کاربر:Hamidreza۱۸/صفحه تمرین: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «استان چهارمحال و بختیاری ──────────────────────────────────────────────────────────── ⬛ مرکز استان: شهرکرد ⬛ مساحت: ۱۶,۳۲۸ کیلومتر مربع ⬛ جمعیت: حدود ۹۴۷,۰۰۰ نفر (۱۴۰۰) ⬛ شهرستانها: ۹ شهرستان (شهرکرد،...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{Infobox settlement | |||
| name = استان چهارمحال و بختیاری | |||
| other_name = بام ایران — سرزمین ایل بختیاری | |||
| image_skyline = استان چهارمحال و بختیاری.jpg | |||
| image_caption = استان چهارمحال و بختیاری — طبیعت کوهستانی زاگرس | |||
| pushpin_map = Iran | |||
| map_caption = موقعیت استان چهارمحال و بختیاری در نقشه ایران | |||
| subdivision_type = کشور | |||
| subdivision_name = ایران | |||
| seat_type = مرکز استان | |||
| seat = شهرکرد (مرتفعترین مرکز استان ایران — ۲٬۰۶۶ متر) | |||
| blank_name = مساحت | |||
| blank_info = ۱۶٬۳۲۸ کیلومتر مربع | |||
| blank1_name = جمعیت (۱۴۰۰) | |||
| blank1_info = حدود ۹۴۷٬۰۰۰ نفر | |||
| blank2_name = تعداد شهرستان | |||
| blank2_info = ۹ (شهرکرد، بروجن، لردگان، فارسان، کوهرنگ، اردل، کیار، بن، سامان) | |||
| blank3_name = زبانها | |||
| blank3_info = فارسی، لُری بختیاری، ترکی چهارلنگ | |||
| blank4_name = آب و هوا | |||
| blank4_info = سرد کوهستانی — زمستان تا منفی ۳۰ درجه و برف سنگین — تابستان خنک و مطبوع | |||
| blank5_name = ایل بختیاری | |||
| blank5_info = یکی از بزرگترین ایلات ایران — دو شاخه هفتلنگ و چهارلنگ | |||
| blank_name_sec1 = شمال | |||
| blank_info_sec1 = استان اصفهان | |||
| blank1_name_sec1 = جنوب | |||
| blank1_info_sec1 = استان کهگیلویه و بویراحمد | |||
| blank2_name_sec1 = شرق | |||
| blank2_info_sec1 = استان اصفهان | |||
| blank3_name_sec1 = غرب | |||
| blank3_info_sec1 = استان خوزستان و لرستان | |||
| blank_name_sec2 = فتح تهران و مشروطه | |||
| blank_info_sec2 = سردار اسعد بختیاری با سواران بختیاری تهران را فتح کرد (۱۲۸۸ شمسی) و محمدعلیشاه را خلع نمود — نقطه عطف تاریخ ایران | |||
| blank1_name_sec2 = کوچ بزرگ بختیاری | |||
| blank1_info_sec2 = سختترین کوچ عشایری جهان — عبور از زاگرس و رودخانههای خروشان — مستند گراس (۱۹۲۵) | |||
| blank2_name_sec2 = زایندهرود | |||
| blank2_info_sec2 = مهمترین رودخانه فلات مرکزی ایران — سرچشمه از زردکوه چهارمحال — حیاتبخش اصفهان | |||
| blank3_name_sec2 = آبشار شِوی | |||
| blank3_info_sec2 = بلندترین آبشار طبیعی خاورمیانه — حدود ۱۰۰ متر ارتفاع | |||
| blank4_name_sec2 = قالی بختیاری | |||
| blank4_info_sec2 = طرح خشتی معروف — مربعهایی با نقوش گل و درخت — شناختهشده جهانی | |||
| blank5_name_sec2 = موسیقی و رقص | |||
| blank5_info_sec2 = کرنا و دهل · رقص چوبی (چوببازی) ثبت ملی · بَیتخوانی از زیباترین آوازهای ایرانی | |||
| blank6_name_sec2 = دامداری ایلی | |||
| blank6_info_sec2 = پرورش گوسفند و بز — کره، پنیر و کشک بختیاری از مرغوبترین لبنیات سنتی ایران | |||
| blank7_name_sec2 = کشاورزی | |||
| blank7_info_sec2 = گردو چهارمحال (مرغوبترین ایران) · بادام · سیب · گلابی | |||
| blank8_name_sec2 = پوشاک سنتی | |||
| blank8_info_sec2 = چوقا (جلیقه پشمی) · شال و کلاه بختیاری — از لباسهای شناختهشده ایرانی | |||
| blank9_name_sec2 = غذاهای محلی | |||
| blank9_info_sec2 = کلهجوش بختیاری (کشک با سبزی کوهی) · نان تنوری · آبگوشت بختیاری · حلوای شیره انگور | |||
| blank10_name_sec2 = منطقه زمانی | |||
| blank10_info_sec2 = به وقت ایران (+۳:۳۰) | |||
}} | |||
'''مقاله درحال ویرایش است''' | |||
استان چهارمحال و بختیاری | استان چهارمحال و بختیاری | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۶ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۹
| استان چهارمحال و بختیاری بام ایران — سرزمین ایل بختیاری | |
|---|---|
| استان چهارمحال و بختیاری — طبیعت کوهستانی زاگرس استان چهارمحال و بختیاری — طبیعت کوهستانی زاگرس | |
| کشور | ایران |
| مرکز استان | شهرکرد (مرتفعترین مرکز استان ایران — ۲٬۰۶۶ متر) |
| شمال | استان اصفهان |
| جنوب | استان کهگیلویه و بویراحمد |
| شرق | استان اصفهان |
| غرب | استان خوزستان و لرستان |
| آب و هوا | سرد کوهستانی — زمستان تا منفی ۳۰ درجه و برف سنگین — تابستان خنک و مطبوع |
| ایل بختیاری | یکی از بزرگترین ایلات ایران — دو شاخه هفتلنگ و چهارلنگ |
| فتح تهران و مشروطه | سردار اسعد بختیاری با سواران بختیاری تهران را فتح کرد (۱۲۸۸ شمسی) و محمدعلیشاه را خلع نمود — نقطه عطف تاریخ ایران |
| کوچ بزرگ بختیاری | سختترین کوچ عشایری جهان — عبور از زاگرس و رودخانههای خروشان — مستند گراس (۱۹۲۵) |
| زایندهرود | مهمترین رودخانه فلات مرکزی ایران — سرچشمه از زردکوه چهارمحال — حیاتبخش اصفهان |
| آبشار شِوی | بلندترین آبشار طبیعی خاورمیانه — حدود ۱۰۰ متر ارتفاع |
| قالی بختیاری | طرح خشتی معروف — مربعهایی با نقوش گل و درخت — شناختهشده جهانی |
| موسیقی و رقص | کرنا و دهل · رقص چوبی (چوببازی) ثبت ملی · بَیتخوانی از زیباترین آوازهای ایرانی |
| دامداری ایلی | پرورش گوسفند و بز — کره، پنیر و کشک بختیاری از مرغوبترین لبنیات سنتی ایران |
| کشاورزی | گردو چهارمحال (مرغوبترین ایران) · بادام · سیب · گلابی |
مقاله درحال ویرایش است
استان چهارمحال و بختیاری
────────────────────────────────────────────────────────────
⬛ مرکز استان: شهرکرد
⬛ مساحت: ۱۶,۳۲۸ کیلومتر مربع
⬛ جمعیت: حدود ۹۴۷,۰۰۰ نفر (۱۴۰۰)
⬛ شهرستانها: ۹ شهرستان (شهرکرد، بروجن، لردگان، فارسان، کوهرنگ، اردل، کیار، بن، سامان)
⬛ آب و هوا: سرد کوهستانی — بام ایران
⬛ زبان: فارسی، لُری بختیاری، ترکی چهارلنگ
────────────────────────────────────────────────────────────
تاریخچه
چهارمحال و بختیاری — «بام ایران» — سرزمین کوهستانی و ایلیاتی در مرکز زاگرس و خانه ایل بزرگ بختیاری است. نام «چهارمحال» از چهار بخش اصلی منطقه گرفته شده.
ایل بختیاری — بزرگترین ایل ایران:
ایل بختیاری یکی از بزرگترین و قدرتمندترین ایلات ایران با تاریخ کهن است. بختیاریها از لُرهای بزرگ هستند و به دو شاخه اصلی «هفتلنگ» و «چهارلنگ» تقسیم میشوند. خوانین بختیاری — از جمله علیقلیخان سردار اسعد بختیاری — نقش تاریخی مهمی در ایران داشتهاند.
فتح تهران و مشروطه:
سردار اسعد بختیاری (علیقلیخان) — ایلخان بختیاری — یکی از رهبران اصلی انقلاب مشروطه بود. در سال ۱۲۸۸ شمسی (۱۹۰۹ میلادی) سواران بختیاری به فرماندهی سردار اسعد از اصفهان حرکت کردند، تهران را فتح کردند و محمدعلیشاه قاجار را از سلطنت خلع نمودند. این واقعه نقطه عطف تاریخ معاصر ایران بود.
کوچ ایلی:
کوچ بزرگ بختیاریها — از ییلاق (کوهستانهای چهارمحال) به قشلاق (دشتهای خوزستان) و بالعکس — از شگفتیهای فرهنگی ایران و جهان است. این کوچ سختترین کوچ عشایری جهان نامیده شده — عبور از رشتهکوه زاگرس، رودخانههای خروشان و گردنههای مرتفع با گلههای هزاران رأسی. فیلم مستند «گراس» (۱۹۲۵) توسط مریان کوپر این کوچ را ثبت و به جهانیان معرفی کرد.
شهرکرد:
شهرکرد — مرکز استان — مرتفعترین مرکز استان ایران با ارتفاع ۲,۰۶۶ متر از سطح دریا است. شهرکرد به «بام ایران» معروف است.
جغرافیا و اقلیم
چهارمحال و بختیاری در مرکز رشتهکوه زاگرس واقع شده و یکی از کوهستانیترین و مرتفعترین استانهای ایران است.
زایندهرود — شریان حیات:
رودخانه زایندهرود — مهمترین رودخانه فلات مرکزی ایران — از کوههای زردکوه چهارمحال سرچشمه میگیرد و از اصفهان عبور میکند. زایندهرود حیاتبخش اصفهان و منطقه مرکزی ایران است. چشمهها و آبشارهای زاگرس در چهارمحال از جاذبههای طبیعی هستند.
آبشار شِوی:
آبشار شِوی (در مرز چهارمحال و خوزستان) بلندترین آبشار طبیعی خاورمیانه با ارتفاع حدود ۱۰۰ متر است.
آبوهوا سرد و کوهستانی — زمستانها بسیار سرد (تا منفی ۳۰ درجه) و برف سنگین. تابستانها خنک و مطبوع هستند.
اقتصاد و منابع
اقتصاد چهارمحال و بختیاری بر دامداری، کشاورزی، صنایع دستی و گردشگری استوار است.
دامداری ایلی:
پرورش گوسفند و بز در میان عشایر بختیاری از ارکان اقتصاد استان است. لبنیات بختیاری — کره، پنیر و کشک — از مرغوبترین لبنیات سنتی ایران هستند.
قالیبافی بختیاری:
قالی بختیاری (طرح خشتی) از معروفترین و زیباترین قالیهای ایران در بازارهای جهانی است. طرح خشتی بختیاری — تقسیم فرش به مربعهایی با نقوش مختلف گل و درخت — منحصربهفرد و شناختهشده جهانی است.
کشاورزی:
گردو، بادام، سیب و گلابی از محصولات باغی مهم هستند. گردو چهارمحال از مرغوبترین گردوهای ایران است.
فرهنگ و آداب و رسوم
فرهنگ بختیاری از غنیترین و اصیلترین فرهنگهای ایلیاتی ایران است.
موسیقی و رقص بختیاری:
موسیقی بختیاری — با دو ساز اصلی کرنا و دهل — از موسیقیهای حماسی و پرشور ایران است. رقص چوبی (چوببازی) بختیاری — رقص دستهجمعی مردان با چوبدستیها — از نمادهای فرهنگ بختیاری و ثبت ملی شده. آوازهای محلی بختیاری (بَیتخوانی) از زیباترین آوازهای ایرانی هستند.
غذاهای محلی:
کلهجوش بختیاری (کشک با سبزیهای کوهی)، نان تنوری بختیاری، قلیه ماهی، آبگوشت بختیاری و حلوای شیره انگور از غذاهای سنتی هستند.
پوشاک بختیاری:
لباس سنتی بختیاری — چوقا (جلیقه پشمی مردانه)، شال و کلاه بختیاری — از لباسهای شناختهشده ایرانی است. چوقا بختیاری از پشم بز و گوسفند بافته میشود.
مبارزات و مقاومت مردمی
بختیاریها از سلحشورترین اقوام ایران بوده و در مبارزات سیاسی و نظامی نقش برجستهای داشتهاند.
سردار اسعد بختیاری و مشروطه:
علیقلیخان سردار اسعد بختیاری — فاتح تهران — نقش تعیینکنندهای در پیروزی انقلاب مشروطه داشت. فتح تهران توسط سواران بختیاری و آزادیخواهان گیلانی (سردار اسعد و سپهدار اعظم) در تاریخ ایران حک شده.
مجاهدین خلق و بختیاری:
سازمان مجاهدین خلق پس از انقلاب در شهرکرد و لردگان فعالیت سیاسی داشت. هواداران سازمان در تظاهرات و فعالیتهای سیاسی شرکت داشتند. پس از ۳۰ خرداد ۱۳۶۰ سرکوب شدید آغاز شد.
کشتار ۶۷:
زندانیان سیاسی بختیاری در کشتار تابستان ۱۳۶۷ قربانی شدند — برخی در زندانهای اصفهان اعدام شدند.
قیام ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴:
شهرکرد و لردگان در قیامهای ۱۴۰۱ و ۱۴۰۴ شاهد اعتراضات مردمی بودند. روحیه ایلیاتی و سلحشوری بختیاریها در قیامها نمایان بود.
واحدهای مقاومت:
واحدهای مقاومت سازمان مجاهدین خلق در شهرکرد و بروجن فعالیتهایی در زمینه نصب پوسترهای رهبران مقاومت و افشاگری داشتهاند.