درگاه:اصلی/نوشتارهای برگزیده: تفاوت میان نسخه‌ها

از ایران پدیا
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Khosro (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Khosro (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۵: خط ۵:
<!-- نوشتار 1 -->
<!-- نوشتار 1 -->
   <div class="box-content">
   <div class="box-content">
<div>[[پرونده:معصومه عضدانلو ۲.jpg|جایگزین=معصومه عضدانلو|بندانگشتی|200x200پیکسل|معصومه عضدانلو]]</div>
<div>[[پرونده:سهرا24.JPG|جایگزین=هراب سپهری|بندانگشتی|225x225پیکسل|هراب سپهری]]</div>
   <div>
   <div>
'''معصومه عضدانلو،''' ( زاده‌ی ۱۳۳۸، تهران - درگذشته ۷ مهر ۱۳۶۱، [['''زندان اوین''']]) در خانواده‌ای متوسط و سیاسی به دنیا آمد. معصومه عضدانلو خواهر کوچکتر [[مریم رجوی|'''مریم رجوی (عضدانلو)''']] است. او از سال اول دبیرستان با مطالعه کتاب‌های مختلف با مسائل سیاسی – اجتماعی آشنا شد و از همان زمان فعالیت‌های سیاسی خود را آغاز کرد. برادرش محمود عضدانلو که عضو [[سازمان مجاهدین خلق ایران]] بود در سال ۱۳۵۲ دستگیر شد.
'''سهراب سپهری'''، (زاده ۱۴ مهرماه ۱۳۰۷، کاشان – درگذشته ۱ اردیبهشت ۱۳۵۹، تهران) شاعر، نقاش و نویسنده‌ی نامدار ایرانی است. وی فارغ‌التحصیل لیسانس ادبیات از دانشگاه تهران بود. سهراب سپهری در سال ۱۳۳۲، از دانشکده هنرهای زیبا فارغ‌التحصیل شد؛ و نشان درجه اول علمی را دریافت کرد. پدر و مادر سهراب سپهری اهل شعر و ادب بودند و سهراب در چنین فضایی رشد کرد. سهراب سپهری از دوران کودکی به شعر علاقه‌مند شد و گاهی شعرهایی زمزمه می‌کرد.  
 
معصومه عضدانلو در آن زمان نوجوان بود. او درملاقات با زندانیان و هنگام شرکت در جلسات خانواده‌های زندانیان سیاسی، با سازمان مجاهدین خلق آشنا شد. معصومه عضدانلو در در سال ۱۳۵۶، در دانشگاه علم و صنعت تهران در رشته مهندسی به تحصیل پرداخت و در [[جنبش دانشجویی]] فعالیت داشت. معصومه عضدانلو بعد از پیروزی [[انقلاب ضد سلطنتی|'''انقلاب ضدسلطنتی''']] در بخش دانشجویی سازمان مجاهدین خلق بود.
 
در روز سیزده فروردین ۱۳۶۱، [[سپاه پاسداران انقلاب اسلامی|'''سپاه پاسداران''']] جمهوری اسلامی به محل زندگی او و همسرش (مسعود ایزدخواه) حمله کردند. در جریان این حمله همسر معصومه عضدانلو جان باخت و خود او در حالی که بار‌دار بود، مورد اصابت ۴ گلوله قرار گرفت و در حالت بیهوشی دستگیر شد. معصومه عضدانلو سرانجام پس از تحمل [['''شکنجه''']]های بسیار، در ۷ مهر سال ۱۳۶۱، در [[زندان اوین]] تیر باران شد.
 
[[معصومه عضدانلو|بیشتر بخوانید...]]
 
 
 


او مدتی در اداره کل اطلاعات وزارت کشاورزی در سال ۱۳۳۷با سمت سرپرست سازمان سمعی و بصری، مشغول به کار شد. سهراب سپهری از مهرماه ۱۳۴۰، به تدریس در هنرکده هنرهای تزیینی تهران پرداخت. سهراب بارها به کشورهای ژاپن، ایتالیا، فرانسه، آمریکا، هندوستان، و بسیاری دیگر از کشورها سفر کرد. سفرهای وی در واقع سیر و سلوک عرفانی بود. این بینش ویژه سهراب سپهری از سفر، به ویژه سفر به کشورهای شرق آسیا و آشناییش با ادیان هند و بودایی، اشعار او را تحت تأثیر قرار داد. سهراب در این دوره به عنوان شاعری صاحب سبک، از محبوبیت فراوانی برخوردار شد.


سهراب سپهری در سال ۱۳۳۰، نخستین مجموعه‌ی شعر خود را به نام مرگ رنگ منتشر کرد. اشعار او به زبان‌های انگلیسی، ایتالیایی، فرانسوی و اسپانیایی ترجمه شده است. آثار به جا مانده از سهراب سپهری مجموعاً هشت‌ کتاب است که معروف‌ترین شعر او صدای پای آب و مسافر است. سهراب سپهری در سال ۱۳۵۸، به بیماری سرطان خون مبتلا شد؛ و در همان سال برای درمان عازم انگلستان شد، اما دیگر بیماری وی علاجی نداشت؛ و ناکام از درمان به تهران بازگشت. سهراب سپهری سرانجام در غروب اول اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۵۹، در بیمارستان پارس تهران به علت سرطان خون درگذشت.


[[هراب سپهریانلو|بیشتر بخوانید...]]




خط ۲۵: خط ۱۹:
<!-- نوشتار ۲ -->
<!-- نوشتار ۲ -->
  <div class="box-content">
  <div class="box-content">
<div>[[پرونده:احمد کسروی.JPG|جایگزین=احمد کسروی|بندانگشتی|235x235پیکسل|احمد کسروی]]</div>
<div>[[پرونده:فریدون فروغی ۵.JPG|جایگزین=فریدون فروغی|بندانگشتی|185x185پیکسل|فریدون فروغی]]</div>
   <div>
   <div>
'''احمد کسروی،''' (زاده‌ی ۸ مهر ۱۲۶۹ در تبریز – درگذشته‌ی ۲۰ اسفند ۱۳۲۴ در تهران) با نام اصلی سید احمد حکم آبادی، تاریخ‌نگار، زبان‌شناس، پژوهشگر، حقوق‌دان و اندیشمند ایرانی بود. احمد کسروی در رشته‌ی حقوق در دانشگاه تهران تدریس می‌کرد و همچنین در  اوقات دیگر به وکالت می‌پرداخت. تا زمانی که در سال ۱۹۴۶ ترور شد، تا حدودی از طریق وکالت خصوصی دعاوی در تهران و نیز تا حدودی به عنوان استاد حقوق در دانشکده حقوق تهران روزگار می‌گذراند.
'''فریدون فروغی'''، (زاده ۹ بهمن سال ۱۳۲۹، تهران - درگذشته ۱۳ مهرماه سال ۱۳۸۰، تهران) خواننده و نوازنده (گیتار، پیانو، درامز، تار) موسیقی پاپ ایرانی بود. فریدون فروغی در سال ۱۳۳۵، در ۶ سالگی وارد دبستان شد و در سال ۱۳۴۷، مدرک دیپلم علوم طبیعی را گرفت. فریدون فروغی در سال ۱۳۴۵، در سن ۱۶سالگی، با همراهی گروهی از نوازندگان، کار موسیقی را با جدیت آغاز کرد.
فریدون فروغی با دو ترانه‌ی ''آدمک'' و ''پروانه‌ی من''، به شهرت رسید. وی در سال ۱۳۵۴، به خاطر اجرای ترانه‌ی ''سال قحطی'' از طرف [[محمدرضا پهلوی|'''حکومت سلطنتی''']] به مدت ۲ سال ممنوع از کار شد. فریدون فروغی درسال ۱۳۵۹، ترانه‌ی ''یار دبستانی'' را برای فیلم  ''از فریاد تا ترو''ر به کارگردانی منصور تهرانی اجرا کرد. این ترانه در تیتراژ فیلم استفاده شد اما از آن حذف گردید زیرا جمهوری اسلامی نیز مانند حکومت قبل وی را ممنوع از کار نمود.  او همچنین در دهه‌ی ۶۰ دوبار به زندان افتاد.  


کسروی به طور عام یک عنصر مترقی و ضد بنیادگرایی و عقب ماندگی فکری بود. وی نه یک ضددین بلکه یک ضدخرافه بود. احمد کسروی منتقد شرایط زندگی و آداب اجتماعی بی‌دلیلی بودکه به اعتقاد وی مردم را در فقر و عقب‌ماندگی نگاه داشته بود.
فریدون فروغی با وجود صدای بسیار سحرانگیز و پرطرفدار، تا پایان عمر در ایران منزوی بود و اجازه فعالیت هنری نداشت. او سرانجام  در روز جمعه، ۱۳ مهرماه ۱۳۸۰، در منزلش در تهران پارس درگذشت. پیکر او را در روستای قرقرک اشتهارد کرج، در کنار برکه‌ای کوچک به خاک سپردند.


او همچنی به برخی از اعتقادات مذهبی انتقاد می‌کرد و فرهنگ تشیع و بهائیت را زیر سؤال می‌برد. احمد کسروی همچنین منتقد شاعرانی چون خیام، حافظ و سعدی بود.  
[[فریدون فروغی|بیشتر بخوانید...]]


احمد کسروی در حوزه‌های مختلفی هم‌چون تاریخ، زبان‌شناسی، ادبیات، علوم دینی، روزنامه‌نگاری، وکالت، قضاوت و سیاست فعالیت داشت. وی بنیان‌گذار جنبشی سیاسی-اجتماعی با هدف ساختن یک «هویت ایرانیِ سکولار» در جامعه‌ی ایران، موسوم به جنبش «پاک‌دینی» بود که در دوره‌ای از حکومت پهلوی شکل گرفت.


آثار احمد کسروی بالغ بر ۷۰ جلد کتاب به زبان‌های فارسی و عربی است. از مهم‌ترین آثار کسروی می‌توان به دو کتاب ''تاریخ مشروطه ایران'' و ''تاریخ هجده ساله آذربایجان'' اشاره کرد که از مهم‌ترین آثار مربوط به تاریخ جنبش مشروطه‌خواهی ایران می‌باشند و تا به امروز مرجع اصلی محققان درباره‌ی جنبش مشروطیت ایران بوده‌است. وی در کتاب ''آذری یا زبان باستان آذربایجان''، برای نخستین‌بار این نظریّه را مطرح کرد که زبان تاریخی منطقهٔ آذربایجان پیش از رایج‌شدن زبان ترکی آذربایجانی که مورخان از آن به نام «آذری» یاد کرده‌اند، زبانی از خانوادهٔ زبان‌های ایرانی بوده‌است. این نظریه امروز در میان دانشمندان به‌طور عام پذیرفته شده‌است.
احمد کسروی در ۲۰ اسفند ۱۳۲۴ و در سن ۵۵ سالگی، در اتاق بازپرسی ساختمان کاخ دادگستری تهران به ضرب «گلوله و ۲۷ ضربه چاقو» توسط افراد گروه «فدائیان اسلام»، ترور شد.
[[احمد کسروی|بیشتر بخوانید...]]




خط ۴۴: خط ۳۴:
  <div>
  <div>


<!-- نوشتار 3 -->
  <div class="box-content">
<div>[[پرونده:لسان الغیب.JPG|جایگزین=حافظ|بندانگشتی|162x162پیکسل|حافظ]]</div>
  <div>
'''حافظ شیرازی'''، با نام اصلی خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین محمد، (متولد ۷۲۷ قمری – وفات۷۹۲ قمری) نام پدرش بهاء‌الدین محمد اهل اصفهان بود که برای گریز از حمله مغول به شیراز مهاجرت نمود.


حافظ در خانواده‌ای از نظر مالی در حد متوسط جامعه زمان خویش متولد شد. پدرش بازرگان بود که در دوره سلطنت اتابکان فارس از اصفهان به شیراز مهاجرت کرد، و مادرش نیز اهل کازرون بود، مسکن حافظ، در محله «شیادان» شیراز بود که این محله با محله‌ی «مورستان» درزمان کریم‌خان زند، یکی شد و مجاور «درب شاهزاده» قراردارد.


حافظ پدرش را در کودکی از دست داد و زندگی سختی را با مادرش طی کرد. در نوجوانی قرآن را با چهارده روایت آن از بر کرد و ازهمین رو به حافظ ملقب گشت.


<!-- نوشتار 3 -->
حافظ تا سن بیست سالگی به تحصیل علوم رایج پرداخت . او سرآمد سبک عراقی در شعر پارسی است. تخلص او حافظ و ملقب به لسان‌الغیب، شمس‌‏الدین، لسان‌العرفا، ناظم‌الاولیا، خواجه عرفان، خواجه شیراز، و ... بود.
  <div class="box-content">
<div>[[پرونده:محمدتقی پسیان در جوانی.jpg|جایگزین=محمدتقی پسیان|بندانگشتی|170x170پیکسل|محمدتقی پسیان]]</div>
  <div>
'''محمدتقی پسیان'''، (زاده ۱۲۷۱ خورشیدی، تبریز - مقتول در ۱۱ مهر ۱۳۰۰ خورشیدی، قوچان) یا محمدتقی‌خان پسیان یا کلنل (سرهنگ) محمدتقی‌خان پسیان افسر میهن‌پرست و از نظامیان اواخر دورهٔ قاجاریه و فرمانده قیام ۱۳۰۰ خورشیدی در خراسان بود.  


او نخستین ایرانی بود که موفق به طی دوره خلبانی و پرواز با هواپیما شده بود. کلنل پسیان سرانجام علیه ظلم و ستم حاکمان به پاخاست و با استفاده از محبوبیتی که داشت یک قیام منطقه‌ای را شکل داد.  
حافظ قریب چهل سال در حوزه درس استادان آن زمان: «قوام‌الدین عبدالله» ، «مولانا بهاء‌الدین عبدالصمد بحرآبادی»، «میرسید شریف علامه گرگانی»، «مولانا شمس‌الدین عبدالله» و «قاضی عضدالدین عیجی»، حضور یافت و به همین سبب، دراغلب دانش‌های زمان خود تسلط پیدا کرد.


بسیاری برای سرکوب کلنل پسیان راهی خراسان شدند اما نتوانستند قیام وی را شکست دهند. [['''قوام‌السلطنه''']] با یاری رضاخان و تحریک اقوام حواشی خراسان توانستند او را وارد جنگ‌های متعدد کنند. سرانجام کلنل محمد تقی‌خان پسیان در روز نهم مهر ۱۳۰۰ در جریان نبرد کشته شد و سرش را از بدنش جدا کردند.


[[محمدتقی‌ پسیان|بیشتر بخوانید...]]
[[حافظ|بیشتر بخوانید...]]


  <div>
  <div>

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۱۴

نوشتارهای جدید هفته
هراب سپهری
هراب سپهری

سهراب سپهری، (زاده ۱۴ مهرماه ۱۳۰۷، کاشان – درگذشته ۱ اردیبهشت ۱۳۵۹، تهران) شاعر، نقاش و نویسنده‌ی نامدار ایرانی است. وی فارغ‌التحصیل لیسانس ادبیات از دانشگاه تهران بود. سهراب سپهری در سال ۱۳۳۲، از دانشکده هنرهای زیبا فارغ‌التحصیل شد؛ و نشان درجه اول علمی را دریافت کرد. پدر و مادر سهراب سپهری اهل شعر و ادب بودند و سهراب در چنین فضایی رشد کرد. سهراب سپهری از دوران کودکی به شعر علاقه‌مند شد و گاهی شعرهایی زمزمه می‌کرد.

او مدتی در اداره کل اطلاعات وزارت کشاورزی در سال ۱۳۳۷با سمت سرپرست سازمان سمعی و بصری، مشغول به کار شد. سهراب سپهری از مهرماه ۱۳۴۰، به تدریس در هنرکده هنرهای تزیینی تهران پرداخت. سهراب بارها به کشورهای ژاپن، ایتالیا، فرانسه، آمریکا، هندوستان، و بسیاری دیگر از کشورها سفر کرد. سفرهای وی در واقع سیر و سلوک عرفانی بود. این بینش ویژه سهراب سپهری از سفر، به ویژه سفر به کشورهای شرق آسیا و آشناییش با ادیان هند و بودایی، اشعار او را تحت تأثیر قرار داد. سهراب در این دوره به عنوان شاعری صاحب سبک، از محبوبیت فراوانی برخوردار شد.

سهراب سپهری در سال ۱۳۳۰، نخستین مجموعه‌ی شعر خود را به نام مرگ رنگ منتشر کرد. اشعار او به زبان‌های انگلیسی، ایتالیایی، فرانسوی و اسپانیایی ترجمه شده است. آثار به جا مانده از سهراب سپهری مجموعاً هشت‌ کتاب است که معروف‌ترین شعر او صدای پای آب و مسافر است. سهراب سپهری در سال ۱۳۵۸، به بیماری سرطان خون مبتلا شد؛ و در همان سال برای درمان عازم انگلستان شد، اما دیگر بیماری وی علاجی نداشت؛ و ناکام از درمان به تهران بازگشت. سهراب سپهری سرانجام در غروب اول اردیبهشت‌ماه سال ۱۳۵۹، در بیمارستان پارس تهران به علت سرطان خون درگذشت.

بیشتر بخوانید...


فریدون فروغی
فریدون فروغی

فریدون فروغی، (زاده ۹ بهمن سال ۱۳۲۹، تهران - درگذشته ۱۳ مهرماه سال ۱۳۸۰، تهران) خواننده و نوازنده (گیتار، پیانو، درامز، تار) موسیقی پاپ ایرانی بود. فریدون فروغی در سال ۱۳۳۵، در ۶ سالگی وارد دبستان شد و در سال ۱۳۴۷، مدرک دیپلم علوم طبیعی را گرفت. فریدون فروغی در سال ۱۳۴۵، در سن ۱۶سالگی، با همراهی گروهی از نوازندگان، کار موسیقی را با جدیت آغاز کرد. فریدون فروغی با دو ترانه‌ی آدمک و پروانه‌ی من، به شهرت رسید. وی در سال ۱۳۵۴، به خاطر اجرای ترانه‌ی سال قحطی از طرف حکومت سلطنتی به مدت ۲ سال ممنوع از کار شد. فریدون فروغی درسال ۱۳۵۹، ترانه‌ی یار دبستانی را برای فیلم از فریاد تا ترور به کارگردانی منصور تهرانی اجرا کرد. این ترانه در تیتراژ فیلم استفاده شد اما از آن حذف گردید زیرا جمهوری اسلامی نیز مانند حکومت قبل وی را ممنوع از کار نمود. او همچنین در دهه‌ی ۶۰ دوبار به زندان افتاد.

فریدون فروغی با وجود صدای بسیار سحرانگیز و پرطرفدار، تا پایان عمر در ایران منزوی بود و اجازه فعالیت هنری نداشت. او سرانجام در روز جمعه، ۱۳ مهرماه ۱۳۸۰، در منزلش در تهران پارس درگذشت. پیکر او را در روستای قرقرک اشتهارد کرج، در کنار برکه‌ای کوچک به خاک سپردند.

بیشتر بخوانید...



حافظ
حافظ

حافظ شیرازی، با نام اصلی خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین محمد، (متولد ۷۲۷ قمری – وفات۷۹۲ قمری) نام پدرش بهاء‌الدین محمد اهل اصفهان بود که برای گریز از حمله مغول به شیراز مهاجرت نمود.

حافظ در خانواده‌ای از نظر مالی در حد متوسط جامعه زمان خویش متولد شد. پدرش بازرگان بود که در دوره سلطنت اتابکان فارس از اصفهان به شیراز مهاجرت کرد، و مادرش نیز اهل کازرون بود، مسکن حافظ، در محله «شیادان» شیراز بود که این محله با محله‌ی «مورستان» درزمان کریم‌خان زند، یکی شد و مجاور «درب شاهزاده» قراردارد.

حافظ پدرش را در کودکی از دست داد و زندگی سختی را با مادرش طی کرد. در نوجوانی قرآن را با چهارده روایت آن از بر کرد و ازهمین رو به حافظ ملقب گشت.

حافظ تا سن بیست سالگی به تحصیل علوم رایج پرداخت . او سرآمد سبک عراقی در شعر پارسی است. تخلص او حافظ و ملقب به لسان‌الغیب، شمس‌‏الدین، لسان‌العرفا، ناظم‌الاولیا، خواجه عرفان، خواجه شیراز، و ... بود.

حافظ قریب چهل سال در حوزه درس استادان آن زمان: «قوام‌الدین عبدالله» ، «مولانا بهاء‌الدین عبدالصمد بحرآبادی»، «میرسید شریف علامه گرگانی»، «مولانا شمس‌الدین عبدالله» و «قاضی عضدالدین عیجی»، حضور یافت و به همین سبب، دراغلب دانش‌های زمان خود تسلط پیدا کرد.


بیشتر بخوانید...