کاربر:Hamidreza۱۱/صفحه تمرین

استان اردبیل زادگاه سلسله صفوی — سرزمین سبلان
استان اردبیل — بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی استان اردبیل — بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی
کشور	ایران
مرکز استان	اردبیل
شمال	جمهوری آذربایجان (مرز بین‌المللی)
جنوب	استان زنجان
شرق	استان گیلان
غرب	استان آذربایجان شرقی
آب و هوا	سرد و نیمه‌خشک؛ از سردترین شهرهای ایران (تا منفی ۳۳ درجه)، بارش برف سنگین
قدمت تاریخی	آرتاویل (شهر مقدس) در پارسی باستان — زادگاه صفویان
تأسیس استان	۱۳۷۲ — جدا شده از آذربایجان شرقی
بقعه شیخ صفی‌الدین (یونسکو ۲۰۱۰)	خانقاه و آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی — گنبد الله‌الله، چینی‌خانه و کتابخانه تاریخی
شیخ صفی‌الدین و صفویان	شیخ صفی‌الدین اردبیلی بنیان‌گذار طریقت صفویه — نوه‌اش شاه اسماعیل در ۱۵۰۱ سلسله صفوی را تأسیس کرد
کوه سبلان	۴٬۸۱۱ متر — سومین قله بلند ایران — آتشفشان خاموش با دریاچه آتشفشانی در قله
چشمه‌های آب‌گرم سرعین	پربازدیدترین مقصد گردشگری سلامت ایران
عسل سبلان	از مرغوب‌ترین عسل‌های ایران و جهان — مراتع گل‌های وحشی سبلان
قالی اردبیل	شهرت جهانی — قالی معروف اردبیل در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن — از گران‌ترین قالی‌های جهان
گردشگری	دریاچه نئور · جنگل فندقلوی · دریاچه شورابیل · بازار سنتی اردبیل
کشاورزی و دامداری	سیب‌زمینی · گندم · جو · حبوبات — پرورش گوسفند و گاو

مقاله درحال ویرایش است

استان اردبیل

────────────────────────────────────────────────────────────

⬛ مرکز استان: اردبیل

⬛ مساحت: ۱۷,۸۰۰ کیلومتر مربع

⬛ جمعیت: حدود ۱.۳ میلیون نفر (۱۴۰۰)

⬛ شهرستان‌ها: ۱۰ شهرستان (اردبیل، مشگین‌شهر، پارس‌آباد، خلخال، نمین، نیر، گِرمی و...)

⬛ آب و هوا: سرد و نیمه‌خشک؛ زمستان‌های بسیار سرد

⬛ زبان: ترکی آذربایجانی، تالشی، فارسی

────────────────────────────────────────────────────────────

تاریخچه

اردبیل — زادگاه سلسله صفوی — از شهرهای تاریخی و مذهبی مهم ایران است. نام اردبیل از «آرتاویل» (شهر مقدس) در پارسی باستان گرفته شده.

شیخ صفی‌الدین و صفویان:

شیخ صفی‌الدین اردبیلی (۶۵۰-۷۳۵ هجری) عارف بزرگ و بنیان‌گذار سلسله صفوی بود. خانقاه و آرامگاه او در اردبیل — که میراث جهانی یونسکو شده — مرکز طریقت صفویه بود. از نوادگان شیخ صفی، شاه اسماعیل صفوی برخاست و در سال ۹۰۷ هجری (۱۵۰۱ میلادی) سلسله صفوی را تأسیس کرد — ایران را متحد ساخت، تشیع را رسمی کرد و مرزهای ایران مدرن را شکل داد.

مجموعه بازار اردبیل — میراث جهانی:

مجموعه خانقاه و بقعه شیخ صفی‌الدین اردبیلی در سال ۱۳۸۹ (۲۰۱۰) به فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. این مجموعه شامل گنبد الله‌الله (با کاشی‌کاری بی‌نظیر)، چینی‌خانه (محل نگهداری چینی‌های چینی هدیه‌شده) و کتابخانه تاریخی است.

اردبیل در جنگ‌های ایران و عثمانی آسیب‌های فراوانی دید. در جنگ‌های ایران و روسیه، عهدنامه ترکمنچای بخش‌هایی از اردبیل را تحت تأثیر قرار داد. در دوره پهلوی، اردبیل بخشی از آذربایجان شرقی بود و در سال ۱۳۷۲ به استان مستقل تبدیل شد.

جغرافیا و اقلیم

اردبیل در شمال‌غربی ایران و در دامنه کوه سبلان واقع شده. استان از شمال با جمهوری آذربایجان مرز مشترک دارد.

سبلان — کوه مقدس:

کوه سبلان (سلطان ساوالان) با ارتفاع ۴,۸۱۱ متر سومین قله بلند ایران و آتشفشان خاموش است. دریاچه آتشفشانی قله سبلان یکی از مرتفع‌ترین دریاچه‌های ایران است. چشمه‌های آب‌گرم سبلان (سرعین) از معروف‌ترین چشمه‌های آب‌گرم ایران هستند.

آب‌وهوای اردبیل بسیار سرد است — یکی از سردترین شهرهای ایران با دمای زمستانه تا منفی ۳۳ درجه. بارش سالانه ۳۰۰ تا ۵۰۰ میلی‌متر و بارش برف سنگین.

شورابیل:

دریاچه شورابیل در مرکز شهر اردبیل یک دریاچه آب‌شور طبیعی است که پارک ملی اطراف آن از تفریحگاه‌های مهم شهر است.

اقتصاد و منابع

اقتصاد اردبیل بر کشاورزی، دامداری، گردشگری و صنایع دستی استوار است.

عسل اردبیل — عسل سبلان:

عسل سبلان از مرغوب‌ترین عسل‌های ایران و جهان است. مراتع سبلان با گل‌های وحشی متنوع، عسلی طبیعی و خوش‌عطر تولید می‌کنند. اردبیل یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان عسل ایران است.

کشاورزی و دامداری:

سیب‌زمینی، گندم، جو و حبوبات محصولات اصلی زراعی هستند. دامداری — به‌ویژه پرورش گوسفند و گاو — از ارکان اقتصاد روستایی و عشایری استان است.

گردشگری:

چشمه‌های آب‌گرم سرعین (پربازدیدترین مقصد گردشگری سلامت ایران)، بقعه شیخ صفی‌الدین (یونسکو)، قله سبلان، دریاچه نئور، جنگل فندقلوی و بازار سنتی اردبیل از جاذبه‌ها هستند.

صنایع دستی:

قالی‌بافی اردبیل شهرت جهانی دارد — قالی «اردبیل» (بافته‌شده حدود ۱۵۰ سال پیش) در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن نگهداری می‌شود و از گران‌ترین قالی‌های جهان است. جوراب‌بافی، نمدمالی و سفالگری از صنایع دستی محلی هستند.

فرهنگ و آداب و رسوم

فرهنگ اردبیل ترکیبی از فرهنگ ترکی آذربایجانی و ایرانی است. اردبیل به‌دلیل بقعه شیخ صفی‌الدین از شهرهای مذهبی مهم ایران محسوب می‌شود.

مفاخر:

شیخ صفی‌الدین اردبیلی (بنیان‌گذار صفوی)، شاه اسماعیل صفوی (بنیان‌گذار ایران مدرن)، حسن مقدم (نمایشنامه‌نویس) و نسیمی (شاعر بزرگ ترک‌زبان) از مفاخر اردبیل هستند.

غذاهای محلی:

آش دوغ اردبیلی (مشهورترین آش ایران)، بالیق (ماهی محلی)، دولمه، کوفته‌ تبریزی و حلوای اردبیلی از غذاهای سنتی استان هستند.

آداب و رسوم:

نوروز در اردبیل با چهارشنبه‌سوری پرشور، شعرخوانی آذری و سفره هفت‌سین برگزار می‌شود. مراسم عاشورا با نخل‌گردانی و سینه‌زنی از آیین‌های مهم هستند.

مبارزات و مقاومت مردمی

اردبیل سرزمین مبارزه و ایستادگی بوده و مجاهدین خلق در این استان نیز فعالیت و شهدا داشته‌اند.

فدائیان و مجاهدین در اردبیل:

اردبیل از سال‌های پیش از انقلاب شاهد فعالیت نیروهای مبارز بود. سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در اردبیل فعالیت سیاسی گسترده‌ای داشت و هواداران زیادی در بین جوانان و دانشجویان اردبیلی جذب کرد. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ سرکوب شدید آغاز شد و بسیاری دستگیر، زندانی و اعدام شدند.

کشتار ۶۷ در اردبیل:

در تابستان ۱۳۶۷، زندان اردبیل شاهد اعدام زندانیان مجاهد بود. کمیسیون مرگ در اردبیل فعال بود و تعدادی از زندانیان مجاهد بدون محاکمه اعدام شدند.

قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:

اردبیل و مشگین‌شهر در قیام‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات بودند. اردبیل در قیام دی‌ماه ۱۴۰۴ از شهرهای فعال بود و بازاریان به اعتصاب پیوستند.

واحدهای مقاومت:

واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در اردبیل و مشگین‌شهر فعالیت‌های مستمری در زمینه نصب پوسترهای رهبران مقاومت و افشاگری جنایات رژیم داشته‌اند.