کاربر:Hamidreza/3: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌ترتفاوت با ویرایش جدیدتر ←
دیداریویکی‌متن
ویراستار نهایی مقاله قبل از انتشار
جایگزینی صفحه با ' درحال ویرایش'
برچسب‌ها: جایگزین شد واگردانی دستی
خط ۱: خط ۱:


درحال ویرایش
درحال ویرایش
{{جعبه اطلاعات سیاست‌مدار
| نام              = علی‌رضا تنگسیری
| تصویر            = پاسدارعلی‌رضا تنگسیری .jpg
| شرح تصویر        =
| نام کامل        = علی‌رضا تنگسیری
| معروف به        = دریادار علی‌رضا تنگسیری
| زادروز          =۱۳۴۱
| شهر تولد        = بوشهر-تنگستان
| کشور تولد        = ایران
| تاریخ مرگ        =۵فروردین ۱۴۰۴
| شهر مرگ          =بندرعباس
| کشور مرگ        =
| تحصیلات          =
| دین              = مسلمان
| حزب سیاسی        =
| سمت              =
}}
'''علی‌رضا تنگسیری،''' (زاده ۱۳۴۱ – درگذشته ۵فرودین ۱۴۰۵) یکی از فرماندهان ارشد [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] بود که از سال ۱۳۹۷ تا زمان کشته شدنش در فروردین ۱۴۰۵، فرماندهی نیروی دریایی سپاه را بر عهده داشت. زاده تنگستان بوشهر، تنگسیری مسیر نظامی خود را در ساختار سرکوبگر سپاه طی کرد و ابتدا از ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ فرمانده منطقه یکم دریایی سپاه بود و سپس هشت سال جانشین فرمانده نیروی دریایی شد. او به عنوان یکی از معماران اصلی سیاست‌های تهاجمی جمهوری اسلامی در خلیج فارس شناخته می‌شد و نقش کلیدی در توسعه قایق‌های تندرو، مین‌گذاری، موشک‌های کروز و پهپادهای دریایی داشت که هدف اصلی‌شان تهدید کشتیرانی بین‌المللی و بستن تنگه هرمز بود.
تنگسیری نماد بارز سیاست‌های ماجراجویانه و تروریستی رژیم بود که امنیت منطقه و جهان را به گروگان گرفته بود. او بارها با اظهارات تحریک‌آمیز، غرب و کشورهای عربی را تهدید به مسدود کردن تنگه هرمز کرد؛ تنگسیری نه یک مدافع «امنیت ملی»، بلکه مجری مستقیم دستورات [[سید علی خامنه ای|علی خامنه‌ای]] برای گسترش تروریسم دریایی، حمایت از شبه‌نظامیان [[شبه نظامیان حوثی|حوثی]] و [[حزب‌الله لبنان|حزب‌الله]]، و ایجاد ناامنی در آبراه حیاتی انرژی جهان بود. تحریم‌های آمریکا و اتحادیه اروپا علیه او به دلیل «فعالیت‌های مخرب» و ارسال تسلیحات به سوریه و روسیه، تنها بخش کوچکی از کارنامه سیاه اوست.
علیرضا تنگسیری در شامگاه ۵ فروردین ۱۴۰۵ (۲۶ مارس ۲۰۲۶) در بندرعباس طی حمله هوایی جنگنده‌های اسرائیلی به یک ساختمان یا مهمانسرای مرتبط با منطقه یکم دریایی سپاه کشته شد. کشته شدن او، پایان یکی از مهره‌های کلیدی ماشین جنگی رژیم بود که سال‌ها با نمایش قدرت پوشالی، مردم ایران را از توسعه و رفاه محروم کرده بود. او و همفکرانش با هزینه میلیاردها دلار از ثروت دزدیده‌شده ملت، به جای سرمایه‌گذاری در رفاه ایرانیان، صرف تهدید، صدور تروریسم و جنگ‌افروزی شد.
== زندگی‌نامه اولیه ==
علی‌رضا تنگسیری در سال ۱۳۴۱ خورشیدی در منطقه تنگستان استان بوشهر به دنیا آمد. او از ابتدای جوانی به سپاه پاسداران پیوست و فعالیت نظامی خود را در یگان‌های دریایی متمرکز کرد. او سابقه حضور در جنگ ایران و عراق را نیز دارد. او با حکم [[سید علی خامنه ای|علی‌ خامنه‌ای]] در تابستان ۱۳۹۷ به سمت فرماندهی نیروی دریایی سپاه پاسداران منصوب شد. او پیش از این نیز به‌مدت هشت سال(۱۳۸۹ تا ۱۳۹۷) جانشین فرمانده نیروی دریایی سپاه بود.<ref name=":0">[https://www.iscanews.ir/news/1128128/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%AF علیرضا تنگسیری دریادار نیروی دریایی سپاه-ایسکانیوز]</ref>
تنگسیری نماد بارز سیاست خارجی «صدور انقلاب» و «ماجراجویی منطقه‌ای» رژیم بود. او معمار اصلی تهدیدهای مکرر برای بستن تنگه هرمز بود؛ آبراهی که ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور می‌کند. اظهارات او در سال‌های ۱۳۹۸ تا ۱۴۰۴، بارها به عنوان ابزاری برای فشار بر غرب و کشورهای عربی استفاده شد. در جریان تنش‌های ۱۳۹۸ (حمله به نفت‌کش‌ها) و سال‌های بعد، نیروی دریایی تحت فرمان او متهم به عملیات‌های خرابکارانه، مین‌گذاری و اختلال در کشتیرانی شد. علاوه بر این، تنگسیری نقش کلیدی در حمایت لجستیکی از شبه‌نظامیان حوثی در یمن داشت؛ اقدامی که به حملات مکرر به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ منجر شد و اقتصاد جهانی را به خطر انداخت.
او همچنین در ارسال پهپاد و تسلیحات به روسیه برای جنگ اوکراین و به سوریه برای حمایت از رژیم بشار اسد دخیل بود. اتحادیه اروپا در ۲۰ ژوئیه ۲۰۲۳ او را به همین دلیل تحریم کرد. ایالات متحده نیز از سال ۱۳۹۸ نام او را در فهرست تحریم‌های خود قرار داد و او را به «فعالیت‌های مخرب» متهم کرد.<ref name=":2" /><ref name=":3" />
== سوابق نظامی ==
* فرمانده منطقه سوم دریایی امام حسین و سپس منطقه یکم دریایی صاحب‌الزمان در بندرعباس (۱۳۸۵–۱۳۸۹).
* جانشین فرمانده نیروی دریایی سپاه (۱۳۸۹–۱۳۹۷).
* فرمانده نیروی دریایی سپاه پاسداران (از ۱ شهریور ۱۳۹۷ با حکم خامنه‌ای).<ref name=":1">[https://www.asriran.com/fa/news/1142126/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%86-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%85-%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA فرمانده نیروی دریایی سپاه: برای بستن تنگه هرمز آماده‌ ایم؛ تصمیم با بزرگان نظام است-عصر ایران]</ref><ref name=":0" />
== عملیات‌های دریایی ==
در زمان مسئولیت تنگسیری، جمهوری اسلامی از تیرماه ۱۳۹۸ چندین مورد کشتی‌ربایی در خلیج فارس و تنگه هرمز انجام داد.
مهم‌ترین آن، ربودن نفتکش بریتانیایی «استینا ایمپرو» با ۲۳ خدمه بود که به عنوان تلافی توقیف کشتی ایرانی «گریس ۱» توسط بریتانیا صورت گرفت. پیش از آن نیز کشتی اماراتی «ریاح» به اتهام قاچاق سوخت ربوده شد.
این اقدامات با محکومیت گسترده بین‌المللی به عنوان تهدید آزادی دریانوردی مواجه گردید و تنش‌های شدیدی در منطقه ایجاد کرد. ایران این عملیات را «توقیف قانونی» می‌نامد، در حالی که بسیاری از کشورها آن را  [[کشتی ربایی جمهوری اسلامی|کشتی ربایی]] سیاسی می‌دانند.
به این موارد می‌توان دستگیری ملوانان آمریکایی (۱۳۹۴/۲۰۱۶): بازداشت ۱۰ ملوان نیروی دریایی آمریکا در نزدیکی جزیره فارسی و ربودن چندین شناور حامل سوختدر خلیج فارس را نیز افزود.<ref name=":0" /><ref>[[کشتی ربایی جمهوری اسلامی|کشتی ربایی جمهوری اسلامی-ایران پدیا]]</ref>
تنگسیری این اقدامات را به عنوان بخشی از «اشراف اطلاعاتی» و «حفظ امنیت منطقه‌ای» توصیف کرد، اما موسسه بین‌المللی نتفتکش‌ها از یک افتضاح سیاسی پاسداران پرده برداشت و گزارش داد:<blockquote>«نفتکش ویتنامی، حامل نفت ایران بوده و پس از ناکامی در تحویل نفت ایران به چین، به آب‌های خاورمیانه بازگشت و در مسیر بازگشت توسط سپاه پاسداران توقیف شد».<ref>[https://iranfreedom.net/%d8%aa%d9%86%da%af%d8%b3%db%8c%d8%b1%db%8c-%d9%81%d8%b1%d9%85%d8%a7%d9%86%d8%af%d9%87-%d9%86%db%8c%d8%b1%d9%88%db%8c-%d8%af%d8%b1%db%8c%d8%a7%db%8c%db%8c-%d8%b3%d9%be%d8%a7%d9%87/ قدرت نمایی! پوشالی تنگسیری فرمانده نیروی دریایی سپاه، کشته شدن ۹ عضو سپاه!-ایران آزادی]</ref></blockquote>همچنین در دوره فرماندهی او، نیروی دریایی سپاه بر تاکتیک‌های نامتقارن شامل قایق‌های تندرو و موشک‌های ساحل‌به‌دریا تمرکز داشت.<ref name=":1" /><ref name=":0" /><ref>[https://www2.khabaronline.ir/news/1282717/%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84%DA%A9-%D9%86%D9%81%D8%AA%DA%A9%D8%B4-%D8%A7%D9%86%DA%AF%D9%84%DB%8C%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA جزییات دستگیری ملوانان آمریکایی توسط سپاه -خبرآنلاین]</ref>
== مواضع و تحریم‌های بین‌المللی ==
تنگسیری بارها بر آمادگی برای بستن تنگه هرمز و اقدامات بی‌ثبات کننده منطقه خاورمیانه تأکید ورزید و مواضع تندی علیه حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس اتخاذ کرد.
* در سال ۲۰۱۹ توسط ایالات متحده به دلیل نقش در فعالیت‌های سپاه تحریم شد.
* در سال ۲۰۲۲ توسط کانادا به دلیل فعالیت در سپاه پاسداران و نقض حقوق بشر و اقدامات بی ثبات کننده تحریم شد.<ref>[https://www.reuters.com/world/canada-imposes-new-iran-sanctions-over-human-rights-2022-10-13/ Canada imposes new Iran sanctions over human rights-reuters]</ref><ref>[https://www.cbc.ca/news/politics/fed-government-iran-sanctions-1.6603840 Ottawa sanctions 34 Iranian officials and entities — Liberal MP says it's not enough-cbc]</ref>
* اتحادیه اروپا نیز او را در فهرست تحریم‌های مرتبط با برنامه‌های موشکی و منطقه‌ای ایران قرار داد.<ref>[https://hamyaar.ir/post/76408/%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87/ علیرضا تنگسیری در لیست تحریم‌های آمریکا-همیار]</ref><ref>[https://iran-efshagari.com/%da%a9%d8%a7%d9%86%d8%a7%d8%af%d8%a7-%d9%85%d8%ad%d9%85%d8%af%d8%ac%d9%88%d8%a7%d8%af-%d8%b8%d8%b1%db%8c%d9%81-%d8%b1%d8%a7-%d8%aa%d8%ad%d8%b1%db%8c%d9%85-%da%a9%d8%b1%d8%af/ کانادا ۳ نهاد و ۱۷ فرد از جمله محمدجواد ظریف را تحریم کرد-ایران افشاگر]</ref>
== مرگ و روایت‌های متعارض ==
علی‌رضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی]] و متولد ۱۳۴۱ در تنگستان بوشهر، در شامگاه ۵ فروردین ۱۴۰۵ (۲۶ مارس ۲۰۲۶) در بندرعباس طی حمله هوایی جنگنده‌های اسرائیلی به یک ساختمان یا مهمانسرای مرتبط با منطقه یکم دریایی سپاه کشته شد.
تنگسیری معمار اصلی راهبرد بستن تنگه هرمز و اجرای عملیات‌های دریایی نامتقارن سپاه شناخته می‌شد و پیشتر نیز هدف ترور ناموفق قرار گرفته بود. او به همراه تعدادی از افسران ارشد از جمله بهنام رضایی معاون اطلاعات نیروی دریایی، بر اثر این حمله کشته‌شد.
اسرائیل پیشتر این عملیات را تأیید و تنگسیری را مسئول مستقیم اقدامات مرتبط با مسدودسازی تنگه هرمز دانست.
سپاه پاسداران چند روز بعد خبر کشته‌شدن او را تایید کرد و زمان تشییع او را روز دوشنبه ۱۱فروردین اعلام نمود.<ref name=":3">[https://www.independentpersian.com/node/419815/%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C/%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%9B-%D9%85%D8%B9%D9%85%D8%A7%D8%B1-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%A8%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%86-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D9%87-%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%B2 علیرضا تنگسیری؛ معمار طرح راهبردی بستن تنگه هرمز-ایندیپندنت فارسی]</ref><ref>[https://www.didbaniran.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%DB%8C-3/277968-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B4%DB%8C%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D9%87%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D9%84%DB%8C%D8%B1%D8%B6%D8%A7-%D8%AA%D9%86%DA%AF%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF زمان تشییع پیکر سردار شهید علیرضا تنگسیری اعلام شد-دیده‌بان ایران]</ref><ref name=":2">[https://www.bbc.com/persian/articles/cyv14753mq9o تایید کشته شدن علیرضا تنگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه و از معماران بستن تنگه هرمز-بی‌بی‌سی فارسی]</ref><ref>[https://parsi.euronews.com/2026/01/31/explosions-in-bandar-abbas-irgc-denies-news-of-assassination-of-its-naval-commander انفجار در بندرعباس و اهواز؛ سپاه خبر ترور فرمانده نیروی دریایی خود را تکذیب کرد-یورونیوز]</ref>
== منابع ==

نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۰

درحال ویرایش

برگرفته از «https://www.iran-pedia.org/w/index.php?title=کاربر:Hamidreza/3&oldid=87526»