درگاه:اصلی/نوشتارهای برگزیده: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Khosro (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Khosro (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۵: خط ۵:
<!-- نوشتار 1 -->
<!-- نوشتار 1 -->
   <div class="box-content">
   <div class="box-content">
<div>[[پرونده:صمد بهرنگی ۱.JPG|جایگزین=صمد بهرنگی|بندانگشتی|180x180پیکسل|صمد بهرنگی]]</div>
<div>[[پرونده:سید محمود طالقانی.JPG|جایگزین=سید محمود طالقانی|بندانگشتی|195x195پیکسل|سید محمود طالقانی]]</div>
   <div>
   <div>
'''صمد بهرنگی،''' (زاده ۲ تیر ۱۳۱۸- فوت ۹ شهریور ۱۳۴۷) در محله چرنداب تبریز به دنیا آمد. او در زمره‌ی نویسندگان ایرانی است که افکار چپ و مترقی داشت. صمد بهرنگی در سال ۱۳۳۶ آموزگار شد. او هم‌زمان به تحصیل ادامه داد و در سال ۱۳۴۱ با مدرک لیسانس ادبیات انگلیسی از دانشکده ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی تبریز فارغ‌التحصیل گشت.  
'''سید محمود طالقانی'''، (زاده ۱۳ اسفند ۱۲۸۹ خورشیدی - درگذشته ۱۹ شهریور ۱۳۵۸) روحانی مترقی و سیاست‌مدار و از فعالان [['''نهضت ملی شدن نفت ایران''']] و نهضت مقاومت ملی، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی و نخستین امام جمعه تهران پس از [['''انقلاب ضد سلطنتی''']] ۱۳۵۷ بود. محمود طالقانی یکی مهم‌ترین روحانیون پس از [['''خمینی''']] به شمار می‌رفت اما به لحاظ دیدگاه با وی متفاوت بود. وی پیش از انقلاب و پس از آن حتی روابط خوبی با مارکسیست‌ها و سازمان‌های غیرمسلمان داشت و از محبوبیت خاصی در بین پیروان سایر ادیان چون مسیحیان ایران، بهاییان و اهل سنت برخوردار بود.


صمد بهرنگی در محافل روشنفکری تبریز و تهران با دکتر [[غلامحسین ساعدی]] و [[منوچهر هزارخانی]] و [[جلال آل احمد]] و... ارتباط داشت. صمد بهرنگی همچنین از دوستان [[بهروز دهقانی]] برادر اشرف و روح‌انگیز دهقانی و تعداد دیگری از روشنفکرانی بود که بعدها نقش مؤثری در تشکیل [[سازمان چریک‌های فدایی خلق ایران|سازمان چریک‌های فدایی خلق ایرا]]<nowiki/>ن داشتند.
آیت‌الله طالقانی پس از انقلاب با روشی که خمینی و آخوند‌های حامی او بکار می‌بردند مخالف ورزید. او با حجاب اجباری مخالف بود. وی همچنین خواهان تشکیل شوراهای مردمی و اصل ولایت فقیه بود که در آن زمان البته هنوز به شکل کنونی تعیین و تفسیر نشده بود را تأیید نمی‌کرد.[۱]


صمد بهرنگی با نوشتن کتاب ماهی سیاه کوچولو شهرت بسیاری یافت. ماهی سیاه کوچولو  اگر چه یک اثر در حوزه‌ی ادبیات کودکان است اما دارای مفاهیم فلسفی و انقلابی بسیاری است. او برای کتاب ماهی سیاه کوچولو چندین جایزه داخلی و خارجی دریافت کرد، از جمله: کتاب برگزیده کودک در سال ۱۳۴۷، دریافت جایزه ششمین نمایشگاه کتاب کودک در بلون ایتالیا، دریافت جایزه بی‌ینال براتیسلاوای چکسلواکی درسال ۱۹۶۹، دریافت جایزه هانس کریستین اندرسن برای تصویرگری کتاب توسط فرشید مثقالی
او همچنین ارتباطات ویژه‌ای با [['''مسعود رجوی''']] و [['''موسی‌ خیابانی''']] و [['''سازمان مجاهدین خلق ایران''']] داشت و از آن‌ها حمایت می‌کرد. مجاهدین خلق او را پدرطالقانی می‌نامیدند. همواره در مورد اوگفته می‌شود که در صورت زنده ماندن می‌توانست سرنوشت بسیاری از امور را تغییر دهد. مرگ او برای خمینی و همراهانش حذف بسیاری از جریانات سیاسی را ساده‌تر کرد. پسر ‌آیت‌الله طالقانی مرگ پدر خود را مشکوک می‌داند.


صمد بهرنگی همچنین کتاب‌های پژوهشی و تحقیقی مختلفی نیز از خود برجای گذاشت. آثار دیگر صمد بهرنگی عبارتند از: اولدوز و کلاغها، پسرک لبو فروش، قوچ‌علی و دختر پادشاه، یک هلو هزار هلو، ۲۴ ساعت درخواب و بیداری، آذربایجان در نهضت مشروطیت ایران و...
[[سید محمود طالقانی|بیشتر بخوانید...]]


او سرانجام در شهریور ۱۳۴۷ در رودخانه ارس غرق شد. درگذشت صمد بهرنگی بسیار پرحاشیه شد. از سویی خانواده صمد و برادرش و [[جلال آل احمد]] و اشرف دهقانی معتقدند که حضور صمد بهرنگی در آن موقع در ارس به همراه افسری نظامی مشکوک است. از سوی دیگر همان افسر که امروز بنام حمزه فراهتی او را می‌شناسیم مدعی است که صمد به دلیل عدم آشنایی با شنا و حفظ خود روی آب غرق شده است. برخی غرق شدن او در این رودخانه را مشکوک دانسته و به [[ساواک]] ارتباط می‌دهند.
بهروز دهقانی دوست صمیمی صمد بهرنگی که چند کتاب هم به‌صورت مشترک با هم نوشتند، درباره صمد می‌گوید: صمد کوهی بود با بدنی همچون کاه. در برخورد اول هیچ کس نمی‌فهمید که در این بدن لاغر چه قدرت اراده عظیمی نهفته است. کسانی که دستخوش هر بادند و  مثل آب خوردن، وجدان خود را به اجاره می‌دهند، از اینکه صمد به هیچ‌روی فریفته پول و مقام نمی‌شد، متحیر بودند. جای او کنار بخاری و پشت میز در طبقه پنجم فلان اداره نبود. میان مردم عادی کوچه و بازار، بچه‌ها، دهاتی‌ها، خود را آسوده حس می‌کرد. مثل ماهی توی آب، شاید او را بهتر از جلیل، قهوه‌چی آخیرجان، نشود تعریف کرد که می‌گفت: «صمد از آدم‌های این زمانه نیست.»
[[صمد بهرنگی|بیشتر بخوانید...]]


<!-- نوشتار ۲ -->
<!-- نوشتار ۲ -->
  <div class="box-content">
  <div class="box-content">
<div>[[پرونده:دوران فعالیت سیاسی فرهاد.jpg|جایگزین=فرهاد مهراد|بندانگشتی|170x170پیکسل|فرهاد مهراد]]</div>
<div>[[پرونده:تصویر شیخ محمد خیابانی.jpg|جایگزین=شیخ محمد خیابانی|بندانگشتی|175x175پیکسل|شیخ محمد خیابانی]]</div>
   <div>
   <div>
'''فرهاد مهراد'''، (زاده ۲۹ دی‌ماه ۱۳۲۲- درگذشته در ۹ شهریور ۱۳۸۱) خواننده، آهنگ‌ساز و نوازنده پاپ راک بود. او در تهران چشم به جهان گشود. ترانه‌های فرهاد در فضای سیاسی پیش از انقلاب و پس از آن به دلیل محتوای اشعار و سبک اجرا به ترانه‌های محبوب روشنفکران و فعالان سیاسی دهه‌ی ۶۰ تبدیل شد. فرهاد به دلیل اشعار سیاسی که در ترانه‌هایش استفاده می‌کرد مدتی را نیز در زندان به سر برد. از وی قعطه‌های بیاد‌ماندنی چون «جمعه» «کودکانه»، «وحدت» و «گنجشکک اشی مشی» و بسیاری ترانه‌های دیگر برجای مانده‌است.[۱]
'''شیخ محمد خیابانی'''، (زاده‌ی ۱۲۵۸ شمسی، برابر با ۱۸۸۰ میلادی در خامنه از توابع شهرستان شبستر، درگذشته‌ی ۲۲ شهریور ۱۲۹۹ در شهر تبریز)، خیابانی از نامدارترین مجاهدان عصر مشروطه و از پیشگامان جنبش آزادیخواهی ایران است. قیام او که به مدت ۶ ماه طول کشید ادامه [['''انقلاب مشروطه''']] و جنبش دفاع از آزادی و استقلال مردم ایران بود. او با نطق‌های پرشور،‌ مردم آذربایجان را به مبارزه با حاکمان فاسد و خائن قاجار برمی‌انگیخت. 
 
همزمان با استبداد صغیر و مقاومتی که در تبریز علیه نیروهای دولتی شکل گرفت، خیابانی حضور فعال داشت. در این دوره یکی از اعضای انجمن ایالتی بود که به همراه مجاهدین علیه نیروهای دولتی که تبریز را در محاصره داشتند مبارزه می‌کرد. او از سوی مردم تبریز به نمایندگی دور دوم مجلس شورای ملی انتخاب شد و از جمله‌ی برجسته‌ترین اقدامات او در این دوره مخالفتش با پذیرش اولتیماتوم روسیه بود.
 
خیابانی در مقابل قرارداد ۱۹۱۹ موضع سرسخت و میهن‌پرستانه گرفت و به مبارزه با این قرارداد برخاست و در روز ۱۷فروردین سال ۱۲۹۹ در تبریز قیام کرده و کنترل شهر را بدست گرفت. مردم نیز به‌‌ حمایت از شیخ محمد خیابانی برخاستند و نیروهای دولتی را عقب راندند. جنبش مردم تبریز تا شهریور ماه ادامه یافت.  


فرهاد مهراد در سال‌های پس از انقلاب فعالیت‌های کمتری داشت و تا سال ۱۳۶۹ رسما ممنوع از کار بود. سرانجام دو آلبوم وی یکی با نام خواب در بیداری (سال ۷۳) و دیگری آلبوم برف (سال ۷۶) توانست از سد سانسور عبور کند که ترانه‌هایی چون «مرغ سحر»، «گل یخ»[۲]، «کوچ بنفشه‌ها»[۳] با شعر استاد شفعیی کدکنی از جمله‌ ترانه‌های این آلبوم‌هاست. فرهاد مهراد در ۹ شهریور ۱۳۸۱ بر اثر بیماری کبد درگذشت. جمهوری اسلامی اجازه انتقال جسد وی به ایران و دفن وی در ایران را نداد. وی در گورستانی در پاریس دفن شد.
شیخ محمد خیابانی در ۲۲شهریور ۱۲۹۹، به‌‌دست یکی از سران قزّاق به‌‌شهادت رسید. شیخ محمد خیابانی به سبب اقامتش در محله «خیابان» تبریز معروف به «خیابانی» شد.


[[فرهاد مهراد|بیشتر بخوانید...]]
[[شیخ محمد خیابانی|بیشتر بخوانید...]]


  <div>
  <div>


<!-- نوشتار 3 -->
<!-- نوشتار 3 -->
   <div class="box-content">
   <div class="box-content">
<div>[[پرونده:عکسی از ملا آواره.JPG|جایگزین=ملا احمد شلماشی|بندانگشتی|205x205پیکسل|ملا احمد شلماشی]]</div>
<div>[[پرونده:نوید افکاری در ورزش.JPG|جایگزین=نوید افکاری|بندانگشتی|155x155پیکسل|نوید افکاری]]</div>
   <div>
   <div>
'''ملا احمد شلماشی، معروف به ملا آواره،''' (زاده ۱۳۱۲، سردشت - درگذشت ۱۱ شهریور ۱۳۴۷)، شاعر و مبارز کرد که در دهة ۴۰ از بنیانگذاران کمیته انقلابی [[حزب دموکرات کردستان]] بود.  
'''نوید افکاری'''، (متولد ۳۱ تیر ۱۳۷۲در کازرون - در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۹۹ اعدام شد)، کشتی‌گیر باسابقه و از دستگیر شدگان تظاهرات مرداد ۱۳۹۷ است. او به همراه دو برادرش وحید و حبیب افکاری متهم به شرکت در اعتراضات سراسری مرداد ۱۳۹۷ بودند.
 
وی درجریان شورش مردم کُرد عراق علیه‌ حکومت عبدالکریم قاسم، به‌ شهر سلیمانیه‌ عراق رفت و در آن‌جا همراه‌ برادران کرد خود جنگید.
 
ملا آواره سپس همراه با چندی از دوستان اقدام به‌ چاپ روزنامه "ارگان روز" کرد که‌ برای به‌دست آوردن آزادی و علیه‌ رژیم شاه‌ منتشر می‌شد.
 
 
 


[[ملا آواره|بیشتر بخوانید...]]
نوید افکاری در طول بازداشت خود با شکنجه و تهدید مواجه بود تا علیه برادران خود اعتراف کند. وی سرانجام به دوبار اعدام محکوم شد. وحید افکاری به ۵۴ سال و ۶ ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق و حبیب افکاری به ۲۷ سال و ۳ ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شده‌اند.


نوید افکاری پیش از این هیچ سابقه کیفری نداشته و به گفته‌ی دوستانش فردی خوش‌نام و دارای چندین مدال قهرمانی کشوری در رشته‌ی کشتی بود. [۱] در نوجوانی به فینال کشتی نوجوانان رسید و در بزرگسالی در میان برترین‌های این رشته در سطح کشور قرار داشت. نوید افکاری متهم به قتل یک بسیجی شد، اما چنین اتهامی را رد کرد.


یک منبع مطلع که پرونده‌ی این سه برادر را مطالعه کرده است به گزارشگر هرانا گفته است نوید و وحید افکاری با هدف اقرارهای اجباری در محل آگاهی شیراز که محلی بسیار بدنام است به شدت [['''شکنجه''']] شده‌اند. برخی کاربران توئیتر نوشتند، جمهوری اسلامی پس از کوتاه آمدن از اعدام سه معترض قیام سعید تمجیدی، محمد رجبی و امیرحسین مرادی زیر فشارهای بین‌المللی قصد انتقام‌گیری داشت.


ده‌ها شخصیت‌سیاسی جهان و صدها ورزشکار جهانی از جمهوری اسلامی خواهان توقف حکم اعدام او شدند. جمهوری اسلامی بین دو تصمیم‌گیری باید انتخاب می‌کرد. اعدام نکردن او و پذیرفتن شکاف در دستگاه سرکوب و [['''اختناق'''|طلسم اختناق]] جمعی و یا اعدام کردن نوید افکاری و پذیرفتن عواقب بین‌المللی آن. سرانجام نوید افکاری در تاریخ ۲۲ شهریور ۹۹ اعدام شد. این موضوع واکنش‌های بسیاری را در ایران و جهان برانگیخت.


[[نوید افکاری|بیشتر بخوانید...]]




  <div>
  <div>

نسخهٔ ‏۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۶

نوشتارهای جدید هفته
سید محمود طالقانی
سید محمود طالقانی

سید محمود طالقانی، (زاده ۱۳ اسفند ۱۲۸۹ خورشیدی - درگذشته ۱۹ شهریور ۱۳۵۸) روحانی مترقی و سیاست‌مدار و از فعالان '''نهضت ملی شدن نفت ایران''' و نهضت مقاومت ملی، عضو مجلس خبرگان قانون اساسی و نخستین امام جمعه تهران پس از '''انقلاب ضد سلطنتی''' ۱۳۵۷ بود. محمود طالقانی یکی مهم‌ترین روحانیون پس از '''خمینی''' به شمار می‌رفت اما به لحاظ دیدگاه با وی متفاوت بود. وی پیش از انقلاب و پس از آن حتی روابط خوبی با مارکسیست‌ها و سازمان‌های غیرمسلمان داشت و از محبوبیت خاصی در بین پیروان سایر ادیان چون مسیحیان ایران، بهاییان و اهل سنت برخوردار بود.

آیت‌الله طالقانی پس از انقلاب با روشی که خمینی و آخوند‌های حامی او بکار می‌بردند مخالف ورزید. او با حجاب اجباری مخالف بود. وی همچنین خواهان تشکیل شوراهای مردمی و اصل ولایت فقیه بود که در آن زمان البته هنوز به شکل کنونی تعیین و تفسیر نشده بود را تأیید نمی‌کرد.[۱]

او همچنین ارتباطات ویژه‌ای با '''مسعود رجوی''' و '''موسی‌ خیابانی''' و '''سازمان مجاهدین خلق ایران''' داشت و از آن‌ها حمایت می‌کرد. مجاهدین خلق او را پدرطالقانی می‌نامیدند. همواره در مورد اوگفته می‌شود که در صورت زنده ماندن می‌توانست سرنوشت بسیاری از امور را تغییر دهد. مرگ او برای خمینی و همراهانش حذف بسیاری از جریانات سیاسی را ساده‌تر کرد. پسر ‌آیت‌الله طالقانی مرگ پدر خود را مشکوک می‌داند.

بیشتر بخوانید...


شیخ محمد خیابانی
شیخ محمد خیابانی

شیخ محمد خیابانی، (زاده‌ی ۱۲۵۸ شمسی، برابر با ۱۸۸۰ میلادی در خامنه از توابع شهرستان شبستر، درگذشته‌ی ۲۲ شهریور ۱۲۹۹ در شهر تبریز)، خیابانی از نامدارترین مجاهدان عصر مشروطه و از پیشگامان جنبش آزادیخواهی ایران است. قیام او که به مدت ۶ ماه طول کشید ادامه '''انقلاب مشروطه''' و جنبش دفاع از آزادی و استقلال مردم ایران بود. او با نطق‌های پرشور،‌ مردم آذربایجان را به مبارزه با حاکمان فاسد و خائن قاجار برمی‌انگیخت. 

همزمان با استبداد صغیر و مقاومتی که در تبریز علیه نیروهای دولتی شکل گرفت، خیابانی حضور فعال داشت. در این دوره یکی از اعضای انجمن ایالتی بود که به همراه مجاهدین علیه نیروهای دولتی که تبریز را در محاصره داشتند مبارزه می‌کرد. او از سوی مردم تبریز به نمایندگی دور دوم مجلس شورای ملی انتخاب شد و از جمله‌ی برجسته‌ترین اقدامات او در این دوره مخالفتش با پذیرش اولتیماتوم روسیه بود.

خیابانی در مقابل قرارداد ۱۹۱۹ موضع سرسخت و میهن‌پرستانه گرفت و به مبارزه با این قرارداد برخاست و در روز ۱۷فروردین سال ۱۲۹۹ در تبریز قیام کرده و کنترل شهر را بدست گرفت. مردم نیز به‌‌ حمایت از شیخ محمد خیابانی برخاستند و نیروهای دولتی را عقب راندند. جنبش مردم تبریز تا شهریور ماه ادامه یافت.

شیخ محمد خیابانی در ۲۲شهریور ۱۲۹۹، به‌‌دست یکی از سران قزّاق به‌‌شهادت رسید. شیخ محمد خیابانی به سبب اقامتش در محله «خیابان» تبریز معروف به «خیابانی» شد.

بیشتر بخوانید...


نوید افکاری
نوید افکاری

نوید افکاری، (متولد ۳۱ تیر ۱۳۷۲در کازرون - در تاریخ ۲۲ شهریور ۱۳۹۹ اعدام شد)، کشتی‌گیر باسابقه و از دستگیر شدگان تظاهرات مرداد ۱۳۹۷ است. او به همراه دو برادرش وحید و حبیب افکاری متهم به شرکت در اعتراضات سراسری مرداد ۱۳۹۷ بودند.

نوید افکاری در طول بازداشت خود با شکنجه و تهدید مواجه بود تا علیه برادران خود اعتراف کند. وی سرانجام به دوبار اعدام محکوم شد. وحید افکاری به ۵۴ سال و ۶ ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق و حبیب افکاری به ۲۷ سال و ۳ ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شده‌اند.

نوید افکاری پیش از این هیچ سابقه کیفری نداشته و به گفته‌ی دوستانش فردی خوش‌نام و دارای چندین مدال قهرمانی کشوری در رشته‌ی کشتی بود. [۱] در نوجوانی به فینال کشتی نوجوانان رسید و در بزرگسالی در میان برترین‌های این رشته در سطح کشور قرار داشت. نوید افکاری متهم به قتل یک بسیجی شد، اما چنین اتهامی را رد کرد.

یک منبع مطلع که پرونده‌ی این سه برادر را مطالعه کرده است به گزارشگر هرانا گفته است نوید و وحید افکاری با هدف اقرارهای اجباری در محل آگاهی شیراز که محلی بسیار بدنام است به شدت '''شکنجه''' شده‌اند. برخی کاربران توئیتر نوشتند، جمهوری اسلامی پس از کوتاه آمدن از اعدام سه معترض قیام سعید تمجیدی، محمد رجبی و امیرحسین مرادی زیر فشارهای بین‌المللی قصد انتقام‌گیری داشت.

ده‌ها شخصیت‌سیاسی جهان و صدها ورزشکار جهانی از جمهوری اسلامی خواهان توقف حکم اعدام او شدند. جمهوری اسلامی بین دو تصمیم‌گیری باید انتخاب می‌کرد. اعدام نکردن او و پذیرفتن شکاف در دستگاه سرکوب و طلسم اختناق جمعی و یا اعدام کردن نوید افکاری و پذیرفتن عواقب بین‌المللی آن. سرانجام نوید افکاری در تاریخ ۲۲ شهریور ۹۹ اعدام شد. این موضوع واکنش‌های بسیاری را در ایران و جهان برانگیخت.

بیشتر بخوانید...