کاربر:Hamidreza/۵صفحه تمرین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Hamidreza (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات دانشمند
{{جعبه اطلاعات دانشمند
| نام                    = آریه وارشل
| نام                    = تورستن ویزل
| نام انگلیسی            = Arieh Warshel
| نام انگلیسی            = Torsten N. Wiesel
| تصویر                  =آریه وارشل.jpg
| تصویر                  =تورستن ویزل.jpeg
| توضیح تصویر            =
| توضیح تصویر            =
| نام اصلی              = آریه وارشل
| نام اصلی              = تورستن نیلس ویزل
| زمینه فعالیت          = شیمی محاسباتی، بیوفیزیک و زیست‌شیمی
| زمینه فعالیت          = عصب‌شناسی و فیزیولوژی بینایی
| ملیت                  = اسرائیلی-آمریکایی
| ملیت                  = سوئدی-آمریکایی
| تاریخ تولد            = ۲۰ نوامبر ۱۹۴۰
| تاریخ تولد            = ۳ ژوئن ۱۹۲۴
| محل تولد              = کیبوتص سده نهوم، فلسطین تحت قیمومت بریتانیا
| محل تولد              = اوپسالا، سوئد
| والدین                =
| والدین                =
| تاریخ مرگ              =
| تاریخ مرگ              =
| محل مرگ                =
| محل مرگ                =
| علت مرگ                =
| علت مرگ                =
| محل زندگی              = لس‌آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحدهٔ آمریکا
| محل زندگی              = نیویورک، ایالات متحده
| مختصات محل زندگی      =
| مختصات محل زندگی      =
| مدفن                  =
| مدفن                  =
| در زمان حکومت          =
| در زمان حکومت          =
| اتفاقات مهم            = توسعهٔ مدل‌های چندمقیاسی برای سامانه‌های شیمیایی پیچیده
| اتفاقات مهم            = کشف نحوهٔ پردازش اطلاعات دیداری در قشر بینایی
| نام دیگر              =
| نام دیگر              = تورستن ن. ویزل
| لقب                    =
| لقب                    =
| بنیانگذار              =
| بنیانگذار              = از پیشگامان عصب‌شناسی سامانهٔ بینایی
| پیشه                  = شیمی‌دان نظری و استاد دانشگاه
| پیشه                  = پزشک، عصب‌شناس و استاد دانشگاه
| سال‌های فعالیت        = از دههٔ ۱۹۶۰
| سال‌های فعالیت        = از دههٔ ۱۹۵۰
| سبک پژوهشی            = مدل‌سازی رایانه‌ای واکنش‌های شیمیایی و زیستی
| سبک پژوهشی            = فیزیولوژی عصبی و سازمان قشر بینایی
| آثار مهم              = روش مکانیک کوانتومی/مکانیک مولکولی؛ مدل تجربی پیوند ظرفیت
| آثار مهم              = کشف میدان‌های گیرنده و ستون‌های بینایی
| مقالات                =
| مقالات                =
| جوایز                  = جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۱۳؛ جایزهٔ تالمن؛ عضویت در آکادمی ملی علوم آمریکا
| جوایز                  = جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۱؛ نشان ملی علوم
| علت شهرت              = شبیه‌سازی رایانه‌ای عملکرد مولکول‌های زیستی
| علت شهرت              = پژوهش دربارهٔ پردازش اطلاعات دیداری در مغز
| تأثیرگذاشته بر        = شیمی محاسباتی، زیست‌شیمی، داروسازی و مطالعهٔ آنزیم‌ها
| تأثیرگذاشته بر        = عصب‌شناسی، چشم‌پزشکی و علوم شناختی
| تأثیرپذیرفته از        = شنیور لیفسون و فیزیک آماری
| تأثیرپذیرفته از        = فیزیولوژی، چشم‌پزشکی و نوروفیزیولوژی
| وبگاه                  =
| وبگاه                  = https://www.rockefeller.edu/our-scientists/emeritus-faculty/923-torsten-wiesel/
| تحصیلات                = دکترا در شیمی‌فیزیک، مؤسسهٔ علوم وایزمن
| تحصیلات                = دکترای پزشکی، مؤسسهٔ کارولینسکا
| دانشگاه                = دانشگاه کالیفرنیای جنوبی
| دانشگاه                = دانشگاه راکفلر
| حوزه                  = واکنش‌های آنزیمی، انتقال الکترون و مدل‌سازی مولکولی
| حوزه                  = قشر بینایی و رشد دستگاه بینایی
| همسر                  = تامار وارشل
| همسر                  =
| فرزندان                = دو دختر
| فرزندان                =
| گفتاورد                =
| گفتاورد                =
| امضا                  =
| امضا                  =
}}
}}


'''آریه وارشل''' ('''Arieh Warshel'''؛ زادهٔ ۲۰ نوامبر ۱۹۴۰) شیمی‌دان نظری، زیست‌شیمی‌دان و استاد دانشگاه اسرائیلی-آمریکایی است. او در سال ۲۰۱۳، به‌طور مشترک با مارتین کارپلاس و مایکل لوویت، جایزهٔ نوبل شیمی را دریافت کرد. انگیزهٔ رسمی جایزه «برای توسعهٔ مدل‌های چندمقیاسی برای سامانه‌های شیمیایی پیچیده» اعلام شد.<ref name="نوبل-اطلاعات">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2013/warshel/facts/ Arieh Warshel – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>


وارشل از پیشگامان استفاده از رایانه برای بررسی مولکول‌های زیستی و واکنش‌های شیمیایی است. دستاورد اصلی او و همکارانش ایجاد روش‌هایی بود که مکانیک کوانتومی و مکانیک کلاسیک را در یک مدل محاسباتی ترکیب می‌کردند. این روش به پژوهشگران اجازه می‌دهد بخش فعال یک واکنش را با دقت کوانتومی و بخش بزرگ‌تر مولکول را با محاسبات ساده‌تر کلاسیک بررسی کنند.<ref name="نوبل-بیانیه">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2013/press-release/ The 2013 Nobel Prize in Chemistry، بیانیهٔ آکادمی سلطنتی علوم سوئد]</ref>
'''مقاله درحال ویرایش است'''
 
'''تورستن نیلس ویزل''' ('''Torsten N. Wiesel'''؛ زادهٔ ۳ ژوئن ۱۹۲۴) پزشک و عصب‌شناس سوئدی-آمریکایی است که به‌خاطر پژوهش‌هایش دربارهٔ چگونگی دریافت، سازمان‌دهی و پردازش اطلاعات دیداری در مغز شناخته می‌شود. او در سال ۱۹۸۱، به‌طور مشترک با [[دیوید هوبل]]، نیمی از جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی را دریافت کرد. نیمهٔ دیگر جایزه به [[راجر اسپری]] تعلق گرفت. انگیزهٔ رسمی جایزه برای هوبل و ویزل «به‌خاطر کشف‌هایشان دربارهٔ پردازش اطلاعات در دستگاه بینایی» اعلام شد.<ref name="نوبل-اطلاعات">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1981/wiesel/facts/ Torsten N. Wiesel – Facts، وبگاه رسمی جایزهٔ نوبل]</ref>
 
پژوهش‌های ویزل و هوبل نشان داد که قشر بینایی مغز تصویر را به‌صورت یک تصویر خام و یکپارچه دریافت نمی‌کند. سلول‌های عصبی مختلف، اجزای مشخصی مانند تضادهای روشنایی، خطوط، جهت‌ها و حرکت را تحلیل می‌کنند. سپس این اطلاعات در مسیرهای عصبی به شکل پیچیده‌تری ترکیب می‌شوند و تجربهٔ دیداری را می‌سازند.


== زندگی و تحصیلات ==
== زندگی و تحصیلات ==


آریه وارشل در کیبوتص سده نهمیا، در درهٔ بیت‌شئان و در سرزمینی که در آن زمان فلسطین تحت قیمومت بریتانیا بود، به دنیا آمد. او دوران کودکی و نوجوانی خود را در محیط کیبوتص گذراند. در سال‌های دبیرستان، افزون بر درس، در کارهای روزمرهٔ کیبوتص مانند پرورش ماهی، باغبانی و کارهای فنی مشارکت داشت.
تورستن ویزل در اوپسالای سوئد متولد شد. او در مؤسسهٔ کارولینسکا در استکهلم پزشکی خواند و در سال ۱۹۵۴ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد. ویزل پس از پایان تحصیل در بخش فیزیولوژی کارولینسکا تدریس کرد و در واحد روان‌پزشکی کودکان بیمارستان کارولینسکا نیز فعالیت داشت.<ref name="راکفلر">[https://www.rockefeller.edu/our-scientists/emeritus-faculty/923-torsten-wiesel/ Torsten N. Wiesel, M.D.، دانشگاه راکفلر]</ref>


وارشل پس از پایان خدمت نظامی، برای ادامهٔ تحصیل به تکن‌یون در حیفا رفت و در سال ۱۹۶۶ مدرک کارشناسی خود را دریافت کرد. او در مؤسسهٔ علوم وایزمن به تحصیل ادامه داد و در سال ۱۹۶۷ مدرک کارشناسی ارشد و در سال ۱۹۶۹ دکترای شیمی‌فیزیک گرفت. استاد راهنمای او شنیور لیفسون بود که در آن زمان بر مدل‌سازی رایانه‌ای مولکول‌ها و فیزیک آماری کار می‌کرد.<ref name="زندگی‌نامه">[https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2013/warshel/biographical/ Arieh Warshel – Biographical، بنیاد نوبل]</ref>
در سال ۱۹۵۵ برای گذراندن دوره‌ای در چشم‌پزشکی به دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز در ایالات متحده رفت. او در سال ۱۹۵۸ به مقام استادیاری رسید. یک سال بعد، ویزل به دانشکدهٔ پزشکی هاروارد پیوست و در سال ۱۹۶۸ استاد بخش تازه‌تأسیس عصب‌شناسی شد. او از سال ۱۹۷۳ ریاست این بخش را بر عهده داشت.<ref name="راکفلر" />


وارشل پس از دکترا مدتی در دانشگاه هاروارد و سپس در مؤسسهٔ وایزمن و آزمایشگاه زیست‌شناسی مولکولی در کمبریج انگلستان فعالیت کرد. او در سال ۱۹۷۶ به هیئت علمی دانشگاه کالیفرنیای جنوبی در لس‌آنجلس پیوست و از آن زمان بخش عمدهٔ فعالیت علمی خود را در این دانشگاه انجام داده است.
ویزِل در سال ۱۹۸۳ به دانشگاه راکفلر رفت و به‌عنوان استاد و سرپرست آزمایشگاه عصب‌شناسی فعالیت کرد. او از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۸ رئیس دانشگاه راکفلر بود. در دوران ریاست او، چندین مرکز پژوهشی میان‌رشته‌ای ایجاد شد و همکاری‌های گسترده‌ای میان پژوهشگران علوم اعصاب و زیست‌پزشکی شکل گرفت.


وارشل متأهل است و دو دختر دارد.<ref name="نوبل-اطلاعات" />
== همکاری با دیوید هوبل ==


== آغاز مدل‌سازی مولکولی ==
ویزِل در هاروارد با دیوید هوبل همکاری علمی خود را آغاز کرد. این همکاری یکی از اثرگذارترین همکاری‌ها در تاریخ عصب‌شناسی به شمار می‌رود. آنان برای بررسی نحوهٔ پردازش تصویر در مغز، فعالیت سلول‌های عصبی قشر بینایی گربه و میمون را ثبت کردند.


مولکول‌ها از اتم‌هایی تشکیل شده‌اند که با پیوندهای شیمیایی به یکدیگر متصل‌اند. در یک واکنش شیمیایی، برخی پیوندها شکسته و پیوندهای جدید ایجاد می‌شوند. برای توضیح دقیق این فرایند باید حرکت الکترون‌ها و تغییرات انرژی سامانه بررسی شود. این مسئله در مولکول‌های بزرگ، به‌ویژه پروتئین‌ها، بسیار پیچیده است.
روش آن‌ها بر پایهٔ ثبت پیام‌های الکتریکی سلول‌های عصبی بود. پژوهشگران با قرار دادن الکترودهای بسیار ظریف در قشر بینایی، واکنش نورون‌ها را در برابر محرک‌های گوناگون اندازه‌گیری می‌کردند. آن‌ها خطوط، نوارها، نقاط نورانی و حرکت محرک‌ها را در موقعیت‌های مختلف به حیوان نشان می‌دادند و بررسی می‌کردند کدام سلول‌ها فعال می‌شوند.


مکانیک کوانتومی برای محاسبهٔ حرکت الکترون‌ها و توصیف دقیق پیوندهای در حال تغییر مناسب است، اما اجرای آن برای هزاران اتم به توان محاسباتی بسیار زیادی نیاز دارد. در مقابل، مکانیک کلاسیک می‌تواند حرکت اتم‌ها و ساختارهای بزرگ را با سرعت بیشتری شبیه‌سازی کند، اما برای توصیف شکستن و ایجاد پیوندهای شیمیایی کافی نیست.
این آزمایش‌ها نشان دادند که سلول‌های قشر بینایی به همهٔ محرک‌ها به یک شکل پاسخ نمی‌دهند. برخی سلول‌ها به خطوط افقی، برخی به خطوط عمودی و بعضی دیگر به زاویه‌ها یا حرکت در یک جهت مشخص حساس‌تر بودند. این یافته، تصور ساده‌ای را که قشر بینایی تنها تصویر شبکیه را بازتاب می‌دهد، تغییر داد.<ref name="نوبل-بیانیه">[https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/1981/press-release/ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1981، بیانیهٔ مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا]</ref>


پیش از کار وارشل، پژوهشگر ناچار بود میان دقت مکانیک کوانتومی و توانایی مکانیک کلاسیک در مدل‌کردن مولکول‌های بزرگ یکی را انتخاب کند. وارشل، کارپلاس و لوویت در دههٔ ۱۹۷۰ راهی برای استفادهٔ هم‌زمان از هر دو روش ایجاد کردند. در مدل آن‌ها، ناحیه‌ای که واکنش در آن رخ می‌دهد با مکانیک کوانتومی محاسبه می‌شود و محیط پیرامون آن با مکانیک کلاسیک نمایش داده می‌شود.<ref name="نوبل-بیانیه" />
== میدان‌های گیرنده و ستون‌های بینایی ==


== روش QM/MM ==
یکی از مفاهیم مهمی که در پژوهش‌های هوبل و ویزل شکل گرفت، میدان گیرنده است. میدان گیرنده بخشی از میدان دید است که تحریک آن می‌تواند فعالیت یک سلول عصبی خاص را تغییر دهد. هر سلول قشر بینایی ممکن است تنها به محرکی با شکل، جهت، اندازه یا حرکت مشخص واکنش نشان دهد.


این روش که معمولاً QM/MM نامیده می‌شود، مخفف «مکانیک کوانتومی/مکانیک مولکولی» است. در یک شبیه‌سازی آنزیمی، جایگاه فعال آنزیم و مولکولی که در آن دگرگونی شیمیایی رخ می‌دهد در بخش کوانتومی مدل قرار می‌گیرند. سایر بخش‌های پروتئین و حلال اطراف با مدل کلاسیک محاسبه می‌شوند.
آن‌ها همچنین دریافتند که سلول‌های قشر بینایی در ساختارهایی منظم به نام ستون‌های عصبی قرار دارند. سلول‌های یک ستون معمولاً در تحلیل نوع مشابهی از اطلاعات دیداری نقش دارند. ستون‌ها در کنار یکدیگر سازمانی پیچیده می‌سازند که بخش‌های گوناگون تصویر را از نواحی کوچک شبکیه تحلیل می‌کند.


این تقسیم‌بندی دو مزیت دارد. بخش واکنش با دقت کافی بررسی می‌شود و در عین حال، اندازهٔ کل سامانه آن‌قدر بزرگ می‌ماند که محیط واقعی مولکول نیز در محاسبات حضور داشته باشد. محیط پروتئینی می‌تواند بارهای الکتریکی و نیروهایی ایجاد کند که بر سرعت و مسیر واکنش اثر می‌گذارند. QM/MM امکان می‌دهد این اثرها در همان مدلی بررسی شوند که تغییرات پیوندی را نیز محاسبه می‌کند.
این سازمان مرحله‌ای نشان داد که اطلاعات دیداری در مغز به‌صورت سلسله‌مراتبی پردازش می‌شود. سلول‌های اولیه ویژگی‌های ساده‌تر مانند خطوط و تضاد را شناسایی می‌کنند. سپس سلول‌های دیگر اطلاعات حاصل را با هم ترکیب می‌کنند تا الگوهای پیچیده‌تر و در نهایت اشیاء و صحنه‌های دیداری تشخیص داده شوند.


روش‌های چندمقیاسی فقط برای یک نوع واکنش ساخته نشده‌اند. از آن‌ها برای بررسی واکنش‌های آنزیمی، انتقال الکترون و پروتون، جذب نور، تاخوردگی پروتئین‌ها و برهم‌کنش دارو با پروتئین استفاده شده است. دانشگاه کالیفرنیای جنوبی از وارشل به‌عنوان یکی از پیشگامان شبیه‌سازی رایانه‌ای عملکرد مولکول‌های زیستی و توسعهٔ روش QM/MM یاد می‌کند.<ref name="یو‌اس‌سی">[https://viterbi.usc.edu/directory/faculty/Warshel/Arieh Arieh Warshel، دانشگاه کالیفرنیای جنوبی]</ref>
== رشد قشر بینایی ==


== مدل‌سازی آنزیم‌ها ==
بخش مهم دیگر پژوهش ویزل و هوبل به رشد دستگاه بینایی در دوران پس از تولد مربوط بود. آنان نشان دادند که قشر بینایی در ابتدای زندگی برای رشد طبیعی به تحریک دیداری منظم نیاز دارد.


آنزیم‌ها پروتئین‌هایی هستند که سرعت واکنش‌های شیمیایی را افزایش می‌دهند. آن‌ها معمولاً واکنش را در یک جایگاه فعال انجام می‌دهند؛ جایی که شکل مولکول، بارهای الکتریکی و موقعیت اسیدهای آمینه به‌طور هم‌زمان اهمیت دارد. درک دلیل سرعت بالای واکنش‌های آنزیمی از مسائل مهم زیست‌شیمی بود.
در آزمایش‌های آنان، اگر یکی از چشم‌ها در دورهٔ حساس رشد برای چند روز بسته می‌شد، تغییرات ماندگاری در قشر بینایی رخ می‌داد. سلول‌های عصبی مغز در این حالت بیشتر به چشم باز پاسخ می‌دادند و ارتباط‌های مربوط به چشم بسته ضعیف می‌شدند. این پدیده نشان داد که رشد شبکه‌های عصبی تنها به عوامل ژنتیکی وابسته نیست و تجربهٔ دیداری نیز نقش اساسی دارد.<ref name="نوبل-اطلاعات" />


وارشل از مدل‌های رایانه‌ای برای مطالعهٔ سهم نیروهای الکتریکی، حرکت اتم‌ها و تغییرات ساختاری در فعالیت آنزیم‌ها استفاده کرد. این محاسبات به پژوهشگران کمک کرد مسیر واکنش را مرحله‌به‌مرحله بررسی کنند و حالت‌های میانی را که معمولاً به‌طور مستقیم دیده نمی‌شوند، شناسایی کنند.
ویزِل و هوبل دریافتند که تابش نور به‌تنهایی برای رشد طبیعی قشر بینایی کافی نیست. تصویر باید دارای الگو و خطوط مشخص باشد. اگر تصویر روی شبکیه تار، تحریف‌شده یا فاقد ساختار باشد، توانایی مغز برای تحلیل اطلاعات دیداری ممکن است به‌طور کامل رشد نکند.


وارشل و همکارانش همچنین روش «پیوند ظرفیت تجربی» یا EVB را برای مقایسهٔ حالت‌های مختلف یک واکنش توسعه دادند. این روش از داده‌های واکنش‌های ساده‌تر استفاده می‌کند و آن‌ها را برای بررسی واکنش در محیط پیچیدهٔ آنزیم به کار می‌گیرد. به این ترتیب می‌توان اثر محیط پروتئین را بر انرژی واکنش و سد انرژی آن مطالعه کرد.
این یافته‌ها به شکل‌گیری مفهوم دورهٔ حساس در رشد عصبی کمک کرد. دورهٔ حساس زمانی است که تجربه‌های محیطی بیشترین اثر را بر سازمان‌یابی مغز دارند. این مفهوم در چشم‌پزشکی کودکان اهمیت زیادی پیدا کرد و به درک بهتر پیامدهای آب‌مروارید مادرزادی، لوچی و اختلال‌های بینایی در سال‌های نخست زندگی کمک کرد.


== کاربردهای علمی و پزشکی ==
== اهمیت پزشکی و علمی ==


شبیه‌سازی مولکولی امروزه یکی از ابزارهای مهم شیمی، زیست‌شیمی و داروسازی است. پژوهشگر می‌تواند پیش از انجام آزمایش، چگونگی اتصال یک دارو به پروتئین هدف را بررسی کند یا ببیند تغییر یک اسید آمینه چه اثری بر عملکرد آنزیم دارد. این کار جایگزین آزمایش‌های واقعی نمی‌شود، اما به تعیین فرضیه‌های مناسب و کاهش شمار ترکیب‌های نیازمند آزمایش کمک می‌کند.
کار ویزل و هوبل پایه‌ای برای شناخت بیماری‌هایی فراهم کرد که در آن‌ها اطلاعات دیداری به‌درستی در مغز پردازش نمی‌شود. تشخیص و درمان زودهنگام اختلال‌های چشم در کودکان اهمیت دارد، زیرا محرومیت دیداری طولانی می‌تواند تغییرات پایدار در قشر بینایی ایجاد کند.


روش‌های چندمقیاسی در مطالعهٔ فرایندهایی مانند فتوسنتز، انتقال انرژی، واکنش‌های کاتالیزی و عملکرد پروتئین‌های غشایی کاربرد دارند. همچنین برنامه‌های رایانه‌ای مبتنی بر این روش‌ها در طراحی دارو و مطالعهٔ بیماری‌هایی که با تغییر ساختار یا عملکرد پروتئین‌ها ارتباط دارند به کار گرفته می‌شوند.<ref name="یو‌اس‌سی" />
پژوهش‌های آنان همچنین بر علوم شناختی، روان‌شناسی ادراک، هوش مصنوعی و بینایی ماشین اثر گذاشت. مفهوم تحلیل مرحله‌ای تصویر در مغز، الهام‌بخش مدل‌هایی شد که اطلاعات دیداری را از ویژگی‌های ساده به الگوهای پیچیده‌تر پردازش می‌کنند.


اهمیت کار وارشل در این است که مدل‌سازی را از محاسبهٔ مولکول‌های کوچک فراتر برد و آن را برای سامانه‌های زیستی بزرگ و پیچیده قابل استفاده کرد. این پیشرفت به ایجاد پیوند میان شیمی نظری، فیزیک، زیست‌شناسی و علوم رایانه کمک کرد.
دانش امروز نشان می‌دهد که قشر بینایی تنها یک نقشهٔ ثابت از شبکیه نیست. شبکه‌های عصبی در تعامل با تجربه، توجه و دیگر نواحی مغز فعالیت می‌کنند. با این حال، کشف میدان‌های گیرنده و ستون‌های بینایی همچنان یکی از پایه‌های مطالعهٔ سازمان عملکردی مغز است.


== جایزهٔ نوبل شیمی ۲۰۱۳ ==
== فعالیت‌های علمی و حقوق بشری ==


آکادمی سلطنتی علوم سوئد در ۹ اکتبر ۲۰۱۳ اعلام کرد که جایزهٔ نوبل شیمی به مارتین کارپلاس، مایکل لوویت و آریه وارشل تعلق می‌گیرد. جایزه به‌طور مساوی میان سه دانشمند تقسیم شد و انگیزهٔ رسمی آن «برای توسعهٔ مدل‌های چندمقیاسی برای سامانه‌های شیمیایی پیچیده» بود.<ref name="نوبل-بیانیه" />
ویزِل پس از ریاست دانشگاه راکفلر نیز در فعالیت‌های علمی بین‌المللی مشارکت داشت. او از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ دبیرکل برنامهٔ علوم مرزی انسانی بود؛ برنامه‌ای که از پژوهش‌های بنیادی، نوآورانه و میان‌رشته‌ای در علوم زیستی حمایت می‌کند.


بیانیهٔ نوبل توضیح داد که روش این سه دانشمند مانند کنار هم گذاشتن دو نوع فیزیک است. مکانیک کلاسیک برای بخش‌های بزرگ مولکول، محاسبات سریع و قابل اجرا فراهم می‌کند؛ مکانیک کوانتومی نیز برای محل وقوع واکنش و حرکت الکترون‌ها دقت لازم را به دست می‌دهد. رایانه با ترکیب این دو، مسیر واکنش را در سامانه‌هایی شبیه‌سازی می‌کند که بررسی کامل آن‌ها با روش‌های سنتی بسیار دشوار است.
او همچنین رئیس هیئت‌مدیرهٔ آکادمی علوم نیویورک و رئیس کمیتهٔ حقوق بشر آکادمی‌های ملی علوم بود. ویزل از بنیان‌گذاران شبکهٔ بین‌المللی حقوق بشر آکادمی‌ها و انجمن‌های علمی و سازمان علمی اسرائیلی-فلسطینی نیز به شمار می‌رود. دانشگاه راکفلر او را از مدافعان جهانی حقوق بشر معرفی کرده است.<ref name="راکفلر" />


وارشل در سخنرانی نوبل خود دربارهٔ شکل‌گیری مدل‌های محاسباتی، مطالعهٔ واکنش‌های آنزیمی و تلاش برای توضیح سازوکار مولکول‌های زیستی سخن گفت. جایزهٔ نوبل این روش‌ها را به‌عنوان پایهٔ بسیاری از برنامه‌های امروزی برای فهم و پیش‌بینی فرایندهای شیمیایی معرفی کرد.
== جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۱ ==


== افتخارات و آثار ==
مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا در ۹ اکتبر ۱۹۸۱ اعلام کرد که جایزهٔ فیزیولوژی یا پزشکی میان سه پژوهشگر تقسیم می‌شود. راجر اسپری نیمی از جایزه را برای کشف تخصصی‌شدن عملکردی نیم‌کره‌های مغز دریافت کرد و نیمهٔ دیگر به‌طور مشترک به دیوید هوبل و تورستن ویزل تعلق گرفت.<ref name="نوبل-بیانیه" />


وارشل عضو آکادمی ملی علوم ایالات متحده است و جوایز متعددی از جمله مدال تالمن انجمن شیمی آمریکا، جایزهٔ انجمن بیوفیزیک و جایزه‌های علمی در زمینهٔ شیمی نظری دریافت کرده است. او نزدیک به چهارصد مقالهٔ علمی داوری‌شده منتشر کرده و کتاب ''مدل‌سازی رایانه‌ای واکنش‌های شیمیایی در آنزیم‌ها و محلول‌ها'' را نوشته است.<ref name="یو‌اس‌سی" />
جایزهٔ هوبل و ویزل به پژوهش‌هایی تعلق گرفت که نشان داد پیام‌های رسیده از چشم، در لایه‌های گوناگون قشر بینایی به‌صورت مرحله‌ای تحلیل می‌شوند. هر سلول عصبی در این مسیر می‌تواند مسئول تفسیر جزئی خاص از الگوی شبکیه باشد. آنان همچنین نقش تجربهٔ دیداری در رشد اولیهٔ قشر بینایی را روشن کردند.


آثار او به گسترش شیمی محاسباتی کمک کرد و نسل‌های مختلفی از پژوهشگران را با روش‌های شبیه‌سازی مولکولی آشنا ساخت. مدل‌های چندمقیاسی اکنون در بسیاری از آزمایشگاه‌ها به‌عنوان ابزار مکمل آزمایش‌های شیمیایی و زیستی استفاده می‌شوند.
ویزِل در سال ۲۰۰۵ نشان ملی علوم ایالات متحده را نیز دریافت کرد. میراث علمی او در عصب‌شناسی بینایی، چشم‌پزشکی کودکان، علوم شناختی و پژوهش دربارهٔ انعطاف‌پذیری مغز ادامه دارد.


== حمایت از مقاومت ایران ==
== حمایت از مقاومت ایران ==


[[شورای ملی مقاومت ایران]] در ۲۹ اوت ۲۰۲۲ گزارش کرد که ۵۶ [[برندگان جایزهٔ نوبل|برندهٔ جایزهٔ نوبل]] در بیانیه‌ای مشترک از اجلاس ایران آزاد و نقشهٔ راه این شورا برای ایرانی آزاد، دموکراتیک و غیراتمی حمایت کرده‌اند.
نام تورستن ویزل در فهرست امضاکنندگان نامهٔ مشترک ۸۰ برندهٔ نوبل دربارهٔ حمایت از ایران آزاد و دموکراتیک در سال ۲۰۲۴ آمده است. شورای ملی مقاومت ایران در گزارش خود، او را با عنوان «تورستن ویزل، برندهٔ نوبل پزشکی ۱۹۸۱، سوئد» معرفی کرده است.<ref name="شورا-۲۰۲۴">[https://www.ncr-iran.org/en/global-support-statements/in-joint-letter-to-world-leaders-79-nobel-laureates-support-free-and-democratic-iran/ In Joint Letter to World Leaders, 80 Nobel Laureates Support Free and Democratic Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ۵ ژوئیهٔ ۲۰۲۴]</ref>


نام آریه وارشل، با عنوان برندهٔ نوبل شیمی ۲۰۱۳، در فهرست امضاکنندگان منتشرشده در گزارش آمده است. متن بیانیه، بنا بر گزارش شورا، از حق رأی همگانی، انتخابات آزاد، جدایی دین از دولت، برابری جنسیتی و قومی و سیاست خارجی مبتنی بر همزیستی مسالمت‌آمیز حمایت می‌کند.<ref name="شورا-۲۰۲۲">[https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-protests/joint-statement-of-56-nobel-laureates-in-support-of-free-iran-summit-2022/ Joint Statement of 56 Nobel Laureates in Support of Free Iran Summit 2022، شورای ملی مقاومت ایران، ۲۹ اوت ۲۰۲۲]</ref>
در متن این نامه، امضاکنندگان سرکوب مردم ایران و نقض حقوق بشر را محکوم کرده و از خواست مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و جمهوری منتخب حمایت کرده‌اند. آنان همچنین از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی پشتیبانی کرده‌اند؛ طرحی که بر انتخابات آزاد، برابری جنسیتی، دینی و قومی، جدایی دین از دولت، همزیستی مسالمت‌آمیز و ایران غیراتمی تأکید دارد.


همچنین، شورای ملی مقاومت در مارس ۲۰۲۳ گزارش کرد که وارشل یکی از امضاکنندگان [[نامه مشترک ۱۰۲ برنده جایزه نوبل به دبیرکل سازمان ملل متحد|نامهٔ مشترک برندگان نوبل]] در حمایت از خیزش سراسری ایران و خواست مردم برای آزادی و دموکراسی بوده است. در این گزارش، از حمایت امضاکنندگان از [[طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی]] و درخواست اقدام بین‌المللی در برابر سرکوب سخن گفته شده است.<ref name="شورا-۲۰۲۳">[https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-resistance/nobel-laureates-support-irans-uprising-in-joint-letter/ Fifty-one Nobel Laureates Support Iran’s Uprising in Joint Letter، شورای ملی مقاومت ایران، ۲۲ مارس ۲۰۲۳]</ref>
نام ویزل در بیانیهٔ دیگری از برندگان نوبل در مارس ۲۰۲۶ نیز آمده است. این بیانیه، طبق گزارش شورای ملی مقاومت، از نقشهٔ راه دموکراتیک برای ایران حمایت می‌کند و بر حق مردم ایران برای تعیین آیندهٔ کشور از طریق انتخابات آزاد تأکید دارد.<ref name="شورا-۲۰۲۶">[https://www.ncr-iran.org/en/news/iran-resistance/joint-statement-by-57-nobel-laureates-endorses-democratic-roadmap-for-iran/ Joint Statement by 57 Nobel Laureates Endorses Democratic Roadmap for Iran، شورای ملی مقاومت ایران، ۲۲ مارس ۲۰۲۶]</ref>


== منابع ==
== منابع ==
<references />
<references />

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۱ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۲۵

تورستن ویزل
متولد۳ ژوئن ۱۹۲۴
محل زندگینیویورک، ایالات متحده
ملیتسوئدی-آمریکایی
جوایزجایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۱؛ نشان ملی علوم


مقاله درحال ویرایش است

تورستن نیلس ویزل (Torsten N. Wiesel؛ زادهٔ ۳ ژوئن ۱۹۲۴) پزشک و عصب‌شناس سوئدی-آمریکایی است که به‌خاطر پژوهش‌هایش دربارهٔ چگونگی دریافت، سازمان‌دهی و پردازش اطلاعات دیداری در مغز شناخته می‌شود. او در سال ۱۹۸۱، به‌طور مشترک با دیوید هوبل، نیمی از جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی را دریافت کرد. نیمهٔ دیگر جایزه به راجر اسپری تعلق گرفت. انگیزهٔ رسمی جایزه برای هوبل و ویزل «به‌خاطر کشف‌هایشان دربارهٔ پردازش اطلاعات در دستگاه بینایی» اعلام شد.[۱]

پژوهش‌های ویزل و هوبل نشان داد که قشر بینایی مغز تصویر را به‌صورت یک تصویر خام و یکپارچه دریافت نمی‌کند. سلول‌های عصبی مختلف، اجزای مشخصی مانند تضادهای روشنایی، خطوط، جهت‌ها و حرکت را تحلیل می‌کنند. سپس این اطلاعات در مسیرهای عصبی به شکل پیچیده‌تری ترکیب می‌شوند و تجربهٔ دیداری را می‌سازند.

زندگی و تحصیلات

تورستن ویزل در اوپسالای سوئد متولد شد. او در مؤسسهٔ کارولینسکا در استکهلم پزشکی خواند و در سال ۱۹۵۴ مدرک پزشکی خود را دریافت کرد. ویزل پس از پایان تحصیل در بخش فیزیولوژی کارولینسکا تدریس کرد و در واحد روان‌پزشکی کودکان بیمارستان کارولینسکا نیز فعالیت داشت.[۲]

در سال ۱۹۵۵ برای گذراندن دوره‌ای در چشم‌پزشکی به دانشکدهٔ پزشکی دانشگاه جانز هاپکینز در ایالات متحده رفت. او در سال ۱۹۵۸ به مقام استادیاری رسید. یک سال بعد، ویزل به دانشکدهٔ پزشکی هاروارد پیوست و در سال ۱۹۶۸ استاد بخش تازه‌تأسیس عصب‌شناسی شد. او از سال ۱۹۷۳ ریاست این بخش را بر عهده داشت.[۲]

ویزِل در سال ۱۹۸۳ به دانشگاه راکفلر رفت و به‌عنوان استاد و سرپرست آزمایشگاه عصب‌شناسی فعالیت کرد. او از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۸ رئیس دانشگاه راکفلر بود. در دوران ریاست او، چندین مرکز پژوهشی میان‌رشته‌ای ایجاد شد و همکاری‌های گسترده‌ای میان پژوهشگران علوم اعصاب و زیست‌پزشکی شکل گرفت.

همکاری با دیوید هوبل

ویزِل در هاروارد با دیوید هوبل همکاری علمی خود را آغاز کرد. این همکاری یکی از اثرگذارترین همکاری‌ها در تاریخ عصب‌شناسی به شمار می‌رود. آنان برای بررسی نحوهٔ پردازش تصویر در مغز، فعالیت سلول‌های عصبی قشر بینایی گربه و میمون را ثبت کردند.

روش آن‌ها بر پایهٔ ثبت پیام‌های الکتریکی سلول‌های عصبی بود. پژوهشگران با قرار دادن الکترودهای بسیار ظریف در قشر بینایی، واکنش نورون‌ها را در برابر محرک‌های گوناگون اندازه‌گیری می‌کردند. آن‌ها خطوط، نوارها، نقاط نورانی و حرکت محرک‌ها را در موقعیت‌های مختلف به حیوان نشان می‌دادند و بررسی می‌کردند کدام سلول‌ها فعال می‌شوند.

این آزمایش‌ها نشان دادند که سلول‌های قشر بینایی به همهٔ محرک‌ها به یک شکل پاسخ نمی‌دهند. برخی سلول‌ها به خطوط افقی، برخی به خطوط عمودی و بعضی دیگر به زاویه‌ها یا حرکت در یک جهت مشخص حساس‌تر بودند. این یافته، تصور ساده‌ای را که قشر بینایی تنها تصویر شبکیه را بازتاب می‌دهد، تغییر داد.[۳]

میدان‌های گیرنده و ستون‌های بینایی

یکی از مفاهیم مهمی که در پژوهش‌های هوبل و ویزل شکل گرفت، میدان گیرنده است. میدان گیرنده بخشی از میدان دید است که تحریک آن می‌تواند فعالیت یک سلول عصبی خاص را تغییر دهد. هر سلول قشر بینایی ممکن است تنها به محرکی با شکل، جهت، اندازه یا حرکت مشخص واکنش نشان دهد.

آن‌ها همچنین دریافتند که سلول‌های قشر بینایی در ساختارهایی منظم به نام ستون‌های عصبی قرار دارند. سلول‌های یک ستون معمولاً در تحلیل نوع مشابهی از اطلاعات دیداری نقش دارند. ستون‌ها در کنار یکدیگر سازمانی پیچیده می‌سازند که بخش‌های گوناگون تصویر را از نواحی کوچک شبکیه تحلیل می‌کند.

این سازمان مرحله‌ای نشان داد که اطلاعات دیداری در مغز به‌صورت سلسله‌مراتبی پردازش می‌شود. سلول‌های اولیه ویژگی‌های ساده‌تر مانند خطوط و تضاد را شناسایی می‌کنند. سپس سلول‌های دیگر اطلاعات حاصل را با هم ترکیب می‌کنند تا الگوهای پیچیده‌تر و در نهایت اشیاء و صحنه‌های دیداری تشخیص داده شوند.

رشد قشر بینایی

بخش مهم دیگر پژوهش ویزل و هوبل به رشد دستگاه بینایی در دوران پس از تولد مربوط بود. آنان نشان دادند که قشر بینایی در ابتدای زندگی برای رشد طبیعی به تحریک دیداری منظم نیاز دارد.

در آزمایش‌های آنان، اگر یکی از چشم‌ها در دورهٔ حساس رشد برای چند روز بسته می‌شد، تغییرات ماندگاری در قشر بینایی رخ می‌داد. سلول‌های عصبی مغز در این حالت بیشتر به چشم باز پاسخ می‌دادند و ارتباط‌های مربوط به چشم بسته ضعیف می‌شدند. این پدیده نشان داد که رشد شبکه‌های عصبی تنها به عوامل ژنتیکی وابسته نیست و تجربهٔ دیداری نیز نقش اساسی دارد.[۱]

ویزِل و هوبل دریافتند که تابش نور به‌تنهایی برای رشد طبیعی قشر بینایی کافی نیست. تصویر باید دارای الگو و خطوط مشخص باشد. اگر تصویر روی شبکیه تار، تحریف‌شده یا فاقد ساختار باشد، توانایی مغز برای تحلیل اطلاعات دیداری ممکن است به‌طور کامل رشد نکند.

این یافته‌ها به شکل‌گیری مفهوم دورهٔ حساس در رشد عصبی کمک کرد. دورهٔ حساس زمانی است که تجربه‌های محیطی بیشترین اثر را بر سازمان‌یابی مغز دارند. این مفهوم در چشم‌پزشکی کودکان اهمیت زیادی پیدا کرد و به درک بهتر پیامدهای آب‌مروارید مادرزادی، لوچی و اختلال‌های بینایی در سال‌های نخست زندگی کمک کرد.

اهمیت پزشکی و علمی

کار ویزل و هوبل پایه‌ای برای شناخت بیماری‌هایی فراهم کرد که در آن‌ها اطلاعات دیداری به‌درستی در مغز پردازش نمی‌شود. تشخیص و درمان زودهنگام اختلال‌های چشم در کودکان اهمیت دارد، زیرا محرومیت دیداری طولانی می‌تواند تغییرات پایدار در قشر بینایی ایجاد کند.

پژوهش‌های آنان همچنین بر علوم شناختی، روان‌شناسی ادراک، هوش مصنوعی و بینایی ماشین اثر گذاشت. مفهوم تحلیل مرحله‌ای تصویر در مغز، الهام‌بخش مدل‌هایی شد که اطلاعات دیداری را از ویژگی‌های ساده به الگوهای پیچیده‌تر پردازش می‌کنند.

دانش امروز نشان می‌دهد که قشر بینایی تنها یک نقشهٔ ثابت از شبکیه نیست. شبکه‌های عصبی در تعامل با تجربه، توجه و دیگر نواحی مغز فعالیت می‌کنند. با این حال، کشف میدان‌های گیرنده و ستون‌های بینایی همچنان یکی از پایه‌های مطالعهٔ سازمان عملکردی مغز است.

فعالیت‌های علمی و حقوق بشری

ویزِل پس از ریاست دانشگاه راکفلر نیز در فعالیت‌های علمی بین‌المللی مشارکت داشت. او از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۹ دبیرکل برنامهٔ علوم مرزی انسانی بود؛ برنامه‌ای که از پژوهش‌های بنیادی، نوآورانه و میان‌رشته‌ای در علوم زیستی حمایت می‌کند.

او همچنین رئیس هیئت‌مدیرهٔ آکادمی علوم نیویورک و رئیس کمیتهٔ حقوق بشر آکادمی‌های ملی علوم بود. ویزل از بنیان‌گذاران شبکهٔ بین‌المللی حقوق بشر آکادمی‌ها و انجمن‌های علمی و سازمان علمی اسرائیلی-فلسطینی نیز به شمار می‌رود. دانشگاه راکفلر او را از مدافعان جهانی حقوق بشر معرفی کرده است.[۲]

جایزهٔ نوبل فیزیولوژی یا پزشکی ۱۹۸۱

مجمع نوبل مؤسسهٔ کارولینسکا در ۹ اکتبر ۱۹۸۱ اعلام کرد که جایزهٔ فیزیولوژی یا پزشکی میان سه پژوهشگر تقسیم می‌شود. راجر اسپری نیمی از جایزه را برای کشف تخصصی‌شدن عملکردی نیم‌کره‌های مغز دریافت کرد و نیمهٔ دیگر به‌طور مشترک به دیوید هوبل و تورستن ویزل تعلق گرفت.[۳]

جایزهٔ هوبل و ویزل به پژوهش‌هایی تعلق گرفت که نشان داد پیام‌های رسیده از چشم، در لایه‌های گوناگون قشر بینایی به‌صورت مرحله‌ای تحلیل می‌شوند. هر سلول عصبی در این مسیر می‌تواند مسئول تفسیر جزئی خاص از الگوی شبکیه باشد. آنان همچنین نقش تجربهٔ دیداری در رشد اولیهٔ قشر بینایی را روشن کردند.

ویزِل در سال ۲۰۰۵ نشان ملی علوم ایالات متحده را نیز دریافت کرد. میراث علمی او در عصب‌شناسی بینایی، چشم‌پزشکی کودکان، علوم شناختی و پژوهش دربارهٔ انعطاف‌پذیری مغز ادامه دارد.

حمایت از مقاومت ایران

نام تورستن ویزل در فهرست امضاکنندگان نامهٔ مشترک ۸۰ برندهٔ نوبل دربارهٔ حمایت از ایران آزاد و دموکراتیک در سال ۲۰۲۴ آمده است. شورای ملی مقاومت ایران در گزارش خود، او را با عنوان «تورستن ویزل، برندهٔ نوبل پزشکی ۱۹۸۱، سوئد» معرفی کرده است.[۴]

در متن این نامه، امضاکنندگان سرکوب مردم ایران و نقض حقوق بشر را محکوم کرده و از خواست مردم ایران برای آزادی، دموکراسی و جمهوری منتخب حمایت کرده‌اند. آنان همچنین از طرح ده‌ماده‌ای مریم رجوی پشتیبانی کرده‌اند؛ طرحی که بر انتخابات آزاد، برابری جنسیتی، دینی و قومی، جدایی دین از دولت، همزیستی مسالمت‌آمیز و ایران غیراتمی تأکید دارد.

نام ویزل در بیانیهٔ دیگری از برندگان نوبل در مارس ۲۰۲۶ نیز آمده است. این بیانیه، طبق گزارش شورای ملی مقاومت، از نقشهٔ راه دموکراتیک برای ایران حمایت می‌کند و بر حق مردم ایران برای تعیین آیندهٔ کشور از طریق انتخابات آزاد تأکید دارد.[۵]

منابع