صفحه تمرین ۴ مصطفی

هارتموت میشل
متولد	۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ (۲۷ تیر ۱۳۲۷)
محل زندگی	لودویگسبورگ، توبینگن، وورتسبورگ، مارتین‌سرید، فرانکفورت
ملیت	آلمانی
جوایز	جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸ (مشترک با یوهان دایزنهوفر و روبرت هوبر)، جایزه لایبنیتس ۱۹۸۶
همسر	النا اولخوفا (از ۲۰۰۷)
والدین	کارل میشل و فریدا میشل
فرزندان	آندریا (۱۹۸۱)، روبرت یواخیم (۱۹۸۴)، مارگاریتا کارولین (۲۰۱۰)

هارتموت میشل (به آلمانی: Hartmut Michel؛ زادهٔ ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ برابر با ۲۷ تیر ۱۳۲۷ در لودویگسبورگ) بیوشیمیدان آلمانی است. او در سال ۱۹۸۸ به‌طور مشترک با یوهان دایزنهوفر و روبرت هوبر جایزه نوبل شیمی را «به‌خاطر تعیین ساختار سه‌بعدی مرکز واکنش فتوسنتزی» دریافت کرد. کار میشل نخستین ساختار بلوری موفق یک پروتئین غشایی انتگرال را ممکن ساخت و فهم مکانیزم‌های فتوسنتز را به‌طور بنیادین پیش برد. او از سال ۱۹۸۷ مدیر بخش زیست‌شناسی غشایی مولکولی در مؤسسه ماکس پلانک برای بیوفیزیک در فرانکفورت بود و پس از بازنشستگی در سال ۲۰۲۲ به‌عنوان رهبر گروه پژوهشی emeritus ادامه فعالیت داد. هارتموت میشل از تأثیرگذارترین پژوهشگران حوزه پروتئین‌های غشایی در قرن بیستم به‌شمار می‌رود و روش‌شناسی او پایه‌گذار مطالعات بعدی در زمینه کانال‌های یونی، ناقل‌ها و گیرنده‌ها شد.Hartmut Michel – Biographical - NobelPrize.org

گاه‌شمار زندگی هارتموت میشل

هارتموت میشل در ۱۸ ژوئیه ۱۹۴۸ (۲۷ تیر ۱۳۲۷) در لودویگسبورگ واقع در ایالت بادن-وورتمبرگ آلمان غربی، به‌عنوان پسر ارشد کارل و فریدا میشل متولد شد. خانواده او از طبقه کارگران و صنعت‌گران بودند. پس از پایان دوره ابتدایی و متوسطه و انجام خدمت سربازی اجباری، در سال ۱۹۶۹ وارد دانشگاه توبینگن شد و رشته بیوشیمی را برگزید.

تحصیلات

بخشی از دوره کارشناسی را در آزمایشگاه‌های دانشگاه مونیخ و مؤسسه ماکس پلانک برای بیوشیمی گذراند. در سال ۱۹۷۴ دیپلم بیوشیمی گرفت و کار تجربی پایان‌نامه را در آزمایشگاه دیتر اویسترهلْت در آزمایشگاه فریدریش میشر ماکس پلانک در توبینگن انجام داد. در ۱۹۷۵ به همراه اویسترهلْت به دانشگاه وورتسبورگ رفت و در سال ۱۹۷۷ با موضوع «گرادیان الکتروشیمیایی پروتون در باکتری هالوباکتریوم هالوبیوم و ارتباط آن با سطوح داخل‌سلولی ATP، ADP و فسفات» دکترای خود را دریافت کرد.Hartmut Michel - Wikipedia

آغاز پژوهش روی پروتئین‌های غشایی

میشل از اواخر دهه ۱۹۷۰ روی مسئله دشوار کریستالیزاسیون پروتئین‌های غشایی تمرکز کرد؛ موضوعی که در آن زمان تقریباً غیرممکن تلقی می‌شد. او ابتدا روی باکتریورودوپسین کار کرد و موفق به تولید کریستال‌های دوبعدی و سپس سه‌بعدی این پروتئین شد. سپس توجه خود را به مرکز واکنش فتوسنتزی باکتری ارغوانی Rhodopseudomonas viridis معطوف کرد. در پایان ژوئیه ۱۹۸۱ نخستین کریستال‌های این کمپلکس را به‌دست آورد. در سپتامبر همان سال نخستین کریستال با کیفیت بالا توسط او و ولفرام بوده با پرتو ایکس بررسی شد و کیفیت عالی آن مشخص گردید. در همان هفته دخترش آندریا متولد شد.

تعیین ساختار مرکز واکنش فتوسنتزی

بین سال‌های ۱۹۸۲ تا ۱۹۸۵، میشل در همکاری نزدیک با یوهان دایزنهوفر و روبرت هوبر در مؤسسه ماکس پلانک برای بیوشیمی در مارتین‌سرید (نزدیک مونیخ)، ساختار اتمی این کمپلکس پروتئینی را با روش بلورنگاری پرتو ایکس تعیین کرد. این مرکز واکنش شامل بیش از ۱۰٬۰۰۰ اتم است و نقش کلیدی در آغاز فرآیند فتوسنتز باکتریایی دارد. نتایج این پژوهش شباهت‌های مهمی میان فتوسنتز باکتریایی و گیاهی را آشکار ساخت و پایه‌گذار حوزه جدید کریستالوگرافی پروتئین‌های غشایی شد.Hartmut Michel | Biography, Nobel Prize, & Facts | Britannica

انتقال به فرانکفورت و دریافت جایزه نوبل

در اکتبر ۱۹۸۷ میشل به‌عنوان رئیس بخش و مدیر مؤسسه ماکس پلانک برای بیوفیزیک در فرانکفورت منصوب شد. در سال ۱۹۸۸ به‌طور مشترک با دایزنهوفر و هوبر جایزه نوبل شیمی را دریافت کرد. پیش از آن نیز جوایز مهمی از جمله جایزه لایبنیتس بنیاد پژوهش آلمان (۱۹۸۶)، جایزه بیوفیزیک انجمن فیزیک آمریکا و جایزه اتو بایر را کسب کرده بود.

زندگی شخصی

میشل در دهه ۱۹۸۰ ازدواج کرد و صاحب دو فرزند شد: دختر آندریا (متولد ۱۹۸۱) و پسر روبرت یواخیم (متولد ۱۹۸۴). در سال ۲۰۰۷ با النا اولخوفا، بیوفیزیکدان، ازدواج کرد و در سال ۲۰۱۰ صاحب دختری به نام مارگاریتا کارولین شد. او در سال ۲۰۲۲ از سمت مدیریتی بازنشسته شد اما به‌عنوان رهبر گروه پژوهشی emeritus به فعالیت علمی خود ادامه داد.

دستاوردهای علمی

مهم‌ترین دستاورد هارتموت میشل، کریستالیزاسیون موفق مرکز واکنش فتوسنتزی و تعیین ساختار سه‌بعدی آن بود. این کار نه تنها درک مکانیزم انتقال الکترون در فتوسنتز را متحول کرد، بلکه روش‌شناسی جدیدی برای مطالعه پروتئین‌های غشایی فراهم آورد که تا پیش از آن غیرممکن به‌نظر می‌رسید. پژوهش‌های بعدی او بر کمپلکس‌های پروتئینی درگیر در زیست‌انرژی و ناقل‌های فعال ثانویه متمرکز شد.

جوایز و افتخارات

جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸ (مشترک با یوهان دایزنهوفر و روبرت هوبر) جایزه گوتفرید ویلهلم لایبنیتس ۱۹۸۶ جایزه بیوفیزیک انجمن فیزیک آمریکا جایزه اتو بایر عضو خارجی انجمن سلطنتی بریتانیا (۲۰۰۵) سایر جوایز علمی در حوزه بیوفیزیک و شیمی

میراث علمی

کار میشل و همکارانش درک بنیادی از انتقال الکترون در فتوسنتز را دگرگون کرد و روش‌شناسی کریستالیزاسیون پروتئین‌های غشایی را برای مطالعات بعدی (از جمله کانال‌های یونی، ناقل‌ها و گیرنده‌ها) فراهم آورد. این دستاورد همچنان پایه بسیاری از تحقیقات زیست‌انرژی و داروسازی مرتبط با پروتئین‌های غشایی است. او پس از بازنشستگی نیز به عنوان استاد در دانشگاه جیلین چین فعالیت داشته است.

یادداشت درباره ادعاهای سیاسی

در برخی درخواست‌ها ادعا شده است که هارتموت میشل از مریم رجوی و بیانیه‌های مقاومت ایران حمایت کرده است. جستجو در منابع معتبر (وب‌سایت رسمی نوبل، ویکی‌پدیا، بریتانیکا، مؤسسه ماکس پلانک و گزارش‌های خبری) هیچ سند یا اشاره‌ای به فعالیت سیاسی او در این زمینه نشان نمی‌دهد. تمام نتایج مرتبط با نام «میشل» و مریم رجوی مربوط به شارل میشل (Charles Michel)، نخست‌وزیر سابق بلژیک و رئیس سابق شورای اروپا است. در نبود منبع مستند، چنین ادعایی در این مقاله گنجانده نشده است.