضان، تأکید بر جنایت علیه بشریت، فراخوان به اقدام فوری دبیرکل سازمان ملل، مشروط کردن روابط بینالمللی به توقف اعدامها و استفاده از صلاحیت جهانی |
نامه ۳۰۹ شخصیت سیاسی، حقوقی و مدافع حقوقبشر به دبیرکل سازمان ملل، سندی است که در اردیبهشت ۱۴۰۵ منتشر شد. این نامهی سرگشاده به آنتونیو گوترز، دبیرکل سازمان ملل متحد نوشته شده و تشدید اعدامهای سیستماتیک در ایران را شدیداً محکوم کرده است. امضاکنندگان شامل رئیس کانون وکلای بینالمللی، رئیس کمیته حقوقبشر پارلمان انگلستان، دو رئیس سابق شورای حقوقبشر سازمان ملل، رئیس پیشین دیوان کیفری بینالمللی، ۵۶ مقام سابق سازمان ملل (از جمله ۲۶ گزارشگر ویژه)، برندگان جایزه نوبل و مقامات ارشد قضایی سابق بودند. در این نامه آمده است که ابعاد اعدامها به سطحی بیسابقه در چهار دهه اخیر رسیده و عمدتاً زندانیان سیاسی، معترضان و اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران را هدف قرار داده است. امضاکنندگان این موج اعدام را ادامه فرهنگ مصونیت از مجازات ریشهدار در قتلعام ۱۹۸۸ دانستند و از دبیرکل سازمان ملل خواستند اعدامها را فوراً متوقف کند، زندانیان سیاسی را آزاد نماید، دسترسی به اینترنت را برقرار سازد و از صلاحیت جهانی برای پاسخگویی سران رژیم استفاده کند. این نامه سرگشاده یکی از گستردهترین فراخوانهای بینالمللی برای اقدام فوری علیه جنایات رژیم ایران به شمار میرود.
زمینه و محتوای نامه
در شرایطی که رژیم ایران پس از قیام دیماه با موج جدیدی از اعدامهای سیاسی مواجه بود، ۳۰۹ شخصیت بینالمللی نامهای سرگشاده به آنتونیو گوترز نوشتند. آنها هشدار دادند که ابعاد اعدامها به سطحی رسیده که در چهار دهه گذشته سابقه نداشته است. نامه تأکید دارد که اعدامها عمدتاً هدفمند و علیه زندانیان سیاسی و معترضان انجام میشود. دستکم هشت زندانی سیاسی صرفاً به دلیل وابستگی به سازمان مجاهدین خلق اعدام شدهاند و حداقل ۱۱ نفر دیگر نیز در معرض خطر جدی قرار دارند. امضاکنندگان این اعدامها را بخشی از کارزار هماهنگ بازداشتهای گسترده، شکنجه و کشتار مورد تأیید حکومت توصیف کردند که با قطع اینترنت همراه بوده است.[۱]
ارتباط با قتلعام ۱۹۸۸ و جنایت علیه بشریت
امضاکنندگان موج فعلی اعدامها را جدا از فرهنگ مصونیت از مجازات دانستند که ریشه در قتلعام سال ۱۹۸۸ دارد، زمانی که حدود ۳۰ هزار زندانی سیاسی بهطور فراقضایی اعدام یا ناپدید شدند. آنها به گزارشهای هیأت مستقل بینالمللی حقیقتیاب و گزارشگر ویژه سازمان ملل اشاره کردند که این جنایات را مصداق جنایت علیه بشریت و نسلکشی دانستهاند.[۱]
لیست امضاکنندگان
۱. لرد دیوید آلتون ـ رئیس کمیسیون حقوقبشر مجلس انگلستان
۲. مارک الیس ـ مدیر اجرایی کانون وکلای بینالمللی
۳. روت دریفوس ـ رئیسجمهور سابق سوئیس
۴. روان ویلیامز ـ اسقف اعظم کانتربری (۲۰۰۳ تا ۲۰۱۲)
۵. چری بلر ـ بنیانگذار «بنیاد چری بلر برای زنان»؛ همسر نخستوزیر سابق انگلستان
۶. یواخیم روکر ـ رئیس شورای حقوقبشر سازمان ملل (۲۰۱۵)؛ سفیر و نماینده دائم آلمان در سازمان ملل در ژنو (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶)
۷. سانگ-هیون سونگ ـ رئیس دیوان کیفری بینالمللی (ICC) (۲۰۰۹ تا ۲۰۱۵)
۸. سلیمان پاسی ـ رئیس سابق شورای امنیت سازمان ملل متحد؛ رئیس سابق سازمان امنیت و همکاری در اروپا؛ وزیر خارجه سابق بلغارستان
۹. استیون رپ ـ دادستان دادگاه ویژه سازمان ملل برای سیرالئون (۲۰۰۷ تا ۲۰۰۹)؛ سفیر سابق آمریکا برای عدالت کیفری جهانی
۱۰. جاوید رحمان ـ گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در مورد وضعیت حقوقبشر در ایران (۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴)
۱۱. آن رمبرگ ـ قاضی دادگاه اروپایی حقوق بشر؛ عضو هیأتمدیره آژانس حقوق اساسی اتحادیه اروپا
۱۲. اولکساندرا ماتویچوک ـ برنده جایزه صلح نوبل ۲۰۲۲؛ رئیس مرکز آزادیهای مدنی
۱۳. جودی ویلیامز ـ برنده جایزه صلح نوبل ۱۹۹۷
۱۴. مود د بوئر-بوکیچیو ـ گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد فروش و بهرهبرداری جنسی از کودکان (۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰)؛ معاون سابق دبیرکل شورای اروپا
۱۵. کریستینا بلکلاوز ـ رئیس کانون وکلای انگلستان و ولز (۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹)
۱۶. گرت ایوانز ـ وزیر خارجه سابق استرالیا؛ عضو سابق کمیته مشورتی دبیرکل سازمان ملل متحد در مورد نسلکشی
۱۷. هاینر بیلفلت ـ گزارشگر ویژه سابق سازمان ملل در مورد آزادی مذهب یا عقیده (۲۰۱۰ تا ۲۰۱۶)
۱۸. ریچارد گلدستون ـ قاضی سابق دادگاه قانوناساسی آفریقای جنوبی؛ دادستانکل سابق دادگاه جنایی بینالمللی ملل متحد برای یوگسلاوی سابق و رواندا
۱۹. دیوید کرین ـ اولین دادستان دادگاه ویژه سازمان ملل برای سیرالئون
۲۰. رابرت گلدمن ـ رئیس فعلی کمیسیون بینالمللی حقوقدانان (ICJ)؛ رئیس سابق و عضو کمیسیون بین آمریکایی حقوق بشر
۲۱. لیلا نادیا سادات ـ مشاور ویژه دادستان دیوان بینالمللی کیفری در زمینه جنایت علیه بشریت (۲۰۱۲ تا ۲۰۲۳)
۲۲. مایک اسمیت ـ رئیس سابق کمیسیون تحقیق سازمان ملل در مورد حقوقبشر در اریتره؛ مدیر اجرایی سابق کمیسیون اجرایی مبارزه با تروریسم سازمان ملل
۲۳. باربارا لوخبیلر ـ عضو کمیته ناپدیدشدنهای قهری سازمان ملل
۲۴. ایرمگارد گریس ـ رئیس دادگاه عالی اتریش (۲۰۰۷ تا ۲۰۱۱)
۲۵. مارک بوسوییت ـ رئیس دادگاه قانون اساسی بلژیک (۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴)
۲۶. روی مانوئل جنس مورا راموس ـ قاضی دادگاه اتحادیه اروپا (۱۹۹۵ تا ۲۰۰۳)؛ رئیس دادگاه قانون اساسی پرتغال (۲۰۰۷ تا ۲۰۱۲)
۲۷. لورنس بورگورگ-لارسن ـ رئیس سابق دادگاه قانون اساسی آندورا (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۶)؛ استاد حقوق در دانشگاه سوربن
۲۸. یان پرونک ـ نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در سودان (۲۰۰۴ تا ۲۰۰۶)؛ دستیار دبیرکل سازمان ملل متحد (۱۹۸۵ تا ۱۹۸۶)
۲۹. ینس مدویگ ـ رئیس سابق کمیته علیه شکنجه سازمان ملل؛ مدیر دفتر سازمان ملل در بلگراد (۲۰۰۷ تا ۲۰۰۸)؛ دبیرکل شورای بینالمللی توانبخشی برای قربانیان شکنجه (۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴)
۳۰. آنا برایان نوگررس ـ گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد حق حریم خصوصی (۲۰۲۱ تاکنون)
۳۱. خوزه لوئیس دا کروز ویلاسا ـ رئیس دادگاه بدوی جوامع اروپایی (۱۹۸۹ تا ۱۹۹۵)؛ قاضی دیوان دادگستری اتحادیه اروپا (۲۰۱۲ تا ۲۰۱۸)
۳۲. اسکار آریاس سانچز ـ رئیسجمهور کاستاریکا (۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ و ۱۹۸۶ تا ۱۹۹۰)؛ برنده جایزه صلح نوبل
۳۳. مانتاس آدومناس ـ دبیرکل جامعه دموکراسیها
۳۴. استفانی وولف ـ استاد علوم سیاسی و فلسفه دانشگاه وبر استیت؛ نایبرئیس اول انجمن بینالمللی محققان نسلکشی (۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵)
۳۵. پاتریک کندی ـ نماینده کنگره آمریکا (۱۹۹۵ تا ۲۰۱۱)
۳۶. لیو تورز ـ مدیر اجرایی سابق مرکز صلح نوبل؛ دبیرکل سابق سازمان کمکهای مردمی نروژ
۳۷. مایکل کوپر ـ مدیر اجرایی انجمن آمریکایی حقوق بینالملل
۳۸. جیمز گلدستون ـ مدیر اجرایی ابتکار عدالت جامعه باز
۳۹. ارکی تومییویا ـ وزیر خارجه فنلاند (۲۰۰۰ تا ۲۰۰۷ و ۲۰۱۱ تا ۲۰۱۵)
۴۰. دایان اورنتلیچر ـ کارشناس مستقل سازمان ملل در مبارزه با مصونیت از مجازات (۲۰۰۳ تا ۲۰۰۴)؛ استاد حقوق کالج حقوق واشنگتن دانشگاه آمریکایی
۴۱. آندرس ویکمن ـ معاون دبیرکل سازمان ملل (۱۹۹۵ تا ۱۹۹۷)؛ عضو سابق پارلمان اروپا؛ عضو سابق پارلمان سوئد؛ دبیرکل صلیبسرخ سوئد و رئیس کمیسیون امدادرسانی صلیبسرخ بینالمللی
۴۲. الیزابت راسموسون ـ معاون سابق دبیرکل سازمان ملل متحد؛ دبیرکل سابق شورای پناهندگان نروژ
۴۳. کریس سیدوتی ـ عضو کمیسیون مستقل بینالمللی تحقیق سازمان ملل متحد در مورد سرزمینهای اشغالی فلسطین؛ عضو سابق هیأت حقیقتیاب بینالمللی مستقل سازمان ملل متحد در مورد میانمار؛ کمیسر حقوقبشر استرالیا (۱۹۹۵ تا ۲۰۰۰)؛ کمیسر اصلاحات قانونی استرالیا (۱۹۹۲ تا ۱۹۹۵)
۴۴. جرالد استابروک ـ دبیرکل سازمان جهانی علیه شکنجه
۴۵. ولفگانگ شومبورگ ـ قاضی دادگاه کیفری بینالمللی سازمان ملل برای یوگسلاوی سابق (۲۰۰۱ تا ۲۰۰۸)؛ قاضی سابق دادگاه کیفری بینالمللی سازمان ملل برای رواندا
۴۶. یاکین ارتورک ـ گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد خشونت علیه زنان (۲۰۰۳ تا ۲۰۰۹)؛ مدیر بخش سازمان ملل متحد برای پیشرفت زنان (۱۹۹۹ تا ۲۰۰۱)
۴۷. مونیکا پلاتک ـ کارشناس سازمان ملل در بررسی وضعیت حقوقبشر در بلاروس (۲۰۲۳ تاکنون)
۴۸. ویلیام شاباس ـ رئیس کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل متحد در مورد مناقشه ۲۰۱۴ غزه (۲۰۱۴ تا ۲۰۱۵)؛ رئیس انجمن بینالمللی دانشمندان نسلکشی (۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱)؛ رئیس مؤسسه تحقیقات جنایی بینالمللی (۲۰۲۱ تاکنون)
۴۹. هانس کورل ـ قاضی سابق استیناف؛ قائممقام دبیرکل ملل متحد در امور قانونی و در شورای قانونی ملل متحد (۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴)
۵۰. هلن کلر ـ قاضی دادگاه حقوقبشر اروپا (۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰)
۵۱. طاهر بومدرا ـ مدیر بنیاد عدالت برای قربانیان قتلعام ۱۹۸۸ در ایران؛ رئیس سابق حقوقبشر هیأت مساعدت ملل متحد در عراق؛ نماینده سابق کمیساریای عالی حقوقبشر در عراق
۵۲. کارن اسمیت ـ مشاور ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در مسئولیت حفاظت (۲۰۱۹ تا ۲۰۲۱)
۵۳. کاترین ون د هینینگ ـ عضو کمیته مشورتی شورای حقوقبشر سازمان ملل
۵۴. کریستین توموشات ـ رئیس دادگاه سازش و داوری (۲۰۱۳ تا ۲۰۱۹)؛ عضو کمیته حقوقبشر سازمان ملل (۱۹۷۷ تا ۱۹۸۶)؛ عضو و رئیس کمیسیون حقوق بینالملل سازمان ملل (۱۹۸۵ تا ۱۹۹۶)
۵۵. کلودیو گروسمن ـ عضو کمیسیون حقوق بینالملل سازمان ملل (۲۰۱۶ تاکنون)؛ رئیس کمیته پیشنویس حقوق بینالملل سازمان ملل (۲۰۱۹)؛ رئیس مؤسسه بین آمریکایی حقوقبشر (۲۰۱۴ تاکنون)؛ مشاور ویژه دادستان دادگاه کیفری بینالمللی (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴)؛ رئیس کمیسیون بین آمریکایی حقوقبشر (۱۹۹۶ و ۲۰۰۱)؛ رئیس کمیته سازمان ملل متحد علیه شکنجه (۴ دوره، از ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۵)
۵۶. الکس نیو ـ عضو ارشد دانشکده تحصیلات تکمیلی امور عمومی و بینالملل دانشگاه اتاوا؛ دبیرکل سابق سازمان عفو بینالملل کانادا
۵۷. خوزه آلوارز ـ رئیس پیشین انجمن حقوق بینالملل آمریکا
۵۸. مایکل لینک ـ گزارشگر ویژه سازمان ملل در مورد وضعیت حقوقبشر در سرزمینهای فلسطین (۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲)
۵۹. ملیسا اوپرتی ـ عضو، رئیس و گزارشگر گروه کاری سازمان ملل در مورد تبعیض علیه زنان و دختران (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۳)
۶۰. لینکلن بلومفیلد ـ دستیار وزیر امور خارجه آمریکا در امور نظامی ـ سیاسی (۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵)
۶۱. جان متر ـ برنده جایزه نوبل فیزیک ۲۰۰۶
۶۲. کیت مکینتاش ـ معاون ثبت دادگاه کیفری بینالمللی سازمان ملل برای یوگسلاوی سابق (۲۰۱۲ تا ۲۰۱۷)
۶۳. سوسن اکرم ـ مدیر مرکز بینالمللی حقوقبشر، دانشکده حقوق دانشگاه بوستون
۶۴. لیندسی هریس ـ استاد حقوق و مدیر کلینیک بینالمللی حقوقبشر، دانشکده حقوق دانشگاه سانفرانسیسکو
۶۵. ریچارد ویلسون ـ استاد و مدیر مشترک ابتکار حقوقبشر دانشگاه پرینستون
۶۶. بتسی پاپکن ـ مدیرعامل مرکز حقوقبشر دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، دانشکده حقوق
۶۷. دیوید سایمون ـ مدیر برنامه مطالعات نسلکشی در دانشگاه ییل
۶۸. پال نرس ـ برنده جایزه نوبل پزشکی ۲۰۰۱؛ رئیس دانشگاه بریستول
۶۹. سیسیلیا مدینا کویروگا ـ رئیس سابق دادگاه حقوقبشر بینآمریکایی
۷۰. الیزابت وارد ـ مدیر اجرایی مؤسسه حقوق بینالملل حقوقبشر، دانشکده حقوق دانشگاه دیپال
۷۱. هانا گری ـ مدیر اجرایی مؤسسه پرامیس برای حقوقبشر در دانشگاه یو سی ال ای
۷۲. جان تورپی ـ استاد جامعهشناسی و تاریخ در مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه شهری نیویورک؛ مدیر مؤسسه رالف بانچ برای مطالعات بینالمللی در دانشگاه شهری نیویورک
۷۳. ژوزف عزیزی ـ قاضی سابق دادگاه عمومی اتحادیه اروپا (۱۹۹۵ تا ۲۰۱۳)
۷۴. رالف مایکلز ـ مؤسسه حقوق خصوصی تطبیقی و بینالمللی ماکس پلانک و دانشگاه کوئین مری لندن
۷۵. ریچارد ویلسون ـ استاد بازنشسته حقوق؛ مدیر مؤسس کلینیک حقوق بینالملل حقوقبشر، دانشکده حقوق واشنگتن دانشگاه آمریکن
۷۶. جیمز سیلک ـ استاد حقوقبشر بالینی، کلینیک بینالمللی حقوقبشر دانشکده حقوق ییل؛ مدیر مرکز حقوقبشر بینالمللی دانشکده حقوق ییل
۷۷. الیزابت براندیج ـ استاد حقوق و مدیر کلینیک عدالت جنسیتی، دانشکده حقوق دانشگاه کرنل
۷۸. مایکل لیساندر فرموث ـ استاد حقوق اساسی و بشر دانشگاه وین؛ مدیر مؤسسه حقوق اساسی و بشر لودویگ بولتزمن
۷۹. ریچل ونلندینگهام ـ سرهنگ دوم نیروی هوایی ایالات متحده؛ استاد حقوقدانشکده حقوق ساوتوسترن لسآنجلس
۸۰. شارون دیویس ـ شناگر برنده مدال المپیک؛ عضو مجلس اعیان انگلستان
۸۱. مدلین ریس ـ دبیرکل سابق اتحادیه بینالمللی زنان برای صلح و آزادی
۸۲. کنت بلکول ـ سفیر آمریکا در کمیسیون حقوقبشر سازمان ملل (۱۹۹۲ تا ۱۹۹۳)؛ معاون وزیر مسکن و توسعه شهری
۸۳. کوین جان هلر ـ استاد حقوق بینالملل و امنیت، دانشگاه کپنهاگ
۸۴. کلاوس راکویتز ـ مدیر سابق آکادمی بینالمللی اصول نورنبرگ
۸۵. خوان گارسز ـ مشاور رئیسجمهور سابق شیلی سالوادور آلنده؛ رئیس بنیاد اسپانیایی «پرزیدنت آلنده»
۸۶. سندی پاپاس ـ رئیس سنای مینهسوتا (۲۰۱۳ تا ۲۰۱۷)؛ عضو سنای مینهسوتا
۸۷. زوریتسا ماریچ-جورجویچ ـ سفیر مونتهنگرو در شورای حقوقبشر سازمان ملل (۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸)
۸۸. تریسی ادواردز ـ بنیانگذار انجمن «میدن فاکتور»
۸۹. جوانا چری ـ رئیس سابق کمیته مشترک حقوقبشر پارلمان انگلستان
۹۰. جسیکا پیک ـ دستیار مدیر مؤسسه وعده برای حقوقبشر، دانشکده حقوق دانشگاه لسآنجلس
۹۱. جری وایت ـ استاد افتخاری جامعهشناسی دانشگاه وسترن؛ مدیر کنسرسیوم تحقیقات سیاست بومیان
۹۲. جرمی سارکین ـ رئیس و گزارشگر کارگروه سازمان ملل در مورد ناپدیدشدگان اجباری (۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴)
۹۳. جنیفر راسموسن ـ مدیر اجرایی مرکز عدالت و پاسخگویی
۹۴. اینگرید بتانکور ـ نامزد ریاستجمهوری کلمبیا
۹۵. هوارد موریسون ـ رئیس بخش استیناف دادگاه کیفری بینالمللی (ICC) (۲۰۱۲ تا ۲۰۱۸ و ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱)؛ قاضی سابق دادگاه کیفری بینالمللی سازمان ملل برای یوگسلاوی سابق (ICtY)
۹۶. کری کندی ـ رئیس مرکز حقوقبشر رابرت واتل کندی[۱]
فراخوانها و مطالبات
امضاکنندگان از دبیرکل سازمان ملل خواستند:
فوراً اعدامها را متوقف کند.
همه زندانیان سیاسی را بدون قیدوشرط آزاد نماید.
دسترسی به اینترنت را برقرار سازد. از صلاحیت جهانی برای تعقیب سران رژیم به اتهام جنایت علیه بشریت استفاده کند.
روابط دیپلماتیک و اقتصادی کشورها با ایران را به توقف اعدامها مشروط نماید.
آنها همبستگی خود را با کارزار «نه به اعدام» و «نه به حاکمیت اعدامکنندگان، آری به جمهوری دموکراتیک» اعلام کردند.[۱]
جمعبندی
نامه سرگشاده ۳۰۹ شخصیت بینالمللی یکی از قویترین فراخوانهای جهانی در سالهای اخیر علیه اعدامهای سیستماتیک در ایران بود. این سند نشان داد که جامعه حقوقی و سیاسی جهان نسبت به جنایات رژیم ولایت فقیه هوشیارتر شده و خواستار اقدام فوری سازمان ملل و استفاده از مکانیسمهای بینالمللی برای پایان دادن به مصونیت از مجازات است.
این نامه بار دیگر تأکید کرد که تنها راهحل پایدار برای توقف اعدامها و سرکوب، حمایت از اراده مردم ایران و مقاومت سازمانیافته برای برقراری جمهوری دموکراتیک است.