|
|
| (۹ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{Infobox settlement
| |
| | name = استان قزوین
| |
| | other_name = دروازه تاریخ ایران — پایتخت صفویه
| |
| | image_skyline = کاخ چهلستون - قزوین.jpg
| |
| | image_caption = استان قزوین -کاخ چهلستون
| |
| | pushpin_map = Iran
| |
| | map_caption = موقعیت استان قزوین در نقشه ایران
| |
| | subdivision_type = کشور
| |
| | subdivision_name = ایران
| |
| | seat_type = مرکز استان
| |
| | seat = قزوین
| |
| | blank_name = مساحت
| |
| | blank_info = ۱۵٬۵۶۷ کیلومتر مربع
| |
| | blank1_name = جمعیت (۱۴۰۰)
| |
| | blank1_info = حدود ۱٫۲ میلیون نفر
| |
| | blank2_name = تعداد شهرستان
| |
| | blank2_info = ۶ (قزوین، تاکستان، البرز، بوئینزهرا، آبیک، آوج)
| |
| | blank3_name = زبانها
| |
| | blank3_info = فارسی (گویش قزوینی)، تاتی، دیلمی
| |
| | blank4_name = آب و هوا
| |
| | blank4_info = معتدل نیمهخشک (دشت) تا سرد کوهستانی (ارتفاعات البرز)
| |
| | blank5_name = قدمت تاریخی
| |
| | blank5_info = بیش از ۴٬۰۰۰ سال
| |
| | blank6_name = پایتختی
| |
| | blank6_info = پایتخت صفویه از ۱۵۵۵ تا ۱۵۹۸ میلادی (شاهطهماسب تا شاهعباس)
| |
| | blank_name_sec1 = شمال
| |
| | blank_info_sec1 = استان گیلان
| |
| | blank1_name_sec1 = جنوب
| |
| | blank1_info_sec1 = استان همدان و مرکزی
| |
| | blank2_name_sec1 = شرق
| |
| | blank2_info_sec1 = استان البرز و تهران
| |
| | blank3_name_sec1 = غرب
| |
| | blank3_info_sec1 = استان زنجان
| |
| | blank_name_sec2 = قلعه الموت — حسن صباح
| |
| | blank_info_sec2 = مقر حسن صباح بنیانگذار اسماعیلیه نزاری (حشاشین) از ۱۰۹۰ تا حمله مغول — شهرت جهانی در ادبیات و بازی Assassin's Creed
| |
| | blank1_name_sec2 = مسجد جامع قزوین
| |
| | blank1_info_sec2 = از کهنترین مساجد ایران — بخشهایی از قرن دوم هجری — شبستان ستوندار شاهکار معماری اسلامی
| |
| | blank2_name_sec2 = کاخ چهلستون قزوین
| |
| | blank2_info_sec2 = یادگار دوره پایتختی صفوی — از بناهای شاخص تاریخی استان
| |
| | blank3_name_sec2 = بازار و کاروانسرا
| |
| | blank3_info_sec2 = بازار سنتی قزوین از بزرگترین و قدیمیترین ایران — کاروانسرای سعدالسلطنه از زیباترین ایران
| |
| | blank4_name_sec2 = دره الموت
| |
| | blank4_info_sec2 = دره عقاب — طبیعت کوهستانی بکر با باغهای گیلاس و گردو و چشمههای فراوان
| |
| | blank5_name_sec2 = کشاورزی
| |
| | blank5_info_sec2 = انگور تاکستان (مرغوبترین ایران — مرکز تولید کشمش) · بادام · گردو · گیلاس الموت
| |
| | blank6_name_sec2 = صنایع
| |
| | blank6_info_sec2 = شهرکهای صنعتی فعال — صنایع غذایی · خودروسازی · لوازم خانگی · الکترونیک · نساجی
| |
| | blank7_name_sec2 = مفاخر
| |
| | blank7_info_sec2 = عبید زاکانی (طنزپرداز بزرگ فارسی) · حمدالله مستوفی (مورخ — نزهةالقلوب) · میرعماد (خوشنویس بزرگ)
| |
| | blank8_name_sec2 = غذاهای محلی
| |
| | blank8_info_sec2 = باقالیپلو با مرغ قزوینی · آشکارده (آش ترش) · خورشت کدو حلوایی · نان سنگک قزوینی
| |
| | blank9_name_sec2 = فرهنگ و طنز
| |
| | blank9_info_sec2 = قزوین در فرهنگ ایران به شوخطبعی و طنز مردمش معروف است
| |
| | blank10_name_sec2 = منطقه زمانی
| |
| | blank10_info_sec2 = به وقت ایران (+۳:۳۰)
| |
| }}
| |
|
| |
|
| مقاله درحال ویرایش است
| |
| استان قزوین
| |
|
| |
| ────────────────────────────────────────────────────────────
| |
|
| |
| مرکز استان: قزوین
| |
|
| |
| مساحت: ۱۵,۵۶۷ کیلومتر مربع
| |
|
| |
| جمعیت: حدود ۱.۲ میلیون نفر (۱۴۰۰)
| |
|
| |
| شهرستانها: ۶ شهرستان (قزوین، تاکستان، بوئینزهرا، آبیک،الوند، اقبالیه، محمدیه و...)
| |
|
| |
| آب و هوا: معتدل نیمهخشک تا سرد کوهستانی
| |
|
| |
| زبان: فارسی (گویش قزوینی)، تاتی، دیلمی
| |
|
| |
| استان قزوین یکی از استانهای ایران است که مرکز آن شهر قزوین است. این استان در شمالغرب و مرکز ایران قرار دارد و به دلیل موقعیت ارتباطی خود بین استانهای شمالی و غربی کشور و نزدیکی به تهران اهمیت ویژهای دارد.
| |
|
| |
| '''تقسیمات اداری و شهرها'''
| |
|
| |
| استان قزوین دارای ۶ شهرستان، ۱۹ بخش و ۲۵ نقطه شهری است. شهرهای اصلی و جمعیت تقریبی آنها عبارتند از:
| |
|
| |
| * قزوین (مرکز استان و شهرستان قزوین): ۵۶۶٬۷۷۳ نفر
| |
| * تاکستان (شهرستان تاکستان): ۱۷۲٬۹۴۹ نفر
| |
| * بوئینزهرا (شهرستان بوئینزهرا): ۱۶۴٬۷۲۳ نفر
| |
| * آبیک (شهرستان آبیک): ۹۳٬۸۴۴ نفر
| |
| * الوند (شهرستان البرز): ۶۹٬۳۳۳ نفر
| |
| * اقبالیه (شهرستان قزوین): ۴۹٬۲۳۰ نفر
| |
| * محمدیه (شهرستان البرز): ۴۱٬۷۶۶ نفر
| |
|
| |
| و شهرهای دیگر مانند بیدستان، محمودآباد نمونه، شال، اسفرورین، آبگرم، دانسفهان، ضیاءآباد، خرمدشت، نرجه، سگزآباد، ارداق، آوج، خاکعلی، معلمکلایه، کوهین، رازمیان و سیردان.
| |
|
| |
| == تاریخچه ==
| |
| '''قزوین'''، «دروازه تاریخ ایران» یکی از کهنترین شهرهای ایران با قدمت بیش از ۴,۰۰۰ سال و پایتخت صفویه در سالهای (۱۵۵۵-۱۵۹۸ میلادی) است.
| |
|
| |
| بنای شهر قزوین را به دوران ساسانی نسبت میدهند. برخی منابع آن را به شاپور اول (حدود ۲۵۰ میلادی) و برخی به شاپور ذوالاکتاف نسبت دادهاند و نام اولیه آن را «شادشاپور» ذکر کردهاند.
| |
|
| |
| در دوران پیش از اسلام، منطقه قزوین دارای تپههای باستانی متعدد است و تپه سگزآباد نشاندهنده حدود ۹ هزار سال یکجانشینی در این دشت است. در دوره مادها نیز اهمیت نظامی داشته است.
| |
|
| |
| پس از اسلام، قزوین در سال ۲۱ هجری بهعنوان مرز و ثغر مسلمانان شناخته شد و پایگاهی برای جهاد با دیلمیان بود. در دوره عباسیان این شهر گسترش یافت و در دوره صفوی حدود ۵۷ سال پایتخت ایران گردید(شاه طهماسب اول پایتخت را از تبریز به قزوین منتقل کرد) و در سال ۱۵۹۸ میلادی شاه عباس اول پایتخت را به اصفهان منتقل کرد.
| |
|
| |
| پایتخت صفوی:
| |
|
| |
| شاهطهماسب صفوی در سال ۹۶۲ هجری (۱۵۵۵ میلادی)، پس از اینکه شهر تبریز در معرض حملات عثمانی قرار گرفت، قزوین را پایتخت ایران انتخاب نمود. قزوین تا سال ۱۵۹۸ پایتخت صفوی بود و سپس شاهعباس پایتخت را به اصفهان منتقل کرد. در دوره پایتختی، کاخها، مساجد و بازارهای فراوانی در قزوین ساخته شد.
| |
|
| |
| شهر در حمله مغول آسیب دید اما دوباره رونق گرفت. نادرشاه پس از بازگشت از هند در قزوین تاجگذاری کرد و در دوره قاجار و پس از آن نیز اهمیت تجاری و ارتباطی این شهر رونق بیشتری یافت.
| |
|
| |
| قزوین، در رویدادهای مشروطه و پس از آن نیز نقش فعالی داشت و در دوره پهلوی، پایگاه مخفی بسیاری از مخالفان حکومت پهلوی در ا ین شهر قرار داشت.
| |
|
| |
| == جغرافیا و اقلیم ==
| |
| قزوین در شمالغربی فلات مرکزی ایران و در دامنه جنوبی رشتهکوه البرز واقع شده و ارتفاع آن حدود ۱٬۲۷۸ متر از سطح دریا است. این استان از کوهستانهای البرز در شمال تا دشتهای مرکزی در جنوب گسترده شدهاست.
| |
|
| |
| آبوهوای منطقه نیمهخشک و نیمهسرد است. زمستانها سرد (با بارش برف و دمای زیر صفر) و تابستانها گرم و خشک (گاهی بالای ۳۵ درجه سانتیگراد) است. میانگین دمای سالانه حدود ۱۵–۱۶ درجه سانتیگراد است. این شرایط بر کشاورزی (کشت گندم، جو و باغداری) تأثیر دارد.
| |
|
| |
| قزوین به دلیل داشتن حدود ۲٬۵۰۰ هکتار باغستان در اطراف شهر و بوستان باراجین (حدود ۱٬۴۰۰ هکتار) در سال ۱۳۹۲ بهعنوان «شهر پاک ایران» انتخاب شد.
| |
|
| |
| == اقتصاد و منابع ==
| |
| اقتصاد قزوین بر صنعت، کشاورزی و گردشگری استوار است. قزوین با موقعیت استراتژیک بین تهران و غرب ایران، یکی از مراکز صنعتی مهم کشور است.
| |
|
| |
| صنایع:
| |
|
| |
| شهرکهای صنعتی قزوین از فعالترین شهرکهای صنعتی ایران هستند. صنایع غذایی، خودروسازی، لوازم خانگی، الکترونیک و نساجی از صنایع مهم استان هستند.
| |
|
| |
| کشاورزی:
| |
|
| |
| انگور تاکستان از مرغوبترین انگورهای ایران و مرکز تولید کشمش است. بادام، گردو و گیلاس الموت از محصولات باغی مهم هستند.
| |
|
| |
| گردشگری:
| |
|
| |
| قلعه الموت، کاخ چهلستون قزوین، بازار سنتی، کاروانسرای سعدالسلطنه، مسجد جامع و دره الموت و... از جاذبههای گردشگری این استان هستند.
| |
|
| |
| == فرهنگ و آداب و رسوم ==
| |
| فرهنگ قزوین ترکیبی از فرهنگ شهری کهن و سنتهای روستایی است. زبان مادری اکثر اهالی شهر قزوین فارسی است. پس از آن زبانهای آذری (ترکی) و تاتی رایجترین هستند.
| |
|
| |
| اقوام ترک، تات و کرد نیز در استان حضور دارند. گویشهای محلی فارسی در بافت قدیم شهر (مانند راری، مغلواکی و میدانی) و زبانهای تاتی، مراغی، کردی، لری و رمانلوئی در نقاط مختلف استان وجود دارد.
| |
|
| |
| === '''آداب و رسوم مهم:''' ===
| |
| * '''شب چله (یلدا)''': مردم به خانه اقوام بزرگتر میروند، میوههای خشک و تر (شبچره)، سبزیپلو با ماهی دودی، هندوانه و انار میخورند و فرستادن «خونچه چله» از سوی داماد به عروس مرسوم است.
| |
| * '''پنجاهبدر''': در پنجاهمین روز بهار (۱۹ اردیبهشت) مردم برای شکرگزاری از بارانهای بهاری به باغستانها میروند.
| |
| * '''جشن انار''' (در طارم): اواخر شهریور یا اوایل مهر با نواختن ساز و چیدن گروهی انار، مردم جشن میگیرند.
| |
| * '''جشن فندق''' (در رودبار): اواسط مرداد با چیدن گروهی جشن میگیرند.
| |
| * '''مراسم طلب باران''' مانند کوسهگلین و چمچمهخاتون، چوبجنگ در عروسیها و کشتی پهلوبهپهلو (قدیمی).
| |
|
| |
| === '''موسیقی محلی:''' ===
| |
| موسیقی محلی این استان تفاوت چندانی با موسیقی دستگاهی ایران ندارد، هرچند مکتب آوازی قزوین در گذشته وجود داشته و اکنون فراموش شده است (اقبالآذر از این مکتب برخاسته است).
| |
|
| |
| '''لباس سنتی:'''
| |
|
| |
| لباس سنتی (قدیمی) مردان کلاه، پیراهن سفید، ارخالق بلند و گیوه- زنان شلیته، یل یا نیمتنه، شلوار و روسری/چادر.
| |
|
| |
| === '''غذاها و سوغات:''' ===
| |
| غذاهای محلی معروف: قیمهنثار (معروفترین)، کوکو شیرین، شیرینپلو،آشکارده، آش دوغ قزوینی، دویماج، دمکباب، رشتهپلو با ماهی، آشهای مختلف.
| |
|
| |
| === سوغات و صنایعدستی: ===
| |
| پسته، باقلوا و شیرینیهای محلی (شیرینی قندی، پادرازی، نان چای، نان بادامی، نان سنگک و لواش قزوینی)، قالی و فرش دستباف، سفال و سرامیک، منبتکاری، میناکاری، جاجیمبافی، تابلوفرش.
| |
|
| |
| '''مفاخر:'''
| |
| [[پرونده:میرعماد حسنی قزوینی - خوشنویس ایرانی - صفویه.jpg|جایگزین=میرعماد حسنی قزوینی - خوشنویس ایرانی - صفویه|بندانگشتی|300x300پیکسل|میرعماد حسنی قزوینی - خوشنویس ایرانی - صفویه]]
| |
| قزوین، بهعنوان پایتخت خوشنویسی ایران، زادگاه مفاخر بسیاری از هنرمندان ایرانی همچون، حمدالله مستوفی (مورخ و جغرافیدان - نزهةالقلوب)، عبید زاکانی ( شاعر و طنزپرداز قرن هشتم)، میرعماد (خوشنویس بزرگ)، [[علیاکبر دهخدا|دهخدا]] (در قزوین تحصیل کردهاست)، [[عباسقلی آدمیت]]، (بنیانگذار مجمع آدمیت)، [[علی گلزاده غفوری|آیتآلله علی گلزاده غفوری]]، [[قمرالملوک وزیری]] و... از مفاخر این استان هستند.
| |
|
| |
| '''میرعماد قزوینی:'''
| |
|
| |
| میرعماد حسنی قزوینی (زاده ۹۳۳ خورشیدی- کشتهشده ۹۹۴ خورشیدی)، از بزرگترین و نامدارترین خوشنویسان ایران در دوره صفوی و یکی از برجستهترین استادان خط نستعلیق بود.
| |
|
| |
| او در قزوین زاده شد و پس از فراگیری خوشنویسی نزد استادان برجسته، برای تکمیل هنر خود به تبریز و سپس شهرهای دیگر سفر کرد. میرعماد در اصفهان نیز سالها به فعالیت هنری و آموزش شاگردان پرداخت و با آثار خود به خط نستعلیق ظرافت و کمال بیشتری بخشید، بهگونهای که شیوه او به «خط میر» شهرت یافت.
| |
|
| |
| آثار فراوانی از او در قالب قطعات و مرقعها باقی مانده که امروزه در موزهها و مجموعههای معتبر ایران و جهان نگهداری میشود. میرعماد در سال ۱۰۲۴ قمری به فرمان شاه عباس صفوی به قتل رسید و آرامگاه او در اصفهان قرار دارد.<ref>[https://www.beytoote.com/art/artist/mir8-emad-qazvini.html زندگینامه میرعماد حسنی قزوینی خوشنویسی ایرانی-بیتوته]</ref>
| |
|
| |
| '''عبید زاکانی (طنزپرداز بزرگ فارسی — قرن هشتم)،'''
| |
|
| |
| عبید زاکانی، با نام کامل '''خواجه نظامالدین عبیدالله زاکانی'''، شاعر و طنزپرداز نامدار ایرانی در قرن هشتم هجری بود. خاندان او از زاکانیان و عربتبارانی بودند که به قزوین مهاجرت کرده و در آنجا ساکن شده بودند. عبید در دورهای زندگی میکرد که نابسامانیهای اجتماعی و فساد اخلاقی و رفتاری در میان برخی طبقات جامعه رواج داشت؛ ازاینرو طنز را وسیلهای برای انتقاد از عادات نادرست، ریاکاری و مفاسد اجتماعی و بهویژه رفتار طبقه حاکم و اشراف قرار داد.
| |
| [[پرونده:قمر ۲.jpg|جایگزین=قمرالملوک وزیری|بندانگشتی|300x300پیکسل|قمرالملوک وزیری]]
| |
| او هم در شعر و هم در نثر مهارت داشت و زبان طنزش گاه بسیار صریح و گزنده است. از مشهورترین آثار او میتوان به «موش و گربه»، «اخلاقالاشراف»، «عشاقنامه»، «رساله دلگشا»، «صد پند»، «ریشنامه» و «لطایف و ظرایف» اشاره کرد. «موش و گربه» از شناختهشدهترین آثار طنز فارسی است که در قالب داستانی نمادین، رفتار صاحبان قدرت و جامعه را به نقد میکشد. عبید زاکانی حدود سالهای ۷۷۱ یا ۷۷۲ هجری قمری'''۷۷۱ یا ۷۷۲ هجری قمری''' درگذشت و آثار طنزآمیز او همچنان جایگاه مهمی در ادبیات فارسی دارد.<ref>[https://taaghche.com/author/%D8%B9%D8%A8%DB%8C%D8%AF-%D8%B2%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C بیوگرافی عبید زاکانی-طاقچه]</ref><ref>[https://ganjoor.net/obeyd عبید زاکانی-گنجور]</ref>
| |
|
| |
| '''قمرالملوک وزیری:'''
| |
|
| |
| [[قمرالملوک وزیری]] (زاده ۱۲۸۴ در تاکستان قزوین – درگذشته ۱۴ مرداد ۱۳۳۸)، نخستین خواننده زن ایرانی بود که صدایش بر روی صفحه ضبط شد. او با برگزاری کنسرت تاریخی خود در سال ۱۳۰۳ در گراند هتل تهران، به عنوان اولین زنی که بدون حجاب بر صحنه رفت و به اجرای برنامه پرداخت، سنتشکنی کرد و راه را برای حضور دیگر زنان در عرصه موسیقی هموار ساخت. قمرالملوک علاوه بر جایگاه برجستهاش در موسیقی سنتی ایران، به بهانه ارادت به کلنل علینقی وزیری این نام خانوادگی را برگزید.
| |
|
| |
| او تمام درآمدهای حاصل از هنر خود را صرف امور خیریه و کمک به نیازمندان میکرد و سرانجام پس از سالها خانه نشینی و بیماری، در تنگدستی چشم از جهان بست.
| |
|
| |
| '''جاذبههای گردشگری'''
| |
|
| |
| قزوین به «شهر دروازهها» معروف است و آثار تاریخی وطبیعی فراوانی دارد.و از '''نظر تعداد آثار تاریخی رتبه نخست در ایران و رتبه سنند میرعماد قزوینی).'''
| |
|
| |
| '''آثار تاریخی و فرهنگی مهم:'''
| |
|
| |
| * مسجدالنبی(مسجد شاه) – دوره قاجار/صفوی، با مساحت حدود ۱۴ هزارمترمربع.
| |
| * کاروانسرای سعدالسلطنه – یکی از بزرگترین بازارهای سرپوشیده ایران (بیش از ۶ هکتار).
| |
| * مسجد جامع عتیق – از قدیمیترین مساجد، بر روی آتشکده ساسانی، از دوره عباسی با بازسازیهای بعدی.
| |
| * کاخ چهلستون (عمارت کلاهفرنگی) – دوره صفوی.
| |
| * حمام قجر – تبدیلشده به موزه مردمشناسی.
| |
| * کلیسای کانتور (برج ناقوس) – یادگار روسها در دوره قاجار.
| |
| * دروازه درب کوشک.
| |
| * آرامگاه حمدالله مستوفی.
| |
| * خیابان سپه – اولین خیابان ایران (دوره صفوی).
| |
| * قلعه الموت (مقر حسن صباح).
| |
| * کاروانسرای حاجرضا و آبانبارهای متعدد (مانند آبانبار سردار).
| |
| '''مسجد جامع قزوین:'''
| |
|
| |
| مسجد جامع قزوین (مسجد عتیق) از کهنترین مساجد ایران است. بخشهایی از این مسجد به قرن دوم هجری بازمیگردد. شبستان ستوندار مسجد از شاهکارهای معماری اسلامی ایران محسوب میشود.
| |
|
| |
| '''کاروانسراها و بازار:'''
| |
|
| |
| بازار سنتی قزوین از بزرگترین و قدیمیترین بازارهای ایران است. کاروانسراهای سعدالسلطنه و حاجمحمدرضا از زیباترین کاروانسراهای ایران هستند.
| |
|
| |
| '''قلعه الموت - حسن صباح:'''
| |
|
| |
| قلعه الموت در رشتهکوههای البرز (شمال قزوین) مقر حسن صباح، بنیانگذار فرقه اسماعیلیه نزاری (حشاشین) بود. حسن صباح در سال ۴۸۳ هجری (۱۰۹۰ میلادی) قلعه را تصرف کرد و تا حمله مغول (۶۵۴ هجری) این قلعه پابرجا بود. داستان حشاشین در ادبیات و فرهنگ جهانی نیز شهرت دارد.
| |
|
| |
| '''جاذبههای طبیعی:'''
| |
|
| |
| * باغستان سنتی قزوین (بیش از ۱۰۰۰ سال قدمت، حدود ۲۵۰۰هکتار).
| |
| * دره گرماگلو (نزدیک روستای گازرخان و قلعه الموت).
| |
| * دره الموت
| |
| * دریاچه اوان.
| |
| * پارک جنگلی باراجین.
| |
| '''دره الموت:''' «دره عقاب» -یکی از زیباترین درههای ایران با طبیعت کوهستانی بکر، باغهای گیلاس و گردو و چشمههای فراوان است.<ref>[https://www.alibaba.ir/mag/qazvin/qazvin-ci/chehel-sotun-palace/ نگاهی به کاخ چهلستون قزوین از درون و بیرون-علیبابا]</ref>
| |
|
| |
| == مبارزات و مقاومت مردمی ==
| |
| قزوین از شهرهای فعال در تاریخ مبارزات ایران بوده و در دورههای مختلف مردم این شهر نقش ویژهای در به ثمر رساندن مبارزات مردمی داشتهاند.
| |
|
| |
| '''[[طاهره قرهالعین]]'''
| |
|
| |
| طاهره قرهالعین (فاطمه برغانی قزوینی ملقب به زرینتاج)، متولد قزوین در خانوادهای برجسته و روحانی، از چهرههای نواندیش، شاعران توانمند و فعالان ساختارشکن دوره قاجار بود. او با وجود تسلط کامل بر علوم دینی، فقه و تفسیر، با انحراف از سنتهای خانوادگی به جنبش بابی پیوست و بهعنوان یکی از «حروف حی» (۱۸ شاگرد اولیه سید علیمحمد باب) به تبلیغ و مناظره پرداخت.
| |
|
| |
| او با اقدام نمادین برداشتن حجاب در همایش بدشت، سخنرانیهای افشاگرانه و آموزش زنان، به پیشگام آزادی و برابری جنسیتی تبدیل شد و سرانجام به دلیل ایستادگی بر باورهایش و فعالیتهای سیاسیاش در سال ۱۲۶۸ هجری قمری (۱۲۳۱ خورشیدی) به دستور مقامات قاجار به شهادت رسید.
| |
|
| |
| جنبش مشروطه:
| |
|
| |
| مردم قزوین در جنبش مشروطه (۱۲۸۵ شمسی) نقش مهمی داشتند. در جنگهای مشروطه، نیروهای آزادیخواه از قزوین به سمت تهران حرکت کردند.
| |
|
| |
| '''[[قاضی ارداقی]]'''
| |
|
| |
| قاضی ارداقی (ملا محمدحسین ارداقی) از روحانیون نوگرا و مبارزان برجسته جنبش مشروطه بود که در سال ۱۲۸۴ خورشیدی با تأسیس «مدرسه امید»، نخستین مدرسه مدرن قزوین را پایهگذاری کرد. او با عضویت در انجمن معارف و فعالیت در عدلیه قزوین، نقش مهمی در ترویج آموزش نوین، آگاهیبخشی عمومی و اصلاحات قضایی ایفا نمود.
| |
|
| |
| ارداقی که اشعاری وطنپرستانه و ضداستبدادی نیز میسرود، در دوره استبداد صغیر به دلیل پایمردی در راه آرمانهای آزادیخواهانه توسط نیروهای محمدعلی شاه دستگیر و در سال ۱۲۸۸ در باغشاه تهران به شهادت رسید.
| |
|
| |
| کشتار ۶۷ در قزوین:
| |
|
| |
| زندان قزوین در تابستان ۱۳۶۷ شاهد اعدام زندانیان سیاسی و مجاهد بود. کمیسیون مرگ در قزوین فعال بود و تعدادی از زندانیان مجاهد بدون محاکمه اعدام شدند.
| |
|
| |
| '''[[تظاهرات قزوین ۱۳۷۳]]'''
| |
|
| |
| اعتراضات و ناآرامیهای قزوین در مردادماه سال ۱۳۷۳، یکی از رویدادهای مهم در جریان شورشهای شهری دهه هفتاد در ایران بود که در پی رد طرح استقلال انتظامی و استان شدن قزوین توسط مجلس شورای اسلامی آغاز شد. این تصمیم موجی از نارضایتی و تجمعهای خیابانی را در شهر ایجاد کرد که به سرعت به درگیریهای گسترده، تخریب برخی اماکن و بانکها، بستهشدن بازار و تصرف و انسداد راههای ارتباطی منجر شد. با تشدید ناآرامیها و ورود نیروهای سرکوبگر و امنیتی برای بازگرداندن کنترل شهر، مواجهه و تقابل شدیدی میان معترضان و نیروهای سرکوبگر رخ داد و بر اثر تیراندازیها و درگیریهای خشن، دهها تن از مردم معترض کشته و تعداد زیادی نیز مجروح شدند. در نهایت این اعتراضات با ورود نیروهای یکان ویژه ضدشورش، بازداشت گسترده معترضان و برقراری فضای شدید امنیتی خاتمه یافت.
| |
|
| |
| قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:
| |
|
| |
| قزوین و تاکستان در قیامهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات مردمی بودند. تاکستان از شهرهای فعال در قیام ۱۴۰۱ بود.
| |
|
| |
| '''[[بهاران طاهرخانی]]'''
| |
|
| |
| بهاران طاهرخانی (متولد ۱۳۸۱ در قزوین)، دانشجوی ۲۳ ساله رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی قزوین بود که در جریان اعتراضات سراسری دی ۱۴۰۴ در شهر قزوین، هدف شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای حکومتی قرار گرفت و به جانباختگان این اعتراضات پیوست. او پیش از حضور در اعتراضات و کشتهشدن، پیام احساسی وداعگونهای خطاب به خواهرش در شبکههای اجتماعی منتشر کرده بود که بازتاب گستردهای در میان افکار عمومی و گروههای دانشجویی پیدا کرد. نهادهای حقوق بشری قتل این دانشجوی معترض غیرمسلح را مصداق بارز نقض حق حیات و استفاده غیرقانونی از قوه قهریه دانسته و خواستار مستندسازی اسناد و مدارک این رویداد شدهاند.
| |
|
| |
| '''[[حسن جباری]]'''
| |
|
| |
| حسن جباری (متولد ۱۳۵۱ در تهران - جانباخته ۱۰ شهریور ۱۳۹۲)، از اعضای سازمان مجاهدین خلق ایران و فارغالتحصیل دانشگاه قزوین بود. او که در خانوادهای با پیشینه سیاسی رشد کرده و دوران کودکی و نوجوانی خود را در قزوین گذرانده بود، با ترک زندگی خانوادگی و فرزند خردسالش به ارتش آزادیبخش ملی در قرارگاه اشرف عراق پیوست. جباری سرانجام در جریان حمله ۱۰ شهریور ۱۳۹۲ (اول سپتامبر ۲۰۱۳) نیروهای عراقی به قرارگاه اشرف، به همراه ۵۱ تن دیگر از ساکنان این پایگاه جان خود را از دست داد.
| |
|
| |
| واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در قزوین و تاکستان فعالیتهای مستمری در زمینه افشاگری و نصب پوسترهای رهبران مقاومت داشتهاند.
| |
|
| |
| == منابع ==
| |